{"id":771668,"date":"2024-11-28T07:29:40","date_gmt":"2024-11-28T03:29:40","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=771668"},"modified":"2024-11-28T07:29:40","modified_gmt":"2024-11-28T03:29:40","slug":"%c9%99halinin-rifah-halinin-yuks%c9%99ldilm%c9%99si-prioritetdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=771668","title":{"rendered":"\u018fhalinin rifah hal\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si prioritetdir"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>2025-ci ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc x\u0259rcl\u0259r\u0259 16,9 milyard manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259sait ayr\u0131l\u0131b ki, bu da 2024-c\u00fc ild\u0259kind\u0259n xeyli \u00e7oxdur<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 cari ild\u0259 d\u0259 \u00a0davam edib. Bel\u0259 ki, 2024-c\u00fc ilin 8 ay\u0131nda \u00fcmumi daxili m\u0259hsul (\u00dcDM) 4.3 faiz artm\u0131\u015f, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qeyri-neft sektorunda 7,0 faiz art\u0131m olmu\u015fdur. Qeyri-neft s\u0259nayesind\u0259 is\u0259 7.8 faiz art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.\u00a0Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259nin strateji valyuta ehtiyatlar\u0131 73 milyard dollar\u0131 \u00f6tm\u00fc\u015fd\u00fcr.\u00a0Bu g\u00f6st\u0259rici is\u0259 cari ilin sonuna g\u00f6zl\u0259nil\u0259n \u00dcDM-in 100 faizi dem\u0259kdir v\u0259 xarici d\u00f6vl\u0259t borcunu 14 d\u0259f\u0259y\u0259 yax\u0131n \u00fcst\u0259l\u0259yir.\u00a0Y\u0259ni, 1 sentyabr tarixin\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 5,3 milyard dollar olmaqla \u00dcDM-in 7.5 faizini t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, 2024-c\u00fc ilin iqtisadi u\u011furlar\u0131 2025-ci ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin art\u0131m\u0131na da \u00f6z m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirini g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259kdir. Bel\u0259 ki, Milli M\u0259clisd\u0259 m\u00fczakir\u0259si ba\u015fa \u00e7ataraq birinci oxunu\u015fda q\u0259bul olunan yeni \u00a0b\u00fcdc\u0259nin g\u0259lirl\u0259ri 36 milyard 616 milyon manat, x\u0259rcl\u0259ri is\u0259 39 milyard 667 milyon manat proqnoz edilir.\u00a0D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si k\u0259sirinin \u00dcDM-\u0259 nisb\u0259ti 2,4 faizdir.\u00a02025-ci ild\u0259 d\u0259 b\u00fcdc\u0259nin \u0259sas x\u0259rc istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri \u0259halinin sosial m\u00fcdafi\u0259si v\u0259 sosial t\u0259minat\u0131 olacaqd\u0131r.\u00a0 \u015e\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259, qazil\u0259r\u0259 diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin prioritetl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda qalma\u011fa davam ed\u0259c\u0259kdir. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 sosialy\u00f6nl\u00fc x\u0259rcl\u0259r d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si x\u0259rcl\u0259rinin 43%-ni t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259kdir. 2025-ci ild\u0259 \u0259m\u0259khaqq\u0131 v\u0259 sosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rd\u0259 yeni art\u0131mlar 2 milyondan art\u0131q v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259 D\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondunun \u00a02025-ci il \u00fczr\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259 m\u0259nb\u0259yi 7 milyard 676 milyon manat n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur ki, bu da 2024-c\u00fc il il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 727 milyon manat v\u0259 ya 10,5 faiz \u00e7oxdur. Fondun maliyy\u0259 m\u0259nb\u0259yinin 7 milyard 617 milyon manatl\u0131q hiss\u0259sini qurumun g\u0259lirl\u0259ri, 59 milyon manatl\u0131q hiss\u0259sini is\u0259 Fondun \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f ehtiyat\u0131ndan 2025-ci ilin x\u0259rcl\u0259rinin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ldil\u0259n v\u0259sait t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. Bundan ba\u015fqa, Fondun 2025-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lirl\u0259rinin 78,1 faiz v\u0259 ya 5 milyard 997 milyon manat\u0131n\u0131n m\u0259cburi d\u00f6vl\u0259t sosial s\u0131\u011forta (MDSS) daxilolmalar\u0131 \u00fczr\u0259 formala\u015faca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu is\u0259 cari ilin m\u00fcvafiq g\u00f6st\u0259ricisind\u0259n 