{"id":775423,"date":"2024-12-18T18:16:03","date_gmt":"2024-12-18T14:16:03","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=775423"},"modified":"2024-12-18T18:16:03","modified_gmt":"2024-12-18T14:16:03","slug":"prezident-ilham-%c9%99liyev-rusiyanin-rossiya-seqodnya-agentliyin%c9%99-musahib%c9%99-verdi-video","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=775423","title":{"rendered":"Prezident \u0130lham \u018fliyev Rusiyan\u0131n \u201cRossiya Seqodnya\u201d agentliyin\u0259 m\u00fcsahib\u0259 verdi &#8211; V\u0130DEO"},"content":{"rendered":"<div class=\"text-content\" data-id=\"\" data-url=\"\">\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev dekabr\u0131n 17-d\u0259 \u00dcmumrusiya D\u00f6vl\u0259t Televiziya v\u0259 Radio Yay\u0131m\u0131 \u015eirk\u0259ti v\u0259 Rusiyan\u0131n \u201cR\u0130A Novosti\u201d Agentliyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cRossiya Seqodnya\u201d Beyn\u0259lxalq \u0130nformasiya Agentliyinin Ba\u015f direktoru, \u201cRossiya-1\u201d televiziya kanal\u0131nda \u201cVesti nedeli\u201d proqram\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi v\u0259 apar\u0131c\u0131s\u0131 Dmitri Kiselyova m\u00fcsahib\u0259 verib.<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ <\/strong>\u00a0m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edir:<\/p>\n<p>-C\u0259nab Prezident, \u00dcmumrusiya D\u00f6vl\u0259t Televiziya v\u0259 Radio Yay\u0131mlar\u0131 \u015eirk\u0259tin\u0259 v\u0259 \u201cR\u0130A Novosti\u201d agentliyin\u0259 m\u00fcsahib\u0259 verm\u0259y\u0259 raz\u0131 oldu\u011funuza g\u00f6r\u0259 Siz\u0259 \u00fcr\u0259kd\u0259n t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. 2022-ci ild\u0259, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda, x\u00fcsusi h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyat\u0131n ba\u015flamas\u0131na bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 saat qalm\u0131\u015f Moskvada Prezident Putinl\u0259 M\u00fctt\u0259fiqlik Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 F\u0259aliyy\u0259ti haqq\u0131nda B\u0259yannam\u0259 imzalad\u0131n\u0131z. O vaxtdan b\u0259ri d\u00fcnya \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fib. \u0130ndi Az\u0259rbaycanla Rusiya aras\u0131nda m\u00fctt\u0259fiqlik n\u0259 dem\u0259kdir?<\/p>\n<p>&#8211; B\u0259li, Siz tamamil\u0259 haql\u0131s\u0131n\u0131z. M\u00fctt\u0259fiqlik Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 F\u0259aliyy\u0259ti haqq\u0131nda B\u0259yannam\u0259 2022-ci il fevral\u0131n 22-d\u0259 imzalan\u0131b. Siz d\u00fczg\u00fcn qeyd etdiyiniz kimi, regionumuzda v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 d\u00fcnyada v\u0259ziyy\u0259t \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 d\u0259yi\u015fib, lakin bu, Rusiya il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n xarakterin\u0259 v\u0259 formas\u0131na t\u0259sir etm\u0259yib. M\u0259n hesab edir\u0259m ki, bel\u0259 bir B\u0259yannam\u0259nin imzalanmas\u0131 bizim 30 ild\u0259n art\u0131q bir m\u00fcdd\u0259td\u0259 birlikd\u0259 ke\u00e7diyimiz, f\u0259al i\u015fl\u0259diyimiz, h\u0259m iqtisadi-ticari, h\u0259m d\u0259 siyasi sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q potensial\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 bir-birimizi s\u0131nad\u0131\u011f\u0131m\u0131z h\u0259min b\u00f6y\u00fck yolun n\u00fcmayi\u015f etdirilm\u0259sidir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 hesab edir\u0259m ki, bel\u0259 bir B\u0259yannam\u0259nin imzalanmas\u0131 fakt\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fc h\u0259m Rusiya, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259n m\u00fch\u00fcm siyasi add\u0131md\u0131r. Bu, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259tin v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u0259n y\u00fcks\u0259k formas\u0131d\u0131r, x\u00fcsus\u0259n n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, biz h\u0259m Qafqazda, h\u0259m d\u0259 X\u0259z\u0259r regionunda qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rik, qon\u015fuyuq v\u0259 bir \u00e7ox c\u0259h\u0259td\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rimizin xarici siyas\u0259t prioritetl\u0259ri \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr, o zaman, \u0259lb\u0259tt\u0259, dey\u0259rdim ki, bel\u0259 bir s\u0259n\u0259d tarixi hadis\u0259dir.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, biz m\u00fctt\u0259fiql\u0259r olaraq d\u0259rhal m\u00fcxt\u0259lif, h\u0259tta ikit\u0259r\u0259fli format\u0131m\u0131z\u0131n hans\u0131sa k\u00f6lg\u0259d\u0259 qalan istiqam\u0259tl\u0259ri \u00fczr\u0259 d\u0259 f\u0259al i\u015f\u0259 ba\u015flad\u0131q.<\/p>\n<p>B\u0259yannam\u0259nin imzalanmas\u0131ndan \u00f6t\u0259n ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Rusiya Prezidenti Vladimir Vladimirovi\u00e7 Putinin Az\u0259rbaycana \u00e7ox \u0259lam\u0259tdar, h\u0259m d\u0259 tarixi s\u0259f\u0259ri ba\u015f tutdu. O, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 bizim \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259lib, amma bu s\u0259f\u0259r x\u00fcsusi idi. Bu, d\u00f6vl\u0259t s\u0259f\u0259ri ilk d\u0259f\u0259 bu ilin yay\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilib. H\u0259min s\u0259f\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 biz n\u0259inki m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizin m\u00fctt\u0259fiqlik xarakterini t\u0259sdiql\u0259dik, h\u0259m d\u0259 ikit\u0259r\u0259fli qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259tin inki\u015faf yollar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdik. Bu g\u00fcn Rusiya v\u0259 Az\u0259rbaycan iki etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015fd\u0131r v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, buna n\u0259 Az\u0259rbaycanda, n\u0259 d\u0259 Rusiyada he\u00e7 bir \u015f\u00fcbh\u0259 yoxdur. Art\u0131q dediyim kimi, \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0259tin vaxtlarda biz h\u0259mi\u015f\u0259 h\u0259m v\u0259ziyy\u0259tin d\u0259rk olunmas\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015fik, h\u0259m d\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc dostcas\u0131na aparm\u0131\u015f\u0131q. \u018fmin\u0259m ki, bundan sonra da bel\u0259 olacaq.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, biz iqtisadi-ticari \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 yeni sah\u0259l\u0259r tapma\u011fa davam edirik, ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si art\u0131r, b\u0259lk\u0259 d\u0259 bizim ist\u0259diyimiz s\u00fcr\u0259tl\u0259 deyil, lakin bununla bel\u0259, dinamika m\u00f6vcuddur. Rusiyal\u0131lar\u0131n Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259rl\u0259ri bax\u0131m\u0131ndan da biz COVID-d\u0259n \u0259vv\u0259lki s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r\u0131q ki, bu da h\u0259m siyasi, h\u0259m d\u0259 s\u0131rf insani m\u00fchitin maksimum m\u00fcsb\u0259t oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir, \u00e7\u00fcnki bu s\u0259f\u0259rl\u0259r v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259r insanlar\u0131n \u00f6zl\u0259rini rahat hiss etdikl\u0259ri istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Son 2-3 il \u0259rzind\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda reysl\u0259rinin say\u0131n\u0131n artmas\u0131 buna \u0259sas s\u00fcbutdur. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, indi onlar sovet ill\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 az\u0131 iki d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>Odur ki, biz m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizin inki\u015faf\u0131ndan m\u0259mnunuq, onlar\u0131 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndiririk v\u0259 \u0259min\u0259m ki, bu m\u00fcsb\u0259t dinamika g\u0259l\u0259n ild\u0259 d\u0259 qorunub saxlan\u0131lacaq.<\/p>\n<p>&#8211; Bununla bel\u0259, Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn indi m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcd\u00fcr. NATO-da bildirirl\u0259r ki, blok yax\u0131n 5-7 il \u0259rzind\u0259 Rusiya il\u0259 m\u00fcharib\u0259y\u0259 haz\u0131r olmal\u0131d\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn praktiki haz\u0131rl\u0131q gedir. S\u0259f\u0259rb\u0259rlik sistemi d\u0259yi\u015fdirilib, Andrey Belousov bazar ert\u0259si Rusiya M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyinin geni\u015fl\u0259ndirilmi\u015f kollegiyas\u0131nda bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b ki, 10 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 Rusiya s\u0259rh\u0259dl\u0259ri yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda 100 min, 30 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 300 min v\u0259 180 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 is\u0259 800 min NATO \u0259sg\u0259ri olmal\u0131d\u0131r. NATO 2026-c\u0131 ild\u0259 Almaniyada ortam\u0259nzilli raketl\u0259r yerl\u0259\u015fdirm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131r, Putinin NATO bunu etm\u0259dikc\u0259 Rusiyan\u0131n bunu etm\u0259y\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131na baxmayaraq. Rusiyan\u0131n m\u00fcdafi\u0259 naziri Andrey Belousov bazar ert\u0259si Prezidentin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyinin geni\u015fl\u0259ndirilmi\u015f kollegiyas\u0131nda bildirib ki, Rusiya yax\u0131n onillikd\u0259 NATO il\u0259 m\u00fcharib\u0259y\u0259 haz\u0131r olmal\u0131d\u0131r. Bu, Az\u0259rbaycanla Rusiya aras\u0131nda m\u00fctt\u0259fiqlik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 dem\u0259kdir?<\/p>\n<p>-M\u0259n yen\u0259 d\u0259 \u00fcmidvar oldu\u011fumu bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, i\u015fl\u0259r NATO il\u0259 Rusiya aras\u0131nda bel\u0259 a\u00e7\u0131q-a\u015fkar qar\u015f\u0131durmaya g\u0259tirib \u00e7\u0131xarmayacaq.<\/p>\n<p>Birincisi, ona g\u00f6r\u0259 ki, ham\u0131 bunun b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya, b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, regionla h\u0259ms\u0259rh\u0259d olan \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259lak\u0259tli n\u0259tic\u0259l\u0259rini d\u0259rk edir. \u0130kincisi, m\u0259n yen\u0259 d\u0259 \u00fcmid edir\u0259m ki, Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlarda administrasiya d\u0259yi\u015fikliyi h\u0259m d\u0259 xarici siyas\u0259t istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259 d\u0259yi\u015fiklik olacaq. C\u0259nab Tramp\u0131n birinci prezidentlik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259ki t\u0259cr\u00fcb\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 onun v\u0259 komandas\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259rinin se\u00e7kiqaba\u011f\u0131 kampaniyas\u0131 zaman\u0131 v\u0259 ondan sonra verdikl\u0259ri b\u0259yanatlar buna \u00fcmid etm\u0259y\u0259 imkan verir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 NATO-nun v\u0259 Rusiyan\u0131n q\u0131z\u011f\u0131n m\u00fcharib\u0259y\u0259 ba\u015flayaca\u011f\u0131 ssenarini t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k qlobal apokalipsisi t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259y\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. Ayd\u0131nd\u0131r ki, bu m\u00fcharib\u0259d\u0259 qalib olmayacaq. He\u00e7 bir \u00f6lk\u0259, h\u0259tta dey\u0259k ki, NATO regionundan v\u0259 ya Rusiya \u0259razil\u0259rind\u0259n uzaqda yerl\u0259\u015f\u0259n \u00f6lk\u0259 olsa bel\u0259, \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259hl\u00fck\u0259sizlikd\u0259 hiss etm\u0259y\u0259c\u0259k. M\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m, h\u0259m Va\u015finqtonda, h\u0259m Moskvada, el\u0259c\u0259 d\u0259 dig\u0259r paytaxtlarda siyasi m\u00fcdriklik kifay\u0259t ed\u0259c\u0259k ki, bel\u0259 qorxulu ssenari h\u0259yata ke\u00e7m\u0259sin.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6hd\u0259likl\u0259rin\u0259 g\u0259linc\u0259, biz b\u00fct\u00fcn \u00f6hd\u0259likl\u0259rimiz\u0259 maksimum d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131r\u0131q v\u0259 bundan sonra da bel\u0259 ed\u0259c\u0259yik. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, Az\u0259rbaycan da g\u0259rginliyin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015fin\u0259 \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini ver\u0259 bil\u0259r, bir az unudulmu\u015f s\u00f6zd\u00fcr, \u2013 g\u0259rginliyin azald\u0131lmas\u0131. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m, bu s\u00f6z\u0259 indi beyn\u0259lxalq leksikonda t\u0259l\u0259bat var v\u0259 \u00fcmid edir\u0259m ki, ondan istifad\u0259 olunacaq. Xarici siyas\u0259tinin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 ist\u0259r Q\u0259rbd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 \u015e\u0259rqd\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qil xarici siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u0259n tamamil\u0259 m\u00fcst\u0259qil aktor kimi q\u0259bul edilir. H\u0259m d\u0259 ona g\u00f6r\u0259 ki, bu, eyni zamanda, h\u0259m Rusiyan\u0131n, h\u0259m d\u0259 NATO \u00fczv\u00fc T\u00fcrkiy\u0259nin m\u00fctt\u0259fiqi olan yegan\u0259 \u00f6lk\u0259dir. D\u00fcnyada ikinci bel\u0259 \u00f6lk\u0259 yoxdur. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259rimizin m\u0259ntiqi z\u0259nciri \u00fczr\u0259 ir\u0259li gets\u0259k, g\u00f6r\u0259rik ki, m\u00fctt\u0259fiqlik \u00f6hd\u0259likl\u0259rimiz \u00e7ox\u015fax\u0259lidir. Biz is\u0259 t\u0259bii ki, Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259ki real v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259c\u0259yik v\u0259 bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, b\u0259lk\u0259 hans\u0131sa m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259yl\u0259ri t\u0259l\u0259b olunacaq. Burada Rusiya Ordusunun Ba\u015f Q\u0259rargah r\u0259isi v\u0259 NATO H\u0259rbi Komit\u0259sinin r\u0259isi s\u0259viyy\u0259sind\u0259 bir s\u0131ra g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irilib, el\u0259c\u0259 d\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n v\u0259 Rusiyan\u0131n h\u0259rbi r\u0259hb\u0259rliyi d\u0259 Bak\u0131da g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcbl\u0259r. Ax\u0131 bu, t\u0259sad\u00fcf\u0259n se\u00e7ilm\u0259yib. H\u0259m Q\u0259rbd\u0259, h\u0259m Rusiyada, h\u0259m d\u0259 \u015e\u0259rqd\u0259 etibar edil\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00e7ox deyil. H\u0259m d\u0259 h\u0259rbi-siyasi strukturlarda formal v\u0259 ya qeyri-formal \u00fczvl\u00fckl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmayan \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00e7ox deyil. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, \u0259g\u0259r bel\u0259 bir ehtiyac olarsa, biz g\u0259rginliyin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na \u00f6z t\u00f6hf\u0259mizi verm\u0259y\u0259 haz\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>&#8211; Rusiyada bu m\u00fcharib\u0259 Ukrayna il\u0259 m\u00fcharib\u0259 kimi deyil, d\u00fcnyan\u0131n yenid\u0259n qurulmas\u0131 u\u011frunda Ukrayna \u0259razisind\u0259 Q\u0259rbl\u0259 sivilizasiya d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc kimi q\u0259bul edilir, \u00e7\u00fcnki ist\u0259nil\u0259n s\u00fclh m\u00fcharib\u0259nin n\u0259tic\u0259sidir v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, Az\u0259rbaycan bunu \u00e7ox g\u00f6z\u0259l bilir. Siz T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 m\u00fctt\u0259fiqlik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z. Az\u0259rbaycanda T\u00fcrkiy\u0259nin h\u0259rbi bazas\u0131na ehtiyac varm\u0131?<\/p>\n<p>-Xeyr, q\u0131sa des\u0259k, laz\u0131m deyil. Vaxta\u015f\u0131r\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n mediada bel\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq \u0259g\u0259r cavab\u0131m\u0131 azca geni\u015fl\u0259ndirs\u0259m, dem\u0259liy\u0259m ki, buna ehtiyac yoxdur. Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa ed\u0259nd\u0259n sonra, 1992-ci ilin \u0259vv\u0259lind\u0259n T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir. Bu h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q o vaxt ba\u015flay\u0131b v\u0259 bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r davam edir. T\u0259bii ki, z\u0259rur\u0259td\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq formalar d\u0259yi\u015fir, amma dem\u0259liy\u0259m ki, bu 30 ild\u0259n art\u0131q m\u00fcdd\u0259td\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 onun h\u0259rbi strukturlar\u0131 Az\u0259rbaycan Ordusunun m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 v\u0259 onun h\u0259m d\u00f6y\u00fc\u015f qabiliyy\u0259tin\u0259, h\u0259m d\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na, v\u0259ziyy\u0259tin t\u0259hlilin\u0259, h\u0259rbi k\u0259\u015ffiyyat\u0131n potensial\u0131na uy\u011fun olaraq y\u00fcks\u0259k standartlara \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131blar. Y\u0259ni, bel\u0259 yard\u0131ma g\u00f6r\u0259 t\u00fcrk dostlar\u0131m\u0131za \u00e7ox minn\u0259tdar\u0131q.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan il\u0259 Rusiya aras\u0131ndak\u0131 B\u0259yannam\u0259d\u0259n bir il \u0259vv\u0259l T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f M\u00fctt\u0259fiqlik haqq\u0131nda B\u0259yannam\u0259d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259 v\u0259 ya t\u0259cav\u00fcz zaman\u0131 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u0259rbi yard\u0131m\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan b\u0259nd var. Y\u0259ni, bu, h\u0259m Az\u0259rbaycan\u0131n, h\u0259m d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin bir \u00f6hd\u0259liyidir ki, \u0259g\u0259r bu v\u0259 ya dig\u0259r \u00f6lk\u0259 xarici t\u0259hl\u00fck\u0259 v\u0259 xarici t\u0259cav\u00fczl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fs\u0259, k\u00f6m\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259lidir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, B\u0259yannam\u0259nin h\u0259min b\u0259ndi mahiyy\u0259t etibaril\u0259 bu v\u0259 ya dig\u0259r \u0259razid\u0259 h\u0259r hans\u0131 daimi h\u0259rbi infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 tamamil\u0259 l\u00fczumsuz edir. Bir daha informasiya m\u00fcdaxil\u0259sin\u0259 qay\u0131daraq dem\u0259k ist\u0259rdim ki, bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 bir yerind\u0259 he\u00e7 bir h\u0259rbi bazan\u0131 gizl\u0259tm\u0259k, dem\u0259k olar ki, m\u00fcmk\u00fcn deyil. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu informasiya m\u00fcdaxil\u0259l\u0259ri, sad\u0259c\u0259, siyasi m\u00f6ht\u0259kirlik xarakteri da\u015f\u0131y\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 biz h\u0259r il 10-dan \u00e7ox birg\u0259 t\u0259lim ke\u00e7iririk &#8211; yar\u0131s\u0131 Az\u0259rbaycanda, yar\u0131s\u0131 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 v\u0259 mahiyy\u0259tc\u0259 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n y\u00fcks\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 nail olmu\u015fuq. T\u0259bii ki, bu, Qafqazda sabitliyin m\u00fch\u00fcm amilidir. \u00c7\u00fcnki bug\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya v\u0259 hadis\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 bir daha s\u00fcbut edir ki, d\u00fcnya \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fib v\u0259 \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f reall\u0131qlar, m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f oyun qaydalar\u0131 bu g\u00fcn art\u0131q i\u015fl\u0259mir, h\u0259tta qlobal aktorlar bunu gizl\u0259tmirl\u0259r. Siyasi ist\u0259kl\u0259rd\u0259 yenid\u0259n g\u00fcc amili \u00f6n plana \u00e7\u0131x\u0131r. Bunu daha tez d\u0259rk ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r bu g\u00fcn \u00f6zl\u0259rini daha t\u0259hl\u00fck\u0259siz hiss ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Halbuki, m\u00fcasir d\u00fcnyada he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc tam t\u0259hl\u00fck\u0259siz hiss ed\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p><strong>-Az\u0259rbaycan bundan sonra da Rusiya silah\u0131 alma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131rm\u0131 v\u0259 hans\u0131 h\u0259cmd\u0259?<\/strong><\/p>\n<p>-B\u0259li, amma dem\u0259liy\u0259m ki, \u0259n az\u0131 son \u00fc\u00e7 ild\u0259 Rusiya silahlar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalanmay\u0131b. Bunun s\u0259b\u0259bi is\u0259 Rusiya m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesinin, dey\u0259k ki, yerli istehlak\u00e7\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259m\u0259sidir. Bildiyim\u0259 g\u00f6r\u0259, Rusiya m\u0259lum s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n m\u00fcv\u0259qq\u0259ti olaraq beyn\u0259lxalq silah bazar\u0131ndan \u00e7\u0259kilib. H\u0259tta 4 il \u0259vv\u0259l imzalanm\u0131\u015f b\u0259zi m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin d\u0259 Rusiyan\u0131n xahi\u015fi il\u0259 icra m\u00fcdd\u0259ti t\u0259xir\u0259 sal\u0131n\u0131b. Biz v\u0259ziyy\u0259ti ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k bununla raz\u0131la\u015fd\u0131q, bu v\u0259ziyy\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259min m\u00fcqavil\u0259l\u0259r icra oluna bilm\u0259z. Amma biz Rusiyan\u0131n m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesinin yenilikl\u0259rini d\u0259 diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259yirik. Art\u0131q yeni m\u00fcraci\u0259tl\u0259rimiz olub. Biz onlar\u0131 bu yax\u0131nlarda g\u00f6nd\u0259rmi\u015fik v\u0259 Rusiyan\u0131n m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi haz\u0131r olduqda, t\u0259bii ki, yeni m\u00fcqavil\u0259l\u0259r ba\u011flayaca\u011f\u0131q. Odur ki, m\u0259n bu prosesi obyektiv s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n m\u00fcv\u0259qq\u0259ti olaraq dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f hesab edir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Nikol Pa\u015finyan KTMT il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlay\u0131b, Fransa il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri f\u0259alla\u015fd\u0131r\u0131r. Bu, regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 dem\u0259kdir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bu, birba\u015fa t\u0259hl\u00fck\u0259 dem\u0259kdir, biz bu bar\u0259d\u0259 h\u0259m a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259, h\u0259m d\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131mda d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015fik, narahatl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ona \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015f\u0131q. Biz eyni narahatl\u0131\u011f\u0131 Fransa h\u00f6kum\u0259tin\u0259 v\u0259 Bayden administrasiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 C\u0259nubi Qafqaz \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 balansl\u0131 yana\u015fmas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259r\u0259k Erm\u0259nistana birt\u0259r\u0259fli d\u0259st\u0259k yolunu tutan Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 d\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131rd\u0131q. T\u0259hdidl\u0259rin kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ciddi oldu\u011funu g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00e7oxlu misallar var. Makron h\u00f6kum\u0259tinin Erm\u0259nistana t\u0259dar\u00fck etdiyi silahlar h\u00fccum silahlar\u0131d\u0131r, \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr v\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn praktiki t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, Erm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259dimizin uzunlu\u011fu min kilometrd\u0259n \u00e7oxdur, bir \u00e7ox ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri s\u0259rh\u0259d\u0259 yax\u0131n yerl\u0259\u015fib v\u0259 bu ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259tin\u0259 ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r qay\u0131d\u0131rlar, t\u0259bii ki, biz bu prosesi yaln\u0131z k\u0259nardan m\u00fc\u015fahid\u0259 ed\u0259 bilm\u0259rik. Biz d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Erm\u0259nistana v\u0259 onun AB\u015e D\u00f6vl\u0259t Departamentind\u0259ki himay\u0259darlar\u0131na \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015f\u0131q ki, buna son qoyulmal\u0131d\u0131r. Amma t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bizim s\u0259simiz e\u015fidilmir, Erm\u0259nistan\u0131n silahlanmas\u0131 prosesi s\u0131\u00e7ray\u0131\u015fla gedir. Biz bacard\u0131\u011f\u0131m\u0131z q\u0259d\u0259r orada ba\u015f ver\u0259nl\u0259ri izl\u0259yirik. Erm\u0259nistan \u0259razisinin d\u0259rinliyini n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, texniki bax\u0131mdan bu g\u00fcn bunu etm\u0259k o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7\u0259tin deyil. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, Fransa bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 liderlik edir. \u0130kinci yerd\u0259 Hindistan, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yerd\u0259 is\u0259 AB\u015e-d\u0131r. Fransa v\u0259 Hindistan Erm\u0259nistan\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc silahlarla t\u0259min etdikl\u0259rini gizl\u0259tmirl\u0259r, &#8211; h\u0259tta bir n\u00f6v, y\u0259qin ki, bizim ac\u0131\u011f\u0131m\u0131za n\u00fcmayi\u015fkaran\u0259 c\u0259sar\u0259t g\u00f6st\u0259rirl\u0259r, &#8211; AB\u015e is\u0259 bunu etiraf etmir. Halbuki, biz Erm\u0259nistan\u0131n hava limanlar\u0131na en\u0259n v\u0259 oraya silah da\u015f\u0131yan h\u0259rbi n\u0259qliyyat t\u0259yyar\u0259l\u0259rini izl\u0259mi\u015fik.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, biz adekvat t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259y\u0259 m\u0259cbur idik. 2025-ci ild\u0259 n\u00f6vb\u0259ti h\u0259rbi b\u00fcdc\u0259miz rekord b\u00fcdc\u0259 olacaq. Bu, t\u0259xmin\u0259n be\u015f milyard dollard\u0131r. Bu m\u0259bl\u0259\u011fin \u0259n az\u0131 60 faizini x\u0259rcl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259cburuq, bel\u0259 t\u0259hdidl\u0259r olmasayd\u0131, x\u0259rcl\u0259m\u0259zdik, Qaraba\u011f\u0131n b\u0259rpas\u0131na, sosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r\u0259 v\u0259 sair \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 ed\u0259rdik. Lakin biz bunu etm\u0259y\u0259 m\u0259cburuq v\u0259 ed\u0259c\u0259yik. M\u0259nc\u0259, bu, f\u0259lak\u0259t\u0259 aparan yoldur. Birincisi, Erm\u0259nistan silahlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tini Q\u0259rbd\u0259n pulsuz v\u0259 ya kreditl\u0259 almas\u0131na, onlar\u0131n t\u0259bii ki, silin\u0259c\u0259yin\u0259 baxmayaraq, biziml\u0259 silah yar\u0131\u015f\u0131nda tab g\u0259tirm\u0259y\u0259c\u0259k. H\u0259tta bu halda da biziml\u0259 silah yar\u0131\u015f\u0131nda tab g\u0259tirm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r. Onlar \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin v\u0259 2023-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n antiterror \u0259m\u0259liyyat\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rini unutmamal\u0131d\u0131rlar. H\u0259m\u00e7inin ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259lidirl\u0259r ki, Makron rejiminin, el\u0259c\u0259 d\u0259 AB\u015e D\u00f6vl\u0259t Departamentinin maksimum d\u0259st\u0259yin\u0259 baxmayaraq, burada, bu yerd\u0259 biz\u0259 qar\u015f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti t\u0259xribat planla\u015fd\u0131rsalar, onlara he\u00e7 kim k\u00f6m\u0259k etm\u0259y\u0259c\u0259k. Ax\u0131, Makron 2020-ci v\u0259 ya 2023-c\u00fc ild\u0259 onlara nec\u0259 k\u00f6m\u0259k etdi, onlar\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259di, b\u0259li, \u0259lind\u0259n, y\u0259qin ki, ba\u015fqa hans\u0131 yerind\u0259n tutdu, bilmir\u0259m. Bax, bu q\u0259d\u0259r. Biz onun n\u0259y\u0259 qadir oldu\u011funu \u00e7ox yax\u015f\u0131 bilirik. Odur ki, biz h\u0259m dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259, h\u0259m d\u0259 Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda i\u015fl\u0259y\u0259n delimitasiya komissiyas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 v\u0259 erm\u0259ni sponsorlara, \u015f\u0259rti olaraq Va\u015finqtondak\u0131 soros\u00e7ulara bunu dayand\u0131rmaq laz\u0131m oldu\u011funu \u00e7atd\u0131r\u0131r\u0131q v\u0259 \u00e7atd\u0131rma\u011fa davam ed\u0259c\u0259yik. Bu, bel\u0259 davam ed\u0259rs\u0259, sonradan biz\u0259 qar\u015f\u0131 he\u00e7 bir irad tutulmas\u0131n.<\/p>\n<p>-Amma bir vaxtlar el\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc ki, s\u00fclh sazi\u015fi tezlikl\u0259 ba\u011flanacaq. B\u0259s o, niy\u0259 ba\u011flanm\u0131r? S\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda haz\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259 dayanm\u0131\u015fd\u0131lar.<\/p>\n<p>-B\u0259li. Q\u0259rbd\u0259 bu iki proses n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcns\u0259 bir-birind\u0259n ayr\u0131d\u0131r. Baxmayaraq, biz hesab edirik ki, bu iki proses birl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir. S\u00fclh sazi\u015fi v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n eyni vaxtda biz\u0259 qar\u015f\u0131 silahland\u0131r\u0131lmas\u0131 iki f\u0259rqli kursdur. Ax\u0131, biz \u0259slind\u0259 s\u00fclh sazi\u015fi \u00fczr\u0259 b\u00f6y\u00fck ir\u0259lil\u0259yi\u015f \u0259ld\u0259 etmi\u015fik. Bu s\u0259n\u0259din 17 madd\u0259sinin 15-i raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b, ikisi qal\u0131b. Kazanda Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri il\u0259 sonuncu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm zaman\u0131 e\u015fitdiyim v\u0259 hiss etdiyim o oldu ki, raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f bu iki madd\u0259 d\u0259 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul oluna bil\u0259r, m\u0259n bizim \u015f\u0259rtl\u0259rimizi n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturam. Bu halda&#8230;<\/p>\n<p><strong>-\u018fg\u0259r d\u0259qiql\u0259\u015fdirs\u0259k, hans\u0131 madd\u0259l\u0259rdir?<\/strong><\/p>\n<p>-Onlardan biri bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131 beyn\u0259lxalq iddialardan k\u0259narda durmaqd\u0131r. Z\u0259nnimc\u0259, bu, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259bul olunan madd\u0259dir. Bu yax\u0131nlarda biz vurulmu\u015f z\u0259r\u0259rin t\u0259hlilini ba\u015fa \u00e7atd\u0131rd\u0131q, h\u0259m d\u0259 bunu \u0259trafl\u0131 etdik. Biz buna 4 il vaxt s\u0259rf etdik v\u0259 orada h\u0259r \u015fey s\u0259n\u0259dl\u0259rl\u0259 qeyd olunub. Bu, t\u0259qrib\u0259n 150 milyard dollardan \u00e7oxdur, y\u0259ni, i\u015f\u011fal ill\u0259rind\u0259 vurulan z\u0259r\u0259rdir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 z\u0259nnimc\u0259, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 iddialar\u0131 k\u0259nara qoymaq h\u0259r iki t\u0259r\u0259f \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259buledil\u0259ndir. Dig\u0259r madd\u0259 ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rini bizim s\u0259rh\u0259dimizd\u0259 yerl\u0259\u015fdirm\u0259m\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu, niy\u0259 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir? \u00c7\u00fcnki s\u00f6zd\u0259 Avropa m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7il\u0259ri p\u0259rd\u0259si alt\u0131nda biziml\u0259 Erm\u0259nistan s\u0259rh\u0259dind\u0259 NATO t\u0259r\u0259find\u0259n infrastruktur yarad\u0131l\u0131b. Ax\u0131, bu m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7il\u0259rin g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si biziml\u0259 2022-ci ilin oktyabr\u0131nda Pa\u015finyan, Avropa \u015euras\u0131n\u0131n Prezidenti \u015earl Mi\u015fel, Fransa prezidenti v\u0259 m\u0259nim aramda ke\u00e7iril\u0259n d\u00f6rdt\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. O vaxt Fransa h\u0259l\u0259 bizim t\u0259r\u0259fimizd\u0259n normalla\u015fd\u0131rma prosesind\u0259n k\u0259narla\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131. Bel\u0259 bir raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 edildi ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin iki ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 m\u0259hdud kontingenti olacaq&#8230;<\/p>\n<p><strong>-M\u0259hz m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7il\u0259rin\u2026<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; M\u0259hz m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7il\u0259rin. \u0130ki ayl\u0131\u011f\u0131na 40 n\u0259f\u0259r yerl\u0259\u015fdiril\u0259c\u0259k. Bundan sonra bu missiya biziml\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmadan uzad\u0131ld\u0131 v\u0259 arqument bundan ibar\u0259t idi: niy\u0259 sizinl\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131rmal\u0131y\u0131q, ax\u0131, bu missiya Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259dir. Bizim is\u0259 arqumentimiz bel\u0259 idi: raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259l\u0259nd\u0259 siz niy\u0259 biziml\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131rd\u0131n\u0131z? Ax\u0131, bel\u0259 olmaz. Sonra onlar\u0131n say\u0131 200 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox art\u0131r\u0131ld\u0131. Bundan ba\u015fqa, bu missiya t\u0259dric\u0259n NATO-nun missiyas\u0131na \u00e7evrildi, bel\u0259 ki, oraya Kanadan\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri qo\u015fuldu. Bel\u0259likl\u0259, bu, bizim raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259l\u0259c\u0259yimiz ikinci madd\u0259dir.<\/p>\n<p>Erm\u0259ni t\u0259r\u0259finin h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259li oldu\u011fu daha iki m\u0259qam var. Birincisi, \u00f6z Konstitusiyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259kdir. \u00c7\u00fcnki konstitusiyada Az\u0259rbaycana \u0259razi iddialar\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 m\u00fcst\u0259qillik B\u0259yannam\u0259sin\u0259 istinad var, burada ke\u00e7mi\u015f Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f muxtar vilay\u0259ti Erm\u0259nistan\u0131n bir hiss\u0259si elan olunur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Konstitusiyan\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si bizim ist\u0259yimiz deyil, sad\u0259c\u0259 obyektiv \u015f\u0259rtdir. Bizim ikinci \u015f\u0259rtimiz AT\u018fT-in Minsk qrupunun l\u0259\u011fvidir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 konsensusla h\u0259ll edildiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, formal olaraq bunu Erm\u0259nistan\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. H\u0259r\u00e7\u0259nd AT\u018fT-in Minsk qrupu art\u0131q \u00e7oxdand\u0131r f\u0259aliyy\u0259tsizdir, amma formal olaraq m\u00f6vcuddur v\u0259 bizim m\u0259s\u0259l\u0259miz ondan ibar\u0259tdir ki, \u0259g\u0259r Erm\u0259nistan Qaraba\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n bir hiss\u0259si olaraq tan\u0131y\u0131bsa, Minsk qrupu is\u0259 Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259sinin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131l\u0131bsa, onda o n\u0259y\u0259 laz\u0131md\u0131r? Y\u0259ni, Erm\u0259nistan\u0131n onun l\u0259\u011fv edilm\u0259sini, AT\u018fT-in Minsk qrupunun l\u0259\u011fv edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn biziml\u0259 birlikd\u0259 AT\u018fT-\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259yi ist\u0259m\u0259m\u0259si onu g\u00f6st\u0259rir ki, revan\u015fistl\u0259rin planlar\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ciddidir.