{"id":770056,"date":"2024-11-20T18:32:21","date_gmt":"2024-11-20T14:32:21","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=770056"},"modified":"2024-11-20T18:32:21","modified_gmt":"2024-11-20T14:32:21","slug":"oxuya-bilirik-amma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=770056","title":{"rendered":"Oxuya bilirik, amma&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>\u015e\u018fM\u0130L SAD\u0130QD\u018fN M\u00dcTAL\u0130\u018f V\u018fRD\u0130\u015e\u0130N\u0130N FORMALA\u015eDIRILMASI \u0130L\u018f BA\u011eLI T\u018fKL\u0130FL\u018fR<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycanda m\u00fctali\u0259 v\u0259rdi\u015fi dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.<\/strong>\u00a0T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bu, dan\u0131lmaz faktd\u0131r. Di g\u0259l savadl\u0131l\u0131q bax\u0131m\u0131ndan m\u00fcqayis\u0259 aparsaq, he\u00e7 d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131rada olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6r\u0259rik. Y\u0259ni statistikalara inansaq, on be\u015f ya\u015fdan yuxar\u0131 \u0259halinin doxsan doqquz faizi oxuyub-yazma bacar\u0131\u011f\u0131na malikdir. Bu g\u00f6st\u0259rici Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin \u00e7oxundan y\u00fcks\u0259kdir. Y\u0259ni oxuya bilirik, amma oxumuruq. Onda nec\u0259 olur ki, oxuyub-yazma bacar\u0131\u011f\u0131 y\u00fcks\u0259k \u015f\u0259xsl\u0259r d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rini art\u0131rmaq, intellektual kimi formala\u015fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fctali\u0259y\u0259 vaxt ay\u0131rm\u0131rlar? Bu sual\u0131n otuz illik tarixi var, itirdiyimiz ill\u0259ri geri qaytarmaq da, b\u0259lk\u0259, daha otuz ilimizi alacaq. Ad\u0259t\u0259n bu m\u00f6vzu s\u0259sl\u0259n\u0259nd\u0259 ilk g\u00fcnahland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z z\u00fcmr\u0259 g\u0259nclik, d\u00f6vl\u0259t qurumu kimi is\u0259 M\u0259d\u0259niyy\u0259t Nazirliyi olur. \u00c7\u00fcnki kitab siyas\u0259tini formala\u015fd\u0131ran v\u0259 idar\u0259 ed\u0259n qurum, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, M\u0259d\u0259niyy\u0259t Nazirliyi, oxuma\u011fa daha \u00e7ox ehtiyac\u0131 olan z\u00fcmr\u0259 is\u0259 g\u0259nclikdir.<\/p>\n<p>O da var ki, \u201cG\u0259ncl\u0259r oxumurlar\u201d dey\u0259nd\u0259 d\u0259 onlara haqs\u0131zl\u0131q edirik. \u00c7\u00fcnki azdan-\u00e7oxdan kitaba yax\u0131n olan el\u0259 g\u0259ncl\u0259rdir. Amma i\u015f oras\u0131ndad\u0131r ki, g\u0259ncl\u0259r, \u0259sas\u0259n, az\u0259rbaycanca yox, t\u00fcrkc\u0259, rusca, qism\u0259n d\u0259 ingilisc\u0259 oxuyurlar. T\u00fcrk \u0259d\u0259biyyat\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u00fcrk dilind\u0259 \u00e7ap edil\u0259n orta statistik xarici \u0259d\u0259biyyat\u0131 bel\u0259 oxuyan g\u0259nclik n\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131, n\u0259 d\u0259 az\u0259rbaycanca d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 oxuma\u011fa meyillidir. T\u0259bii ki, yen\u0259 otuz ilin \u00fcst-\u00fcst\u0259 y\u0131\u011f\u0131lan probleml\u0259rinin ucbat\u0131ndan g\u0259ncl\u0259rin Az\u0259rbaycandilli \u0259d\u0259biyyata inam\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 z\u0259d\u0259l\u0259nib, yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131zla \u0259laq\u0259l\u0259ri itib. Etiraf etm\u0259liyik ki, oxu v\u0259rdi\u015fl\u0259ri daha \u00e7ox m\u0259kt\u0259bd\u0259 formala\u015f\u0131r. Haz\u0131rk\u0131 m\u0259nz\u0259r\u0259 is\u0259 g\u0259ncl\u0259rin m\u00fctali\u0259 v\u0259rdi\u015finin m\u0259kt\u0259bd\u0259 yox, sonradan \u00f6z imkanlar\u0131 hesab\u0131na yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. S\u00f6z\u00fcged\u0259n v\u0259rdi\u015f m\u0259kt\u0259bd\u0259 