{"id":774154,"date":"2024-12-11T18:55:20","date_gmt":"2024-12-11T14:55:20","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=774154"},"modified":"2024-12-11T18:55:20","modified_gmt":"2024-12-11T14:55:20","slug":"olk%c9%99d%c9%99n-beyin-axini-t%c9%99hluk%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=774154","title":{"rendered":"\u00d6lk\u0259d\u0259n \u201cbeyin ax\u0131n\u0131\u201d t\u0259hl\u00fck\u0259si"},"content":{"rendered":"<p><strong>Xaricd\u0259 t\u0259hsil alma\u011fa ged\u0259nl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti niy\u0259 Az\u0259rbaycana qay\u0131tmaq ist\u0259mir?<\/strong><\/p>\n<p>Son ill\u0259r Az\u0259rbaycandan xaricd\u0259 t\u0259hsil alma\u011fa ged\u0259n g\u0259ncl\u0259rin say\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 artmaqdad\u0131r.\u00a0 Y\u0259ni imkan\u0131 olanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti xaricd\u0259 t\u0259hsil\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259nin m\u00fcsb\u0259t t\u0259r\u0259fl\u0259ri \u00e7oxdur, amma bu da bir h\u0259qiq\u0259tdir ki, xaricd\u0259 t\u0259hsil alma\u011fa ged\u0259nl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Az\u0259rbaycana qay\u0131tmaq ist\u0259mir v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 xaric\u0259 k\u00fctl\u0259vi \u201cbeyin ax\u0131n\u0131\u201d ba\u015f verir.<\/p>\n<p>Bir \u00e7ox ekspertl\u0259r qeyd edir ki, bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri Az\u0259rbaycan universitetl\u0259rind\u0259 t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259k olmamas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, ill\u0259rdir ki, Az\u0259rbaycan universitetl\u0259rinin d\u00fcnya reytinqind\u0259 1000-d\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmur. Bu da onu g\u00f6st\u0259rir ki, t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tind\u0259 h\u0259l\u0259 xeyli probleml\u0259r var.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/1658318393\/1589192278_kamran4.jpg\" alt=\"Kamran \u018fs\u0259dov izl\u0259yicini t\u0259hqir etdi \u2014 Foto\" \/><\/p>\n<p><strong>Kamran \u018fs\u0259dov<\/strong><\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dan\u0131\u015f\u0131b. Ekspert qeyd edib\u00a0 ki, son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycandan xaricd\u0259 t\u0259hsil alma\u011fa ged\u0259n g\u0259ncl\u0259rin say\u0131n\u0131n artmas\u0131 t\u0259hsil sistemi \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m m\u00fcsb\u0259t imkanlar, h\u0259m d\u0259 ciddi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar yarad\u0131r: \u201c\u018fsas\u0259n daha y\u00fcks\u0259k t\u0259hsil keyfiyy\u0259ti, beyn\u0259lxalq tan\u0131nma v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k karyera perspektivl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259ncl\u0259r xarici universitetl\u0259r\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r. Lakin bu, \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 &#8220;beyin ax\u0131n\u0131&#8221; fenomenin\u0259 s\u0259b\u0259b olur v\u0259 Az\u0259rbaycan universitetl\u0259rinin probleml\u0259rini daha da qabar\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 ortaya qoyur. Statistik m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, 2023-c\u00fc ild\u0259 xaricd\u0259 t\u0259hsil almaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin say\u0131 \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 18% art\u0131b. \u018fn \u00e7ox \u00fcst\u00fcnl\u00fck veril\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259, Rusiya, Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri v\u0259 AB\u015e yer al\u0131r. Xaricd\u0259 t\u0259hsil alanlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n 60%-i Az\u0259rbaycana qay\u0131tmaq ist\u0259mir ki, bu da ciddi beyin ax\u0131n\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir. Beyn\u0259lxalq reytinql\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n universitetl\u0259ri TOP 1000-d\u0259n k\u0259narda qald\u0131\u011f\u0131 halda, g\u0259ncl\u0259rin daha r\u0259qab\u0259t\u0259 davaml\u0131 t\u0259hsil sisteml\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259lm\u0259si g\u00f6zl\u0259nil\u0259ndir&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Kamran \u018fs\u0259dovun fikrinc\u0259, Az\u0259rbaycan universitetl\u0259rind\u0259 t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bir ne\u00e7\u0259 \u0259sas istiqam\u0259t m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir:<\/strong>\u00a0\u201c\u018fvv\u0259la, t\u0259hsil proqramlar\u0131 beyn\u0259lxalq standartlara uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131 v\u0259 yerli t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011fun modernl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, AB\u015e