{"id":774238,"date":"2024-12-12T07:38:06","date_gmt":"2024-12-12T03:38:06","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=774238"},"modified":"2024-12-12T07:38:06","modified_gmt":"2024-12-12T03:38:06","slug":"qarabag-v%c9%99-s%c9%99rqi-z%c9%99ng%c9%99zur-iqtisadi-inkisafimizin-yeni-bir-dayaq-noqt%c9%99si-olacaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=774238","title":{"rendered":"Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi inki\u015faf\u0131m\u0131z\u0131n yeni bir dayaq n\u00f6qt\u0259si olacaq"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev bildirir ki, \u00a0haz\u0131rda iqtisadi h\u0259d\u0259fimiz qaz\u0131nt\u0131 yanaca\u011f\u0131ndan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131 \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259yi davam etdirm\u0259kdir<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan davaml\u0131 u\u011furlar\u0131 il\u0259 d\u00fcnyan\u0131n diqq\u0259tind\u0259dir. \u00a0\u00d6lk\u0259mizin iqtisadi m\u00fcst\u0259qilliyini t\u0259min etm\u0259si beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 yeri v\u0259 rolunun artmas\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r. \u00a0\u00a0U\u011furlar\u0131m\u0131za yol a\u00e7an \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biri Az\u0259rbaycan\u0131n sabitlik diyar\u0131 kimi n\u00fcfuz qazanmas\u0131d\u0131r. Xarici investorlar \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan \u00e7ox c\u0259lbedici \u00f6lk\u0259dir. \u00a0Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u00a0t\u0259kc\u0259 \u00a0yax\u015f\u0131 investisiya iqliminin olmas\u0131 \u015f\u0259rt deyil. Bu fakt inkaredilm\u0259zdir ki, Az\u0259rbaycan daim yerl\u0259\u015fdiyi co\u011frafi m\u0259kana, malik oldu\u011fu t\u0259bii resurslara g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n mara\u011f\u0131nda olub. Bu mara\u011f\u0131n m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 f\u0259rqli olmas\u0131 d\u0259 m\u0259lumdur. M\u00fcst\u0259qilliyimizin b\u0259rpas\u0131n\u0131n ilk ill\u0259rind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 ictimai-siyasi durumun g\u0259rginliyi \u00f6lk\u0259mizl\u0259 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin qurulmas\u0131nda maraql\u0131 olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin, \u015firk\u0259tl\u0259rin t\u0259r\u0259dd\u00fcdl\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu. Onlar yat\u0131racaqlar\u0131 investisiyalar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 tam \u0259min deyildil\u0259r. 1993-c\u00fc ild\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq\u0131n t\u0259kidli t\u0259l\u0259bi il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131ndan sonra\u00a0 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 sabitliyin yarad\u0131lmas\u0131, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u00aba\u00e7\u0131q qap\u0131\u00bb siyas\u0259ti investorlarda bu t\u0259r\u0259dd\u00fcdl\u0259rin aradan qalxmas\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynad\u0131. \u00dcmummilli Lider\u00a0 bildirirdi ki, \u00f6lk\u0259mizin qap\u0131s\u0131 bura xo\u015f niyy\u0259tl\u0259 ayaq basan h\u0259r bir xarici i\u015f adam\u0131n\u0131n \u00fcz\u00fcn\u0259 a\u00e7\u0131qd\u0131r. Bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f da edilirdi ki, investorlar qoyacaqlar\u0131\u00a0 v\u0259saitin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 tam \u0259min ola bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p>Ke\u00e7il\u0259n yola n\u0259z\u0259r salma\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n amil \u00a0Az\u0259rbaycan\u0131n investisiya c\u0259lbediciliyini qorumas\u0131n\u0131 \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqd\u0131r. Qeyd etdiyimiz kimi, \u00a0Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn sabitlik m\u0259kan\u0131d\u0131r. \u0130nvestorlar ancaq sabit olan yerl\u0259r\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoyurlar. Bu inam da s\u0259sl\u0259ndirilir ki, \u00a0g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha \u00e7ox xarici s\u0259rmay\u0259dar Az\u0259rbaycana investisiya qoymaq \u00fc\u00e7\u00fcn biz\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259c\u0259k. T\u0259bii ki, bunu \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n amill\u0259r var. Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan torpaqlar\u0131 azadl\u0131\u011fa qovu\u015fub. H\u0259r bir \u0259razimiz \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus potensiala malikdir. Onlardan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 h\u0259m\u00a0 Prezidentin m\u00fcvafiq F\u0259rman\u0131 il\u0259 iqtisadi rayonlar\u0131n yeni b\u00f6lg\u00fcs\u00fc h\u0259yata ke\u00e7irildi, h\u0259m d\u0259 \u00abAz\u0259rbaycan 2030: sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259r\u00bb t\u0259sdiql\u0259ndi. Art\u0131q i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizin malik olduqlar\u0131 potensialdan \u00a0istifad\u0259 etm\u0259k imkanlar\u0131na malikik. Tezlikl\u0259 Qaraba\u011f\u0131m\u0131z v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurumuz \u00a0b\u00f6y\u00fck investisiyalar m\u0259kan\u0131na \u00e7evril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u0130qtisadiyyat\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 qeyri-neft sektorunun g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si hesab\u0131na davaml\u0131 v\u0259 sabit iqtisadi inki\u015fafa nail olunmas\u0131, \u00dcDM-in v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00a0 b\u00fcdc\u0259sinin formala\u015fmas\u0131nda t\u0259bii ehtiyatlar amilinin azald\u0131lmas\u0131, b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259l\u0259rin sosial-iqtisadi v\u0259ziyy\u0259tinin m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r s\u0259viyy\u0259sin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tliliyinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si v\u0259 yerli m\u0259hsullar\u0131n d\u00fcnya bazarlar\u0131na ixrac imkanlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, \u0259halinin etibarl\u0131 sosial m\u00fcdafi\u0259sinin t\u0259\u015fkili v\u0259 rifah hal\u0131n\u0131n durmadan yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131,\u00a0 orta t\u0259b\u0259q\u0259nin\u00a0 formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 c\u0259miyy\u0259t h\u0259yat\u0131nda rolunun art\u0131r\u0131lmas\u0131 bir m\u0259qs\u0259d\u0259 y\u00f6n\u0259ldilir ki, insan amilin\u0259 artan diqq\u0259tin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n g\u00f6st\u0259ricil\u0259r daha b\u00f6y\u00fck r\u0259q\u0259ml\u0259rl\u0259 ifad\u0259 olunsun,\u00a0 sosial-iqtisadi sah\u0259d\u0259\u00a0 davaml\u0131\u00a0 inki\u015faf ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirilsin. \u018fn \u0259sas\u0131 is\u0259\u00a0 qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131na investisiya qoyulu\u015funa, sahibkarl\u0131\u011fa \u0259ng\u0259l olan hallar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na diqq\u0259t art\u0131r\u0131l\u0131r. S\u0259naye v\u0259 aqrar sah\u0259nin inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259l\u0259n islahatlar\u0131n t\u0259tbiqi s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilir. \u00a0Prezident \u0130lham \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, m\u00fcst\u0259qillik,\u00a0\u00a0 iqtisadi inki\u015faf yolu il\u0259\u00a0 ir\u0259lil\u0259y\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi b\u00f6hrandan \u0259n az itki il\u0259 \u00e7\u0131xmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yerli resurslardan istifad\u0259 imkanlar\u0131 v\u0259 daxili\u00a0 potensial\u0131 t\u00fck\u0259nm\u0259zdir: \u00abAz\u0259rbaycanda biznes m\u00fchitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 bu g\u00fcn \u00e7ox ciddi add\u0131mlar at\u0131l\u0131b. Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, sahibkarlar bu i\u015fl\u0259r\u0259 art\u0131q b\u00f6y\u00fck ruh y\u00fcks\u0259kliyi il\u0259 qo\u015fulurlar. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 b\u00f6y\u00fck ruh y\u00fcks\u0259kliyi var, x\u00fcsusil\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, emal v\u0259 s\u0259naye sektorlar\u0131nda. Bak\u0131da, b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259, b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlar\u0131m\u0131zda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck f\u0259all\u0131q m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bu da \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, h\u0259m bizim siyas\u0259timizin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr, &#8211; \u00e7\u00fcnki \u00f6z\u0259l sektor sahibkarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox ciddi add\u0131mlar at\u0131l\u0131b, &#8211; eyni zamanda, bizim sahibkarlar\u0131m\u0131z\u0131n da m\u0259suliyy\u0259tini g\u00f6st\u0259rir. Sahibkar qazand\u0131\u011f\u0131 v\u0259saiti \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na qoymal\u0131d\u0131r.\u00bb D\u00f6vl\u0259t\u00a0 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bu m\u0259qam\u0131 da x\u00fcsusi qeyd edir ki, \u0259g\u0259r bizd\u0259 bu g\u00fccl\u00fc t\u0259bii resurs olmasayd\u0131, qeyri-neft sektorunu n\u0259yin hesab\u0131na\u00a0 inki\u015faf etdir\u0259 bil\u0259rdik?<\/p>\n<p>Daxili investisiyalar\u0131n h\u0259cmi artmaqdad\u0131r. Bu, s\u00f6zs\u00fcz ki, d\u00f6vl\u0259timizin\u00a0 sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131ndan ir\u0259li g\u0259lir.\u00a0\u00a0 \u00dcDM-d\u0259 \u00f6z\u0259l b\u00f6lm\u0259nin pay\u0131 85 faiz t\u0259\u015fkil edir. \u00d6t\u0259n 21\u00a0 ild\u0259n art\u0131q d\u00f6vr \u0259rzind\u0259\u00a0 iki \u00a0milyondan art\u0131q\u00a0 yeni i\u015f yerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u015fsizlik, m\u0259\u015f\u011fulluq probleminin h\u0259llin\u0259 \u00f6z m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rir.\u00a0 Haz\u0131rda\u00a0 D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumu\u00a0 inki\u015faf\u0131n Az\u0259rbaycan modelinin m\u00f6vcudlu\u011funu t\u0259sdiql\u0259m\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, bu reall\u0131\u011f\u0131 da diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r ki, uzunm\u00fcdd\u0259tli iqtisadi u\u011furlara nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q z\u0259ruridir. H\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin \u00f6z inki\u015faf strategiyas\u0131 oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, s\u0259yl\u0259rin birl\u0259\u015fdirilm\u0259sinin, t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u00fcbadil\u0259sinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sinin vacibliyi daha qabar\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 ver\u0259r. Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi inki\u015faf\u0131n istiqam\u0259tini enerji sektorundan qeyri-enerji sektoruna y\u00f6n\u0259ltm\u0259si y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir, g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn u\u011furlu add\u0131m kimi \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kilir. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev\u00a0 d\u00fcnyan\u0131n biznes icmas\u0131na \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc n\u0259inki m\u00fch\u00fcm co\u011frafi m\u00f6vqey\u0259 v\u0259 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r\u0259 malik, o c\u00fcml\u0259d\u0259n islahatlara, d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 v\u0259 \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259y\u0259 sadiq\u00a0 \u00f6lk\u0259 kimi t\u0259qdim etm\u0259yin vacibliyini bildirir.<\/p>\n<p>C\u0259nubi Qafqaz regionunun iqtisadiyyat\u0131n\u0131n 85 faizin\u0259 sahib \u00e7\u0131xan\u00a0 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si il\u0259 d\u0259\u00a0 regionun \u0259n g\u00fccl\u00fc iqtisadiyyata malik oldu\u011funu n\u00fcmayi\u015f etdirir.