formala\u015fsa, m\u00fc\u0259lliml\u0259r onlara kitab t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri ets\u0259l\u0259r v\u0259 g\u0259nc n\u0259sil m\u0259kt\u0259b ya\u015flar\u0131ndan oxuma\u011fa ba\u015flasa, el\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u0259nd\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycandilli \u0259d\u0259biyyata maraq g\u00f6st\u0259r\u0259rdil\u0259r. \u018fn az\u0131ndan klassik \u0259d\u0259biyyatla tan\u0131\u015f ola bil\u0259rdil\u0259r. 2004-c\u00fc ild\u0259 c\u0259nab Prezident \u0130lham \u018fliyevin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 xeyli kitab lat\u0131n qrafikas\u0131 il\u0259 n\u0259\u015fr edilib, m\u0259kt\u0259b kitabxanalar\u0131na verilib. Dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n azl\u0131\u011f\u0131 olanlar\u0131n da keyfiyy\u0259tsizliyidir. Son d\u00f6vrl\u0259r n\u0259\u015friyyatlar aras\u0131ndak\u0131 r\u0259qab\u0259tin formala\u015fmas\u0131 keyfiyy\u0259tsiz t\u0259rc\u00fcm\u0259l\u0259rin, dem\u0259k olar, bazardan \u00e7\u0131xmas\u0131 m\u0259nas\u0131na g\u0259lir. \u00c7\u00fcnki t\u0259rc\u00fcm\u0259 edil\u0259n \u0259s\u0259rl\u0259r sad\u0259c\u0259 bir-iki k\u00f6kl\u00fc n\u0259\u015friyyat\u0131n yox, ciddi \u015f\u0259kild\u0259 r\u0259qab\u0259t\u0259 qo\u015fulan yeni yaranm\u0131\u015f n\u0259\u015friyyatlar\u0131n da diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir.<\/p>\n<p>B\u0259li, g\u0259ncl\u0259r \u0259d\u0259biyyatdan uzaq d\u00fc\u015f\u00fcb, bu da o dem\u0259kdir ki, m\u00fctali\u0259 v\u0259rdi\u015fi yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn gecikmi\u015fik. Amma g\u0259l\u0259c\u0259k \u00f6z \u0259limizd\u0259dir. B\u0259s n\u0259 etm\u0259li, haradan ba\u015flamal\u0131y\u0131q? \u018flb\u0259tt\u0259, m\u0259kt\u0259bd\u0259n. B\u0259s bunu kim etm\u0259lidir? \u018flb\u0259tt\u0259, Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin bu sah\u0259y\u0259 m\u0259sul qurumlar\u0131. \u00c7\u00fcnki oxu v\u0259rdi\u015fl\u0259rini m\u0259kt\u0259b d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n inki\u015faf etdirm\u0259s\u0259k, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r d\u0259 eynil\u0259 indiki kimi olacaq. Ax\u0131 \u201cKitab bilik m\u0259nb\u0259yidir\u201d ifad\u0259si birba\u015fa Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin f\u0259aliyy\u0259tini ifad\u0259 edir. Onda biliyin m\u0259nb\u0259yind\u0259n niy\u0259 uzaq d\u00fc\u015f\u0259k? Niy\u0259 oxu v\u0259rdi\u015fl\u0259rinin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn konsept haz\u0131rlay\u0131b x\u00fcsusi layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259k?<\/p>\n<p>H\u00f6rm\u0259tli elm v\u0259 t\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayevin bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 oxuyub-anlama s\u0259viyy\u0259sinin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si m\u00fctali\u0259 v\u0259rdi\u015fl\u0259rinin z\u0259ifliyi il\u0259 birba\u015fa ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, PISA \u2013 2018 n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 diqq\u0259t yetirs\u0259k, a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 fikrin \u0259sass\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259rik:<\/p>\n<p><strong>&#8211; Az\u0259rbaycanl\u0131 \u015fagirdl\u0259rin oxu \u00fczr\u0259 orta bal\u0131 389 idi, bu is\u0259 OECD \u00f6lk\u0259l\u0259rinin orta bal\u0131ndan (487) \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Az\u0259rbaycan bu n\u0259tic\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259xmin\u0259n 79 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda 67-ci yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcged\u0259n n\u0259tic\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan m\u0259kt\u0259blil\u0259rinin m\u0259tni oxuyub-anlamaqda v\u0259 t\u0259hlil etm\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kdiyinin g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p>Uzun ill\u0259r m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259diyim, orta m\u0259kt\u0259b t\u0259hsili il\u0259 yax\u0131ndan tan\u0131\u015f oldu\u011fum \u00fc\u00e7\u00fcn dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, prosesi m\u00fcsb\u0259t\u0259 do\u011fru d\u0259yi\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 m\u00fctali\u0259 v\u0259rdi\u015fini formala\u015fd\u0131rmaq istiqam\u0259tind\u0259 atmal\u0131 oldu\u011fu add\u0131mlar \u00e7oxdur. \u00c7\u00fcnki indiki v\u0259ziyy\u0259ti k\u00f6kl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259 bilmiriks\u0259, \u0259n do\u011fru add\u0131m sabaha k\u00f6kl\u0259nm\u0259k olar.<\/p>\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 t\u0259klifi bu m\u0259qal\u0259 vasit\u0259sil\u0259 tirajlamaqla \u00fcmumi konsepsiya haz\u0131rlanana q\u0259d\u0259r, he\u00e7 olmasa, m\u0259kt\u0259b direktorlar\u0131, m\u00fc\u0259lliml\u0259r \u00f6z t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri \u0259sas\u0131nda f\u0259rqli n\u0259l\u0259rs\u0259 etm\u0259k ist\u0259s\u0259l\u0259r, faydam\u0131z olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>M\u00fcasir kitabxana infrastrukturunun qurulmas\u0131 v\u0259 m\u00fct\u0259madi yenil\u0259nm\u0259si<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda 4500 m\u0259kt\u0259b kitabxanas\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rs\u0259 d\u0259, etiraf ed\u0259k ki, \u0259ks\u0259riyy\u0259ti m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab vermir. D\u00f6vr\u00fcn intellektual miras\u0131ndan x\u0259b\u0259rdar olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ngin m\u0259kt\u0259bli kitabxanalar\u0131na h\u0259mi\u015f\u0259 ehtiyac var. Bu m\u0259nada m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 oxucular \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259lbedici m\u00fcasir kitabxana m\u00fchiti yarad\u0131la bil\u0259r. Kitabxanalar\u0131n u\u015faqlar\u0131n ya\u015f qruplar\u0131na uy\u011fun maraql\u0131, r\u0259ngar\u0259ng, t\u0259l\u0259bata cavab ver\u0259n v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif m\u00f6vzularda kitablarla t\u0259mini m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun olar. D\u00fczd\u00fcr, Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi h\u0259r il m\u0259kt\u0259b kitabxanalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn kitab al\u0131r, amma d\u00fcz\u00fcn\u00fc des\u0259k, bu, birm\u0259nal\u0131 olaraq kifay\u0259t deyil. \u00dcst\u0259lik, kitab al\u0131\u015f\u0131n\u0131n h\u0259cmi v\u0259 hans\u0131 meyarlarla, n\u0259 zaman h\u0259yata ke\u00e7irildiyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u0259inki ictimaiyy\u0259tin, he\u00e7 bu sah\u0259nin insanlar\u0131n\u0131n da m\u0259lumat\u0131 olmur. T\u0259klifimiz odur ki, kitab al\u0131\u015f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6nc\u0259d\u0259n elanlar verilsin, n\u0259\u015friyyatlar\u0131n bu i\u015f\u0259 c\u0259lbi v\u0259 t\u0259\u015fviqi prosesi yarad\u0131ls\u0131n.