v\u0259 Avropa universitetl\u0259rind\u0259 t\u0259tbiq olunan &#8220;t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 \u0259saslanan \u00f6yr\u0259nm\u0259&#8221; modeli burada da geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259tbiq edilm\u0259lidir. Bu model t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin n\u0259z\u0259ri bilikl\u0259ri real i\u015f m\u00fchitind\u0259 t\u0259tbiq etm\u0259l\u0259rin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Akademik hey\u0259tin inki\u015faf\u0131 da t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tin\u0259 birba\u015fa t\u0259sir ed\u0259n amildir. M\u00fc\u0259lliml\u0259rin bilik v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011fun yenil\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq t\u0259lim proqramlar\u0131 t\u0259\u015fkil edilm\u0259li, onlar\u0131 d\u00fcnya s\u0259viyy\u0259sind\u0259 q\u0259bul edil\u0259n sertifikatlarla t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn resurslar ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r. Xaricd\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 ke\u00e7mi\u015f akademikl\u0259rin Az\u0259rbaycan universitetl\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi stimulla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 mexanizml\u0259r yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat v\u0259 innovasiyaya s\u0259rmay\u0259 art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan universitetl\u0259rinin elmi m\u0259qal\u0259l\u0259rinin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti a\u015fa\u011f\u0131 t\u0259sir indeksli jurnallarda d\u0259rc olunur. Universitetl\u0259rin reytinql\u0259rd\u0259 m\u00f6vqeyini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dqiqat m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131, qrant proqramlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 beyn\u0259lxalq elmi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qlar\u0131n t\u0259\u015fviqi z\u0259ruridir. T\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r beyn\u0259lxalq konfranslarda i\u015ftirak etm\u0259y\u0259 h\u0259v\u0259sl\u0259ndirilm\u0259lidir. Universitetl\u0259rin r\u0259q\u0259msalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 da vacib istiqam\u0259tdir. Onlayn t\u0259dris platformalar\u0131n\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si, e-t\u0259hsil resurslar\u0131na \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n t\u0259min edilm\u0259si v\u0259 r\u0259q\u0259msal laboratoriyalar\u0131n qurulmas\u0131 t\u0259hsil prosesinin effektivliyini art\u0131rar. Bununla yana\u015f\u0131, distant t\u0259hsilin keyfiyy\u0259ti art\u0131r\u0131lmal\u0131 v\u0259 daha \u00e7ox t\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunmal\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Ekspert h\u0259m\u00e7inin qeyd edib ki, Az\u0259rbaycan universitetl\u0259rind\u0259 \u0259m\u0259k bazar\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 z\u0259ifdir:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259hsil proqramlar\u0131 i\u015f\u0259g\u00f6t\u00fcr\u0259nl\u0259rin ehtiyaclar\u0131na uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 yenid\u0259n qurulmal\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, texnologiya, m\u00fch\u0259ndislik v\u0259 \u0130KT sah\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fcasir ixtisaslar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 prioritet olmal\u0131d\u0131r. Bununla yana\u015f\u0131, universitetl\u0259rd\u0259 startap ekosisteml\u0259ri formala\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131 v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 \u00f6z innovativ ideyalar\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Xaricd\u0259 t\u0259hsil alanlar\u0131n \u00f6lk\u0259y\u0259 qay\u0131tmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi proqramlar haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. Bu, y\u00fcks\u0259k maa\u015fl\u0131 i\u015f yerl\u0259ri, t\u0259dqiqat qrantlar\u0131 v\u0259 dig\u0259r stimullar vasit\u0259sil\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259 bil\u0259r. H\u0259m\u00e7inin \u00f6lk\u0259d\u0259 t\u0259dqiqat universitetl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 bu sah\u0259d\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si ola bil\u0259r. Xaricd\u0259 t\u0259hsil alm\u0131\u015f g\u0259ncl\u0259r \u00f6lk\u0259y\u0259 qay\u0131daraq bu universitetl\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fma\u011fa t\u0259\u015fviq edilm\u0259lidir. Bunlarla yana\u015f\u0131, universitetl\u0259rd\u0259 idar\u0259etm\u0259 sisteminin \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131lmal\u0131 v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259 