{"id":773431,"date":"2024-12-07T18:09:49","date_gmt":"2024-12-07T14:09:49","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=773431"},"modified":"2024-12-07T18:09:49","modified_gmt":"2024-12-07T14:09:49","slug":"yaxin-onillikd%c9%99-az%c9%99rbaycanda-inflyasiya-nec%c9%99-d%c9%99yis%c9%99c%c9%99k-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=773431","title":{"rendered":"Yax\u0131n onillikd\u0259 Az\u0259rbaycanda inflyasiya nec\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259k? &#8211; t\u0259hlil"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130nflyasiya proqnozla\u015fd\u0131rmas\u0131 aparan xarici maliyy\u0259 qurumlar\u0131 da k\u0259skin art\u0131m g\u00f6zl\u0259mirl\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>\u201cSon on ild\u0259 Az\u0259rbaycanda inflyasiya orta hesabla 5,5 faiz t\u0259\u015fkil edib v\u0259 biz inflyasiyan\u0131n 2033-c\u00fc il\u0259 kimi 10 illik proqnoz d\u00f6vr\u00fc \u0259rzind\u0259 orta hesabla 5,0 faiz olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yirik\u201d. Bu bar\u0259d\u0259 \u201cFitch Group\u201da aid olan \u201cFitch Solutions\u201d (FS) \u015firk\u0259tinin \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 hesabat\u0131nda bildirilib (APA).<\/p>\n<p><em>Qeyd edilib ki, \u0259rzaq qiym\u0259tl\u0259rinin artmas\u0131 v\u0259 Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n inflyasiya tarixi y\u00fcks\u0259k h\u0259dd\u0259 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131. Bu is\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dar\u00fck z\u0259ncirinin \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 pozulmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. Qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 is\u0259 qiym\u0259tl\u0259rin t\u0259dric\u0259n azalaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir: \u201cBiz bunun yerli valyutada h\u0259r hans\u0131 ciddi stres\u0259 s\u0259b\u0259b olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259mirik. Bu d\u00f6vrd\u0259 m\u0259z\u0259nn\u0259nin \u0259sas\u0259n sabit qalaca\u011f\u0131na dair fikirl\u0259rimizi n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, inflyasiyan\u0131n uzunm\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 yenid\u0259n trend\u0259 d\u00f6n\u0259c\u0259yini proqnozla\u015fd\u0131r\u0131r\u0131q\u201d.<\/em><\/p>\n<p><em><img src=\"https:\/\/lent.az\/storage\/news\/2020\/september\/04\/big\/1599203703366_xZeADT9W.jpeg\" alt=\"Yax\u0131n 4 ild\u0259 Az\u0259rbaycanda inflyasiya n\u0259 q\u0259d\u0259r olacaq? - PROQNOZ\" \/><\/em><\/p>\n<p>Bildirilib ki, Az\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n\u0131n (AMB) inflyasiya h\u0259d\u0259fi haz\u0131rda 2,0-6,0 faiz t\u0259\u015fkil edir v\u0259 AMB ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 m\u0259z\u0259nn\u0259y\u0259 n\u0259zar\u0259t vasit\u0259sil\u0259 qiym\u0259t sabitliyini t\u0259min edir: \u201cBiz hesab edirik ki, haz\u0131rda AMB inflyasiyan\u0131 2015-ci ild\u0259 manat\u0131n devalvasiyas\u0131ndan sonra (qlobal neft qiym\u0259tl\u0259rinin \u00e7\u00f6km\u0259sind\u0259n sonra) daha yax\u015f\u0131 idar\u0259 edir. Bununla bel\u0259, qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, iqtisadiyyat\u0131n h\u0259l\u0259 d\u0259 y\u00fcks\u0259k dollarla\u015fma s\u0259viyy\u0259si (bank \u0259man\u0259tl\u0259rinin 48.4 faizi xarici valyuta il\u0259 denominasiya olunub) pul siyas\u0259tinin \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fcy\u00fcn\u00fcn daha az effektiv olmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 inflyasiya qal\u0131c\u0131 ola bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>FS \u0259lav\u0259 edib ki, M\u0259rk\u0259zi Bank 2026-c\u0131 il\u0259 q\u0259d\u0259r inflyasiya h\u0259d\u0259fli pul siyas\u0259ti sistemin\u0259 tam ke\u00e7id \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6rdillik plan m\u00fc\u0259yy\u0259n edib, bu da h\u0259min vaxta q\u0259d\u0259r M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n manat\u0131n