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong>M\u0259kt\u0259b kitabxana\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>M\u0259kt\u0259b kitabxana\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259si, kitab\u0131n t\u0259\u015fviqi v\u0259 t\u0259bli\u011fi istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u0259li i\u015fl\u0259r d\u0259 vacib m\u0259s\u0259l\u0259dir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, m\u0259kt\u0259b kitabxana\u00e7\u0131lar\u0131 ad\u0259t\u0259n d\u0259rslikl\u0259rin t\u0259hvil-t\u0259slimi il\u0259 i\u015fl\u0259rini bitirmi\u015f hesab edirl\u0259r. Amma onlara m\u00fc\u0259yy\u0259n imkanlar yarad\u0131lsa, kitabla ba\u011fl\u0131 daimi t\u0259dbir v\u0259 layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irils\u0259, se\u00e7il\u0259n oxuculara, kitabxana\u00e7\u0131lara m\u00fc\u0259yy\u0259n stimulverici qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131lsa, m\u0259kt\u0259blil\u0259rin m\u00fctali\u0259 v\u0259rdi\u015fl\u0259rind\u0259 ciddi canlanma ba\u015f ver\u0259r.<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong>\u201cM\u0259kt\u0259blinin oxumal\u0131 oldu\u011fu 100 vacib \u0259s\u0259r\u201d siyah\u0131s\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Vahid m\u00fctali\u0259 strategiyas\u0131n\u0131n elan olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cM\u0259kt\u0259blinin oxumal\u0131 oldu\u011fu 100 vacib \u0259s\u0259r\u201d siyah\u0131s\u0131n\u0131n t\u0259rtibin\u0259 ehtiyac var. Siyah\u0131 klassik v\u0259 m\u00fcasir \u0259s\u0259rl\u0259ri ehtiva etm\u0259li, h\u0259m m\u0259kt\u0259b proqram\u0131na uy\u011fun olmal\u0131, h\u0259m d\u0259 d\u00f6vr\u00fcn intellektual miras\u0131na cavab verm\u0259lidir. Bu \u0259s\u0259rl\u0259rin vaxtl\u0131-vaxt\u0131nda, t\u0259yinat\u0131 \u00fczr\u0259 m\u00fctali\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif t\u0259\u015fviq proqramlar\u0131 i\u015fl\u0259n\u0259 bil\u0259r. \u201cAy\u0131n kitab\u0131\u201d v\u0259 \u201cOxu saat\u0131\u201d layih\u0259l\u0259ri bu m\u0259nada effektiv olar.<\/p>\n<p>\u201cAy\u0131n kitab\u0131\u201d kitablar\u0131n sinifl\u0259r \u00fczr\u0259 metodiki \u0259sasla ayl\u0131q se\u00e7ildiyi v\u0259 ay\u0131n sonu m\u00fczakir\u0259 olundu\u011fu layih\u0259dir. Eyni zamanda, h\u0259r ay m\u00fc\u0259yy\u0259n vaxtlarda \u201cOxu saat\u0131\u201d t\u0259\u015fkil edil\u0259 bil\u0259r. Bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 b\u00fct\u00fcn \u015fagirdl\u0259r m\u00fc\u0259lliml\u0259rin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda kitab oxuya, m\u00fczakir\u0259 apara bil\u0259rl\u0259r. H\u0259m\u00e7inin \u201cOxu saat\u0131\u201dn\u0131 interaktiv formatda ke\u00e7irm\u0259kl\u0259 \u015fagirdl\u0259r\u0259 oxuduqlar\u0131 kitablar\u0131 payla\u015fmaq imkan\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><strong>Oxucu klublar\u0131n\u0131n qurulmas\u0131<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>M\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 \u015fagirdl\u0259r aras\u0131nda kitab m\u00fczakir\u0259l\u0259rini t\u0259\u015fviq ed\u0259n oxucu klublar\u0131 yaratmaq m\u00fctali\u0259 v\u0259rdi\u015finin inki\u015faf\u0131na k\u00f6m\u0259k olar. Bu klublarda kitab m\u00fczakir\u0259l\u0259ri apar\u0131la, \u015fagirdl\u0259r\u0259 kitab t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri veril\u0259 v\u0259 h\u0259r ay m\u00fcxt\u0259lif m\u00f6vzulara aid kitablar\u0131n m\u00fctali\u0259si t\u0259\u015fviq edil\u0259 bil\u0259r. Bu klublar\u0131n sisteml\u0259\u015fm\u0259si m\u0259kt\u0259b kitabxanalar\u0131nda t\u0259l\u0259b-t\u0259klif prinsipini formala\u015fd\u0131rar, kitabxanalar\u0131n effektiv t\u0259minin\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259r. Eyni zamanda, bu klublar d\u00f6vl\u0259tin illik m\u0259d\u0259ni v\u0259 ictimai siyas\u0259tin\u0259 elastik reaksiya verm\u0259k, bu m\u0259nada tematik kitablar\u0131n oxunmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan da \u00f6n\u0259mlidir.