prosesind\u0259 i\u015ftirak\u0131 t\u0259min edilm\u0259lidir. Bu, universitetl\u0259r\u0259 olan inam\u0131 art\u0131rar v\u0259 g\u0259ncl\u0259rin yerli t\u0259hsil\u0259 y\u00f6n\u0259lm\u0259sini stimulla\u015fd\u0131rar. T\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, c\u0259miyy\u0259tin xaricd\u0259 t\u0259hsil alan v\u0259 yerli universitetl\u0259rd\u0259 oxuyan g\u0259ncl\u0259r\u0259 yana\u015fmas\u0131nda balans yaratmaq vacibdir. Beyin ax\u0131n\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 islahatlar s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir. Bu, yaln\u0131z d\u00f6vl\u0259tin deyil, universitetl\u0259rin v\u0259 i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n da birg\u0259 s\u0259yl\u0259ri il\u0259 m\u00fcmk\u00fcn ola bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>Haz\u0131rlad\u0131: Xalid\u0259 G\u018fRAY<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xaricd\u0259 t\u0259hsil alma\u011fa ged\u0259nl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti niy\u0259 Az\u0259rbaycana qay\u0131tmaq ist\u0259mir? Son ill\u0259r Az\u0259rbaycandan xaricd\u0259 t\u0259hsil alma\u011fa ged\u0259n g\u0259ncl\u0259rin say\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 artmaqdad\u0131r.\u00a0 Y\u0259ni imkan\u0131 olanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti xaricd\u0259 t\u0259hsil\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259nin m\u00fcsb\u0259t t\u0259r\u0259fl\u0259ri \u00e7oxdur, amma bu da bir h\u0259qiq\u0259tdir ki, xaricd\u0259 t\u0259hsil alma\u011fa ged\u0259nl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Az\u0259rbaycana qay\u0131tmaq ist\u0259mir v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 xaric\u0259 k\u00fctl\u0259vi \u201cbeyin ax\u0131n\u0131\u201d ba\u015f verir. Bir \u00e7ox ekspertl\u0259r qeyd edir ki, bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri Az\u0259rbaycan universitetl\u0259rind\u0259 t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259k olmamas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, ill\u0259rdir ki, Az\u0259rbaycan universitetl\u0259rinin d\u00fcnya reytinqind\u0259 1000-d\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmur. Bu da&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":774155,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/33509e6e507ac2df8f9677db45135ddf.jpg",450,300,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/33509e6e507ac2df8f9677db45135ddf.jpg",450,300,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/33509e6e507ac2df8f9677db45135ddf.jpg",450,300,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/33509e6e507ac2df8f9677db45135ddf-450x280.jpg",450,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/33509e6e507ac2df8f9677db45135ddf.jpg",450,300,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/33509e6e507ac2df8f9677db45135ddf.jpg",450,300,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/33509e6e507ac2df8f9677db45135ddf.jpg",450,300,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/33509e6e507ac2df8f9677db45135ddf.jpg",450,300,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/33509e6e507ac2df8f9677db45135ddf-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/33509e6e507ac2df8f9677db45135ddf.jpg",450,300,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Xaricd\u0259 t\u0259hsil alma\u011fa ged\u0259nl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti niy\u0259 Az\u0259rbaycana qay\u0131tmaq ist\u0259mir? Son ill\u0259r Az\u0259rbaycandan xaricd\u0259 t\u0259hsil alma\u011fa ged\u0259n g\u0259ncl\u0259rin say\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 artmaqdad\u0131r.\u00a0 Y\u0259ni imkan\u0131 olanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti xaricd\u0259 t\u0259hsil\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259nin m\u00fcsb\u0259t t\u0259r\u0259fl\u0259ri \u00e7oxdur, amma bu da bir h\u0259qiq\u0259tdir ki, xaricd\u0259 t\u0259hsil alma\u011fa ged\u0259nl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Az\u0259rbaycana qay\u0131tmaq ist\u0259mir v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 xaric\u0259 k\u00fctl\u0259vi \u201cbeyin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/774154"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=774154"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/774154\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":774156,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/774154\/revisions\/774156"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/774155"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=774154"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=774154"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=774154"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}