valyuta bazar\u0131nda daha s\u0259rb\u0259st ticar\u0259t etm\u0259sin\u0259 imkan ver\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Niderland\u0131n beyn\u0259lxalq bank v\u0259 maliyy\u0259 xidm\u0259tl\u0259ri korporasiyas\u0131 ING (Internationale Nederlanden Groep) Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn inflyasiya proqnozunu azald\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda inflyasiyaya t\u0259sir ed\u0259n \u0259sas amill\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn son 10 illik d\u00f6vr\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259y\u0259 ehtiyac var. Bel\u0259 ki, son 10 ild\u0259 Az\u0259rbaycanda iki d\u0259f\u0259 inflyasiyan\u0131n k\u0259skin y\u00fcks\u0259li\u015fi ba\u015f verib: 2016-2017-ci ill\u0259r, 2021-2023-c\u00fc ill\u0259r. 2016-c\u0131 ild\u0259 inflyasiya 12,4 faiz, 2017-ci ild\u0259 12,9 faiz, 2021-ci ild\u0259 6,7 faiz, 2022-ci ild\u0259 13,9 faiz, 2023-c\u00fc ild\u0259 8,8 faiz t\u0259\u015fkil edib 2016-c\u0131 il\u0259d\u0259k orta inflyasiya 4 faizd\u0259n yuxar\u0131 olmay\u0131b. 2018-2021-ci ill\u0259rd\u0259 is\u0259 3 faiz\u0259d\u0259k yava\u015f\u0131y\u0131b.<\/p>\n<p><strong>Birinci halda inflyasiyan\u0131n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 4 d\u0259f\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si d\u00fcnya bazar\u0131nda \u00f6lk\u0259nin \u0259sas g\u0259lir m\u0259nb\u0259yi olan neftin qiym\u0259tinin k\u0259skin ucuzla\u015fmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olub. 2014-2015-ci ill\u0259rd\u0259 neft qiym\u0259tl\u0259ri 40 dollara q\u0259d\u0259r ucuzla\u015f\u0131b. N\u0259tic\u0259d\u0259, 2015-2016-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda dollar\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259si 2 d\u0259f\u0259y\u0259 yax\u0131n art\u0131b. H\u00f6kum\u0259t M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n ehtiyatlar\u0131 hesab\u0131na m\u0259z\u0259nn\u0259ni sabit saxlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fsa da, bir ne\u00e7\u0259 ayda bazara edil\u0259n12 milyard dollardan yuxar\u0131 internvensiya n\u0259tic\u0259siz qal\u0131b v\u0259 manat\u0131n devalvasiyas\u0131na gedilib. Dollar\u0131n bahala\u015fmas\u0131 idxaldan \u00e7ox b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 as\u0131l\u0131 olan daxili bazarda qiym\u0259tl\u0259rin k\u0259skin art\u0131m\u0131na s\u0259b\u0259b olub.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Haz\u0131rda d\u00fcnya bazar\u0131nda neftin ucuzla\u015fmas\u0131 prosesi gedir. \u018fks\u0259r analitik m\u0259rk\u0259zl\u0259r v\u0259 beyn\u0259lxalq qurumlar neft\u0259 t\u0259l\u0259bat\u0131n azalmas\u0131, t\u0259klifin daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 artmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 neft qiym\u0259tl\u0259rinin daha da d\u00fc\u015f\u0259c\u0259yini proqnozla\u015fd\u0131r\u0131rlar. X\u00fcsusil\u0259 neftin d\u00fcnya bazar qiym\u0259ti olaraq 40-50 dollarl\u0131q aral\u0131\u011f\u0131 h\u0259d\u0259f elan ed\u0259n Donald Tramp\u0131n AB\u015e-da yenid\u0259n prezident se\u00e7ilm\u0259si \u0259n az\u0131 yax\u0131n 4 ild\u0259 neft bazar\u0131nda t\u0259lat\u00fcml\u0259rin olaca\u011f\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir. OPEK+ raz\u0131la\u015fmas\u0131 daxilind\u0259 artan naraz\u0131l\u0131q bu alyans\u0131n hasilat\u0131 azaltmaqla bazarda qiym\u0259tl\u0259ri saxlamaq imkanlar\u0131n\u0131n t\u00fck\u0259nm\u0259kd\u0259 oldu\u011fundan x\u0259b\u0259r verir. Bel\u0259 ki, AB\u015e, Braziliya v\u0259 Qayana kimi alyansa daxil olmayan istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 hasilat\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131rmaqla OPEK+ \u00fczvl\u0259rinin bazardan \u00e7\u0259kdikl\u0259ri h\u0259cml\u0259rin m\u00fch\u00fcm hiss\u0259sini t\u0259min edirl\u0259r. Bu is\u0259 alyans\u0131n bazar pay\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 azalmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Art\u0131q Anqola bu s\u0259b\u0259bd\u0259n raz\u0131la\u015fmadan \u00e7\u0131x\u0131b. \u0130raq, Qazax\u0131stan, B\u018f\u018f kimi \u00fczvl\u0259r is\u0259 t\u0259kidl\u0259 hasilat\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edirl\u0259r. Alyans\u0131n apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri olan Rusiya v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 onlar\u0131 m\u00f6vcud kvotalar\u0131 saxlama\u011fa getdikc\u0259 daha \u00e7\u0259tinlikl\u0259 raz\u0131 sala bilirl\u0259r.