{"id":770952,"date":"2024-11-24T16:32:06","date_gmt":"2024-11-24T12:32:06","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=770952"},"modified":"2024-11-24T16:32:06","modified_gmt":"2024-11-24T12:32:06","slug":"cop29-un-yekunlari-dunya-az%c9%99rbaycanin-ugurlu-liderlik-bacariginin-bir-daha-sahidi-oldu-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=770952","title":{"rendered":"COP29-un yekunlar\u0131: D\u00fcnya Az\u0259rbaycan\u0131n u\u011furlu liderlik bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir daha \u015fahidi oldu &#8211;  T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p>BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131n\u0131n 29-cu sessiyas\u0131n\u0131n (COP29) yekununda q\u0259bul edil\u0259n q\u0259rarlar b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcst\u0259sna \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131maqla b\u0259rab\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n liderlik qabiliyy\u0259tini v\u0259 beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunu bir daha n\u00fcmayi\u015f etdirdi. R\u0259smi Bak\u0131 noyabr\u0131n 11-d\u0259 start g\u00f6t\u00fcr\u0259n v\u0259 qlobal iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259rin apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131n\u0131n d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin, x\u00fcsusi il\u0259 d\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin g\u00f6zl\u0259dikl\u0259ri q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bulu il\u0259 ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn q\u00fcvv\u0259sini s\u0259f\u0259rb\u0259r etmi\u015fdi. Az\u0259rbaycan geni\u015fmiqyasl\u0131 t\u0259dbirin \u00f6hd\u0259sind\u0259n u\u011furla g\u0259ldi, bu sah\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tini n\u00fcmayi\u015f etdirdi. B\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259rin yekdillikl\u0259 COP29-un y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259\u015fkilin\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycana r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr elan olunmas\u0131 bar\u0259d\u0259 q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259si bunun bariz g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p><strong>Bak\u0131 Maliyy\u0259 M\u0259qs\u0259di (BMG) bar\u0259d\u0259 raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 olunub<\/strong><\/p>\n<p>COP29-da q\u0259bul olunan \u0259n \u00f6n\u0259mli q\u0259rarlardan biri h\u0259r il inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 1,3 trilyon dollar iqlim maliyy\u0259sini y\u00f6n\u0259ltm\u0259yi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan yeni \u00f6hd\u0259lik olan Bak\u0131 Maliyy\u0259 M\u0259qs\u0259di (BMG) bar\u0259d\u0259 raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131d\u0131r. Bak\u0131 Maliyy\u0259 M\u0259qs\u0259di, inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin 2035-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r il \u0259n az\u0131 300 milyard dollar m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259saitin s\u0259f\u0259rb\u0259r olunmas\u0131na r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan \u0259sas h\u0259d\u0259fl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirir. COP29 S\u0259drliyinin \u0259sas prioriteti \u00fczr\u0259 \u0259ld\u0259 olunan bu u\u011fur, \u0259vv\u0259lki 100 milyard dollarl\u0131q iqlim maliyy\u0259si m\u0259qs\u0259dind\u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259kdir v\u0259 qlobal investisiyalar\u0131n yeni dal\u011fas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>Paris Sazi\u015finin 6-c\u0131 madd\u0259si tam \u015f\u0259kild\u0259 i\u015fl\u0259k v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259tirildi<\/strong><\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, 2015-ci ild\u0259n b\u0259ri ilk d\u0259f\u0259 olaraq COP29-da Paris Sazi\u015finin 6-c\u0131 madd\u0259si tam \u015f\u0259kild\u0259 i\u015fl\u0259k v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259tirildi. Bununla ba\u011fl\u0131 raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 COP29 S\u0259drliyinin \u00f6n\u0259m verdiyi \u0259sas prioritet m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri idi. 6-c\u0131 madd\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yekdillikl\u0259 q\u0259bul edil\u0259n q\u0259rarlar \u0259traf m\u00fchitin b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc, \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 karbon bazarlar\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259mliyini t\u0259min etm\u0259kd\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynayacaq. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, 6-c\u0131 madd\u0259 \u00fczr\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q qlobal olaraq mitiqasiya t\u0259dbirl\u0259rini, y\u0259ni emissiyalar\u0131n azald\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259nziml\u0259y\u0259 bil\u0259c\u0259k. Bir \u00f6lk\u0259d\u0259 emissiyalar\u0131n azald\u0131lmas\u0131 hesab\u0131na karbon bazarlar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 dig\u0259r d\u00f6vl\u0259td\u0259 emissiyalar\u0131n \u00e7ox olmas\u0131n\u0131 tarazla\u015fd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn olacaq. H\u0259m\u00e7inin bu q\u0259rarlar real, \u0259lav\u0259, t\u0259sdiql\u0259n\u0259 v\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259 bil\u0259n emissiya azalmalar\u0131 v\u0259 aradan qald\u0131r\u0131lmalar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 onlar\u0131n qlobal iqlim investisiyalar\u0131n\u0131 t\u0259\u015fviq etm\u0259k potensial\u0131n\u0131 da ortaya \u00e7\u0131xaracaq.