{"id":774720,"date":"2024-12-14T08:42:45","date_gmt":"2024-12-14T04:42:45","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=774720"},"modified":"2024-12-14T08:42:45","modified_gmt":"2024-12-14T04:42:45","slug":"h%c9%99m-l%c9%99zz%c9%99tli-h%c9%99m-d%c9%99-z%c9%99r%c9%99rli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=774720","title":{"rendered":"H\u0259m l\u0259zz\u0259tli, h\u0259m d\u0259 z\u0259r\u0259rli"},"content":{"rendered":"<p>\u0130ngilt\u0259r\u0259nin ba\u015f tibb i\u015f\u00e7isi, professor Kris Uitti illik hesabat\u0131nda bildirib ki, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259ki l\u0259zz\u0259tli, ancaq z\u0259r\u0259rli qidalar\u0131n reklam\u0131 u\u015faqlar\u0131 &#8220;daha q\u0131sa v\u0259 qeyri-sa\u011flam&#8221; \u00f6m\u00fcr ya\u015fama\u011fa vadar edir.<\/p>\n<p>Uittinin ara\u015fd\u0131rmas\u0131 h\u00f6kum\u0259ti v\u0259 yerli siyas\u0259t\u00e7il\u0259ri \u0130ngilt\u0259r\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 qeyri-sa\u011flam qidalanman\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Buna ya\u011f, \u015f\u0259k\u0259r v\u0259 duzla z\u0259ngin qidalar\u0131n \u00e7oxalmas\u0131 v\u0259 h\u0259r kaloriy\u0259 g\u00f6r\u0259 sa\u011flam qidan\u0131n qeyri-sa\u011flam qidadan dem\u0259k olar ki, iki d\u0259f\u0259 baha olmas\u0131 daha \u00e7ox yoxsul ail\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Hesabatda deyilir ki, \u015f\u0259h\u0259rdaxili \u0259razil\u0259rd\u0259ki u\u015faqlar\u0131n v\u0259 ail\u0259l\u0259rin yerli ma\u011fazalarda, restoranlarda sa\u011flam, m\u00fcnasib qiym\u0259t\u0259 qida se\u00e7iml\u0259rin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 daha azd\u0131r v\u0259 \u201cqeyri-m\u00fct\u0259nasib\u201d \u015f\u0259kild\u0259 qeyri-sa\u011flam qida reklamlar\u0131na m\u0259ruz qal\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Uelsd\u0259ki be\u015f a\u00e7\u0131q reklam l\u00f6vh\u0259sind\u0259n d\u00f6rd\u00fc daha kas\u0131b \u0259razil\u0259rd\u0259dir v\u0259 bunlar\u0131n \u00e7oxu l\u0259zz\u0259tli qidalar\u0131n reklam\u0131d\u0131r. Yoxsul b\u00f6lg\u0259l\u0259r tez-tez a\u00e7\u0131q v\u0259 ya onlayn olaraq f\u0259stfud sat\u0131\u015f yerl\u0259ri il\u0259 doyurulur.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqatda vur\u011fulanan ara\u015fd\u0131rma g\u00f6st\u0259rir ki, Birl\u0259\u015fmi\u015f Krall\u0131qda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n 10 \u0259n b\u00f6y\u00fck qlobal qida v\u0259 i\u00e7ki biznesind\u0259n yeddisi \u00fc\u00e7\u00fcn qabla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f qida v\u0259 i\u00e7ki sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7d\u0259 ikisind\u0259n \u00e7oxu ya\u011f, \u015f\u0259k\u0259r v\u0259 ya t\u0259rkibind\u0259 y\u00fcks\u0259k duz olan m\u0259hsullardan g\u0259lir.<\/p>\n<p>Hesabatda deyilir ki, insanlar, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259l\u0259r \u00e7ox vaxt qeyri-sa\u011flam qida se\u00e7iml\u0259ri il\u0259 \u00fczl\u0259\u015firl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu o dem\u0259kdir ki, qida il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259st\u0259lik b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259d\u0259 u\u015faqlar, ail\u0259l\u0259r v\u0259 icmalar t\u0259r\u0259find\u0259n b\u0259rab\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 ya\u015fanm\u0131r, daha \u00e7ox m\u0259hrum \u0259razil\u0259rd\u0259 ya\u015fayan u\u015faqlar v\u0259 ail\u0259l\u0259r qeyri-sa\u011flam se\u00e7iml\u0259rin \u0259n \u00e7ox m\u00f6vcud oldu\u011fu qida sistemind\u0259n k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259sirl\u0259nir.<\/p>\n<p>Hesabatda g\u00f6st\u0259rilir ki, \u0259halinin \u0259n \u00e7ox m\u0259hrum olan be\u015finci hiss\u0259si h\u00f6kum\u0259tin t\u00f6vsiy\u0259 etdiyi sa\u011flam p\u0259hriz x\u0259rcl\u0259rini \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bird\u0259f\u0259lik g\u0259lirl\u0259rinin 50%-ni qidaya x\u0259rcl\u0259m\u0259lidir.<\/p>\n<p>Orada qeyd olunur: &#8220;\u015e\u0259h\u0259rl\u0259rin b\u0259zi yerl\u0259rind\u0259 qida m\u00fchiti sa\u011flaml\u0131qdak\u0131 b\u0259rab\u0259rsizliyi g\u00fccl\u0259ndirir v\u0259 piyl\u0259nm\u0259ni t\u0259\u015fviq edir\u201d<\/p>\n<p>&#8220;Kalori il\u0259 z\u0259ngin, i\u015fl\u0259nmi\u015f qidalar m\u00fcasir p\u0259hrizl\u0259rimizin \u0259ks\u0259r hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edir. \u018fslind\u0259, biz \u015f\u0259k\u0259r yeti\u015fdirilm\u0259sin\u0259 (110.000 hektar) dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn qalan bitkil\u0259rin yeti\u015fdirilm\u0259sin\u0259 s\u0259rf etdiyimiz q\u0259d\u0259r torpaq ay\u0131r\u0131r\u0131q\u201d, -dey\u0259 Uitti vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p>\u201c\u0130nsanlar genetik olaraq kalorili qidaya can atma\u011fa meyillidirl\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 i\u015ftah\u0131m\u0131z\u0131 cilovlamaq v\u0259 ictimaiyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n b\u0259zil\u0259rini t\u0259\u015fkil ed\u0259n p\u0259hrizl\u0259 \u0259laq\u0259li bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z t\u0259hsil\u0259 v\u0259 irad\u0259y\u0259 arxalana bil\u0259c\u0259yimizi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k a\u011f\u0131ls\u0131zl\u0131qd\u0131r&#8221;, -o bildirib.