<\/p>\n<p>Prinsipc\u0259 bunlar ham\u0131s\u0131d\u0131r, \u0259g\u0259r bunlar h\u0259ll edils\u0259, daha s\u00fclh sazi\u015finin imzalanmas\u0131na he\u00e7 bir mane\u0259 olmayacaq. Davam ed\u0259n silahlanma yar\u0131\u015f\u0131na g\u0259ldikd\u0259, bu, \u0259lb\u0259tt\u0259, s\u00fclh sazi\u015finin bir hiss\u0259si ola bilm\u0259z, amma Erm\u0259nistanla qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259tin sanki ba\u015fqa format\u0131n\u0131n bir hiss\u0259si olacaq. Biz g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, bu c\u00fcr h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin onlar \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259lak\u0259tli olaca\u011f\u0131n\u0131 erm\u0259ni t\u0259r\u0259fin\u0259 \u00e7atd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p><strong>-Qaraba\u011fda n\u0259 q\u0259d\u0259rs\u0259 erm\u0259ni qal\u0131bm\u0131? \u0130ndi orada v\u0259ziyy\u0259t nec\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>-T\u0259qrib\u0259n iki ay \u0259vv\u0259l son informasiya ondan ibar\u0259t idi ki, orada erm\u0259ni mill\u0259tind\u0259n olan 20-y\u0259 yax\u0131n sakin ya\u015fay\u0131r. H\u0259l\u0259 2023-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda, biz birg\u00fcnl\u00fck antiterror \u0259m\u0259liyyat\u0131 ke\u00e7ir\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259rinin Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tin\u0259 reinteqrasiyas\u0131 plan\u0131n\u0131 r\u0259smi olaraq d\u0259rc etdik. Bu, a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 edildi. Bu, internetd\u0259 elan olundu. \u00c7\u00fcnki erm\u0259ni ictimaiyy\u0259tinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 t\u0259mas qurmaq \u00fczr\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 c\u0259hdl\u0259rimiz u\u011furla n\u0259tic\u0259l\u0259nm\u0259di. Onlar biz\u0259 m\u0259h\u0259l qoymur, biziml\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k, biziml\u0259 dan\u0131\u015fmaq ist\u0259mirdil\u0259r. Bel\u0259 olan t\u0259qdird\u0259 orada ya\u015fayanlar\u0131n, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn biz bunu internetd\u0259 yayd\u0131q. Orada kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259r \u015fey yaz\u0131l\u0131b, ist\u0259y\u0259n h\u0259r k\u0259s baxa bil\u0259r, t\u0259hsild\u0259n, m\u0259d\u0259ni m\u00fchitin qorunub saxlanmas\u0131ndan, reinteqrasiyadan, inteqrasiya yollar\u0131ndan, yaxud ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k v\u0259 ya v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q almaq, yaxud i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 icaz\u0259 verilm\u0259sin\u0259d\u0259k b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r. V\u0259ziyy\u0259t bundan ibar\u0259t idi. \u018fg\u0259r onlardan h\u0259r hans\u0131 biri b\u00fct\u00fcn bu ba\u015f ver\u0259nl\u0259rd\u0259n sonra hans\u0131sa anla\u015f\u0131lmaz \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f respublikas\u0131nda\u201d ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcs\u0259, bu, onlar\u0131n problemidir. Y\u0259ni, h\u0259r hans\u0131 bir insan kimi. Bir insan Az\u0259rbaycandan Rusiyaya i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 gedir, m\u00fcv\u0259qq\u0259ti ya\u015fay\u0131\u015f h\u00fcququ v\u0259 ya \u00e7al\u0131\u015fma icaz\u0259si al\u0131r, qeydiyyatdan ke\u00e7ir, sonra o, v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t edir. Proses bundan ibar\u0259tdir. Biz d\u0259 bunu t\u0259klif etdik, amma he\u00e7 biri q\u0259bul olunmad\u0131. Bel\u0259 olan halda orada v\u0259ziyy\u0259t d\u0259yi\u015fdi, orada qalanlar, &#8211; onlar\u0131n say\u0131 is\u0259 o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7ox deyildi, t\u0259qrib\u0259n 30-dan \u00e7ox insan, bir hiss\u0259si sonra \u00e7\u0131x\u0131b getdi, &#8211; \u0259vv\u0259lki kimi Az\u0259rbaycandan, \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M\u00fcdafi\u0259si Nazirliyind\u0259n sosial yard\u0131m al\u0131rlar, onlar\u0131n m\u00fcalic\u0259si, \u0259rzaqla t\u0259minat\u0131 qar\u015f\u0131lan\u0131b, orada h\u0259yat tam t\u0259min edilib. M\u0259s\u0259l\u0259 m\u0259hz bundan ibar\u0259tdir. Buna paralel olaraq Erm\u0259nistandan g\u0259l\u0259nl\u0259rin icmas\u0131 var, onlar 1980-ci ill\u0259rin sonunda \u2013 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259lind\u0259 deportasiya olunmu\u015f t\u0259xmin\u0259n 300 min az\u0259rbaycanl\u0131d\u0131r. Bu icma qay\u0131tmaq, reinteqrasiya \u00fc\u00e7\u00fcn onlara bel\u0259 bir \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131na dair Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 r\u0259smi m\u00fcraci\u0259t edib.<\/p>\n<p><strong>-Art\u0131q Erm\u0259nistana?<\/strong><\/p>\n<p>-Art\u0131q Erm\u0259nistana. \u00c7\u00fcnki onlar\u0131n 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259lind\u0259 oradan deportasiyas\u0131 o dem\u0259k deyil ki, bu insanlar\u0131n qay\u0131tmaq h\u00fcququ yoxdur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 biz h\u0259l\u0259 bu g\u00fcn\u0259d\u0259k Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyind\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u00f6z tarixi torpaqlar\u0131na reinteqrasiyas\u0131 prosesini nec\u0259 g\u00f6rm\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 cavab almam\u0131\u015f\u0131q. Z\u0259nnimc\u0259, \u0259g\u0259r bu iki proses paralel kursla ged\u0259rs\u0259, onda bu, s\u00fclh \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n yax\u015f\u0131 ictimai ab-hava yaradacaq. \u00c7\u00fcnki s\u00fclh t\u0259kc\u0259 s\u00fclh sazi\u015fini imzalamaq dem\u0259k deyil, bu, h\u0259m d\u0259 ictimai konsensusdur. Bizim i\u015f\u011fal ill\u0259rind\u0259 ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaralar is\u0259 30 il ke\u00e7m\u0259sin\u0259 baxmayaraq h\u0259l\u0259 d\u0259 sa\u011falmay\u0131b. Y\u0259ni, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn vaxt laz\u0131md\u0131r. Bu m\u0259qs\u0259d \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 ictimai fon, \u00fcnsiyy\u0259t laz\u0131md\u0131r, insani dild\u0259 dan\u0131\u015fmaq g\u0259r\u0259kdir. Bel\u0259likl\u0259, indi v\u0259ziyy\u0259t bundan ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p>-Rusiya \u015firk\u0259tl\u0259ri Qaraba\u011f\u0131n b\u0259rpas\u0131nda i\u015ftirak edirmi? Bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fard\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>-B\u0259li, bu yax\u0131nlarda H\u0259\u015ft\u0259rxan vilay\u0259tinin qubernatorunun tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131na \u0259sas\u0259n u\u015faq ba\u011f\u00e7as\u0131n\u0131n tikintisin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. O, bu yax\u0131nlarda bizi ziyar\u0259t etdi, h\u0259m\u00e7inin bu sosial infrastruktur obyektinin tikildiyi Qubadl\u0131 rayonunda oldu. Bel\u0259likl\u0259, biz bu c\u00fcr diqq\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ox minn\u0259tdar\u0131q. B\u0259rpa i\u015fl\u0259rind\u0259 mal v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin t\u0259dar\u00fck\u00e7\u00fcs\u00fc qismind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n bir ne\u00e7\u0259 Rusiya \u015firk\u0259ti var, h\u0259m\u00e7inin rusiyal\u0131 i\u015f icra\u00e7\u0131lar\u0131 da m\u00f6vcuddur, amma dey\u0259rdim ki, onlar\u0131n say\u0131 \u00e7ox deyil. Z\u0259nnimc\u0259, onlar\u0131n say\u0131 daha \u00e7ox ola bil\u0259r, \u00e7\u00fcnki b\u0259rpa i\u015fl\u0259rinin miqyas\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r geni\u015fdir v\u0259 bu, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, indi infrastruktur layih\u0259l\u0259rini, yollar\u0131, d\u0259miryol tunell\u0259rini, k\u00f6rp\u00fcl\u0259ri \u0259hat\u0259 edir, y\u0259ni bu sah\u0259d\u0259 yax\u015f\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259si olan \u00e7oxlu sayda Rusiya \u015firk\u0259ti var. Buna g\u00f6r\u0259 biz&#8230;<\/p>\n<p><strong>-Siz bunu alq\u0131\u015flayard\u0131n\u0131zm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>-B\u0259li, s\u00f6zs\u00fcz. Biz bunu alq\u0131\u015flayard\u0131q v\u0259 alq\u0131\u015flay\u0131r\u0131q. H\u0259m d\u0259 k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rilm\u0259si plan\u0131nda, H\u0259\u015ft\u0259rxan vilay\u0259tinin etdiyi kimi, sad\u0259c\u0259 layih\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan. \u0130nvestisiya layih\u0259l\u0259ri var. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, ilk investisiya layih\u0259si Tatar\u0131stan t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilib. Bu, C\u0259bray\u0131l rayonunda Tatar\u0131stan\u0131n r\u0259hb\u0259ri v\u0259 m\u0259nim t\u0259r\u0259fimd\u0259n a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f \u201cKamAZ\u201d xidm\u0259t m\u0259rk\u0259zidir. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, bu g\u00fcn m\u0259nim d\u0259 Tatar\u0131stan r\u0259hb\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm olacaq. Tatar\u0131stan n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti Bak\u0131dad\u0131r. Y\u0259ni, bu, ilk investisiya, daha d\u0259qiq des\u0259k, xarici investisiyalar \u00fczr\u0259 birinci layih\u0259nin, h\u0259m\u00e7inin Rusiyaya m\u0259xsus olmas\u0131d\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, biz h\u0259m investisiyalar\u0131 g\u00f6zl\u0259yirik, h\u0259m d\u0259 i\u015f icra\u00e7\u0131lar\u0131na \u015fad olard\u0131q.<\/p>\n<p><strong>-\u00c7ox xo\u015fdur. Az\u0259rbaycana atom elektrik stansiyas\u0131 laz\u0131md\u0131rm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>-M\u0259n bizim energetika g\u00fcnd\u0259liyini sanki bir az a\u00e7\u0131qlayard\u0131m ki, tama\u015fa\u00e7\u0131lara bizim harada oldu\u011fumuz v\u0259 n\u0259 etdiyimiz ayd\u0131n olsun. Az\u0259rbaycanda t\u0259bii qaz\u0131n s\u00fcbut olunmu\u015f ehtiyatlar\u0131 2,6 trilyon kubmetr s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, otuz il \u0259rzind\u0259 bizim i\u015fl\u0259tdiyimiz neft yataqlar\u0131, resurslar\u0131n yeni qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si 500 milyon tondan bir milyard yar\u0131m tona \u00e7at\u0131bd\u0131r, onda bizim qaz v\u0259 qaz-kondensat yataqlar\u0131m\u0131z haqq\u0131nda t\u0259xmin\u0259n eynisini dem\u0259k olar. Y\u0259ni, 2,6 trilyon on il \u0259vv\u0259lki qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015f ehtiyatlard\u0131r. Ayd\u0131nd\u0131r ki, bu c\u00fcr potensial h\u0259cml\u0259 v\u0259 25 milyard kubmetr ixrac h\u0259cmi il\u0259 biz \u0259lav\u0259 enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 ehtiyac duymuruq. \u00dcst\u0259lik, Qaraba\u011fda v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda son \u00fc\u00e7 ild\u0259 t\u0259xmin\u0259n 300 meqavatl\u0131q ki\u00e7ik SES-l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 layih\u0259l\u0259rini art\u0131q h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fik v\u0259 iki ild\u0259n sonra bu, 500-\u0259 \u00e7atacaq. \u018flav\u0259 olaraq, k\u00fcl\u0259k v\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f energetikas\u0131n\u0131 xarici investisiyalar hesab\u0131na f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf etdiririk. D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259kc\u0259 X\u0259z\u0259rd\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisi ehtiyatlar\u0131 157 min meqavatd\u0131r. 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131q imzalanm\u0131\u015f m\u00fcqavil\u0259l\u0259r v\u0259 indi yerin\u0259 yetiril\u0259nl\u0259r biz\u0259 6 min meqavat ver\u0259c\u0259k. Y\u0259ni, bu, sizin biz\u0259 AES-in laz\u0131m olmas\u0131 il\u0259 sual\u0131n\u0131za cavab\u0131n bir hiss\u0259sidir. \u0130ndi ba\u015fqa m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 ke\u00e7ir\u0259m, z\u0259nnimc\u0259, bu, maraql\u0131 olard\u0131. Birincisi, iqtisadiyyat\u0131n daha bir sektoru n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n.<\/p>\n<p>-Bu, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 bir sah\u0259dir.<\/p>\n<p>-\u018flb\u0259tt\u0259. Bu sah\u0259 potensial kadrlar dem\u0259kdir, bu, bizim he\u00e7 vaxt malik olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z tamamil\u0259 yeni kadrlard\u0131r. \u0130kincisi, h\u0259r halda bu, d\u00fcnyada m\u00f6vcud olan tendensiyad\u0131r v\u0259 ondan geri qalmaq ist\u0259mirik. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 art\u0131q m\u0259nim t\u0259r\u0259fimd\u0259n tap\u015f\u0131r\u0131q verilib ki, elmi t\u0259cr\u00fcb\u0259li strukturlar\u0131n, elmi m\u0259qs\u0259dl\u0259rl\u0259 ki\u00e7ik reaktorlar\u0131n imkanlar\u0131 \u00f6yr\u0259nilsin ki, bunun m\u0259hz bu n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n biz\u0259 n\u0259 ver\u0259c\u0259yini g\u00f6r\u0259 bil\u0259k.<\/p>\n<p>Bunun \u00e7ox bahal\u0131 i\u015f oldu\u011funu, g\u00fcn\u0259\u015f, k\u00fcl\u0259k enerjisi layih\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycanda xarici investorlar t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irildiyini, d\u00f6vl\u0259tin he\u00e7 bir s\u0259rmay\u0259 qoymad\u0131\u011f\u0131n\u0131, sad\u0259c\u0259, bel\u0259 bir potensiala malik olaca\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, \u0259lb\u0259tt\u0259, biz bu sah\u0259y\u0259 daha \u00e7ox investisiya layih\u0259l\u0259rind\u0259 maraql\u0131 idik. \u018fg\u0259r h\u0259r hans\u0131 bir \u00f6lk\u0259d\u0259n hans\u0131sa \u015firk\u0259t maraq g\u00f6st\u0259r\u0259rs\u0259, biz d\u0259 birg\u0259 investor ola bil\u0259rik. Z\u0259nnimc\u0259, bu, investisiyalar \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 layih\u0259 ola bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki indi, el\u0259 bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259, yax\u0131n vaxtlarda, y\u0259qin ki, h\u0259ft\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 ya bir-iki ayda buradan, Az\u0259rbaycandan Qara d\u0259nizin dibi il\u0259 enerji kabell\u0259rinin tikintisinin texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131r\u0131lmas\u0131 ba\u015fa \u00e7atacaq. \u0130lkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 bu, 4 min meqavatd\u0131r, amma Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin enerjiy\u0259 t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, h\u0259tta onlar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00e7oxlu investisiya qoymalar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan biz bilirik ki, onsuz da bunlara t\u0259l\u0259bat olacaq. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 onlara t\u0259miz ya\u015f\u0131l enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri laz\u0131m olacaq. Y\u0259ni, bu, yax\u015f\u0131 apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259 ola bil\u0259r. H\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycanda elektrik enerjisinin daxili qiym\u0259tl\u0259ri el\u0259dir ki, bu sektora investisiyalar v\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn istehlak\u00e7\u0131lara elektrik enerjisinin sat\u0131\u015f\u0131 kommersiya n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n tamamil\u0259 m\u0259qbuldur. Bu bax\u0131mdan m\u0259n bir n\u00f6v sizin sual\u0131n\u0131za cavab verm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131m. Bu, \u201ch\u0259\u201d v\u0259 ya \u201cyox\u201d dem\u0259k deyil. Bu, daha \u00e7ox \u201ch\u0259\u201ddir, amma &#8230; Bundan sonra bizim bir n\u00f6v ev tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131m\u0131z ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p><strong>-Bu yax\u0131nlarda Az\u0259rbaycan n\u0259h\u0259ng iqlim sammitin\u0259 ev sahibliyi etdi. Hans\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fm\u0259li oldunuz v\u0259 bu sammitin \u0259sas n\u0259tic\u0259l\u0259ri n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?<\/strong><\/p>\n<p>-Ba\u015fl\u0131ca \u00e7\u0259tinlik ondan ibar\u0259t idi ki, bizim vaxt\u0131m\u0131z az idi. Bir qayda olaraq, \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 haz\u0131rl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn 2 il vaxt verilir. Bizim is\u0259 11 ay\u0131m\u0131z var idi. Bunun s\u0259b\u0259bi o idi ki, \u00f6t\u0259n ilin dekabr\u0131nda q\u0259rar q\u0259bul edilm\u0259sin\u0259 iki-\u00fc\u00e7 g\u00fcn qalm\u0131\u015f Erm\u0259nistan h\u0259l\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n namiz\u0259dliyini bloklay\u0131rd\u0131. COP29-un Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 konsensus olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 son g\u00fcnl\u0259rd\u0259 h\u0259ll edildi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 haz\u0131rla\u015fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bizim c\u0259mi 11 ay\u0131m\u0131z var idi v\u0259 bu, \u0259n b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlik idi. \u00c7\u00fcnki biz 70 mind\u0259n \u00e7ox insan\u0131 q\u0259bul etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rait yaratmal\u0131 idik. Qeydiyyatdan 76 min i\u015ftirak\u00e7\u0131 ke\u00e7mi\u015fdi. Onlar\u0131 yerl\u0259\u015fdirm\u0259k, mehmanxana fondunun sertifikatla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 yenid\u0259n aparmaq, &#8211; bel\u0259 ki, bizim mehmanxana fondunda bu q\u0259d\u0259r yer yoxdur, &#8211; qonaqlar\u0131n yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259kanlar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k laz\u0131m idi. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif istirah\u0259t zonalar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirildi, h\u0259m\u00e7inin tikilmi\u015f, amma h\u0259l\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259mi\u015f m\u0259nzil fondu obyektl\u0259ri mehmanxana normalar\u0131na uy\u011fun v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259tirilm\u0259li idi. Bu, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck t\u0259\u015fkilati i\u015f idi v\u0259 biz onun \u00f6hd\u0259sind\u0259n \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 g\u0259ldik. Y\u0259ni, bildiyim\u0259 g\u00f6r\u0259, bu konfrans\u0131n ke\u00e7irildiyi b\u00fct\u00fcn vaxt \u0259rzind\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131qla ba\u011fl\u0131 on \u015fikay\u0259t olub, amma onlar operativ \u015f\u0259kild\u0259 nizamlan\u0131b v\u0259 bel\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrs\u0259, b\u00fct\u00fcn qonaqlar raz\u0131 qal\u0131b.<\/p>\n<p>\u0130kinci \u00e7\u0259tinlik, \u0259g\u0259r onu \u00e7\u0259tinlik adland\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrs\u0259, dey\u0259rdim ki, m\u00fc\u0259yy\u0259n rahats\u0131zl\u0131qla ba\u011fl\u0131 olan m\u0259s\u0259l\u0259 tamamil\u0259 \u0259sass\u0131z aqressiya hissi, bir n\u00f6v Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 pax\u0131ll\u0131qla m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan q\u0259r\u0259z idi. Y\u0259ni bel\u0259 bir \u00f6lk\u0259 var v\u0259 bird\u0259n-bir\u0259 bu c\u00fcr konfransa ev sahibliyi etm\u0259k h\u00fcququ qazan\u0131b. M\u00fcxt\u0259lif Q\u0259rb media orqanlar\u0131 bizi \u201cpetrostate\u201d adland\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131. Halbuki prinsipc\u0259 burada pis bir \u015fey yoxdur. M\u0259n a\u00e7\u0131l\u0131\u015fda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k dedim ki, \u0259g\u0259r bizi XIX \u0259srd\u0259 \u201cpetrostate\u201d adland\u0131rsayd\u0131lar, &#8211; o d\u00f6vrd\u0259 biz d\u00fcnya neftinin 50 faizini t\u0259dar\u00fck edirdik, &#8211; onda bu, normal olard\u0131. Amma indi t\u0259qrib\u0259n bizim 30-a qar\u015f\u0131 milyard ton neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259nin, &#8211; m\u0259n AB\u015e-\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturam, &#8211; bug\u00fcnk\u00fc feyk x\u0259b\u0259rl\u0259rind\u0259 bizi \u201cpetrostate\u201d adland\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n<p><strong>-Otuz?<\/strong><\/p>\n<p>-B\u0259li. Bizd\u0259 neft hasilat\u0131 c\u0259mi 30 milyon civar\u0131ndad\u0131r. Bu \u00f6lk\u0259nin qon\u015fusu, &#8211; m\u0259n Kanadan\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdum, &#8211; bizd\u0259kind\u0259n 10 d\u0259f\u0259 art\u0131q neft hasil edirs\u0259 v\u0259 bizi \u201cpetrostate\u201d adland\u0131r\u0131rsa, bu \u0259dal\u0259tsizlikdir. Amma bu feyk x\u0259b\u0259rl\u0259r qrupu, &#8211; yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, bu, m\u0259nim ifad\u0259m deyil, sad\u0259c\u0259, Prezident Trampdan \u0259xz etmi\u015f\u0259m v\u0259 bu, m\u0259nim \u00e7ox xo\u015fuma g\u0259lir, &#8211; z\u0259nnimc\u0259, \u00e7ox h\u0259rt\u0259r\u0259fli v\u0259 olduqca \u00fcnvanl\u0131d\u0131r. Onlar\u0131 adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z kimi, \u201cyalan\u00e7\u0131 d\u00f6rdl\u00fck\u201d \u2013 \u201cWashington Post\u201d, \u201cNew York Times\u201d, \u201cFigaro\u201d v\u0259 \u201cLe Monde\u201d. Bax, bu d\u00f6rdl\u00fck D\u00f6vl\u0259t Departamentinin himay\u0259sind\u0259ki m\u00fcxt\u0259lif qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 q\u0259r\u0259zli kampaniyaya ba\u015flad\u0131lar, h\u0259r g\u00fcn h\u00fccum edirdil\u0259r.<\/p>\n<p>H\u0259r g\u00fcn m\u0259qal\u0259l\u0259rin say\u0131 y\u0259qin ki, minimum 20-d\u0259n \u00e7ox olurdu. Bu, \u00e7\u0259tinlik yaratmad\u0131, amma, sad\u0259c\u0259, ikrah hissi do\u011furdu. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00e7\u0259tin idi, \u00e7\u00fcnki biz bu sah\u0259d\u0259 qlobal aktor deyilik. Qlobal qaz emissiyas\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n pay\u0131 0,1 faizdir. Halbuki AB\u015e-da bu, 12, Avropa \u0130ttifaq\u0131nda daha \u00e7oxdur&#8230;<\/p>\n<p>-H\u0259m d\u0259 bunu azald\u0131rlar.<\/p>\n<p>-B\u0259li, azald\u0131rlar.<\/p>\n<p>-Onu d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 azald\u0131rlar. Bu, ayr\u0131ca m\u00f6vzudur.<\/p>\n<p>-M\u0259n, sad\u0259c\u0259, r\u0259smi r\u0259q\u0259ml\u0259ri g\u00f6st\u0259rir\u0259m. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 biz b\u00fct\u00fcn diplomatik t\u0259cr\u00fcb\u0259mizi i\u015f\u0259 sald\u0131q, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131nda s\u0259drlik t\u0259cr\u00fcb\u0259mizi. H\u0259r halda orada 120 \u00f6lk\u0259 var. \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131nda f\u0259al \u00fczvl\u00fck d\u0259 k\u00f6rp\u00fcl\u0259r qurma\u011fa v\u0259 n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k edir. Bu, asan olmad\u0131. Amma h\u0259r halda biz bu konfrans\u0131 t\u0259sad\u00fcf\u0259n \u201cBak\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc\u201d adland\u0131rm\u0131r\u0131q, \u00e7\u00fcnki Paris Sazi\u015finin 6-c\u0131 madd\u0259sini raz\u0131la\u015fd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn oldu. O, 2015-ci ild\u0259n m\u00fczakir\u0259 olunurdu. Y\u0259ni, t\u0259xmin\u0259n 10 il karbon bazarlar\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131. Biz burada &#8211; Bak\u0131da buna nail olduq v\u0259 o, art\u0131q f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. Bu, \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 kvotalar\u0131 satma\u011fa v\u0259 bununla da qlobal emissiyan\u0131 arzuolunan h\u0259dd\u0259 saxlama\u011fa c\u0259hd g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k. B\u0259zil\u0259rinin u\u011fursuz adland\u0131rd\u0131qlar\u0131 ikinci b\u0259nd \u00fczr\u0259, &#8211; amma m\u0259n hesab edir\u0259m ki, bu, u\u011furdur, &#8211; biz iqlim m\u00f6vzular\u0131na illik x\u0259rcl\u0259rin m\u0259bl\u0259\u011fini raz\u0131la\u015fd\u0131ra bildik. Bu m\u0259bl\u0259\u011f 300 milyard dollard\u0131r. M\u0259qs\u0259d trilyon idi. Amma ayd\u0131n idi ki, trilyonu verm\u0259y\u0259 haz\u0131r deyill\u0259r. Lakin onu n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, bundan \u0259vv\u0259lki raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f r\u0259q\u0259m 100 milyard idi, burada is\u0259 300 oldu, bunu u\u011fursuzluq adland\u0131rma\u011fa dilim g\u0259lmir. Ba\u015fqa m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r d\u0259 var idi. Orada Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n 14 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs ir\u0259li s\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u00d6lk\u0259l\u0259rin m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r\u0259 qo\u015fuldu, Fransa v\u0259 L\u00fcksemburq kimi d\u00f6vl\u0259tl\u0259r istisna olmaqla. Fransa il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259 ayd\u0131nd\u0131r. L\u00fcksemburqun Fransan\u0131n ard\u0131nca getm\u0259si y\u0259qin ki, m\u0259lumdur. Bax, bu konfrans\u0131 m\u0259n t\u0259xmin\u0259n bel\u0259 xarakteriz\u0259 ed\u0259rdim. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, 197 \u00f6lk\u0259, 80 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131, qeydiyyatdan ke\u00e7mi\u015f 76 min i\u015ftirak\u00e7\u0131. H\u0259m d\u0259 bu, boykot c\u0259hdl\u0259rinin fonunda oldu. Bu, bir n\u00f6v \u00f6lk\u0259nin t\u0259qdimat\u0131 idi.<\/p>\n<p>&#8211; S\u00f6zs\u00fcz ki, Az\u0259rbaycan\u0131 bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 t\u0259brik etm\u0259k olar.<\/p>\n<p>-Sa\u011f olun.<\/p>\n<p>-Siz \u00f6z\u00fcn\u00fcz Fransan\u0131 misal \u00e7\u0259kdiniz v\u0259 Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 feyk x\u0259b\u0259r h\u00fccumlar\u0131n\u0131. Fransa prezidenti h\u0259tta BMT-nin Ba\u015f Assambleyas\u0131nda Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 h\u00fccumlar etdi. Buna cavab olaraq Siz Fransan\u0131n d\u0259niza\u015f\u0131r\u0131 \u0259razil\u0259rini, onlar\u0131n \u0259sl neokolonializml\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdiyini xat\u0131rlatd\u0131n\u0131z. Onda art\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 Cozef Borrel qar\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycana h\u00fccum etdi. M\u0259g\u0259r Avropan\u0131 t\u0259nqid etm\u0259k olmaz? Bu, n\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259dir? \u00dcmumilikd\u0259 n\u0259 ba\u015f verir?