<\/p>\n<p><strong>\u0130tki v\u0259 Z\u0259r\u0259r Fondu tam \u015f\u0259kild\u0259 insitutla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131<\/strong><\/p>\n<p>COP29-da \u0259ld\u0259 olunan \u0259sas nailiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 2022-ci ild\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs kimi ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rimin t\u0259sirl\u0259rin\u0259 \u0259n \u00e7ox m\u0259ruz qalan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan \u0130tki v\u0259 Z\u0259r\u0259r Fondunun tam \u015f\u0259kild\u0259 institutla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 oldu. Fondun 2025-ci ild\u0259n \u0259m\u0259li f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u0130tki v\u0259 Z\u0259r\u0259r Fonduna \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n v\u0259d edil\u0259n maliyy\u0259 v\u0259saitinin h\u0259cmi 730 milyon dollardan \u00e7oxdur. \u0130qlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rinin f\u0259sadlar\u0131n\u0131n ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 t\u0259sirl\u0259rinin yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin h\u0259lli Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n COP29 S\u0259drliyinin prioritetl\u0259rind\u0259n biri kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n olunub. Bu bax\u0131mdan, \u0130tki v\u0259 Z\u0259r\u0259r Fondunun f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131 COP29 S\u0259drliyinin b\u00f6y\u00fck u\u011furu oldu.<\/p>\n<p><strong>Bak\u0131 Adaptasiya Yol X\u0259rit\u0259si yarad\u0131ld\u0131<\/strong><\/p>\n<p>COP29-un yekununda q\u0259bul olunan dig\u0259r q\u0259rarla Qlobal Adaptasiya H\u0259d\u0259fi s\u0259n\u0259di il\u0259 Bak\u0131 Adaptasiya Yol X\u0259rit\u0259si yarad\u0131ld\u0131. H\u0259m\u00e7inin n\u00f6vb\u0259ti COP sessiyalar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 adaptasiya \u00fczr\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li Bak\u0131 dialoqu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lacaq. Bu, inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rinin maraqlar\u0131na uy\u011fun olaraq, adaptasiya m\u0259s\u0259l\u0259sinin h\u0259r il COP-larda m\u00fczakir\u0259 olunmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>\u0130qlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si<\/strong><\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, COP29-un q\u0259rar\u0131 il\u0259 10 illik Yenil\u0259nmi\u015f Gender \u00fczr\u0259 Lima \u0130\u015f Proqram\u0131 q\u0259bul edildi. Proqram\u0131n q\u0259bulu \u00fczr\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, davam edirdi v\u0259 COP29 S\u0259drliyi n\u0259tic\u0259sind\u0259 s\u0259n\u0259d \u00fczr\u0259 raz\u0131l\u0131q bu iqlim sammiti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olundu.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar is\u0259 onu g\u00f6st\u0259rir ki, COP29 m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 \u00e7at\u0131b, Az\u0259rbaycan g\u0259l\u0259c\u0259k COP-lar\u0131n da u\u011furlu olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcsb\u0259t presedent yarad\u0131b.<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, Bak\u0131da q\u0259bul olunan q\u0259rarlar qlobal iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si say\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n<p>AZ\u018fRTAC<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131n\u0131n 29-cu sessiyas\u0131n\u0131n (COP29) yekununda q\u0259bul edil\u0259n q\u0259rarlar b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcst\u0259sna \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131maqla b\u0259rab\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n liderlik qabiliyy\u0259tini v\u0259 beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunu bir daha n\u00fcmayi\u015f etdirdi. R\u0259smi Bak\u0131 noyabr\u0131n 11-d\u0259 start g\u00f6t\u00fcr\u0259n v\u0259 qlobal iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259rin apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131n\u0131n d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin, x\u00fcsusi il\u0259 d\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin g\u00f6zl\u0259dikl\u0259ri q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bulu il\u0259 ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn q\u00fcvv\u0259sini s\u0259f\u0259rb\u0259r etmi\u015fdi. Az\u0259rbaycan geni\u015fmiqyasl\u0131 t\u0259dbirin \u00f6hd\u0259sind\u0259n u\u011furla g\u0259ldi, bu sah\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tini n\u00fcmayi\u015f etdirdi. B\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259rin yekdillikl\u0259 COP29-un y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259\u015fkilin\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycana&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":770953,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/04992c51173135392785616471610886771.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/04992c51173135392785616471610886771.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/04992c51173135392785616471610886771.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/04992c51173135392785616471610886771-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/04992c51173135392785616471610886771-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/04992c51173135392785616471610886771-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/04992c51173135392785616471610886771.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/04992c51173135392785616471610886771.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/04992c51173135392785616471610886771-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/04992c51173135392785616471610886771.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131n\u0131n 29-cu sessiyas\u0131n\u0131n (COP29) yekununda q\u0259bul edil\u0259n q\u0259rarlar b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcst\u0259sna \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131maqla b\u0259rab\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n liderlik qabiliyy\u0259tini v\u0259 beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunu bir daha n\u00fcmayi\u015f etdirdi. R\u0259smi Bak\u0131 noyabr\u0131n 11-d\u0259 start g\u00f6t\u00fcr\u0259n v\u0259 qlobal iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259rin apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131n\u0131n d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin, x\u00fcsusi il\u0259 d\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/770952"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=770952"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/770952\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":770954,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/770952\/revisions\/770954"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/770953"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=770952"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=770952"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=770952"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}