{"id":774759,"date":"2024-12-15T11:41:14","date_gmt":"2024-12-15T07:41:14","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=774759"},"modified":"2024-12-15T11:41:14","modified_gmt":"2024-12-15T07:41:14","slug":"qasiq-dolusu-z%c9%99h%c9%99r-yeyirik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=774759","title":{"rendered":"Qa\u015f\u0131q dolusu z\u0259h\u0259r yeyirik"},"content":{"rendered":"<p><strong>Professor Dr. Canan Karatay keyfiyy\u0259tsiz karbohidratlarla y\u00fckl\u0259nmi\u015f qidalar\u0131n insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na z\u0259h\u0259rli t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdiyi bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edib. Bu c\u00fcr qidalar\u0131n qan \u015f\u0259k\u0259rini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 dey\u0259n Karatay, m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq sa\u011flam ya\u011flardan istifad\u0259 etm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edib.<\/strong><\/p>\n<p>Daxili X\u0259st\u0259likl\u0259r M\u00fct\u0259x\u0259ssisi Canan Karatay\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00e7\u00f6r\u0259k, d\u00fcy\u00fc, kartof, makaron, paxlava, x\u0259mir, \u00e7ay \u015f\u0259k\u0259ri, meyv\u0259 \u015f\u0259k\u0259ri, i\u00e7diyiniz \u015f\u0259k\u0259rli i\u00e7kil\u0259r, qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259r b\u0259d\u0259n\u0259 daxil olduqda qan \u015f\u0259k\u0259rinizi y\u00fcks\u0259ldir: &#8220;Bunlar insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259h\u0259rdir. Bu z\u0259h\u0259rin b\u0259d\u0259nimizd\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t qalmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn orqanizm \u00f6z\u00fcn\u00fc qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259d\u0259alt\u0131 v\u0259zid\u0259n insulin hormonu ifraz edir&#8221;.<\/p>\n<p>Sa\u011flam ya\u011flar\u0131n insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn says\u0131z faydas\u0131 oldu\u011funu ifad\u0259 ed\u0259n Canan Karatay, sa\u011flam ya\u011f istehlak etdiyiniz zaman o ya\u011f b\u0259d\u0259ninizd\u0259 ya\u011f kimi y\u0131\u011f\u0131lm\u0131r, \u0259ksin\u0259, ar\u0131qlama\u011fa s\u0259b\u0259b olur: &#8220;Siz d\u0259 ya\u011f yey\u0259r\u0259k b\u0259d\u0259nd\u0259 y\u0131\u011f\u0131lan piyl\u0259rd\u0259n xilas ola bil\u0259rsiniz. \u00c7\u00fcnki ya\u011f sizi ac qoymur. Ya\u011f, uzun m\u00fcdd\u0259t davam ed\u0259n sa\u011flam enerji t\u0259min edir.<\/p>\n<p>Diabetin t\u0259sirl\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015fan m\u00fct\u0259x\u0259ssis bildirib ki, \u015f\u0259k\u0259r x\u0259st\u0259liyi h\u0259mi\u015f\u0259 genetik olmur, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q \u015f\u0259k\u0259r istehlak\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n<p><strong>\u0130nsulin dir\u0259nci n\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsulin m\u00fcqavim\u0259ti, h\u0259m\u00e7inin pozulmu\u015f insulin h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131 olaraq da bilinir, \u0259z\u0259l\u0259, ya\u011f v\u0259 qaraciy\u0259r kimi h\u0259d\u0259f toxumalar\u0131n insulin\u0259 bioloji reaksiyas\u0131n\u0131n pozulmas\u0131d\u0131r. Bu toxumalar\u0131n insulin hormonuna normal reaksiya ver\u0259 bilm\u0259m\u0259si v\u0259 qan \u015f\u0259k\u0259rini idar\u0259 ed\u0259 bilm\u0259m\u0259si insulin m\u00fcqavim\u0259ti kimi tan\u0131nan patoloji v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. \u0130nsulin m\u00fcqavim\u0259ti ad\u0259t\u0259n \u015f\u0259k\u0259rli v\u0259 unlu x\u0259mir, \u00e7\u00f6r\u0259k, makaron v\u0259 d\u00fcy\u00fc kimi karbohidratla z\u0259ngin qidalar\u0131 p\u0259hriz v\u0259rdi\u015fin\u0259 \u00e7evirm\u0259kl\u0259 ir\u0259lil\u0259yir.<\/p>\n<p>\u0130nsulin hormonu qanda \u015f\u0259k\u0259rin miqdar\u0131n\u0131 idar\u0259 etm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k edir. \u0130nsulin m\u00fcqavim\u0259ti yarand\u0131qda, b\u0259d\u0259n h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri insulin\u0259 normal cavab ver\u0259 bilmir. Ql\u00fckoza h\u00fcceyr\u0259l\u0259r\u0259 asanl\u0131qla daxil ola bilm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn qanda toplan\u0131r. Bu proses insulin m\u00fcqavim\u0259tini ortaya qoyur ki, bu da qaraciy\u0259r ya\u011flanmas\u0131na, x\u00fcsusil\u0259 2-ci tip diabet\u0259 s\u0259b\u0259b olmaqla yana\u015f\u0131, \u00fcr\u0259k v\u0259 beyin kimi h\u0259yati orqanlara da t\u0259sir ed\u0259r\u0259k infarkt v\u0259 insult kimi x\u0259st\u0259likl\u0259rin riskini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Qanda \u015f\u0259k\u0259rin \u00e7ox olmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 insulin hormonunun \u00f6z funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259 bilm\u0259m\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n insulin m\u00fcqavim\u0259ti inki\u015faf edir. Buna s\u0259b\u0259b olan amill\u0259r\u0259 y\u00fcks\u0259k kalorili, \u015f\u0259k\u0259rli v\u0259 i\u015fl\u0259nmi\u015f qidalar\u0131n q\u0259bulu v\u0259 idman\u0131n olmamas\u0131 daxildir.