<\/p>\n<p>Neftin ucuzla\u015fmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n neft hasilat\u0131 da s\u00fcr\u0259tl\u0259 azal\u0131r. \u0130llik azalma 2 milyon tona yax\u0131nla\u015f\u0131r v\u0259 n\u00f6vb\u0259ti 10 ild\u0259 bunun daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r. Bu is\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 daxil olan dollar k\u00fctl\u0259sinin d\u0259 azalmas\u0131 dem\u0259kdir. Bu azalma fonunda Az\u0259rbaycanda dollara t\u0259l\u0259bat da s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r. Son iki ayda M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n valyuta h\u0259rraclar\u0131nda dollar sat\u0131\u015flar\u0131 b\u0259rpa olunub v\u0259 art\u0131q onun ethiyatlar\u0131nda 828 milyon dollar azalma qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun valyuta sat\u0131\u015flar\u0131nda da 3 d\u0259f\u0259y\u0259 yax\u0131n art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r. M\u0259rk\u0259zi Bank valyuta sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131 bu ilin sonunad\u0259k davam etdir\u0259c\u0259yini a\u00e7\u0131qlay\u0131b.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/konkret.az\/cloud\/uploads\/2021\/12\/inflyasiya.jpg\" alt=\"Az\u0259rbaycanda inflyasiya bu metodla hesablan\u0131r | KONKRET\" \/><\/p>\n<p><strong>Yuxar\u0131da qeyd etdik ki, \u00f6t\u0259n son 10 ild\u0259 Az\u0259rbaycanda inflyasiyan\u0131n k\u0259skin y\u00fcks\u0259li\u015fi 2021-2023-c\u00fc ill\u0259r\u0259 t\u0259sad\u00fcf edib. Bu zaman \u0259sas amil kimi d\u00fcnya bazarlar\u0131ndak\u0131 bahala\u015fma \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. Rusiyan\u0131n Ukraynaya i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 m\u00fcdaxil\u0259si il\u0259 enerji qiym\u0259tl\u0259rinin k\u0259skin y\u00fcks\u0259lm\u0259si qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b, eyni zamanda koronavirus pandemiyas\u0131 zaman\u0131 qlobal ticar\u0259t z\u0259ncirl\u0259rind\u0259 yaranan q\u0131r\u0131lmalar Rusiyaya qar\u015f\u0131 sanksiyalar fonunda daha da d\u0259rinl\u0259\u015fib. N\u0259tic\u0259d\u0259 qlobal bazarlarda x\u00fcsusil\u0259 \u0259rzaq qiym\u0259tl\u0259ri rekord h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131b. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycanda da inflyasiyan\u0131n pik h\u0259ddi qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Qlobal bazarlarda 2022-ci ilin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc r\u00fcb\u00fcnd\u0259n ba\u015flayan qiym\u0259t azalmas\u0131 bu ilin iyuluna q\u0259d\u0259r davam edib. Avqustdan is\u0259 yenid\u0259n bahala\u015fma il\u0259 \u0259v\u0259z olunub. Art\u0131q d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck iki iqtisadi m\u0259rk\u0259zind\u0259 &#8211; AB\u015e v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131nda inflyasiyan\u0131n z\u0259if d\u0259 olsa yenid\u0259n s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>BMT K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n(FAO) hesablamalar\u0131na \u0259sas\u0259n noyabr ay\u0131nda d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ay ard\u0131c\u0131l qlobal \u0259rzaq qiym\u0259tl\u0259rind\u0259 art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Bel\u0259 ki, noyabr ay\u0131nda FAO-nun \u018frzaq Qiym\u0259tl\u0259ri \u0130ndeksi (FPI) oktyabrla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 0,5 faiz artaraq 127,5 b\u0259nd t\u0259\u015fkil edib v\u0259 2023-c\u00fc ilin aprelind\u0259n b\u0259ri \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7at\u0131b. Bu art\u0131ma s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131 v\u0259 bitki ya\u011flar\u0131 \u00fczr\u0259 kotirovkalar\u0131n artmas\u0131 s\u0259b\u0259b olub ki, bu da \u0259t, tax\u0131l v\u0259 \u015f\u0259k\u0259r \u00fczr\u0259 kotirovkalar\u0131n \u00fcmumi azalmas\u0131n\u0131 bir q\u0259d\u0259r \u00fcst\u0259l\u0259yib. \u0130ndeks bir il \u0259vv\u0259l\u0259 nisb\u0259t\u0259n 5,7 faiz y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n ay FAO Tax\u0131l Qiym\u0259tl\u0259ri \u0130ndeksi oktyabrla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 3,0 b\u0259nd (2,7 faiz) v\u0259 2023-c\u00fc ilin noyabr\u0131ndan 9,6 b\u0259nd (8,0 faiz) a\u015fa\u011f\u0131 olmaqla orta hesabla 111,4 b\u0259nd t\u0259\u015fkil edib. Bitki Ya\u011f\u0131 Qiym\u0259tl\u0259ri \u0130ndeksi noyabrda orta hesabla 164,1 b\u0259nd t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259k, \u0259vv\u0259lki ayla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 11,1 b\u0259nd (7,5 faiz) artaraq 2022-ci ilin iyul ay\u0131ndan b\u0259ri \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7at\u0131b. S\u00fcd m\u0259hsullar\u0131n\u0131n qiym\u0259t indeksi noyabrda 139,9 b\u0259nd t\u0259\u015fkil edib ki, bu da oktyabr ay\u0131 g\u00f6st\u0259ricisind\u0259n 0,9 b\u0259nd (0,6 faiz) v\u0259 \u00f6t\u0259n ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 23,4 b\u0259nd (20,1 faiz) \u00e7oxdur. \u018ft Qiym\u0259ti \u0130ndeksi noyabrda orta hesabla 118,1 b\u0259nd t\u0259\u015fkil edib ki, bu da oktyabr ay\u0131 g\u00f6st\u0259ricisind\u0259n 0,9 b\u0259nd (0,8 faiz) a\u015fa\u011f\u0131, lakin ke\u00e7\u0259n ild\u0259n 6,6 b\u0259nd (5,9 faiz) \u00e7oxdur. N\u0259hay\u0259t, \u015e\u0259k\u0259r Qiym\u0259t \u0130ndeksi iki ayl\u0131q art\u0131mdan sonra noyabrda orta hesabla 126,4 b\u0259nd t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259k, oktyabr ay\u0131na nisb\u0259t\u0259n 3,1 b\u0259nd (2,4 faiz) a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcb. Onun d\u0259y\u0259ri bir il \u0259vv\u0259ll\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 35,0 b\u0259nd (21,7 faiz) az olub.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycanda da oktyabrda inflyasiya \u0259vv\u0259lki ilin eyni ay\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 3,7 faiz t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259nmi\u015f olub.<\/strong><\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq analitik m\u0259rk\u0259zl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, inflyasiyan\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si m\u00fcv\u0259qq\u0259ti proses olmaqla, 2025-ci ilin ikinci r\u00fcb\u00fcn\u0259d\u0259k azalma il\u0259 \u0259v\u0259z olunacaq. Avropa M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131, AB\u015e Federal Ehtiyatlar Sistemi v\u0259 dig\u0259r qurumlar\u0131n hesabatlar\u0131nda inflyasiyan\u0131n c\u00fczi s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si g\u00f6zl\u0259nil\u0259n v\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti hal kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir. \u018fsas kimi is\u0259 enerjida\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 bazar\u0131nda &#8211; x\u00fcsusil\u0259 neft qiym\u0259tl\u0259rind\u0259 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n azalma g\u00f6st\u0259rilir. Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn bu yana\u015fmada t\u0259hl\u00fck\u0259li m\u0259qam neft qiym\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, \u0259g\u0259r proqnozlar \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011fruldarsa v\u0259 n\u00f6vb\u0259ti ild\u0259n ba\u015flayaraq neft qiym\u0259tl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u0259rs\u0259, bu, \u00f6lk\u0259y\u0259 daxil olan dollar k\u00fctl\u0259sinin azalmas\u0131 v\u0259 manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn real t\u0259hl\u00fck\u0259nin yaranmas\u0131 dem\u0259k olacaq.