{"id":77168,"date":"2019-09-06T08:51:24","date_gmt":"2019-09-06T05:51:24","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=77168"},"modified":"2019-09-06T08:51:24","modified_gmt":"2019-09-06T05:51:24","slug":"uzum-movsumu-bu-m%c9%99hsulun-yetisdirilm%c9%99sind%c9%99-vacib-olan-m%c9%99qamlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=77168","title":{"rendered":"\u00dcz\u00fcm m\u00f6vs\u00fcm\u00fc&#8230; Bu m\u0259hsulun yeti\u015fdirilm\u0259sind\u0259 vacib olan m\u0259qamlar"},"content":{"rendered":"<p>Abiotik v\u0259 biotik amill\u0259rin bitkil\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirdiyi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r &#8220;stres&#8221; adlan\u0131r. Stres bitkil\u0259rd\u0259 vacib fizioloji v\u0259 metabolik d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur, bitkil\u0259rin b\u00f6y\u00fcm\u0259 v\u0259 inki\u015faf\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir edir. Abiotik stres\u0259 &#8220;cans\u0131z amill\u0259rin&#8221;, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, \u0259traf m\u00fchitin m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259ri aiddir, fiziki v\u0259 kimy\u0259vi olmaqla 2 yer\u0259 ayr\u0131l\u0131r. Fiziki amill\u0259r\u0259 &#8211; y\u00fcks\u0259k v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 temperatur, quraql\u0131q, su stresi, radiasiya v\u0259 mexaniki t\u0259sirl\u0259r; kimy\u0259vi amill\u0259r\u0259 &#8211; qida elementl\u0259rinin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, duzluluq, toksinl\u0259r, oksidl\u0259\u015fdirici stres, torpa\u011f\u0131n pH-\u0131, z\u0259r\u0259rli d\u0259rmanlar v\u0259 \u0259traf m\u00fchitin \u00e7irkl\u0259nm\u0259si aid edil\u0259 bil\u0259r. Stres faktorlar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirdiyi z\u0259r\u0259r bitkil\u0259rin \u0259traf m\u00fchit\u0259 adaptasiya d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq d\u0259yi\u015fir.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> bildirir ki, bu bar\u0259d\u0259\u00a0<a href=\"http:\/\/az.trend.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Trend<\/a>\u00a0K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyin\u0259 istinad\u0259n m\u0259lumat verir.<\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 nazirliyin sayt\u0131nda qeyd edilir ki, uzun s\u00fcr\u0259n y\u00fcks\u0259k temperatur, quraql\u0131q, o c\u00fcml\u0259d\u0259n ani y\u00fcks\u0259l\u0259n temperatur, uzun s\u00fcr\u0259n anomal istil\u0259r bitkil\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00fcz\u00fcmd\u0259 ciddi f\u0259sadlar t\u00f6r\u0259dir, inki\u015fafa m\u0259nfi t\u0259sir etm\u0259kl\u0259, ciddi m\u0259hsul itkisin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. T\u0259n\u0259k 28-32\u00b0, h\u0259tta 35\u00b0C-d\u0259 normal b\u00f6y\u00fcy\u00fcb inki\u015faf edir. Lakin, 40\u00b0C temperaturda t\u0259n\u0259kd\u0259 b\u00f6y\u00fcm\u0259nin s\u00fcr\u0259ti k\u0259skin azal\u0131r, 40\u00b0C-d\u0259n yuxar\u0131 olduqda is\u0259 t\u0259n\u0259yin ya\u015f\u0131l hiss\u0259l\u0259rind\u0259 z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259r (yarpaqda v\u0259 ya\u015f\u0131l zo\u011flarda qars\u0131lma v\u0259 gil\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 &#8220;yan\u0131qlar&#8221; ba\u015f verir) yaran\u0131r v\u0259 k\u00f6k sisteminin f\u0259aliyy\u0259ti pozulur. Temperaturun 37 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259n yuxar\u0131 qalxmas\u0131 bir s\u0131ra x\u0259st\u0259likl\u0259rin (m\u0259s\u0259l\u0259n, oidium) q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t d\u0259 olsa, inki\u015faf\u0131n\u0131 z\u0259ifl\u0259dir. Bu, m\u00fcsb\u0259t hald\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcz\u00fcm n\u0259mlik sev\u0259n mezofit bitkidir. Suvar\u0131lmayan \u00fcz\u00fcml\u00fckl\u0259rin normal inki\u015faf\u0131, b\u00f6y\u00fcm\u0259si v\u0259 bar verm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn illik ya\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131n miqdar\u0131 400-500 mm-d\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 olmamal\u0131d\u0131r. Ya\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131n bu h\u0259dd\u0259 t\u0259min olunmamas\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n havada n\u0259mliyin az olmas\u0131 v\u0259 h\u0259dd\u0259n art\u0131q y\u00fcks\u0259k temperatur \u00fcz\u00fcmd\u0259 metabolizm, barverm\u0259 v\u0259 b\u00f6y\u00fcm\u0259 prosesini pozur.