\u00a0Onu da qeyd ed\u0259k ki, 2025-ci ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si layih\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n b\u00fcdc\u0259nin\u00a0 g\u0259lirl\u0259ri 38 milyard manatdan, x\u0259rcl\u0259ri 41 milyard manatdan \u00e7oxdur. \u0130qtisadiyyat\u0131n aynas\u0131 kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259n b\u00fcdc\u0259nin g\u0259lirl\u0259rind\u0259 v\u0259 x\u0259rcl\u0259rind\u0259 art\u0131m\u00a0 \u00f6z\u00fcnd\u0259 m\u00fch\u00fcm m\u0259qamlar\u0131 ehtiva edir. Onu da qeyd ed\u0259k ki, qar\u015f\u0131dak\u0131 d\u00f6vr\u00fcn b\u00fcdc\u0259si h\u0259r zaman \u0259vv\u0259lki ilin b\u00fcdc\u0259sind\u0259n k\u0259miyy\u0259t v\u0259 keyfiyy\u0259t bax\u0131m\u0131ndan z\u0259ngin olur. T\u0259bii ki, bu da cari ild\u0259 \u0259ld\u0259 olunan u\u011furlu sosial-iqtisadi inki\u015fafa \u0259saslan\u0131r. Onu da qeyd ed\u0259k ki, iqtisadi siyas\u0259tin m\u0259rk\u0259zind\u0259 h\u0259r zaman\u00a0 insan amili\u00a0 dayan\u0131r v\u0259 iqtisadiyyat\u0131n sosial y\u00f6n\u00fcml\u00fcl\u00fcy\u00fcn\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t verilir. Pensiyalar, sosial m\u00fcavin\u0259tl\u0259r, \u0259m\u0259khaqlar\u0131 daim art\u0131r\u0131l\u0131r, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si sosial y\u00f6n\u00fcml\u00fcl\u00fcy\u00fcn\u00fc qoruyub saxlay\u0131r, milyonlarla yeni i\u015f yerl\u0259ri a\u00e7\u0131l\u0131r, yoxsulluq v\u0259 i\u015fsizlik minimuma endirilir.<\/p>\n<p>Bu fikir h\u0259r zaman qeyd olunur ki,\u00a0 \u0259g\u0259r biz do\u011frudan da inki\u015faf\u00a0 etmi\u015f\u00a0 \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evrilm\u0259k ist\u0259yiriks\u0259, h\u0259r sah\u0259d\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 qorunmas\u0131na nail olmal\u0131y\u0131q.\u00a0 O da m\u0259lumdur ki,\u00a0 \u00f6lk\u0259miz 2011-ci ild\u0259\u00a0 \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 a\u00e7\u0131q h\u00f6kum\u0259tin t\u0259\u015fviqi il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0 f\u0259aliyy\u0259tin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, bu sah\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq\u00a0\u00a0 t\u0259cr\u00fcb\u0259nin m\u00fcbadil\u0259si v\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259yl\u0259r\u0259\u00a0 \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini verm\u0259si\u00a0 \u00fc\u00e7\u00fcn A\u00e7\u0131q H\u00f6kum\u0259t T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131na qo\u015fulmu\u015fdur. Bu inam ifad\u0259 olunur ki, m\u00fc\u0259yy\u0259n b\u00fcrokratik \u0259ng\u0259ll\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 biznes m\u00fchitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259\u00a0 at\u0131lan\u00a0\u00a0 add\u0131mlar\u00a0 biznes c\u0259dv\u0259lind\u0259\u00a0 Az\u0259rbaycan\u0131 daha da\u00a0 y\u00fcks\u0259k pill\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xaracaq.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 iqtisadiyyat\u0131n d\u00fczg\u00fcn \u0259saslar \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda geni\u015f imkanlar a\u00e7\u0131r. \u015eax\u0259l\u0259ndirm\u0259 siyas\u0259tinin u\u011furlu n\u0259tic\u0259l\u0259ri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259dir. D\u00f6vl\u0259timiz\u00a0 sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k b\u00fct\u00fcn z\u0259ruri olan \u015f\u0259raiti yarad\u0131r.\u00a0 T\u0259kc\u0259 koronavirus infeksiyas\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259rinin apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zamanda sahibkarlara diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131ya n\u0259z\u0259r salaq. Onlara g\u00fcz\u0259\u015ftli kreditl\u0259rin verilm\u0259si\u00a0 qar\u015f\u0131ya qoyduqlar\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259\u00a0 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 nail olmalar\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Bir s\u00f6zl\u0259, Az\u0259rbaycan\u00a0 beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumlar\u0131n\u0131n hesabatlar\u0131nda da liderliyini qoruyur. D\u00fcnya Bank\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 \u0259n islahat\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131nda qeyd edir.\u00a0 Qar\u015f\u0131dak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259miz daha m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m u\u011furlar\u0131, iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 diqq\u0259td\u0259 olacaq.