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti neft qiym\u0259tl\u0259rinin 50-60 dollarl\u0131q h\u0259ddind\u0259 bel\u0259 \u00f6lk\u0259nin xarici ticar\u0259tind\u0259 m\u00fcsb\u0259t saldonun davam ed\u0259c\u0259yi q\u0259na\u0259tind\u0259dir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 yax\u0131n v\u0259 ortam\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycanda t\u0259l\u0259bi tam qar\u015f\u0131layacaq dollar ax\u0131n\u0131n\u0131n t\u0259min olunaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Bu is\u0259 manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259sinin sabit saxlanmas\u0131 imkan\u0131 dem\u0259kdir. Az\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131 \u0130dar\u0131 Hey\u0259tinin s\u0259dri Taleh Kaz\u0131mov parlamentd\u0259ki b\u00fcdc\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259ri zaman\u0131 m\u00f6vcud m\u0259z\u0259nn\u0259nin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sinin n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlay\u0131b. O, yax\u0131n v\u0259 ortam\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 milli valyutan\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259sind\u0259 d\u0259yi\u015fiklik planla\u015fd\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 deyib: \u201cM\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 mandat\u0131 makroiqtisadi sabitliyin t\u0259min edilm\u0259sidir. Bu m\u0259qs\u0259d\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r hans\u0131 rejim uy\u011fundursa, onu da se\u00e7\u0259c\u0259yik. Bu g\u00fcn h\u00f6kum\u0259tl\u0259 bir yerd\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck ki, makroiqtisadi sabitliyin t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn sabit m\u0259z\u0259nn\u0259 rejimi \u0259n \u0259lveri\u015flidir. G\u0259l\u0259n il, o biri il \u00fcz\u0259n m\u0259z\u0259nn\u0259y\u0259 ke\u00e7m\u0259k kimi m\u0259qs\u0259dimiz yoxdur. Bu il, n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 d\u0259 b\u00fcdc\u0259 v\u0259 orta m\u00fcdd\u0259tli x\u0259rcl\u0259rd\u0259 d\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz kimi, manat\/dollarda 1,7 m\u0259z\u0259nn\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Orta m\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 sabit m\u0259z\u0259nn\u0259 rejimini makroiqtisadi sabitliyin t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli hesab edirik\u201d.<\/p>\n<p>M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n 2024-c\u00fc ilin sonuna inflyasiya proqnozu 5,1 faizdir. \u0130yul ay\u0131nda bu g\u00f6st\u0259rici 5,4 faiz idi. T\u0259nziml\u0259yici 2025-ci ild\u0259 inflyasiyan\u0131n 5.8 faiz olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yir.<\/p>\n<p>\u0130qtisadiyyat Nazirliyi is\u0259 2024-c\u00fc ild\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 illik inflyasiyan\u0131n 5,3\u00a0 faiz, 2025-ci ild\u0259 4,9\u00a0 faiz olaca\u011f\u0131n\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda yax\u0131n 3 illik d\u00f6vr \u00fczr\u0259 inflyasiya proqnozla\u015fd\u0131rmas\u0131 aparan xarici maliyy\u0259 qurumlar\u0131 da k\u0259skin art\u0131m g\u00f6zl\u0259mirl\u0259r. Niderland\u0131n \u201cING Group\u201du bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 2024-c\u00fc il \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycanda orta illik inflyasiya proqnozunu 2,2 faizd\u0259n 2,1 faiz\u0259, 2025-ci il \u00fczr\u0259 is\u0259 4,7 faizd\u0259n 4,1 faiz\u0259 endirib. Bu is\u0259 ING sentyabr proqnozu il\u0259 m\u00fcqayisad\u0259 m\u00fcvafiq olaraq 0,1 faiz v\u0259 0,6 faiz b\u0259ndi azd\u0131r. ING 2026-c\u0131 ilin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc r\u00fcb\u00fc \u00fczr\u0259 is\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 inflyasiya proqnozunu 5,4 faiz m\u00fc\u0259yy\u0259n edib.