<\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li><strong>Kitab festivallar\u0131 v\u0259 \u201cOxu G\u00fcn\u00fc\u201d kimi t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 \u015fagirdl\u0259rin i\u015ftirak\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131lmas\u0131<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>H\u0259r il M\u0259d\u0259niyy\u0259t Nazirliyinin t\u0259\u015fkil etdiyi Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq Kitab S\u0259rgisi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan N\u0259\u015friyyatlar\u0131 Assosiasiyas\u0131n\u0131n (ANA\u0130B) t\u0259\u015fkil etdiyi Bak\u0131 Kitab S\u0259rgisi v\u0259 U\u015faq Kitab Festival\u0131nda paytaxt m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 t\u0259hsil alan \u015fagirdl\u0259rin sistemli i\u015ftirak\u0131na t\u0259\u015fviq planlar\u0131 haz\u0131rlana bil\u0259r. B\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259hsil alanlar \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 il \u0259rzind\u0259 ANA\u0130B-in Sumqay\u0131t, G\u0259nc\u0259, L\u0259nk\u0259ran, \u015e\u0259ki, Quba, Nax\u00e7\u0131van v\u0259 dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fct\u0259madi t\u0259\u015fkil etdiyi kitab s\u0259rgil\u0259rind\u0259 i\u015ftirak tam effektiv t\u0259sir ba\u011f\u0131\u015flayar. Bir zamanlar start verdiyim \u201cOxu G\u00fcn\u00fc\u201d layih\u0259sin\u0259, 2018-ci ild\u0259n Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 elan etdiyi \u201cOxu G\u00fcn\u00fc\u201d t\u0259dbirinin ke\u00e7irilm\u0259 format\u0131na yenid\u0259n bax\u0131la, daha praktik hala g\u0259tiril\u0259 bil\u0259r. \u0130l \u0259rzind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u0259lam\u0259tdar g\u00fcnl\u0259r m\u00fcnasib\u0259til\u0259 Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc \u0259sas\u0131nda silsil\u0259 kitab s\u0259rgil\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si bu istiqam\u0259td\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f \u00f6n\u0259mli add\u0131m olar. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r u\u015faqlarda kitab sevgisi yaradar v\u0259 m\u00fctali\u0259d\u0259n z\u00f6vq alma\u011fa h\u0259v\u0259sl\u0259ndir\u0259r.<\/p>\n<ol start=\"6\">\n<li><strong>H\u0259diyy\u0259li m\u00fctali\u0259 yar\u0131\u015flar\u0131n\u0131n v\u0259 marafonlar\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkil edilm\u0259si<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>M\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 sistemli m\u00fctali\u0259 yar\u0131\u015flar\u0131 t\u0259\u015fkil edil\u0259, \u0259n \u00e7ox kitab oxuyan \u015fagirdl\u0259r\u0259 h\u0259diyy\u0259l\u0259rin verilm\u0259si, f\u0259rql\u0259n\u0259nl\u0259r\u0259 sertifikatlar\u0131n t\u0259qdim olunmas\u0131, ayl\u0131q \u201c\u018fn yax\u015f\u0131 oxucu\u201d m\u00fckafat\u0131n\u0131n t\u0259sisi kimi motivasiya t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259 bil\u0259r. H\u0259m\u00e7inin ilin \u0259vv\u0259li elan edil\u0259n kitablar \u0259sas\u0131nda sinifl\u0259r \u00fczr\u0259 oxuyub-anlama v\u0259 s\u00fcr\u0259tli oxu yar\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si, \u00f6lk\u0259, \u015f\u0259h\u0259r, k\u0259nd \u00fczr\u0259 qalibl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si, m\u00fckafatland\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu m\u0259nada ANA\u0130B-in m\u00fct\u0259madi t\u0259\u015fkil etdiyi, h\u0259r d\u0259f\u0259 co\u015fqu v\u0259 u\u011furla yadda qalan \u201cKitabqurdu\u201d Oxu Marafonu format\u0131 da t\u0259tbiq oluna bil\u0259r.