<\/p>\n<p>Yuxar\u0131da qeyd edildiyi kimi, y\u00fcks\u0259k temperatur v\u0259 q\u0131zmar g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131 \u0259sas m\u0259nfi t\u0259siri salx\u0131mlara, gil\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k, onlarda &#8220;g\u00fcn yan\u0131qlar\u0131&#8221; \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirir. Bu is\u0259 m\u0259hsulun \u0259mt\u0259\u0259lik g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 v\u0259 keyfiyy\u0259tin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir ed\u0259r\u0259k, onun r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tinin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Bu vaxt n\u0259inki suvar\u0131lan, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259my\u0259 \u015f\u0259raitd\u0259 \u0259kilib-bec\u0259ril\u0259n \u00fcz\u00fcml\u0259rd\u0259 d\u0259 stres \u0259lam\u0259tl\u0259ri (qars\u0131lmalar, g\u00fcn yan\u0131qlar\u0131 v\u0259 s.) ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, n\u0259mli v\u0259 s\u0259rin b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 s\u0131x \u0259kilmi\u015f \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131nda yarpaqlar \u00fcz\u00fcm salx\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 k\u00f6lg\u0259 salaraq ona i\u015f\u0131q d\u00fc\u015fm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r v\u0259 gil\u0259l\u0259rin r\u0259ng intensivliyi azal\u0131r. H\u0259tta normal havalanma getm\u0259diyind\u0259n g\u00f6b\u0259l\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rinin d\u0259 inki\u015faf\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259nir. Bunlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn salx\u0131mlara k\u00f6lg\u0259 salan yarpaqlar qopar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ancaq yarpaq qoparma texnikas\u0131na uy\u011fun olaraq apar\u0131lmal\u0131d\u0131r ki, fotosintez prosesinin intensivliyi azalmas\u0131n v\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131 gil\u0259l\u0259ri z\u0259d\u0259l\u0259m\u0259sin.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu probleml\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259traf m\u00fchitin m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259ri d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259r\u0259k \u00fcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fckd\u0259 bir s\u0131ra aqrotexniki, aqrokimy\u0259vi v\u0259 dig\u0259r t\u0259dbirl\u0259r vaxt\u0131nda v\u0259 d\u00fczg\u00fcn h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir. Yarpaqlar\u0131n v\u0259 ya\u015f\u0131l zo\u011flar\u0131n qopar\u0131lmas\u0131 ya\u015f\u0131l \u0259m\u0259liyyat\u0131n \u0259n vacib elementl\u0259rind\u0259ndir. \u00dcz\u00fcmd\u0259 &#8220;yarpaq alma, yaxud yarpaq qoparma&#8221; \u0259h\u0259miyy\u0259tli ya\u015f\u0131l \u0259m\u0259liyyat olaraq, vaxt\u0131nda v\u0259 d\u00fczg\u00fcn h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Bu t\u0259dbir torpaq-iqlim \u015f\u0259raitind\u0259n, sort x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n, \u00fcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fcy\u00fcn ixtisasla\u015fma istiqam\u0259tind\u0259n, \u00fcz\u00fcm\u00fcn bec\u0259rilm\u0259 texnologiyas\u0131ndan, m\u0259hsulun istifad\u0259 istiqam\u0259tind\u0259n v\u0259 s. as\u0131l\u0131 olaraq vegetasiya \u0259rzind\u0259 \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259 bil\u0259r. Birinci d\u0259f\u0259 \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259m\u0259d\u0259n bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn qabaq (qism\u0259n yarpaq alma), ikincisi \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259m\u0259d\u0259n bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn sonra, y\u0259ni qoralar formala\u015fan d\u00f6vrd\u0259 (bu d\u00f6vrd\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259tli olmaq laz\u0131md\u0131r ki, iyul ay\u0131n\u0131n ortalar\u0131 v\u0259 ax\u0131rlar\u0131ndan temperatur y\u00fcks\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r, g\u00fcn i\u015f\u0131\u011f\u0131 intensivl\u0259\u015fir ki, bu zaman yarpaq qoparma v\u0259 dig\u0259r ya\u015f\u0131l \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 gil\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f yan\u0131qlar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur), \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fcn\u00fcn is\u0259 \u00fcz\u00fcm gil\u0259sinin &#8220;r\u0259ngd\u0259yi\u015fm\u0259&#8221; v\u0259 ya &#8220;texniki yeti\u015fk\u0259nlik&#8221; d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 apar\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur. Bu zaman yarpaqlar texnikas\u0131na uy\u011fun olaraq qopar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ad\u0259t\u0259n g\u00fcn\u0259\u015f i\u015f\u0131\u011f\u0131 