{"id":774724,"date":"2024-12-14T08:43:37","date_gmt":"2024-12-14T04:43:37","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=774724"},"modified":"2024-12-14T08:43:37","modified_gmt":"2024-12-14T04:43:37","slug":"turk-dunyasinin-inkisaf-%c9%99sri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=774724","title":{"rendered":"T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n inki\u015faf \u0259sri"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Bu t\u0259r\u0259qqinin lokomotivi tarixi, dini, m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259ri ox\u015far olan Az\u0259rbaycan \u2013T\u00fcrkiy\u0259 birliyidir<\/strong><\/em><\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n enerji v\u0259 n\u0259qliyyat x\u0259rit\u0259l\u0259rini yenil\u0259y\u0259n qlobal layih\u0259l\u0259rin realla\u015fmas\u0131 il\u0259 m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r, keyfiyy\u0259t \u00fczr\u0259 davam ed\u0259n T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131 son ill\u0259rd\u0259 daha da g\u00fccl\u0259nir, d\u00fcnyaya n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259rilir, beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011fruldur. XXI y\u00fczilliyin t\u00fcrk \u0259sri olaca\u011f\u0131n\u0131 t\u0259sdiql\u0259y\u0259n amill\u0259r \u00e7ox olsa da, bu h\u0259qiq\u0259t \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 bir daha t\u0259sdiql\u0259ndi. Tarixi, milli ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri ox\u015far, daim biri-birinin yan\u0131nda olan h\u0259r iki xalq birliyi il\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 qalib g\u0259ldi. V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda imzalanan \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si bu h\u0259mr\u0259yliyin b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 daha da g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 b\u0259l\u0259d\u00e7ilik etdi. T\u00fcrkdilli xalqlar\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n m\u0259n\u0259vi k\u00f6rp\u00fc, qara piarlara qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 informasiya m\u0259rk\u0259zi olan T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan Media Platformas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, \u00abTurAz-Qartal\u0131\u00bb, \u00abSars\u0131lmaz Qarda\u015fl\u0131q\u00bb kimi h\u0259rbi t\u0259liml\u0259rd\u0259, Bak\u0131da v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n \u00abTEKNOVEST\u00bb festifallar\u0131nda h\u0259r iki qarda\u015f \u00f6lk\u0259 t\u0259msil\u00e7il\u0259rinin birg\u0259 i\u015ftiraklar\u0131 g\u00fccl\u0259n\u0259n \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n n\u00fcmun\u0259sidir. Qazax\u0131standa ke\u00e7iril\u0259n v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 h\u0259rb\u00e7il\u0259rin d\u0259 i\u015ftirak etdikl\u0259ri \u00abBirl\u0259\u015fdik-2024\u00bb beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259liyyat-taktiki komanda-q\u0259rargah t\u0259limi, Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259rbi t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n olan m\u00fcdaviml\u0259rin t\u0259hsil almalar\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin geni\u015fl\u0259n\u0259n co\u011frafiyas\u0131n\u0131n u\u011furu kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n il T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n, \u00ab\u018fsrin f\u0259lak\u0259ti\u00bb adland\u0131r\u0131lan d\u0259h\u015f\u0259tli z\u0259lz\u0259l\u0259d\u0259n sonra Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Ankarada ke\u00e7iril\u0259n T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (TDT) D\u00f6vl\u0259t Ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n F\u00f6vq\u0259lad\u0259 Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc dostluq v\u0259 qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131n t\u00fck\u0259nm\u0259zlik r\u0259mzi kimi yadda\u015flarda qald\u0131. \u00abF\u0259lak\u0259t &#8211; F\u00f6vq\u0259lad\u0259 hallar\u0131n idar\u0259 edilm\u0259si v\u0259 humanitar yard\u0131m\u00bb m\u00f6vzusuna h\u0259sr edilmi\u015f Sammitd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan\u0131n minn\u0259tdarl\u0131q duy\u011fular\u0131n\u0131 ifad\u0259 ed\u0259n \u00abZirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259si \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Can Az\u0259rbaycan\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n \u00f6z ad\u0131mdan v\u0259 mill\u0259tim ad\u0131ndan