<\/p>\n<p>&#8211; Onlar kimins\u0259 onlara \u0259dal\u0259t \u00f6yr\u0259tm\u0259sin\u0259 al\u0131\u015fmay\u0131blar. Onlar \u00f6yr\u0259\u015fibl\u0259r ki, ham\u0131ya \u00f6zl\u0259ri d\u0259rs versinl\u0259r. Onlar al\u0131\u015f\u0131blar ki, qar\u015f\u0131lar\u0131nda ba\u015f \u0259yirl\u0259r, m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 onlardan xahi\u015f edirl\u0259r, onlarla m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015firl\u0259r, onlar\u0131n icaz\u0259si olmadan he\u00e7 n\u0259 etmirl\u0259r. Bel\u0259c\u0259 ke\u00e7mi\u015f kolonial, indi is\u0259 b\u0259zi neokolonial \u00f6lk\u0259l\u0259r bu t\u0259rzd\u0259 ya\u015fama\u011fa v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 al\u0131\u015f\u0131blar. Bu, onlar\u0131n \u015f\u00fcurunda d\u0259rin k\u00f6k sal\u0131b. Prinsipc\u0259, bizim Fransa il\u0259 he\u00e7 vaxt problemimiz olmay\u0131b. H\u0259tta dey\u0259rdim ki, Fransa il\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir Avropa \u00f6lk\u0259sind\u0259n daha \u00e7ox \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edirdik. Bu, Fransada Makronun hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259li\u015fin\u0259 q\u0259d\u0259r idi. M\u0259nim atam 1993-c\u00fc ild\u0259 Prezident se\u00e7ildikd\u0259n sonra ilk r\u0259smi s\u0259f\u0259rini Fransaya edib. \u00c7\u00fcnki onlar birinci olaraq onu d\u0259v\u0259t edirdil\u0259r. M\u0259n Prezident olduqda, 2003-c\u00fc ild\u0259, h\u0259m\u00e7inin ilk \u00f6lk\u0259 olaraq Fransadan d\u0259v\u0259t ald\u0131m v\u0259 birinci s\u0259f\u0259rim bu \u00f6lk\u0259y\u0259 oldu. Sonra biz f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edirdik, burada \u00e7oxlu frans\u0131z \u015firk\u0259ti i\u015fl\u0259yirdi. Bizd\u0259 Fransan\u0131n 13 \u015f\u0259h\u0259ri il\u0259 qarda\u015fla\u015fm\u0131\u015f \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r var.<\/p>\n<p><strong>-Qarda\u015fla\u015fm\u0131\u015f?<\/strong><\/p>\n<p>-B\u0259li, \u0259lb\u0259tt\u0259. Amma bu \u0259ndaz\u0259siz iddialar v\u0259 Makron h\u00f6kum\u0259tinin \u0259sass\u0131z olaraq \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00f6y\u00fck saymas\u0131 b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 u\u00e7uruma yuvarlatd\u0131. \u00c7\u00fcnki \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si ba\u015flayanda onlar a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131n t\u0259r\u0259fini tutdular. Bu, ilk bel\u0259 siqnal idi ki, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizd\u0259 he\u00e7 d\u0259 h\u0259r \u015fey qaydas\u0131nda deyil. Lakin onlar\u0131n t\u0259r\u0259find\u0259n veril\u0259n siqnal idi. Sonra onlar bu n\u0259tic\u0259l\u0259ri h\u0259r halda q\u0259bul etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur oldular, amma bununla yana\u015f\u0131, \u0259ll\u0259rind\u0259n g\u0259l\u0259ni etdil\u0259r ki, proses\u0259 z\u0259r\u0259r versinl\u0259r. Bu yax\u0131nlarda Ba\u015f nazir v\u0259zif\u0259sind\u0259n qovulmu\u015f c\u0259nab Barnye h\u0259l\u0259 2020-ci ild\u0259 frans\u0131z siyas\u0259t\u00e7isi qismind\u0259 Qaraba\u011fa qanunsuz \u015f\u0259kild\u0259 s\u0259f\u0259r etmi\u015fdi. Y\u0259ni, b\u00fct\u00fcn bu m\u00fcdaxil\u0259 c\u0259hdl\u0259ri ona g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131 ki, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz, sad\u0259c\u0259, b\u00f6hran h\u0259ddin\u0259 \u00e7atd\u0131, sonradan daha da pisl\u0259\u015fdi. 2023-c\u00fc ilin sentyabr\u0131ndan sonra onlar be\u015f d\u0259f\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259ni T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131na da\u015f\u0131ma\u011fa c\u0259hd etdil\u0259r v\u0259 be\u015f d\u0259f\u0259 d\u0259 u\u011fursuzlu\u011fa d\u00fc\u00e7ar oldular. Bizi d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin say\u0131 onlara h\u0259min m\u0259s\u0259l\u0259ni h\u0259tta iclas\u0131n g\u00fcnd\u0259liyin\u0259 salma\u011fa da imkan verm\u0259di. Sonra onlar ba\u015fqa yolla getdil\u0259r, &#8211; nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, biz ba\u015fqa yolla Avropa \u0130ttifaq\u0131na gedirik, &#8211; Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 sanksiyalara c\u0259hd etdil\u0259r. N\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259? Ona g\u00f6r\u0259 ki, biz \u00f6z suverenliyimizi b\u0259rpa etmi\u015fik? Burada da u\u011fursuzlu\u011fa d\u00fc\u00e7ar oldular. Biz\u0259 qar\u015f\u0131 kinl\u0259ri, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, daha \u00e7ox artd\u0131qdan sonra is\u0259 onlar indi bizi n\u00fcfuzdan salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn metodlardan istifad\u0259 edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Onlar\u0131n kolonial ke\u00e7mi\u015fin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, b\u0259zil\u0259ri bunu bizim cavab\u0131m\u0131z kimi qiym\u0259tl\u0259ndirirl\u0259r, amma z\u0259nnimc\u0259, bu m\u0259s\u0259l\u0259 ola bil\u0259r ki, daha d\u0259rin xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. \u018fg\u0259r \u0259n ba\u015flan\u011f\u0131cda haradasa, nec\u0259s\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259ni n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn idis\u0259, indi bu m\u00f6vzuya d\u0259rind\u0259n n\u00fcfuz etdiyimiz, frans\u0131z kolonializminin iyr\u0259nc simas\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz, bizim n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rimizin frans\u0131z koloniyalar\u0131n\u0131n sakinl\u0259ri il\u0259 f\u0259al \u00fcnsiyy\u0259t saxlad\u0131qlar\u0131, &#8211; h\u0259m onlar\u0131n \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259, h\u0259m Bak\u0131da, h\u0259m d\u0259 dig\u0259r m\u0259kanlarda, &#8211; vaxtda, \u0259slind\u0259, biz g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tind\u0259n n\u0259l\u0259ri gizl\u0259dibl\u0259r. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? \u00c7\u00fcnki he\u00e7 kim bununla maraqlanmaq ist\u0259mirdi. He\u00e7 kim ba\u015f\u0131n\u0131n a\u011fr\u0131mas\u0131n\u0131 ist\u0259mirdi. \u00c7\u00fcnki onlar \u015fantaj edirl\u0259r. H\u0259tta bizim m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz soyuq m\u00fcharib\u0259 fazas\u0131na daxil olduqda \u0259vv\u0259lc\u0259 biz\u0259 mesajlar g\u0259lirdi ki, \u201cunutmay\u0131n, biz b\u00f6y\u00fck \u00f6lk\u0259yik\u201d.<\/p>\n<p><strong>&#8211; B\u0259s n\u0259yi gizl\u0259dirdil\u0259r? Siz xat\u0131rlatd\u0131n\u0131z ki, n\u0259yis\u0259 gizl\u0259dirdil\u0259r. Bu, n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Nec\u0259 y\u0259ni n\u0259yi? T\u0259bii ehtiyatlar\u0131n amans\u0131z istismar\u0131n\u0131.<\/p>\n<p><strong>-Siz Yeni Kaledoniyan\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutursunuz?<\/strong><\/p>\n<p>-T\u0259kc\u0259 onu deyil. Z\u0259nnimc\u0259, orada Yeni Kaledoniya kimi 13, yaxud 15 \u00f6lk\u0259 var. El\u0259 bu yax\u0131nlarda onlar\u0131n birind\u0259 &#8211; Mayot adas\u0131nda sunami ba\u015f verdi. D\u00fcn\u0259n \u201cEuronews\u201d x\u0259b\u0259r verirdi: Mayot adas\u0131 \u0259halisinin 75 faizi yoxsulluq h\u0259ddind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 ya\u015fay\u0131r. Evl\u0259rin 30 v\u0259 ya 40 faizi yarars\u0131zd\u0131r. Bu \u0259razi h\u00fcquqi olaraq Fransaya m\u0259xsusdur. H\u0259r\u00e7\u0259nd bu, Q\u0259m\u0259r Adalar\u0131n\u0131n bir hiss\u0259sidir. Bu, Q\u0259m\u0259r d\u00f6vl\u0259tinin adalar\u0131ndan biridir. Fransa onu qanunsuz olaraq saxlay\u0131r v\u0259 hans\u0131 h\u00fcquqi \u0259sasla?<\/p>\n<p>Onlar Yeni Kaledoniyada i\u011fti\u015fa\u015flar zaman\u0131 13 insan\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirdil\u0259r, 100-d\u0259n \u00e7oxunu yaralad\u0131lar, 1000-d\u0259n art\u0131\u011f\u0131n\u0131 h\u0259bs etdil\u0259r. H\u0259m d\u0259 xalq etirazlar\u0131n\u0131n liderl\u0259rini Fransaya apard\u0131lar, h\u0259bsxanalarda saxlay\u0131rlar. Y\u0259ni, bu, Makronun diktaturas\u0131d\u0131r. Bu, Makron rejimidir. M\u0259n bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131qda, t\u0259bii ki, qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131, yaxud media qismind\u0259 \u00f6z \u201cz\u0259ncirli k\u00f6p\u0259kl\u0259ri\u201dni \u00fcz\u0259rim\u0259 sal\u0131rlar. Y\u0259ni, biz yenid\u0259n, &#8211; m\u0259n Az\u0259rbaycan ictimaiyy\u0259tini n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturam, &#8211; bu m\u0259s\u0259l\u0259ni cavab qismind\u0259 g\u00fcnd\u0259likd\u0259 saxlama\u011fa ba\u015flayandan sonra indi v\u0259ziyy\u0259t daha ciddi olub. T\u0259bii ki, biz h\u00fcquqlar\u0131 olmayan bu xalqlara \u00fcr\u0259ka\u011fr\u0131s\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131r\u0131q. Avropan\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 &#8211; Korsikada onlar Korsika dilini qada\u011fan edirl\u0259rs\u0259, bu dilin ictimai yerl\u0259rd\u0259 istifad\u0259sin\u0259 icaz\u0259 vermirl\u0259rs\u0259, o zaman Yeni Kaledoniya haqq\u0131nda n\u0259 dem\u0259k olar? Bu, n\u0259y\u0259 yarayar? Bu demokratiyad\u0131r? Bu, insan h\u00fcquqlar\u0131d\u0131r? Y\u0259ni, Fransa ola bil\u0259r ki, n\u0259 vaxtsa b\u00f6y\u00fck \u00f6lk\u0259, dahi m\u00fct\u0259f\u0259kkirl\u0259r, b\u00f6y\u00fck aliml\u0259r, yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u00f6lk\u0259si olub. Amma indi bel\u0259 deyil. Haz\u0131rda Makron rejimi mahiyy\u0259t etibaril\u0259 Fransan\u0131 u\u011fursuz d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evirir. Bax\u0131n, bir ne\u00e7\u0259 misal \u00e7\u0259k\u0259c\u0259y\u0259m: Afrikada, Sahel regionunda iflas. Onlara \u201c\u018flvida!\u201d dedil\u0259r. Niger, Burkino-Faso, Mali. N\u00f6vb\u0259d\u0259 \u00c7add\u0131r, bu \u00f6lk\u0259 art\u0131q onlardan \u00e7\u0131xma\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b edir. Seneqal &#8211; burada prezident d\u0259yi\u015fdi v\u0259 milli ruha malik insan g\u0259ldi. Bu, h\u0259l\u0259 ba\u015flan\u011f\u0131cd\u0131r. Livanda u\u011fursuzluq, Az\u0259rbaycanda tam iflas, G\u00fcrc\u00fcstanda iflas. Diqq\u0259t yetirin, daxili siyas\u0259td\u0259 n\u0259l\u0259r ba\u015f verir? H\u0259rc-m\u0259rclik! Yeni Ba\u015f nazir t\u0259yin olunur. Onun \u0259ri v\u0259 ya arvad\u0131, bilmir\u0259m, onlarda bunlar\u0131n hans\u0131d\u0131r, xarici i\u015fl\u0259r naziri t\u0259yin edilir. Avropa Parlamentin\u0259 se\u00e7kil\u0259rd\u0259 u\u011fursuzluqdan sonra onlar\u0131 \u201cg\u00fcnah ke\u00e7isi\u201d edirl\u0259r. Naftalind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f Barnye t\u0259yin olunur v\u0259 onu da qurban verirl\u0259r. \u0130ndi yen\u0259 kimis\u0259 tap\u0131rlar. Olmazm\u0131 ki, el\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259n ba\u015flas\u0131n? \u018fvv\u0259ll\u0259r sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 deyildiyi kimi, \u201c\u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259nqidd\u0259n ba\u015flamaq laz\u0131md\u0131r\u201d. Bax\u0131n, \u201cMoody`s\u201d Fransan\u0131n reytinqini aydan-aya a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131r. Art\u0131q \u201cTriple-A\u201dya \u00e7at\u0131b, orada ki\u00e7ik \u201cA\u201d m\u00f6vcuddur. \u00c7ox ki\u00e7ik, g\u00fccl\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n.<\/p>\n<p>-Orada xarici borc h\u0259dd\u0259n art\u0131q y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p>-Bu iflasd\u0131r. H\u0259m d\u0259 u\u011fursuzluq davam edir. Bel\u0259 bir iflas\u0131n m\u00fc\u0259llifi kimdir? C\u0259nab Makron. Az\u0259rbaycana z\u0259r\u0259r verm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, bax, bu bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Onlar\u0131n biz\u0259 bat\u0131rmaq ist\u0259dikl\u0259ri di\u015fl\u0259ri art\u0131q s\u0131n\u0131b. He\u00e7 olmasa, qalanlar\u0131 qoruyub saxlas\u0131nlar.<\/p>\n<p><strong>-Haz\u0131rda G\u00fcrc\u00fcstanda ba\u015f ver\u0259nl\u0259ri Siz nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259rdiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; G\u00f6r\u00fcr\u0259m ki, G\u00fcrc\u00fcstanda v\u0259ziyy\u0259t sabitl\u0259\u015fir. Biz buna \u015fad\u0131q. G\u00fcrc\u00fcstan bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox m\u00fch\u00fcm t\u0259r\u0259fda\u015f v\u0259 yax\u0131n dostdur. Uzun \u0259srl\u0259rdir ki, xalqlar\u0131m\u0131z s\u00fclh v\u0259 \u0259min-amanl\u0131q \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fay\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanda sabitliyin pozulmas\u0131 v\u0259 ya sabitliyin pozulmas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259si G\u00fcrc\u00fcstan \u00fc\u00e7\u00fcn oldu\u011fu kimi, Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 z\u0259r\u0259rlidir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n biz \u00f6z t\u0259r\u0259fimizd\u0259n \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q v\u0259 b\u00fct\u00fcn add\u0131mlar\u0131 at\u0131r\u0131q ki, G\u00fcrc\u00fcstanda v\u0259ziyy\u0259t siyasi m\u0259crada sabit olsun, G\u00fcrc\u00fcstan u\u011furla inki\u015faf etsin.