il\u0259 bol i\u015f\u0131qlanan v\u0259 yay boyunca y\u00fcks\u0259k temperatur m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 c\u0259nub-\u015fimal istiqam\u0259tind\u0259 sal\u0131nan \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131nda daha \u00e7ox g\u00fcn\u0259\u015f yan\u0131qlar\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Bel\u0259 \u00fcz\u00fcml\u00fckl\u0259rd\u0259 s\u0259h\u0259r v\u0259 g\u00fcnortadan sonra d\u00fcz d\u00fc\u015f\u0259n g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131 \u00fcz\u00fcm gil\u0259l\u0259rini z\u0259d\u0259l\u0259y\u0259r\u0259k, b\u0259zi hallarda 30-40 faiz m\u0259hsul itkisin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>Torpaqda n\u0259mliyin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 gil\u0259l\u0259rin \u015f\u0259k\u0259rtoplama intensivliyini l\u0259ngidir, bu proses uzun s\u00fcr\u0259rs\u0259, gil\u0259l\u0259rin su balans\u0131 pozulur v\u0259 b\u00fcz\u00fc\u015fm\u0259 gedir. \u00dcz\u00fcm gil\u0259l\u0259rinin yeti\u015fm\u0259si v\u0259 y\u00fcks\u0259k \u015f\u0259k\u0259r toplamas\u0131 havan\u0131n temperaturundan v\u0259 sutkal\u0131q temperatur amplitudundan \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 as\u0131l\u0131d\u0131r. Lakin gec\u0259 v\u0259 g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn temperatur f\u0259rqinin h\u0259ddind\u0259n art\u0131q y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 \u00fcz\u00fcmd\u0259 stres\u0259 yol a\u00e7araq, g\u00fccl\u00fc &#8220;gil\u0259 t\u00f6k\u00fclm\u0259si&#8221;n\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Temperaturun k\u0259skin s\u0131\u00e7ray\u0131\u015fla d\u0259yi\u015fm\u0259si v\u0259 onun stres hal\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc biruz\u0259 verm\u0259si \u00fcz\u00fcmd\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti olsa da, uy\u011funla\u015fma reaksiyalar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir. Bu da \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 \u00fcz\u00fcm\u00fcn toxumalar\u0131nda suyun itirilm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yaratmaqla t\u0259hl\u00fck\u0259 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bilir.<\/p>\n<p>Preventiv t\u0259dbirl\u0259r:<\/p>\n<div>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<\/div>\n<p>-Suvarma i\u015fl\u0259ri v\u0259 m\u0259hlul \u00e7il\u0259m\u0259 gec\u0259 saatlar\u0131nda (saat 22-00-dan 07-00-a q\u0259d\u0259r) apar\u0131lmal\u0131 v\u0259 kalium g\u00fcbr\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 olunmal\u0131d\u0131r;<\/p>\n<p>-Y\u00fcks\u0259k temperatur davam etdikc\u0259 g\u00fcnd\u00fczl\u0259r x\u0259st\u0259lik v\u0259 z\u0259r\u0259rvericil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 kimy\u0259vi m\u00fcbariz\u0259l\u0259rin (m\u0259hlul \u00e7il\u0259m\u0259k) apar\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun deyil;<\/p>\n<p>-D\u00fczg\u00fcn apar\u0131lmayan yarpaq qoparma \u0259m\u0259liyyat\u0131 g\u00fcn yan\u0131qlar\u0131na s\u0259b\u0259b oldu\u011fundan yarpaqlar &#8220;p\u0259nc\u0259r\u0259 a\u00e7ma metodu&#8221; il\u0259 qopar\u0131lmal\u0131, salx\u0131mlar\u0131n \u00fcz\u0259ri tam a\u00e7\u0131lmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki anomal istil\u0259rd\u0259 bitkinin a\u011f ciy\u0259rl\u0259ri dediyimiz yarpaqlar qopar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman salx\u0131m\u0131n \u00fcz\u0259ri a\u00e7\u0131q qal\u0131r;<\/p>\n<p>-T\u0259n\u0259kd\u0259 ba\u015f ver\u0259n stresin f\u0259sadlar\u0131n\u0131 aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sahibl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n biotik v\u0259 abiotik stres amill\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 kimy\u0259vi preparatlardan (Albit, Megafol, Radifarm, Viva v\u0259 s.) istifad\u0259 edil\u0259r\u0259k \u00e7il\u0259m\u0259l\u0259r apar\u0131lmal\u0131 (gec\u0259l\u0259r) v\u0259 bunun \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259min preparatlardan kifay\u0259t q\u0259d\u0259r t\u0259dar\u00fck g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir;<\/p>\n<p>-Normal suvar\u0131lan \u00fcz\u00fcml\u00fckl\u0259rd\u0259 yayda, gil\u0259l\u0259r yeti\u015f\u0259n d\u00f6vrd\u0259 suvarman\u0131n bird\u0259n-bir\u0259 dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 f\u0259sadlar t\u00f6r\u0259dir. Bu zaman salx\u0131mlar\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 hiss\u0259sind\u0259n gil\u0259l\u0259r soluxma\u011fa ba\u015flay\u0131r v\u0259 getdikc\u0259 tam b\u00fcz\u00fc\u015f\u0259r\u0259k quruyub t\u00f6k\u00fcl\u00fcr. Bu zaman gil\u0259l\u0259r