<\/p>\n<p>D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda illik inflyasiya 2024-c\u00fc ild\u0259 3 faiz, 2025-ci ild\u0259 3,5 faiz, 2026-c\u0131 ild\u0259 4 faiz t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. Orta illik inflyasiya is\u0259 ortam\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 2,2 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259 g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n<p>\u201cS&amp;P Global Ratings\u201d beyn\u0259lxalq reytinq agentliyinin 2024-2027-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda inflyasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6zl\u0259ntil\u0259ri is\u0259 3 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nflyasiya proqnozla\u015fd\u0131rmas\u0131 aparan xarici maliyy\u0259 qurumlar\u0131 da k\u0259skin art\u0131m g\u00f6zl\u0259mirl\u0259r \u201cSon on ild\u0259 Az\u0259rbaycanda inflyasiya orta hesabla 5,5 faiz t\u0259\u015fkil edib v\u0259 biz inflyasiyan\u0131n 2033-c\u00fc il\u0259 kimi 10 illik proqnoz d\u00f6vr\u00fc \u0259rzind\u0259 orta hesabla 5,0 faiz olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yirik\u201d. Bu bar\u0259d\u0259 \u201cFitch Group\u201da aid olan \u201cFitch Solutions\u201d (FS) \u015firk\u0259tinin \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 hesabat\u0131nda bildirilib (APA). Qeyd edilib ki, \u0259rzaq qiym\u0259tl\u0259rinin artmas\u0131 v\u0259 Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n inflyasiya tarixi y\u00fcks\u0259k h\u0259dd\u0259 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131. Bu is\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dar\u00fck z\u0259ncirinin \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 pozulmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. Qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 is\u0259 qiym\u0259tl\u0259rin t\u0259dric\u0259n azalaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir: \u201cBiz bunun yerli valyutada&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":773432,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/b5826253b03f0ec55ff41a33a886259f.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/b5826253b03f0ec55ff41a33a886259f.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/b5826253b03f0ec55ff41a33a886259f.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/b5826253b03f0ec55ff41a33a886259f-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/b5826253b03f0ec55ff41a33a886259f-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/b5826253b03f0ec55ff41a33a886259f-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/b5826253b03f0ec55ff41a33a886259f.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/b5826253b03f0ec55ff41a33a886259f.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/b5826253b03f0ec55ff41a33a886259f-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/b5826253b03f0ec55ff41a33a886259f.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130nflyasiya proqnozla\u015fd\u0131rmas\u0131 aparan xarici maliyy\u0259 qurumlar\u0131 da k\u0259skin art\u0131m g\u00f6zl\u0259mirl\u0259r \u201cSon on ild\u0259 Az\u0259rbaycanda inflyasiya orta hesabla 5,5 faiz t\u0259\u015fkil edib v\u0259 biz inflyasiyan\u0131n 2033-c\u00fc il\u0259 kimi 10 illik proqnoz d\u00f6vr\u00fc \u0259rzind\u0259 orta hesabla 5,0 faiz olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yirik\u201d. Bu bar\u0259d\u0259 \u201cFitch Group\u201da aid olan \u201cFitch Solutions\u201d (FS) \u015firk\u0259tinin \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 hesabat\u0131nda bildirilib (APA). Qeyd edilib&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/773431"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=773431"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/773431\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":773434,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/773431\/revisions\/773434"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/773432"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=773431"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=773431"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=773431"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}