t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcrl\u0259rimi bildirir\u0259m\u00bb s\u00f6zl\u0259ri t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n h\u0259mr\u0259yliyi \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259r\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131za y\u00fcks\u0259k etimad idi. Ankara Sammitind\u0259 t\u00fcrkdilli \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131na m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bulu, t\u0259\u015fkilata \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda infrastruktur, n\u0259qliyyat, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, turizm, alternativ enerji v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k T\u00fcrk \u0130nvestisiya Fondunun yarad\u0131lmas\u0131 irimiqyasl\u0131 layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini d\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259c\u0259k. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259lak olanlar\u0131n xatir\u0259sini anmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r il fevral\u0131n 6-s\u0131n\u0131n T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00abH\u0259yat\u0131n\u0131 itir\u0259nl\u0259rin an\u0131m v\u0259 birlik, b\u0259rab\u0259rlik v\u0259 h\u0259mr\u0259ylik g\u00fcn\u00fc\u00bb elan olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259klif t\u0259\u015fkilat\u0131n humanitar siyas\u0259tinin ifad\u0259si kimi d\u0259st\u0259kl\u0259ndi. T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Qazax\u0131stan\u0131n paytaxt\u0131 Astanada \u00abT\u00fcrk \u018fsri\u00bb \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n 10-cu yubiley Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc quruma \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259rin daha da geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 intensivl\u0259\u015fdirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan tarixi hadis\u0259 idi.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn 200 milyondan \u00e7ox insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 geni\u015f bir co\u011frafiyan\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n TDT-y\u0259 \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda siyasi, iqtisadi, m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259r geni\u015fl\u0259ndikc\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131n beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzu da art\u0131r. \u015e\u0259rqd\u0259n Q\u0259rb\u0259 uzanan, beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259ti artan Orta D\u0259hliz layih\u0259sinin qov\u015fa\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n, apar\u0131c\u0131 rola, m\u00fch\u00fcm tranzit imkan\u0131na malik Az\u0259rbaycan \u0259b\u0259s yer\u0259 d\u00fcnyan\u0131n n\u0259qliyyat x\u0259rit\u0259sini yenil\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259t adland\u0131r\u0131lm\u0131r. T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin birliyinin vacibliyini \u00abT\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 b\u00f6y\u00fck bir ail\u0259dir. Bir-birimizin milli maraqlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq bundan sonra da qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u0259st\u0259k v\u0259 h\u0259mr\u0259ylik g\u00f6st\u0259rm\u0259liyik. Siyasi, iqtisadi, ticari, m\u0259d\u0259ni, n\u0259qliyyat, energetika, r\u0259q\u0259msal transformasiya, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, turizm sah\u0259l\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, m\u00fcdafi\u0259, m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi kimi sah\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 f\u0259alla\u015fd\u0131rmal\u0131y\u0131q\u00bb s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 ifad\u0259 ed\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev quruma \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda iqtisadi, siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sini qlobal probleml\u0259rl\u0259 z\u0259ngin \u0259srimizin m\u00fch\u00fcm amili adland\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 Orta D\u0259hlizin m\u00fch\u00fcm t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131ndan olan Az\u0259rbaycanda x\u00fcsusi diqq\u0259t yetiril\u0259n<br \/>\nn\u0259qliyyat-logistika infrastrukturun i\u015ftirak ed\u0259n t\u0259\u015fkilata \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r Qaraba\u011fda v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda apar\u0131lan b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259rin\u0259 d\u0259 layiqli t\u00f6hfl\u0259rini verirl\u0259r. F\u00fczulid\u0259 qarda\u015f \u00d6zb\u0259kistan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 in\u015fa olunan Mirz\u0259 Uluqb\u0259y ad\u0131na 1 n\u00f6mr\u0259li tam orta m\u0259kt\u0259bin, Qazax\u0131stan\u0131n xalq\u0131m\u0131za h\u0259diyy\u0259si olan Kurmanqaz\u0131 ad\u0131na U\u015faq Yarad\u0131c\u0131l\u0131q M\u0259rk\u0259zinin istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si h\u0259mr\u0259ylik n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259ndir. C\u0259bray\u0131lda yarad\u0131lan Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 Beyn\u0259lxalq Me\u015f\u0259 T\u0259lim M\u0259rk\u0259zi, Z\u0259ngilanda birinci m\u0259rh\u0259l\u0259si a\u00e7\u0131lan \u00abDost Aqropark\u00bb a\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 kompleksi qarda\u015f t\u00f6hf\u0259l\u0259ridir. TDT-nin Astana Zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131nda q\u0259bul olunan \u00abT\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n perspektivl\u0259ri &#8211; 2040\u00bb B\u0259yannam\u0259sind\u0259 t\u00fcrk birliyinin yol x\u0259rit\u0259si, perspektivl\u0259ri d\u0259qiqliyi il\u0259 g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n<p>M\u0259rk\u0259zi Asiya D\u00f6vl\u0259t Ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n 5-ci M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 f\u0259xri qonaq kimi i\u015ftirak ed\u0259n, M\u0259rk\u0259zi Asiya v\u0259 X\u0259z\u0259r, X\u0259z\u0259r v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz regionlar\u0131 aras\u0131ndak\u0131 enerji resurslar\u0131, n\u0259qliyyat yollar\u0131, ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rinin beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tini diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131ran Prezident \u0130lham \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, X\u0259z\u0259r, M\u0259rk\u0259zi Asiya vasit\u0259sil\u0259 Avropaya n\u0259qliyyat mar\u015frutlar\u0131 t\u0259kc\u0259 m\u0259saf\u0259 n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n \u00f6n\u0259mli deyil. H\u0259m d\u0259 ikit\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131 infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin h\u0259llini daha da intensivl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Vahid tarixi-m\u0259d\u0259ni co\u011frafi regionda yerl\u0259\u015f\u0259n, \u00e7ox\u0259srlik tarixi, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, dini v\u0259 ortaq d\u0259y\u0259rl\u0259ri il\u0259 vahid g\u00fcc kimi birl\u0259\u015f\u0259n Qazax\u0131stan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, Tacikistan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan \u2013SPECA \u00f6lk\u0259l\u0259ri bu birliyin siyasi, m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rini art\u0131ran g\u00fcc m\u0259nb\u0259yidir.\u00a0Son ill\u0259rd\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tli enerji, n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259rinin realla\u015fmas\u0131nda, t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259sind\u0259 \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc dey\u0259n, n\u00fcfuzu artan TDT-y\u0259 \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin eyni m\u00f6vqed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycanla b\u0259rpaolunan enerji sah\u0259sind\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qda maraql\u0131 olmalar\u0131 qurumun m\u00f6vqeyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir. \u00abAz\u0259rbaycan, Qazax\u0131stan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan\u0131n enerji sisteml\u0259rinin birl\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fczr\u0259 \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q Memorandumu\u00bbnun imzalanmas\u0131 ya\u015f\u0131l enerji sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n ilk add\u0131m kimi sonrak\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259m\u0259l yaratd\u0131. Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n COP29 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan, Qazax\u0131stan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan prezidentl\u0259rinin imzalad\u0131qlar\u0131 \u00abAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131, Qazax\u0131stan Respublikas\u0131 v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan Respublikas\u0131 h\u00f6kum\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda ya\u015f\u0131l enerjinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si sah\u0259sind\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda Sazi\u015f\u00bbin realla\u015fmas\u0131 t\u0259kc\u0259 b\u0259rpaolunan v\u0259 \u00fcmumi enerji sisteml\u0259rini birl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259c\u0259k. H\u0259m d\u0259 Orta D\u0259hliz anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 istehsal olunan b\u0259rpaolunan enerjinin Az\u0259rbaycana potensial ixrac\u0131n\u0131 da \u0259hat\u0259 ed\u0259r\u0259k geni\u015fl\u0259nm\u0259sini t\u0259min ed\u0259c\u0259k. Avropada t\u0259chizat\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k, eyni zamanda \u00abt\u0259miz enerji\u00bby\u0259 ke\u00e7idi s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259c\u0259k \u00abX\u0259z\u0259r-Qara d\u0259niz-Avropa\u00bb, \u00abAz\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259-Avropa\u00bb v\u0259 \u00abAz\u0259rbaycan-M\u0259rk\u0259zi Asiya-Avropa\u00bb ya\u015f\u0131l enerji d\u0259hlizl\u0259ri \u00fcmumavrasiya miqyasl\u0131 vahid \u00abya\u015f\u0131l enerji\u00bb platformalar\u0131 da t\u00fcrk birliyini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 d\u0259hliz kimi qit\u0259l\u0259raras\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k. M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si Orta D\u0259hlizin praktiki c\u0259h\u0259td\u0259n \u00f6n\u0259mini daha da art\u0131racaq.<\/p>\n<p>BMT-nin M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00d6lk\u0259l\u0259rinin \u0130qtisadiyyatlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn X\u00fcsusi Proqram\u0131 \u2013 SPECA-n\u0131n Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n 25-ci Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 qeyd olundu\u011fu kimi, Orta D\u0259hliz layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 regional, qlobal enerji v\u0259 n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rind\u0259ki rolu artan Az\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin iqtisadi inki\u015faf\u0131na d\u0259st\u0259k verir.<\/p>\n<p>\u015eu\u015fada T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n qeyri-r\u0259smi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n sonra Astanada t\u0259\u015fkil olunan t\u0259dbird\u0259 \u00fcmumi maraqlar\u0131 \u0259ks etdir\u0259n t\u0259klifl\u0259r, birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259tin yeni istiqam\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259rin apar\u0131lmas\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyevin bu s\u00f6zl\u0259rini t\u0259sdiql\u0259yir: \u00abZ\u0259ngin t\u0259bii resurslar\u0131m\u0131z, onlar\u0131n n\u0259qli \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcasir infrastruktur, M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131, Qafqaz\u0131 Aral\u0131q v\u0259 Qara d\u0259niz limanlar\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ri, z\u0259ngin v\u0259 q\u0259dim tariximiz, m\u0259d\u0259niyy\u0259timiz bizim b\u00f6y\u00fck s\u0259rv\u0259timizdir. Xalqlar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiqliyi v\u0259 eyni etnik k\u00f6kl\u0259r\u0259 malik olmalar\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rimizi s\u0131x birl\u0259\u015fdirir. XXI \u0259sr T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 \u0259sri olmal\u0131d\u0131r.\u00bb \u015eu\u015fa Sammitind\u0259 q\u0259bul olunan Qaraba\u011f B\u0259ynnam\u0259sinin h\u0259d\u0259fi b\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunmas\u0131, b\u00fct\u00fcn xalqlar\u0131n birg\u0259ya\u015fay\u0131\u015f qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l edilm\u0259sin\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>X\u0259z\u0259r d\u0259nizi vasit\u0259sil\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n Avropa v\u0259 Asiya aras\u0131nda fiber-optik telekommunikasiya mar\u015frutu yaratmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan \u00abR\u0259q\u0259msal \u0130p\u0259k Yolu\u00bb layih\u0259si d\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs olmaqla inki\u015faf etmi\u015f v\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda h\u0259mr\u0259yliyin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, konsensusa nail olunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, elm v\u0259 texnologiyalar\u0131n inik\u015faf etdiyi XXI \u0259srd\u0259 d\u0259 hegemonluq iddialar\u0131ndan \u0259l \u00e7\u0259km\u0259y\u0259n b\u0259zi dair\u0259l\u0259r TDT-nin g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 pozitiv yana\u015fm\u0131rlar. \u015eu\u015fada t\u0259\u015fkil olunan \u00abYalan m\u0259lumatlar\u0131n if\u015fas\u0131: Dezinformasiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259\u00bb m\u00f6vzusunda II Qlobal Media Forumunda TDT-nin g\u0259l\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 sual\u0131 cavabland\u0131ran Prezident \u0130lham \u018fliyev m\u0259ntiqli a\u00e7\u0131qlamas\u0131 il\u0259 b\u0259zi xalqlara qar\u015f\u0131 t\u0259zyiq vasit\u0259si kimi istifad\u0259 olunan dini radikalizmi, irq\u00e7iliyi, islamofobiyan\u0131, m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik, neokolonializm meyill\u0259rini b\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 x\u0259yan\u0259t adland\u0131rd\u0131. T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n ad\u0131 kimi ideyas\u0131n\u0131n da m\u00fcsb\u0259t m\u0259nada t\u0259kmill\u0259\u015f\u0259n f\u0259aliyy\u0259tinin siyasi, iqtisadi, ticari, h\u0259rbi sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259yini bildir\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev \u015eimali Kipr T\u00fcrk C\u00fcmhuriyy\u0259tinin TDT-da art\u0131q m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i deyil, \u00fczv statusuna malik olmas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkilat\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259si kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirdi. Bu kimi amill\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, b\u0259zi beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n t\u0259n\u0259zz\u00fcl m\u0259rh\u0259l\u0259sini ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcm\u00fczd\u0259\u00a0TDT-nin y\u00fcks\u0259l\u0259n x\u0259tl\u0259 inki\u015faf\u0131 m\u00fctt\u0259fiqliyin etibarl\u0131 m\u0259qs\u0259dl\u0259r t\u0259m\u0259lind\u0259 formala\u015fmas\u0131n\u0131n m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n<p>Milli M\u0259clisd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n T\u00dcRKPA-n\u0131n \u00abT\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015f\u0131l \u00fcf\u00fcql\u0259r: ya\u015f\u0131l g\u00fcnd\u0259liy\u0259 nail olunmas\u0131nda parlamentl\u0259rin rolu\u00bb m\u00f6vzusunda 13-c\u00fc plenar iclas\u0131nda qeyd olundu\u011fu kimi, qurumun parlamentl\u0259raras\u0131 platformaya \u00e7evrilm\u0259si, g\u00fccl\u0259nm\u0259si, yeni m\u0259zmunla z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn reall\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu il dekabr\u0131n 7-d\u0259, Az\u0259rbaycan parlamentarizmi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lam\u0259tdar olan g\u00fcnd\u0259 Milli M\u0259clisd\u0259 \u00abParlamentarizm: \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r v\u0259 perspektivl\u0259r\u00bb m\u00f6vzusunda ke\u00e7iril\u0259n Beyn\u0259lxalq Parlament Konfrans\u0131nda 13 \u00f6lk\u0259nin parlamentind\u0259n v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlardan 100-\u0259 yax\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259nin t\u0259msil olunmas\u0131 tarixi hadis\u0259 idi. T\u00fcrkiy\u0259, Rusiya, Qazax\u0131stan, \u00d6zb\u0259kistan, Tacikistan, \u0130raq, Belarus, G\u00fcrc\u00fcstan, Malayziya, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, Pakistan parlamentaril\u0259ri v\u0259 T\u00dcRKPA-n\u0131n Ba\u015f katibi \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan parlamentinin f\u0259aliyy\u0259tini, m\u00fcxt\u0259lif platformalarda parlamentl\u0259raras\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131na verdiyi t\u00f6hf\u0259ni y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirdil\u0259r. Bildirildi ki, hesablanm\u0131\u015f birg\u0259 add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131na, regionda v\u0259 d\u00fcnyada s\u00fclh\u00fcn, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin qorunmas\u0131na t\u0259\u015fkilat \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini verir.