519 milyon manat v\u0259 ya 9,5 faiz \u00e7oxdur. M\u0259cburi d\u00f6vl\u0259t sosial s\u0131\u011forta haqlar\u0131 \u00fczr\u0259 daxilolmalar\u0131n 66,1 faizi qeyri-b\u00fcdc\u0259 sektorunun, 33,9 faizi is\u0259 b\u00fcdc\u0259d\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015f\u0259n t\u0259\u015fkilatlar\u0131n hesab\u0131na t\u0259min edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondunun x\u0259rcl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 onu dem\u0259k olar ki, \u00a0Fondun g\u0259l\u0259n il\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan \u00fcmumi x\u0259rcl\u0259rinin 96,52 faizini v\u0259 ya 7 milyard 408 milyon manat\u0131n\u0131 \u0259haliy\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. \u018fhaliy\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 x\u0259rcl\u0259rin 7 milyard 210 milyon manat\u0131 \u0259m\u0259k pensiyalar\u0131n\u0131n, 198,4 milyon manat\u0131 is\u0259 m\u0259cburi d\u00f6vl\u0259t sosial s\u0131\u011forta haqlar\u0131 hesab\u0131na veril\u0259n m\u00fcavin\u0259tl\u0259rin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. \u018fhaliy\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin 2025-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f proqnozu 2024-c\u00fc ilin t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f proqnozundan 702,4 milyon manat, yaxud 10,5 faiz \u00e7oxdur. \u018fm\u0259k pensiyalar\u0131n\u0131n orta ayl\u0131q m\u0259bl\u0259\u011finin 2025-ci ild\u0259 535 manat olaca\u011f\u0131, ya\u015fa g\u00f6r\u0259 pensiyan\u0131n orta ayl\u0131q m\u0259bl\u0259\u011finin 571 manata y\u00fcks\u0259lm\u0259si proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>2025-ci ild\u0259 m\u0259cburi d\u00f6vl\u0259t sosial s\u0131\u011forta haqlar\u0131 hesab\u0131na \u00f6d\u0259nil\u0259n \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tinin m\u00fcv\u0259qq\u0259ti itirilm\u0259sin\u0259, hamil\u0259liy\u0259 v\u0259 do\u011fuma, u\u015fa\u011f\u0131n anadan olmas\u0131na g\u00f6r\u0259, 3 ya\u015f\u0131na \u00e7atanad\u0259k u\u015faqlara qullu\u011fa g\u00f6r\u0259 v\u0259 d\u0259fn \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcavin\u0259tl\u0259rin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 198,41 milyon manat v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub ki, bu da 2024-c\u00fc ilin t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f proqnozuna nisb\u0259t\u0259n 9,3 faiz, yaxud 16,83 milyon manat \u00e7oxdur. S\u0131\u011fortaolunanlar\u0131n sanatoriya-kurort m\u00fcalic\u0259si v\u0259 sa\u011flamla\u015fd\u0131rma t\u0259dbirl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fczr\u0259 Az\u0259rbaycan H\u0259mkarlar \u0130ttifaqlar\u0131 Konfederasiyas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 maliyy\u0259l\u0259\u015fdiril\u0259c\u0259k x\u0259rcl\u0259r 25 milyon manat olacaq.<\/p>\n<p>G\u0259l\u0259n il \u0130\u015fsizlikd\u0259n S\u0131\u011forta Fonduna d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n 260 milyon 700 min manat v\u0259saitin ayr\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub ki, bu da 2024-c\u00fc ild\u0259kind\u0259n 22,7 milyon manat, yaxud 9,5 faiz \u00e7oxdur. \u00a0Yeni ild\u0259 \u0130\u015fsizlikd\u0259n S\u0131\u011forta Fondunun x\u0259rcl\u0259ri 13 istiqam\u0259ti \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k. X\u0259rcl\u0259rin 29,5 faizi \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq t\u0259dbirl\u0259rinin, 13,4 faizi pe\u015f\u0259 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u0259lav\u0259 t\u0259hsilin t\u0259\u015fkili x\u0259rcl\u0259rinin maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ldilm\u0259kl\u0259, \u00fcmumilikd\u0259 is\u0259 55 faizi v\u0259sait aktiv m\u0259\u015f\u011fulluq t\u0259dbirl\u0259ri istiqam\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 n\u00f6vb\u0259ti il \u00fc\u00e7\u00fcn sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc x\u0259rcl\u0259r\u0259 16,9 milyard manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259sait ayr\u0131l\u0131b. Elm, t\u0259hsil, s\u0259hiyy\u0259, sosial m\u00fcdafi\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, inc\u0259s\u0259n\u0259t v\u0259 bu q\u0259bild\u0259n olan sosial x\u0259rcl\u0259r \u00fczr\u0259 n\u00f6vb\u0259ti ilin b\u00fcdc\u0259si 12,6 milyard manat t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. Sosial m\u00fcdafi\u0259, sosial t\u0259minat x\u0259rcl\u0259ri 4,8 milyard