<\/p>\n<ol start=\"7\">\n<li><strong>Yaz\u0131\u00e7\u0131, \u015fair v\u0259 na\u015firl\u0259rl\u0259 \u015fagirdl\u0259rin silsil\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rinin t\u0259\u015fkil olunmas\u0131<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>T\u0259dris ili m\u00fcdd\u0259tind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif layih\u0259l\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259, yaxud \u0259lam\u0259tdar g\u00fcnl\u0259rd\u0259 yerli yaz\u0131\u00e7\u0131, \u015fair v\u0259 na\u015firl\u0259r m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 d\u0259v\u0259t oluna, onlar\u0131n \u015fagirdl\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri t\u0259\u015fkil edil\u0259 bil\u0259r. Bu c\u00fcr t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r \u015fagirdl\u0259rin h\u0259m yerli v\u0259 d\u00fcny\u0259vi intellektual tendensiyalardan x\u0259b\u0259rdar olmas\u0131na, h\u0259m kitablar\u0131n\u0131 oxudu\u011fu \u0259dibl\u0259ri yax\u0131ndan tan\u0131mas\u0131na, h\u0259m d\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi yeti\u015fm\u0259sind\u0259 u\u011fur qazanm\u0131\u015f insanlardan m\u00fcsb\u0259t n\u00fcmun\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olar.<\/p>\n<ol start=\"8\">\n<li><strong>M\u00fc\u0259lliml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fctali\u0259 t\u0259bli\u011fat\u0131 t\u0259liml\u0259rinin t\u0259\u015fkil edilm\u0259si<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, m\u00fc\u0259lliml\u0259r az oxuyur, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u015fagirdl\u0259rin m\u00fctali\u0259y\u0259 t\u0259\u015fviqind\u0259 x\u00fcsusi h\u0259v\u0259sl\u0259ndirm\u0259 prosesin\u0259 uy\u011funla\u015fa bilmir. Oxu v\u0259rdi\u015finin inki\u015faf\u0131na t\u0259\u015fviq m\u00f6vzusunda x\u00fcsusi t\u0259liml\u0259r t\u0259\u015fkil oluna, onlarda m\u00fc\u0259lliml\u0259rin i\u015ftirak\u0131 t\u0259min edil\u0259 bil\u0259r. Bu t\u0259lim prosesind\u0259 proqram qurulmas\u0131, yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 na\u015firl\u0259rin f\u0259al i\u015ftirak\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u00fc\u0259lliml\u0259ri m\u00fctali\u0259y\u0259 h\u0259v\u0259sl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n marafonlar da t\u0259\u015fkil etm\u0259k olar. Bu add\u0131m \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 kitablar se\u00e7il\u0259, h\u0259r m\u00fc\u0259llimin oxumal\u0131 oldu\u011fu kitablar t\u00f6vsiy\u0259 edil\u0259, attestasiya, yaxud sertifikasiyada qoyulan h\u0259d\u0259f\u0259 \u00e7atanlara x\u00fcsusi bonus ballar veril\u0259 bil\u0259r. \u00dcst\u0259lik, m\u00fc\u0259lliml\u0259r \u015fagirdl\u0259ri h\u0259v\u0259sl\u0259ndir\u0259n maraql\u0131 \u00fcsul v\u0259 interaktiv oxu metodlar\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259kl\u0259 d\u0259rsl\u0259rd\u0259 m\u00fctali\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259 bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<ol start=\"9\">\n<li><strong>Ail\u0259 il\u0259 birlikd\u0259 oxu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rinin t\u0259\u015fviq olunmas\u0131<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Ail\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn oxu t\u0259\u015fviq planlar\u0131 haz\u0131rlamaqla valideynl\u0259ri d\u0259 bu proses\u0259 c\u0259lb etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Valideynl\u0259rin u\u015faqlar\u0131 il\u0259 birg\u0259 kitab oxumas\u0131 \u015fagirdl\u0259rin m\u00fctali\u0259 v\u0259rdi\u015fl\u0259rinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259r.<\/p>\n<ol start=\"10\">\n<li><strong>R\u0259q\u0259msal kitab platformalar\u0131na \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n t\u0259min edilm\u0259si<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>M\u0259kt\u0259bl\u0259rin r\u0259q\u0259msal kitab platformalar\u0131 il\u0259 t\u0259mini v\u0259 \u015fagirdl\u0259ri elektron kitablarla tan\u0131\u015f edilm\u0259si d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli add\u0131mlar siyah\u0131s\u0131ndad\u0131r. Bu, oxuma prosesini r\u0259q\u0259msal m\u00fchit\u0259 inteqrasiya ed\u0259r\u0259k daha \u0259l\u00e7atan v\u0259 maraql\u0131 hala g\u0259tir\u0259 bil\u0259r. Eyni zamanda, yerli v\u0259 xarici audiokitab platformalar\u0131 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 b\u0259zi d\u0259rsl\u0259ri \u201cS\u0259sli kitab\u201dla t\u0259min etm\u0259k olar. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs yeni n\u0259slin d\u0259rsl\u0259ri \u00f6yr\u0259nm\u0259sin\u0259 v\u0259 sinifd\u0259nxaric oxuya y\u00f6n\u0259lm\u0259sin\u0259 effektiv t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259r.<\/p>\n<ol start=\"11\">\n<li><strong>M\u0259kt\u0259b kitabxanalar\u0131 v\u0259 \u015fagirdl\u0259rin \u0259d\u0259biyyat, s\u0259n\u0259t v\u0259 elm d\u0259rgil\u0259rinin abun\u0259liyin\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>M\u0259kt\u0259b kitabxanalar\u0131n\u0131n d\u00f6vri m\u0259tbuatla t\u0259mini t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin h\u0259m \u0259d\u0259bi, h\u0259m s\u0259n\u0259t, h\u0259m d\u0259 elmi yenilikl\u0259r prosesini yax\u0131ndan izl\u0259m\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olar. Bu m\u0259nada yerli jurnallar\u0131n se\u00e7ilm\u0259si d\u0259rgi\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259miz\u0259 d\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir ed\u0259r, h\u0259min d\u0259rgil\u0259rin yarad\u0131c\u0131 hey\u0259ti \u00f6z strategiyalar\u0131n\u0131 t\u0259hsil sistemin\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131rma\u011fa maraq g\u00f6st\u0259r\u0259r. O c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u00fc\u0259llim v\u0259 \u015fagirdl\u0259rin faydal\u0131 yerli jurnallara abun\u0259 yaz\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015fviq plan\u0131 haz\u0131rlana bil\u0259r. M\u0259kt\u0259b kitabxanalar\u0131n\u0131n bu proses\u0259 birba\u015fa n\u0259zar\u0259ti i\u015fin daha sistemli v\u0259 effektiv h\u0259yata ke\u00e7m\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olar.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn t\u0259klifl\u0259rin \u0259lav\u0259 m\u00fczakir\u0259y\u0259 yol a\u00e7mas\u0131, format\u0131 v\u0259 t\u0259yinat\u0131n\u0131n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na ehtiyac yaranmas\u0131 istisna deyil. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n s\u0259dri oldu\u011fum ANA\u0130B bu prosesd\u0259 Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyin\u0259 pe\u015f\u0259kar d\u0259st\u0259k verm\u0259y\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 haz\u0131rd\u0131r. ANA\u0130B-in kitabla ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi h\u0259mi\u015f\u0259 qap\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f, h\u0259tta bir \u00e7ox s\u0259rgil\u0259rimizi regional idar\u0259l\u0259rl\u0259 birg\u0259 t\u0259\u015fkil etmi\u015fik. M\u0259hz bu bax\u0131mdan inan\u0131ram ki, daha ciddi i\u015fl\u0259r\u0259 imza ata bil\u0259rik.<\/p>\n<p>ANA\u0130B-in kitab i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259klifl\u0259rini c\u0259nab nazir\u0259 g\u00f6nd\u0259rm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131r\u0131q. D\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259, qay\u0259, amal eyni olanda milli \u015f\u00fcurun daha d\u00fczg\u00fcn formala\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l-\u0259l\u0259 verib i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 ehtiyac var.<\/p>\n<p><strong><em>\u015e\u0259mil SAD\u0130Q<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u201cH\u0259d\u0259f \u015eirk\u0259tl\u0259r Qrupu\u201d MMC-nin\u00a0<\/em><\/strong><strong><em>qurucu direktoru, fil.\u00fc.f.d., dos.<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015e\u018fM\u0130L SAD\u0130QD\u018fN M\u00dcTAL\u0130\u018f V\u018fRD\u0130\u015e\u0130N\u0130N FORMALA\u015eDIRILMASI \u0130L\u018f BA\u011eLI T\u018fKL\u0130FL\u018fR Az\u0259rbaycanda m\u00fctali\u0259 v\u0259rdi\u015fi dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.