<\/p>\n<p>Cari il \u00fc\u00e7\u00fcn bu statistika da \u00f6lk\u0259mizin iqtisadi inki\u015faf\u0131 bar\u0259d\u0259 ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr yarad\u0131r. Bel\u0259 ki, 2024-c\u00fc ilin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc r\u00fcb\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n neft-qaz v\u0259 qeyri-neft-qaz sektoruna \u00fcmumilikd\u0259 4,5 milyard dollar h\u0259cmind\u0259 birba\u015fa xarici investisiya yat\u0131r\u0131l\u0131b. Az\u0259rbaycandan xaric\u0259 yat\u0131r\u0131lan birba\u015fa xarici investisiyalar 1,4 milyard dollara (2023-c\u00fc ilin eyni d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 998 milyon dollar) b\u0259rab\u0259r olub. Az\u0259rbaycandan Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259rin\u0259 birba\u015fa investisiyalar 431 milyon dollar, T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 175 milyon dollar, G\u00fcrc\u00fcstana 96 milyon dollar, Birl\u0259\u015fmi\u015f Krall\u0131\u011fa 87 milyon dollar v\u0259 \u00d6zb\u0259kistana 78 milyon dollar t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Az\u0259rbaycan investisiya c\u0259lbediciliyini qorumaqla yana\u015f\u0131, investisiya yat\u0131ran \u00f6lk\u0259 kimi d\u0259 n\u00fcfuzunu art\u0131r\u0131r, m\u00f6vqeyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir. \u00d6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 regionun \u0259n r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli\u00a0 iqtisadiyyat\u0131na \u00e7evrilib. D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumunun \u201cQlobal R\u0259qab\u0259tlilik Hesabat\u0131\u201dna \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131 ill\u0259rdir ki, r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 MDB m\u0259kan\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k r\u0259qab\u0259tli iqtisadiyyatlar\u0131ndan hesab olunur. Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131 investisiya m\u00fchiti bax\u0131m\u0131ndan qabaqc\u0131l s\u0131ralara y\u00fcks\u0259lib. D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n \u201cDoing Business\u201d hesabat\u0131na g\u00f6r\u0259,\u00a0 Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n biznes m\u00fchitinin \u0259n \u0259lveri\u015fli oldu\u011fu iqtisadiyyata malikdir. M\u0259hz bunun n\u0259tic\u0259sidir ki, 2003-c\u00fc ild\u0259n sonra b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na 310 milyard dollar investisiya yat\u0131r\u0131l\u0131b ki, bunun 200 milyard dollar\u0131 qeyri-neft sektorunun pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi tarixind\u0259\u00a0 qeyri-neft sektoru neft sektorundan, qeyri-neft ixrac\u0131 neft ixrac\u0131ndan daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 artma\u011fa ba\u015flad\u0131. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 da edir ki, haz\u0131rda iqtisadi h\u0259d\u0259fimiz qaz\u0131nt\u0131 yanaca\u011f\u0131ndan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131 \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259yi davam etdirm\u0259kdir. Eyni zamanda, biz ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck ki,\u00a0 neft v\u0259 qaz\u0131m\u0131za h\u0259l\u0259 uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 beyn\u0259lxalq bazarda t\u0259l\u0259bat olacaq. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 neft v\u0259 qaz k\u0259m\u0259rl\u0259ri sistemi istismara verilib v\u0259 indi\u00a0 neft v\u0259 qaz\u0131 m\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tl\u0259r\u0259 ixrac edirik.<\/p>\n<p>Statistikadan da g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, \u00a0Az\u0259rbaycanda \u00e7ox g\u00f6z\u0259l s\u0259rmay\u0259 iqlimi vard\u0131r. G\u00f6z\u0259l investisiya iqlimi investorlar\u0131 c\u0259lb etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n biridir. Haz\u0131rda Qaraba\u011f\u0131m\u0131z v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurumuz dir\u00e7\u0259lir. Tezlikl\u0259 bu torpaqlar\u0131m\u0131z da b\u00f6y\u00fck investisiyalar m\u0259kan\u0131na \u00e7evril\u0259c\u0259k. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin qeyd etdiyi kimi, Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur bizim iqtisadi inki\u015faf\u0131m\u0131z\u0131n yeni bir dayaq n\u00f6qt\u0259si olacaq. O b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259m k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, h\u0259m b\u0259rpaolunan enerji il\u0259 ba\u011fl\u0131 layih\u0259l\u0259r, turizm layih\u0259l\u0259ri qeyri-neft sektoruna b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k ver\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>Yegan\u0259 \u018fliyeva, \u00ab\u0130ki sahil\u00bb<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev bildirir ki, \u00a0haz\u0131rda iqtisadi h\u0259d\u0259fimiz qaz\u0131nt\u0131 yanaca\u011f\u0131ndan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131 \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259yi davam etdirm\u0259kdir Az\u0259rbaycan davaml\u0131 u\u011furlar\u0131 il\u0259 d\u00fcnyan\u0131n diqq\u0259tind\u0259dir. \u00a0\u00d6lk\u0259mizin iqtisadi m\u00fcst\u0259qilliyini t\u0259min etm\u0259si beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 yeri v\u0259 rolunun artmas\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r. \u00a0\u00a0U\u011furlar\u0131m\u0131za yol a\u00e7an \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biri Az\u0259rbaycan\u0131n sabitlik diyar\u0131 kimi n\u00fcfuz qazanmas\u0131d\u0131r. Xarici investorlar \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan \u00e7ox c\u0259lbedici \u00f6lk\u0259dir. \u00a0Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u00a0t\u0259kc\u0259 \u00a0yax\u015f\u0131 investisiya iqliminin olmas\u0131 \u015f\u0259rt deyil. Bu fakt inkaredilm\u0259zdir ki, Az\u0259rbaycan daim yerl\u0259\u015fdiyi co\u011frafi m\u0259kana, malik oldu\u011fu t\u0259bii resurslara g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n mara\u011f\u0131nda olub. Bu mara\u011f\u0131n m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 f\u0259rqli olmas\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":774239,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/84438b7a172839582690618886110286635-1.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/84438b7a172839582690618886110286635-1.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/84438b7a172839582690618886110286635-1.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/84438b7a172839582690618886110286635-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/84438b7a172839582690618886110286635-1-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/84438b7a172839582690618886110286635-1-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/84438b7a172839582690618886110286635-1.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/84438b7a172839582690618886110286635-1.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/84438b7a172839582690618886110286635-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/84438b7a172839582690618886110286635-1.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev bildirir ki, \u00a0haz\u0131rda iqtisadi h\u0259d\u0259fimiz qaz\u0131nt\u0131 yanaca\u011f\u0131ndan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131 \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259yi davam etdirm\u0259kdir Az\u0259rbaycan davaml\u0131 u\u011furlar\u0131 il\u0259 d\u00fcnyan\u0131n diqq\u0259tind\u0259dir. \u00a0\u00d6lk\u0259mizin iqtisadi m\u00fcst\u0259qilliyini t\u0259min etm\u0259si beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 yeri v\u0259 rolunun artmas\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r. \u00a0\u00a0U\u011furlar\u0131m\u0131za yol a\u00e7an \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biri Az\u0259rbaycan\u0131n sabitlik diyar\u0131 kimi n\u00fcfuz qazanmas\u0131d\u0131r. Xarici investorlar \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/774238"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=774238"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/774238\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":774240,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/774238\/revisions\/774240"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/774239"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=774238"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=774238"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=774238"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}