bo\u015f olur, yedikd\u0259 tams\u0131z hiss olunur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 suvar\u0131lan \u00fcz\u00fcml\u00fckl\u0259rd\u0259 yayda suvarma rejimin\u0259 diqq\u0259t olunmal\u0131d\u0131r;<\/p>\n<p>-Uzun s\u00fcr\u0259n anomal istil\u0259r d\u0259my\u0259 \u00fcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fcy\u00fcnd\u0259 d\u0259 stres\u0259 yol a\u00e7\u0131r. Bunu aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn kaliumlu g\u00fcbr\u0259l\u0259rd\u0259n (k\u00f6kd\u0259n v\u0259 k\u00f6kd\u0259nkanar yeml\u0259m\u0259l\u0259r), o c\u00fcml\u0259d\u0259n stres\u0259 qar\u015f\u0131 kimy\u0259vi preparatlardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k gec\u0259l\u0259r \u00e7il\u0259m\u0259l\u0259r apar\u0131lmal\u0131d\u0131r;<\/p>\n<p>-G\u00fcn\u0259\u015f i\u015f\u0131\u011f\u0131 bol d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259 yay boyunca y\u00fcks\u0259k temperatur m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 yeni \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131 \u015f\u0259rq-q\u0259rb istiqam\u0259tind\u0259 sal\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Abiotik v\u0259 biotik amill\u0259rin bitkil\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirdiyi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r &#8220;stres&#8221; adlan\u0131r. Stres bitkil\u0259rd\u0259 vacib fizioloji v\u0259 metabolik d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur, bitkil\u0259rin b\u00f6y\u00fcm\u0259 v\u0259 inki\u015faf\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir edir. Abiotik stres\u0259 &#8220;cans\u0131z amill\u0259rin&#8221;, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, \u0259traf m\u00fchitin m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259ri aiddir, fiziki v\u0259 kimy\u0259vi olmaqla 2 yer\u0259 ayr\u0131l\u0131r. Fiziki amill\u0259r\u0259 &#8211; y\u00fcks\u0259k v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 temperatur, quraql\u0131q, su stresi, radiasiya v\u0259 mexaniki t\u0259sirl\u0259r; kimy\u0259vi amill\u0259r\u0259 &#8211; qida elementl\u0259rinin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, duzluluq, toksinl\u0259r, oksidl\u0259\u015fdirici stres, torpa\u011f\u0131n pH-\u0131, z\u0259r\u0259rli d\u0259rmanlar v\u0259 \u0259traf m\u00fchitin \u00e7irkl\u0259nm\u0259si aid edil\u0259 bil\u0259r. Stres faktorlar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirdiyi z\u0259r\u0259r bitkil\u0259rin \u0259traf m\u00fchit\u0259 adaptasiya d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":77169,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/783735.jpg",1000,541,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/783735.jpg",1000,541,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/783735.jpg",1000,541,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/783735-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/783735-300x162.jpg",300,162,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/783735.jpg",640,346,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/783735.jpg",1000,541,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/783735.jpg",1000,541,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/783735-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/783735.jpg",1000,541,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Abiotik v\u0259 biotik amill\u0259rin bitkil\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirdiyi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r &#8220;stres&#8221; adlan\u0131r. Stres bitkil\u0259rd\u0259 vacib fizioloji v\u0259 metabolik d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur, bitkil\u0259rin b\u00f6y\u00fcm\u0259 v\u0259 inki\u015faf\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir edir. Abiotik stres\u0259 &#8220;cans\u0131z amill\u0259rin&#8221;, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, \u0259traf m\u00fchitin m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259ri aiddir, fiziki v\u0259 kimy\u0259vi olmaqla 2 yer\u0259 ayr\u0131l\u0131r. Fiziki amill\u0259r\u0259 &#8211; y\u00fcks\u0259k v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 temperatur, quraql\u0131q, su stresi, radiasiya&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77168"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=77168"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77168\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/77169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=77168"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=77168"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=77168"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}