manat v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. H\u0259m\u00e7inin 2025-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015fay\u0131\u015f minimumu \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 285 manat, \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli \u0259hali \u00fc\u00e7\u00fcn 305 manat, pensiya\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn 232 manat, u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn 246 manat ehtiyac meyar\u0131n\u0131n h\u0259ddi is\u0259 285 manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu r\u0259q\u0259ml\u0259rd\u0259n d\u0259 g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, 2025-ci ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si d\u0259 \u0259vv\u0259lki ill\u0259rin b\u00fcdc\u0259si kimi sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fcd\u00fcr v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 ciddi art\u0131mlar m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p><strong>El\u00e7in Zaman, \u00ab\u0130ki sahil\u00bb<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2025-ci ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc x\u0259rcl\u0259r\u0259 16,9 milyard manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259sait ayr\u0131l\u0131b ki, bu da 2024-c\u00fc ild\u0259kind\u0259n xeyli \u00e7oxdur Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 cari ild\u0259 d\u0259 \u00a0davam edib. Bel\u0259 ki, 2024-c\u00fc ilin 8 ay\u0131nda \u00fcmumi daxili m\u0259hsul (\u00dcDM) 4.3 faiz artm\u0131\u015f, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qeyri-neft sektorunda 7,0 faiz art\u0131m olmu\u015fdur. Qeyri-neft s\u0259nayesind\u0259 is\u0259 7.8 faiz art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.\u00a0Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259nin strateji valyuta ehtiyatlar\u0131 73 milyard dollar\u0131 \u00f6tm\u00fc\u015fd\u00fcr.\u00a0Bu g\u00f6st\u0259rici is\u0259 cari ilin sonuna g\u00f6zl\u0259nil\u0259n \u00dcDM-in 100 faizi dem\u0259kdir v\u0259 xarici d\u00f6vl\u0259t borcunu 14 d\u0259f\u0259y\u0259 yax\u0131n \u00fcst\u0259l\u0259yir.\u00a0Y\u0259ni, 1 sentyabr tarixin\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 5,3 milyard dollar&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":771669,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/3e60e09c167904633796444343110878710.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/3e60e09c167904633796444343110878710.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/3e60e09c167904633796444343110878710.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/3e60e09c167904633796444343110878710-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/3e60e09c167904633796444343110878710-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/3e60e09c167904633796444343110878710-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/3e60e09c167904633796444343110878710.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/3e60e09c167904633796444343110878710.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/3e60e09c167904633796444343110878710-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/3e60e09c167904633796444343110878710.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"2025-ci ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc x\u0259rcl\u0259r\u0259 16,9 milyard manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259sait ayr\u0131l\u0131b ki, bu da 2024-c\u00fc ild\u0259kind\u0259n xeyli \u00e7oxdur Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 cari ild\u0259 d\u0259 \u00a0davam edib. Bel\u0259 ki, 2024-c\u00fc ilin 8 ay\u0131nda \u00fcmumi daxili m\u0259hsul (\u00dcDM) 4.3 faiz artm\u0131\u015f, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qeyri-neft sektorunda 7,0 faiz art\u0131m olmu\u015fdur. Qeyri-neft s\u0259nayesind\u0259 is\u0259 7.8 faiz art\u0131m qeyd\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/771668"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=771668"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/771668\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":771670,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/771668\/revisions\/771670"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/771669"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=771668"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=771668"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=771668"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}