<\/p>\n<p>Hesabatdak\u0131 dig\u0259r m\u00f6vzulara-insanlar\u0131n avtomobill\u0259r\u0259 daha az etibar ed\u0259 bilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 \u201caktiv s\u0259yah\u0259tin\u201d t\u0259\u015fviq edilm\u0259si, havan\u0131n \u00e7irkl\u0259nm\u0259si il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 s\u0259hiyy\u0259nin sakinl\u0259r\u0259 daha yax\u015f\u0131 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn nec\u0259 uy\u011funla\u015fmal\u0131 olmas\u0131 daxildir.<\/p>\n<p><strong>Nubar S\u00fcleymanova, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ngilt\u0259r\u0259nin ba\u015f tibb i\u015f\u00e7isi, professor Kris Uitti illik hesabat\u0131nda bildirib ki, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259ki l\u0259zz\u0259tli, ancaq z\u0259r\u0259rli qidalar\u0131n reklam\u0131 u\u015faqlar\u0131 &#8220;daha q\u0131sa v\u0259 qeyri-sa\u011flam&#8221; \u00f6m\u00fcr ya\u015fama\u011fa vadar edir. Uittinin ara\u015fd\u0131rmas\u0131 h\u00f6kum\u0259ti v\u0259 yerli siyas\u0259t\u00e7il\u0259ri \u0130ngilt\u0259r\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 qeyri-sa\u011flam qidalanman\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Buna ya\u011f, \u015f\u0259k\u0259r v\u0259 duzla z\u0259ngin qidalar\u0131n \u00e7oxalmas\u0131 v\u0259 h\u0259r kaloriy\u0259 g\u00f6r\u0259 sa\u011flam qidan\u0131n qeyri-sa\u011flam qidadan dem\u0259k olar ki, iki d\u0259f\u0259 baha olmas\u0131 daha \u00e7ox yoxsul ail\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Hesabatda deyilir ki, \u015f\u0259h\u0259rdaxili \u0259razil\u0259rd\u0259ki u\u015faqlar\u0131n v\u0259 ail\u0259l\u0259rin yerli ma\u011fazalarda, restoranlarda sa\u011flam, m\u00fcnasib qiym\u0259t\u0259 qida se\u00e7iml\u0259rin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 daha azd\u0131r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":774721,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/59b1deff173409802229921415610252286.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/59b1deff173409802229921415610252286.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/59b1deff173409802229921415610252286.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/59b1deff173409802229921415610252286-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/59b1deff173409802229921415610252286-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/59b1deff173409802229921415610252286-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/59b1deff173409802229921415610252286.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/59b1deff173409802229921415610252286.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/59b1deff173409802229921415610252286-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/59b1deff173409802229921415610252286.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130ngilt\u0259r\u0259nin ba\u015f tibb i\u015f\u00e7isi, professor Kris Uitti illik hesabat\u0131nda bildirib ki, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259ki l\u0259zz\u0259tli, ancaq z\u0259r\u0259rli qidalar\u0131n reklam\u0131 u\u015faqlar\u0131 &#8220;daha q\u0131sa v\u0259 qeyri-sa\u011flam&#8221; \u00f6m\u00fcr ya\u015fama\u011fa vadar edir. Uittinin ara\u015fd\u0131rmas\u0131 h\u00f6kum\u0259ti v\u0259 yerli siyas\u0259t\u00e7il\u0259ri \u0130ngilt\u0259r\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 qeyri-sa\u011flam qidalanman\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Buna ya\u011f, \u015f\u0259k\u0259r v\u0259 duzla z\u0259ngin qidalar\u0131n \u00e7oxalmas\u0131 v\u0259 h\u0259r kaloriy\u0259 g\u00f6r\u0259 sa\u011flam&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/774720"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=774720"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/774720\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":774723,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/774720\/revisions\/774723"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/774721"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=774720"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=774720"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=774720"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}