<\/p>\n<p>Yenid\u0259n xarici t\u0259sir m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 qay\u0131td\u0131qda, m\u0259lum oldu ki, G\u00fcrc\u00fcstanda Q\u0259rbd\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015f\u0259n minl\u0259rl\u0259 qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilat\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Bu t\u0259\u015fkilatlarda \u00e7al\u0131\u015fan v\u0259 ya \u0259m\u0259khaqq\u0131 alan insanlar\u0131n say\u0131 is\u0259 y\u0259qin ki, on minl\u0259rl\u0259, h\u0259tta daha \u00e7oxdur. Biz bilirik ki, bu, n\u0259 dem\u0259kdir. \u00c7\u00fcnki burada, bizim \u00f6lk\u0259mizd\u0259 qrantla qidalananlar\u0131n v\u0259 qrant ver\u0259nl\u0259rin \u00f6zl\u0259rini a\u011fa kimi apard\u0131qlar\u0131 d\u00f6vr var idi, amma biz bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ald\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r hans\u0131 qurumun, ist\u0259r Az\u0259rbaycan v\u0259 ya xarici olsun, verdiyi ist\u0259nil\u0259n qrant qeydiyyatdan ke\u00e7m\u0259lidir v\u0259 m\u00fcvafiq orqanlar icaz\u0259 verib-verm\u0259m\u0259yi n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>-Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n milli maraqlar\u0131na uy\u011fundurmu?<\/strong><\/p>\n<p>-B\u0259li, t\u0259bii ki. \u0130kincisi, yard\u0131m as\u0131l\u0131l\u0131q yaratmamal\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Bayden administrasiyas\u0131 tarixd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n n\u0259 il\u0259 yadda qalacaq? Bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259, amma o c\u00fcml\u0259d\u0259n bir g\u00f6st\u0259rici il\u0259. Bu, yaxadan as\u0131lmaqd\u0131r. Biz siz\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259k ist\u0259yirik. Biz is\u0259 deyirik: sa\u011f olun, ehtiyac yoxdur. Onlar t\u0259kid edirl\u0259r. Bax, onlar\u0131n USAID adl\u0131 strukturu var. Yard\u0131m etm\u0259k ist\u0259yir, amma n\u0259d\u0259ns\u0259 biz\u0259 laz\u0131m olan m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 deyil.<\/p>\n<p>-O, Rusiyada qada\u011fan olunub.<\/p>\n<p>-Bizd\u0259 h\u0259l\u0259 qada\u011fan edilm\u0259yib, amma z\u0259nnimc\u0259, Tramp onu qada\u011fan ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>-Rusiyada onu \u00f6z\u00fcm\u00fcz qada\u011fan etdik.<\/p>\n<p>-Siz qada\u011fan etdiniz v\u0259 do\u011fru i\u015f g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz. M\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm\u00fc deyir\u0259m, o, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, s\u0131radan \u00e7\u0131xa bil\u0259r. Bax, onlar t\u0259kidl\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. Amma biz, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, yetkin insanlar\u0131q, h\u0259r \u015feyi ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 qaydaya sald\u0131q. M\u0259s\u0259l\u0259n, Az\u0259rbaycan medias\u0131 he\u00e7 bir xarici m\u0259nb\u0259d\u0259n h\u0259tta bir faiz bel\u0259 maliyy\u0259l\u0259\u015f\u0259 bilm\u0259z. Bunu ed\u0259 bilm\u0259z. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? Ax\u0131 biz AB\u015e medias\u0131n\u0131 maliyy\u0259l\u0259\u015fdirmirik. D\u00fczd\u00fcr? N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn onlar bizimkil\u0259ri maliyy\u0259l\u0259\u015fdirsin? Bel\u0259 ki, onlar \u201cAmerikan\u0131n s\u0259si\u201d v\u0259 \u201cAzadl\u0131q radiosu\u201d kimi \u0259lalt\u0131 resurslar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz xalq\u0131m\u0131za, \u00f6lk\u0259miz\u0259 qara yax\u0131rlar, Erm\u0259nistan \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259miz\u0259 k\u00f6lg\u0259 sal\u0131rlar. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, bunun qaydaya sal\u0131nmas\u0131 G\u00fcrc\u00fcstanda m\u00fc\u0259yy\u0259n vaxt \u0259rzind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259n qa\u00e7\u0131r\u0131l\u0131b, bunu etdikd\u0259 is\u0259, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, qatar bir az getmi\u015fdi. Yax\u015f\u0131d\u0131r ki, indi \u015f\u0259rait art\u0131q sabitl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 do\u011fru gedir. Amma g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz kimi, yen\u0259 d\u0259 Makronun qulaqlar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Adam \u00f6z \u00f6lk\u0259sind\u0259 otura bilmir. M\u00fctl\u0259q G\u00fcrc\u00fcstana da \u0259l uzatmal\u0131d\u0131r. Biz Parisd\u0259 M\u0259ry\u0259m Ana kils\u0259sind\u0259ki m\u0259rasimd\u0259 n\u0259yin \u015fahidi olduq? Papa Fransisk m\u0259rasimd\u0259n imtina etdi, o, \u0259lb\u0259tt\u0259, Makrona bu Olimpiya r\u00fcsvay\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamad\u0131. D\u00fczg\u00fcn d\u0259 etdi. O, Korsikaya yolland\u0131. Nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, sanki m\u00fc\u0259yy\u0259n bir yerind\u0259n tutaraq a\u011fr\u0131tmaq \u00fc\u00e7\u00fcn.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, G\u00fcrc\u00fcstan m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 qay\u0131dark\u0259n dem\u0259liy\u0259m ki, o, g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fcnd\u0259n daha geni\u015fdir. Z\u0259nnimc\u0259, bu s\u0259b\u0259bd\u0259n n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturam ki, ad\u0259t\u0259n ir\u0259liy\u0259 sanksiyalar\u0131 v\u0259rdi\u015f\u0259 \u00e7evirmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259ri verirl\u0259r. \u018fg\u0259r bel\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrs\u0259, bu, Qafqaz u\u011frunda d\u00f6y\u00fc\u015fd\u00fcr. Erm\u0259nistan\u0131n haraya getdiyi ayd\u0131nd\u0131r. O, mahiyy\u0259tc\u0259 KTMT-d\u0259n de-fakto \u00e7\u0131x\u0131b. Bizim yoxlan\u0131lm\u0131\u015f m\u0259lumatlar\u0131m\u0131za g\u00f6r\u0259, onlar\u0131n de-yure \u00e7\u0131xmamas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi h\u0259l\u0259 D\u00f6vl\u0259t Departamentind\u0259n t\u0259limat almamalar\u0131d\u0131r. Bunu alan kimi, onlar \u00e7\u0131xacaqlar. Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qil aktordur v\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ixtisasla\u015f\u0131b, \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259 bilir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan Qafqaz u\u011frunda d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 m\u00fch\u00fcm amildir. O, nec\u0259 olacaq? O, bizim \u0259n\u0259n\u0259vi Qafqaz d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 \u0259saslanacaq.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Borrel haqq\u0131nda dan\u0131\u015fd\u0131q, m\u0259n ona m\u0259h\u0259l qoymad\u0131m. Bunun ard\u0131nca ona h\u0259l\u0259 bir-iki siqnal g\u00f6nd\u0259rm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. H\u0259r\u00e7\u0259nd m\u0259n COP-da \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131m\u0131n birind\u0259 bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fm\u0131\u015fam, h\u0259tta Borreld\u0259n sitat g\u0259tirmi\u015f\u0259m ki, o, Avropan\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259n\u0259n ba\u011f, qalanlar\u0131n is\u0259 c\u0259ng\u0259llik oldu\u011funu bildirib.<\/p>\n<p>M\u0259n is\u0259 dedim ki, \u0259g\u0259r biz c\u0259ng\u0259llikiks\u0259, bizd\u0259n uzaq durun. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Borrel\u0259 g\u0259ldikd\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, o, bir ne\u00e7\u0259 onillik \u0259vv\u0259l ya\u015fasayd\u0131, diktator Frankonun yax\u015f\u0131 xarici i\u015fl\u0259r naziri olard\u0131. Onun, sad\u0259c\u0259, ba\u015fqa zamanda ya\u015famaqla b\u0259xti g\u0259tirm\u0259yib.<\/p>\n<p><strong>-Az\u0259rbaycan Qafqaz\u0131n \u0259n rusdilli \u00f6lk\u0259si say\u0131l\u0131r. Pu\u015fkin ad\u0131na Rus Dili \u0130nstitutunun t\u0259dqiqatlar\u0131 da bunu t\u0259sdiq edir. Rus dili sizin \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi qay\u011f\u0131 predmetidir. Siz buna nec\u0259 nail olursunuz v\u0259 bu, Az\u0259rbaycana n\u0259 verir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u00c7ox asan. \u00c7\u00fcnki ona ictimaiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259l\u0259bat var v\u0259 he\u00e7 vaxt h\u0259r hans\u0131 m\u0259hdudiyy\u0259t olmay\u0131b. H\u0259r halda m\u0259nim atam\u0131n d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 v\u0259 m\u0259nim d\u00f6vr\u00fcmd\u0259 olmay\u0131b v\u0259 olmayacaq. \u018fksin\u0259, biz h\u0259r v\u0259chl\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q ki, insanlar\u0131n rus dilini daha yax\u015f\u0131 bilm\u0259l\u0259ri, ona m\u00fck\u0259mm\u0259l yiy\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 \u015f\u0259rait yaradaq. Bizd\u0259 t\u0259dris rus dilind\u0259 olan 320-d\u0259n art\u0131q m\u0259kt\u0259b var. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u015fagirdl\u0259rimizin bir milyona yax\u0131n\u0131 rus dilind\u0259 t\u0259hsil al\u0131r v\u0259 ya onu ikinci dil kimi \u00f6yr\u0259nir. S\u0259kkiz y\u00fcz min n\u0259f\u0259r rus dilini ikinci dil kimi \u00f6yr\u0259nir. \u0130ki universitet \u2013 MDU v\u0259 Se\u00e7enov Akademiyas\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Yarad\u0131c\u0131 kollektivl\u0259r, \u0259sas\u0259n teatrlar dem\u0259k olar ki, m\u00fct\u0259madi, \u00e7ox tez-tez g\u0259lirl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 rus dilin\u0259 t\u0259l\u0259bat var, o, ya\u015fay\u0131r, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, \u00f6z\u00fcn\u00fc yax\u015f\u0131 hiss edir. Bu, biz\u0259 n\u0259 verir? Birincisi, s\u0131rf praktiki n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n h\u0259r hans\u0131 dili bilm\u0259k s\u0259ni z\u0259nginl\u0259\u015fdirir. Dili yax\u015f\u0131 bilm\u0259k s\u0259n\u0259 h\u0259m \u0259d\u0259biyyata, h\u0259m d\u0259 h\u0259r hans\u0131 elmi \u0259s\u0259rl\u0259r\u0259 tam n\u00fcfuz etm\u0259k imkan\u0131 verir. Ax\u0131, bizim aliml\u0259rimiz, m\u0259s\u0259l\u0259n, bir \u00e7ox informasiyan\u0131 Rusiya m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n al\u0131rlar. Bu, insanlar\u0131m\u0131za t\u0259kc\u0259 rusiyal\u0131 dostlar\u0131 v\u0259 h\u0259mkarlar\u0131 il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 dig\u0259r MDB \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 olanlarla \u00fcnsiyy\u0259t qurma\u011fa imkan verir. Y\u0259ni, bu \u00fcnsiyy\u0259t rus dili vasit\u0259sil\u0259 apar\u0131l\u0131r. Bizd\u0259 b\u00fct\u00fcn MDB \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259, m\u0259n prezidentl\u0259rl\u0259 rus dilind\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r\u0131q. Komandalar\u0131m\u0131z rus dilind\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t qurur. Biz g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r zaman\u0131 rusca dan\u0131\u015f\u0131r\u0131q. Y\u0259ni, rus dili bunlar\u0131 verir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu, Az\u0259rbaycanda rus icmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn daha bir rahatl\u0131q amilidir. Bu, \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda m\u00fcsb\u0259t d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin amill\u0259rind\u0259n biridir. Bu onu g\u00f6st\u0259rir ki, yen\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131za qay\u0131daraq dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m: rus dilin\u0259 bu c\u00fcr m\u00fcnasib\u0259t Az\u0259rbaycan dilin\u0259, bizim kimliyimiz\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259timiz\u0259 he\u00e7 bir z\u0259r\u0259r vermir. Q\u0259tiyy\u0259n. \u018fksin\u0259, bu, dost ab-havas\u0131 yarad\u0131r. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, biz t\u0259kc\u0259 bu sah\u0259d\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 dinl\u0259raras\u0131 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259t, m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 d\u0259 f\u0259rql\u0259nirik. Bak\u0131n\u0131n M\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 dialoq \u00fczr\u0259 \u00fcmumd\u00fcnya forumunun ke\u00e7irildiyi m\u0259kana \u00e7evrilm\u0259si d\u0259 t\u0259sad\u00fcfi deyil. Y\u0259ni, h\u0259r \u015fey qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131d\u0131r. Z\u0259nnimc\u0259, bizim siyas\u0259timiz haql\u0131 oldu\u011funu s\u00fcbut etdi. Dili siyasi motivl\u0259r \u00fczr\u0259 s\u0131x\u0131\u015fd\u0131rma\u011fa c\u0259hd ed\u0259nl\u0259r is\u0259 b\u00f6y\u00fck s\u0259hv\u0259 yol verirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>-Siz, h\u0259m\u00e7inin demi\u015fdiniz ki, Rusiyada m\u0259qs\u0259dli t\u0259xribat\u00e7\u0131 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f emiqrant yuvas\u0131na Az\u0259rbaycanda imkan verm\u0259y\u0259c\u0259ksiniz. Bu, bel\u0259 d\u0259 oldu. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259yl\u0259r t\u0259l\u0259b olundu?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Xeyr, m\u0259nim dem\u0259yim kifay\u0259t idi. M\u0259n\u0259 qulaq asd\u0131lar v\u0259 qon\u015fuluqdak\u0131 ba\u015fqa bir istiqam\u0259ti se\u00e7dil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>-\u0130lham Heyd\u0259ro\u011flu, qar\u015f\u0131dan g\u0259l\u0259n ild\u0259 rusiyal\u0131lara q\u0131saca n\u0259 arzu ed\u0259rdiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130lk a\u011fl\u0131ma g\u0259l\u0259n, \u0259lb\u0259tt\u0259, s\u00fclhd\u00fcr, 2025-ci ild\u0259 m\u00fcharib\u0259 ba\u015fa \u00e7ats\u0131n, insanlar evl\u0259rin\u0259 qay\u0131ts\u0131nlar v\u0259 s\u00fclh \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fas\u0131nlar. \u018flb\u0259tt\u0259, bir-birini ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259yi \u00f6yr\u0259nsinl\u0259r. T\u0259bii ki, Rusiyaya qar\u015f\u0131 bel\u0259 sanksiya siyas\u0259tini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, r\u0259hb\u0259rliy\u0259 \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u0259, q\u0259tiyy\u0259tin\u0259 inam arzulay\u0131ram, Prezidentin komandas\u0131na sanksiya siyas\u0259tinin m\u0259nfi n\u0259tic\u0259l\u0259rini minimuma endirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6rm\u0259yi dil\u0259yir\u0259m. \u00c7\u00fcnki ayd\u0131nd\u0131r ki, b\u00fct\u00fcn bunlar f\u0259sads\u0131z \u00f6t\u00fc\u015fm\u0259y\u0259c\u0259k. Rusiya c\u0259miyy\u0259ti h\u0259r hans\u0131 bir c\u0259miyy\u0259t kimi a\u011f\u0131r d\u00f6vrd\u0259 birl\u0259\u015fir v\u0259 biz Rusiyada bu konsolidasiyan\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Arzu edir\u0259m ki, bel\u0259 d\u0259 davam etsin.<\/p>\n<p>Suallardan birin\u0259 cavab ver\u0259rk\u0259n art\u0131q qism\u0259n toxundu\u011fum daha bir m\u0259qam\u0131 qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim: \u00f6lk\u0259l\u0259rimizi, xalqlar\u0131m\u0131z\u0131 v\u0259 r\u0259hb\u0259rlikl\u0259rimizi daha \u00e7ox birl\u0259\u015fdir\u0259n n\u0259dir? Bu, \u00f6z milli k\u00f6kl\u0259rin\u0259 v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 sadiqlikdir. Bu g\u00fcn bu, dem\u0259k olar ki, b\u0259zi regionlarda \u00e7ox nadir hald\u0131r. Gah xarici idar\u0259\u00e7ilik, gah tam m\u0259n\u0259vi deqradasiya, yaxud onlar\u0131n biri dig\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259. Y\u0259ni, bu, bizi s\u0259rf\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 f\u0259rql\u0259ndirir. D\u00fcnyada g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz tendensiyalar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Tramp\u0131n Prezident se\u00e7ilm\u0259si m\u0259hz onu g\u00f6st\u0259r\u0259n amildir ki, o, el\u0259 biziml\u0259dir. Nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, \u0259n\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 bir qay\u0131qday\u0131q. Z\u0259nnimc\u0259, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259lak\u0259tli olan tendensiyan\u0131 t\u0259rsin\u0259 \u00e7evir\u0259 bil\u0259c\u0259yik, bax bu, poz\u011funluq, n\u00fcmayi\u015fkaran\u0259 iblislik ki, biz onu Paris Olimpiadas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6rd\u00fck. Bu hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bunu liderl\u0259r\u0259 inanan c\u0259miyy\u0259t ed\u0259c\u0259k, bunu biz ed\u0259c\u0259yik. M\u00fctl\u0259q. Yoxsa biz azl\u0131qda qalaca\u011f\u0131q. Biz is\u0259 azl\u0131qda qala bilm\u0259rik.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, Yeni ild\u0259 b\u00fct\u00fcn rusiyal\u0131lara xo\u015fb\u0259xtlik, \u0259min-amanl\u0131q arzulay\u0131ram.<\/p>\n<p>-\u0130lham Heyd\u0259ro\u011flu, bu \u0259trafl\u0131 m\u00fcsahib\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox sa\u011f olun.<\/p>\n<p>-Siz d\u0259 sa\u011f olun.<\/p>\n<p><strong>***<\/strong><\/p>\n<div class=\"time-divider\"><strong>07:31<\/strong><\/div>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev Rusiyan\u0131n \u201cRossiya Seqodnya\u201d agentliyinin ba\u015f direktoru Dmitri Kiselyova m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 toxunub.<\/strong><\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ <\/strong>\u00a0bildirir ki, Prezident \u0130lham \u018fliyev b\u0259zi K\u0130V-l\u0259rd\u0259 yay\u0131lan T\u00fcrkiy\u0259nin Az\u0259rbaycanda h\u0259rbi baza yaratmaq planlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar\u0131n \u0259sass\u0131z oldu\u011funu bildirib:<\/p>\n<p>\u201cT\u00fcrkiy\u0259nin Az\u0259rbaycanda h\u0259rbi baza yaratmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yay\u0131lan x\u0259b\u0259rl\u0259r siyasi spekulyasiyad\u0131r. Bu c\u00fcr bazan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na he\u00e7 bir ehtiyac yoxdur\u201d, \u2013 dey\u0259 Prezident \u018fliyev vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p><strong>\u201cRusiyadan Qaraba\u011fa investisiya g\u00f6zl\u0259yirik\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan\u0131n Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur b\u00f6lg\u0259l\u0259rinin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Rusiya investisiyalar\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259diyini bildirib:<\/strong><\/p>\n<p>\u201c\u0130lk investisiya layih\u0259si Tatar\u0131stan t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irildi. Bu, C\u0259bray\u0131l rayonunda a\u00e7\u0131lan \u201cKamAZ\u201d servis m\u0259rk\u0259zidir. M\u0259rk\u0259z Tatar\u0131stan r\u0259hb\u0259ri v\u0259 m\u0259nim t\u0259r\u0259fimd\u0259n a\u00e7\u0131ld\u0131. \u0130lk xarici investisiya layih\u0259si d\u0259 m\u0259hz Rusiyaya m\u0259xsus oldu. Buna g\u00f6r\u0259 biz h\u0259m investisiyalar\u0131 g\u00f6zl\u0259yirik, h\u0259m d\u0259 Rusiya \u015firk\u0259tl\u0259rini podrat\u00e7\u0131 kimi g\u00f6rm\u0259y\u0259 \u015fad olar\u0131q\u201d, \u2013 dey\u0259 Prezident qeyd edib.<\/p>\n<p><strong>Qeyd:<\/strong>\u00a0Bu x\u0259b\u0259r internetd\u0259 yay\u0131lan q\u0131sa par\u00e7alar \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlan\u0131b. Yax\u0131n saatlarda m\u00fcsahib\u0259nin m\u0259tn v\u0259 video format\u0131nda tam versiyas\u0131 yay\u0131mlanacaq.<\/p>\n<div id=\"jwplayer_video_1\" class=\"jwplayer jw-reset jw-state-idle jw-skin-seven jw-stretch-uniform jw-flag-user-inactive jw-breakpoint-4\" tabindex=\"0\">\n<div class=\"jw-controls jw-reset\">\n<div class=\"jw-nextup-container jw-reset\">\n<div class=\"jw-nextup jw-reset\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"jwplayer_video_2\" class=\"jwplayer jw-reset jw-state-idle jw-skin-seven jw-stretch-uniform jw-flag-user-inactive jw-breakpoint-4\" tabindex=\"0\">\n<div class=\"jw-controls jw-reset\">\n<div class=\"jw-nextup-container jw-reset\">\n<div class=\"jw-nextup jw-reset\"><button class=\"jw-nextup-close\" aria-label=\"Next Up Close\"><\/button><img class=\"img-responsive\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/GUGU\/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%D0%9F%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0\/17345069663420620223_1200x630.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div>\n<div class=\"form-group\"><img class=\"img-responsive\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/GUGU\/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%D0%9F%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0\/17345069666027422382_1200x630.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"form-group\"><img class=\"img-responsive\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/GUGU\/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%D0%9F%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0\/17345081745783842304_1200x630.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"form-group\"><img class=\"img-responsive\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/GUGU\/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%D0%9F%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0\/17345069664590957608_1200x630.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"form-group\"><img class=\"img-responsive\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/GUGU\/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%D0%9F%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0\/17345069663160321746_1200x630.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"inner-social-box\">\n<div class=\"subs-in-social subs-whatsapp\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev dekabr\u0131n 17-d\u0259 \u00dcmumrusiya D\u00f6vl\u0259t Televiziya v\u0259 Radio Yay\u0131m\u0131 \u015eirk\u0259ti v\u0259 Rusiyan\u0131n \u201cR\u0130A Novosti\u201d Agentliyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cRossiya Seqodnya\u201d Beyn\u0259lxalq \u0130nformasiya Agentliyinin Ba\u015f direktoru, \u201cRossiya-1\u201d televiziya kanal\u0131nda \u201cVesti nedeli\u201d proqram\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi v\u0259 apar\u0131c\u0131s\u0131 Dmitri Kiselyova m\u00fcsahib\u0259 verib. ARANTV.AZ \u00a0m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edir: -C\u0259nab Prezident, \u00dcmumrusiya D\u00f6vl\u0259t Televiziya v\u0259 Radio Yay\u0131mlar\u0131 \u015eirk\u0259tin\u0259 v\u0259 \u201cR\u0130A Novosti\u201d agentliyin\u0259 m\u00fcsahib\u0259 verm\u0259y\u0259 raz\u0131 oldu\u011funuza g\u00f6r\u0259 Siz\u0259 \u00fcr\u0259kd\u0259n t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. 2022-ci ild\u0259, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda, x\u00fcsusi h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyat\u0131n ba\u015flamas\u0131na bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 saat qalm\u0131\u015f Moskvada Prezident Putinl\u0259 M\u00fctt\u0259fiqlik Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":775424,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/d66080b993feab2178147596427ce63b.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/d66080b993feab2178147596427ce63b.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/d66080b993feab2178147596427ce63b.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/d66080b993feab2178147596427ce63b-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/d66080b993feab2178147596427ce63b-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/d66080b993feab2178147596427ce63b-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/d66080b993feab2178147596427ce63b.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/d66080b993feab2178147596427ce63b.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/d66080b993feab2178147596427ce63b-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/d66080b993feab2178147596427ce63b.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev dekabr\u0131n 17-d\u0259 \u00dcmumrusiya D\u00f6vl\u0259t Televiziya v\u0259 Radio Yay\u0131m\u0131 \u015eirk\u0259ti v\u0259 Rusiyan\u0131n \u201cR\u0130A Novosti\u201d Agentliyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cRossiya Seqodnya\u201d Beyn\u0259lxalq \u0130nformasiya Agentliyinin Ba\u015f direktoru, \u201cRossiya-1\u201d televiziya kanal\u0131nda \u201cVesti nedeli\u201d proqram\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi v\u0259 apar\u0131c\u0131s\u0131 Dmitri Kiselyova m\u00fcsahib\u0259 verib. ARANTV.AZ \u00a0m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edir: -C\u0259nab Prezident, \u00dcmumrusiya D\u00f6vl\u0259t Televiziya v\u0259 Radio Yay\u0131mlar\u0131 \u015eirk\u0259tin\u0259 v\u0259 \u201cR\u0130A&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/775423"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=775423"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/775423\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":775426,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/775423\/revisions\/775426"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/775424"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=775423"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=775423"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=775423"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}