<\/p>\n<p>D\u00fcnya siyas\u0259tinin \u0259n aktual m\u00f6vzular\u0131ndan olan Z\u0259ng\u0259zurun d\u0259hlizinin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n pozulan co\u011frafi ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n, tarixi \u0259dal\u0259tin, TDT d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7ataca\u011f\u0131na \u0259minliyini \u00abM\u0259n demi\u015fdim ki, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi t\u0259kc\u0259 d\u0259mir yolu, avtomobil yolu, hava n\u0259qliyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn deyil. Eyni zamanda, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi enerji n\u00f6vl\u0259rinin ixrac edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6z rolunu oynayacaq\u00bb s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 bildir\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin ideyas\u0131n\u0131n ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015f\u0259c\u0259yi g\u00fcn t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n h\u0259mr\u0259ylik bayram\u0131 olacaq.<\/p>\n<p><strong>Xuraman \u0130smay\u0131lq\u0131z\u0131, \u00ab\u0130ki sahil\u00bb<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu t\u0259r\u0259qqinin lokomotivi tarixi, dini, m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259ri ox\u015far olan Az\u0259rbaycan \u2013T\u00fcrkiy\u0259 birliyidir D\u00fcnyan\u0131n enerji v\u0259 n\u0259qliyyat x\u0259rit\u0259l\u0259rini yenil\u0259y\u0259n qlobal layih\u0259l\u0259rin realla\u015fmas\u0131 il\u0259 m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r, keyfiyy\u0259t \u00fczr\u0259 davam ed\u0259n T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131 son ill\u0259rd\u0259 daha da g\u00fccl\u0259nir, d\u00fcnyaya n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259rilir, beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011fruldur. XXI y\u00fczilliyin t\u00fcrk \u0259sri olaca\u011f\u0131n\u0131 t\u0259sdiql\u0259y\u0259n amill\u0259r \u00e7ox olsa da, bu h\u0259qiq\u0259t \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 bir daha t\u0259sdiql\u0259ndi. Tarixi, milli ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri ox\u015far, daim biri-birinin yan\u0131nda olan h\u0259r iki xalq birliyi il\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 qalib g\u0259ldi. V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda imzalanan \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si bu h\u0259mr\u0259yliyin b\u00fct\u00fcn&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":774725,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/d16509f6171344834420848355310802916.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/d16509f6171344834420848355310802916.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/d16509f6171344834420848355310802916.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/d16509f6171344834420848355310802916-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/d16509f6171344834420848355310802916-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/d16509f6171344834420848355310802916-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/d16509f6171344834420848355310802916.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/d16509f6171344834420848355310802916.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/d16509f6171344834420848355310802916-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/d16509f6171344834420848355310802916.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu t\u0259r\u0259qqinin lokomotivi tarixi, dini, m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259ri ox\u015far olan Az\u0259rbaycan \u2013T\u00fcrkiy\u0259 birliyidir D\u00fcnyan\u0131n enerji v\u0259 n\u0259qliyyat x\u0259rit\u0259l\u0259rini yenil\u0259y\u0259n qlobal layih\u0259l\u0259rin realla\u015fmas\u0131 il\u0259 m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r, keyfiyy\u0259t \u00fczr\u0259 davam ed\u0259n T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131 son ill\u0259rd\u0259 daha da g\u00fccl\u0259nir, d\u00fcnyaya n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259rilir, beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011fruldur. XXI y\u00fczilliyin t\u00fcrk \u0259sri olaca\u011f\u0131n\u0131 t\u0259sdiql\u0259y\u0259n amill\u0259r \u00e7ox olsa da, bu h\u0259qiq\u0259t \u0130kinci&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/774724"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=774724"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/774724\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":774726,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/774724\/revisions\/774726"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/774725"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=774724"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=774724"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=774724"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}