\u00a0T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bu, dan\u0131lmaz faktd\u0131r. Di g\u0259l savadl\u0131l\u0131q bax\u0131m\u0131ndan m\u00fcqayis\u0259 aparsaq, he\u00e7 d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131rada olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6r\u0259rik. Y\u0259ni statistikalara inansaq, on be\u015f ya\u015fdan yuxar\u0131 \u0259halinin doxsan doqquz faizi oxuyub-yazma bacar\u0131\u011f\u0131na malikdir. Bu g\u00f6st\u0259rici Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin \u00e7oxundan y\u00fcks\u0259kdir. Y\u0259ni oxuya bilirik, amma oxumuruq. Onda nec\u0259 olur ki, oxuyub-yazma bacar\u0131\u011f\u0131 y\u00fcks\u0259k \u015f\u0259xsl\u0259r d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rini art\u0131rmaq, intellektual kimi formala\u015fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fctali\u0259y\u0259 vaxt ay\u0131rm\u0131rlar? Bu sual\u0131n otuz illik tarixi var, itirdiyimiz ill\u0259ri geri qaytarmaq da, b\u0259lk\u0259, daha otuz ilimizi alacaq.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":770057,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/f62581a06da68841e50100c5dd060a5b.png",408,417,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/f62581a06da68841e50100c5dd060a5b.png",408,417,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/f62581a06da68841e50100c5dd060a5b.png",408,417,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/f62581a06da68841e50100c5dd060a5b-408x280.png",408,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/f62581a06da68841e50100c5dd060a5b-357x365.png",357,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/f62581a06da68841e50100c5dd060a5b.png",408,417,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/f62581a06da68841e50100c5dd060a5b.png",408,417,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/f62581a06da68841e50100c5dd060a5b.png",408,417,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/f62581a06da68841e50100c5dd060a5b-240x172.png",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/f62581a06da68841e50100c5dd060a5b.png",408,417,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u015e\u018fM\u0130L SAD\u0130QD\u018fN M\u00dcTAL\u0130\u018f V\u018fRD\u0130\u015e\u0130N\u0130N FORMALA\u015eDIRILMASI \u0130L\u018f BA\u011eLI T\u018fKL\u0130FL\u018fR Az\u0259rbaycanda m\u00fctali\u0259 v\u0259rdi\u015fi dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.\u00a0T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bu, dan\u0131lmaz faktd\u0131r. Di g\u0259l savadl\u0131l\u0131q bax\u0131m\u0131ndan m\u00fcqayis\u0259 aparsaq, he\u00e7 d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131rada olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6r\u0259rik. Y\u0259ni statistikalara inansaq, on be\u015f ya\u015fdan yuxar\u0131 \u0259halinin doxsan doqquz faizi oxuyub-yazma bacar\u0131\u011f\u0131na malikdir. Bu g\u00f6st\u0259rici Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin \u00e7oxundan y\u00fcks\u0259kdir. Y\u0259ni oxuya bilirik,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/770056"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=770056"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/770056\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":770059,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/770056\/revisions\/770059"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/770057"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=770056"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=770056"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=770056"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}