<\/p>\n<p><strong>B\u0259d\u0259nd\u0259 insulin m\u00fcqavim\u0259tin\u0259 s\u0259b\u0259b olan amill\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimi s\u0131ralamaq olar:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Y\u00fcks\u0259k kalorili, \u015f\u0259k\u0259rli v\u0259 i\u015fl\u0259nmi\u015f qidalar\u0131n istehlak\u0131<br \/>\n&#8211; karbohidratla z\u0259ngin qidalanma proqram\u0131<br \/>\n&#8211; h\u0259r\u0259k\u0259tin olmamas\u0131<br \/>\n&#8211; piyl\u0259nm\u0259<br \/>\n&#8211; hipotiroidizm<br \/>\n&#8211; akromeqaliya<br \/>\n&#8211; Cushing sindromu<br \/>\n&#8211; genetik amil.\/saglam.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Professor Dr. Canan Karatay keyfiyy\u0259tsiz karbohidratlarla y\u00fckl\u0259nmi\u015f qidalar\u0131n insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na z\u0259h\u0259rli t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdiyi bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edib. Bu c\u00fcr qidalar\u0131n qan \u015f\u0259k\u0259rini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 dey\u0259n Karatay, m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq sa\u011flam ya\u011flardan istifad\u0259 etm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edib. Daxili X\u0259st\u0259likl\u0259r M\u00fct\u0259x\u0259ssisi Canan Karatay\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00e7\u00f6r\u0259k, d\u00fcy\u00fc, kartof, makaron, paxlava, x\u0259mir, \u00e7ay \u015f\u0259k\u0259ri, meyv\u0259 \u015f\u0259k\u0259ri, i\u00e7diyiniz \u015f\u0259k\u0259rli i\u00e7kil\u0259r, qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259r b\u0259d\u0259n\u0259 daxil olduqda qan \u015f\u0259k\u0259rinizi y\u00fcks\u0259ldir: &#8220;Bunlar insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259h\u0259rdir. Bu z\u0259h\u0259rin b\u0259d\u0259nimizd\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t qalmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn orqanizm \u00f6z\u00fcn\u00fc qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259d\u0259alt\u0131 v\u0259zid\u0259n insulin hormonu ifraz edir&#8221;. Sa\u011flam ya\u011flar\u0131n insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn says\u0131z faydas\u0131 oldu\u011funu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":774760,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/3b23ecc6ae25d220a3aadc5bb1199a7f.jpg",800,450,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/3b23ecc6ae25d220a3aadc5bb1199a7f.jpg",800,450,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/3b23ecc6ae25d220a3aadc5bb1199a7f.jpg",800,450,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/3b23ecc6ae25d220a3aadc5bb1199a7f-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/3b23ecc6ae25d220a3aadc5bb1199a7f-649x365.jpg",649,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/3b23ecc6ae25d220a3aadc5bb1199a7f.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/3b23ecc6ae25d220a3aadc5bb1199a7f.jpg",800,450,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/3b23ecc6ae25d220a3aadc5bb1199a7f.jpg",800,450,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/3b23ecc6ae25d220a3aadc5bb1199a7f-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/3b23ecc6ae25d220a3aadc5bb1199a7f.jpg",800,450,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Professor Dr. Canan Karatay keyfiyy\u0259tsiz karbohidratlarla y\u00fckl\u0259nmi\u015f qidalar\u0131n insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na z\u0259h\u0259rli t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdiyi bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edib. Bu c\u00fcr qidalar\u0131n qan \u015f\u0259k\u0259rini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 dey\u0259n Karatay, m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq sa\u011flam ya\u011flardan istifad\u0259 etm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edib. Daxili X\u0259st\u0259likl\u0259r M\u00fct\u0259x\u0259ssisi Canan Karatay\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00e7\u00f6r\u0259k, d\u00fcy\u00fc, kartof, makaron, paxlava, x\u0259mir, \u00e7ay \u015f\u0259k\u0259ri, meyv\u0259 \u015f\u0259k\u0259ri, i\u00e7diyiniz \u015f\u0259k\u0259rli i\u00e7kil\u0259r, qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259r b\u0259d\u0259n\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/774759"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=774759"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/774759\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":774761,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/774759\/revisions\/774761"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/774760"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=774759"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=774759"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=774759"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}