{"id":776158,"date":"2024-12-22T10:44:07","date_gmt":"2024-12-22T06:44:07","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=776158"},"modified":"2024-12-22T10:44:07","modified_gmt":"2024-12-22T06:44:07","slug":"aciq-halda-satilan-c%c9%99r%c9%99zl%c9%99i-yumadan-yem%c9%99k-ciddi-f%c9%99sadlar-tor%c9%99d%c9%99-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=776158","title":{"rendered":"A\u00e7\u0131q halda sat\u0131lan \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259i yumadan yem\u0259k ciddi f\u0259sadlar t\u00f6r\u0259d\u0259 bil\u0259r"},"content":{"rendered":"<div class=\"text-content\" data-id=\"\" data-url=\"\">\n<p>Bazarlarda, supermarketl\u0259rd\u0259, \u00e7\u0259r\u0259z d\u00fckanlar\u0131nda \u0259n \u00e7ox qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0259nz\u0259r\u0259 a\u00e7\u0131q v\u0259ziyy\u0259td\u0259 sat\u0131lan \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259rdir. Burada bir m\u0259qam var ki, \u00e7ox vaxt ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu m\u0259hsullar\u0131 yumadan yeyirik. Lakin ekspertl\u0259r bu halda bizi ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rin g\u00f6zl\u0259y\u0259 bil\u0259c\u0259yi q\u0259na\u0259tind\u0259dirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&#8220;Yeni v\u0259 ya k\u00f6hn\u0259 oldu\u011fu bilinmir&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>\u0130stehsal meneceri Sayat Quliyevan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu m\u0259hsullar a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 sat\u0131ld\u0131qda h\u0259m keyfiyy\u0259ti azal\u0131r, h\u0259m d\u0259 \u00e7irkl\u0259nm\u0259y\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r: &#8220;G\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259rin bazarlarda a\u00e7\u0131q halda \u00e7\u0259ki il\u0259, yaxud karton qutularda, \u015f\u00fc\u015f\u0259 vitrinl\u0259rd\u0259, plastik qablarda sat\u0131\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilir. A\u00e7\u0131q halda sat\u0131lan m\u0259hsullar fiziki v\u0259 mikrobioloji \u00e7irkl\u0259nm\u0259y\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r. Toz, havadak\u0131 h\u0259\u015f\u0259ratlar\u0131n m\u0259hsulla t\u0259mas\u0131, istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n a\u00e7\u0131q \u0259ll\u0259 toxunmas\u0131 kimi \u00e7irkl\u0259nm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259rini sadalamaq olar. H\u0259tta sanitar qaydalara uy\u011fun hesab etdiyimiz qapal\u0131 sat\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 m\u0259hsullar\u0131n \u00e7irkl\u0259nm\u0259sini m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bundan \u0259lav\u0259, \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259r vitrin\u0259 davaml\u0131 \u00fcst-\u00fcst\u0259 y\u0131\u011f\u0131l\u0131r, yeni v\u0259 ya k\u00f6hn\u0259 oldu\u011fu bilinmir&#8221;.<\/p>\n<p><strong>&#8220;M\u0259hsulu k\u0259nar vasit\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7irkl\u0259ndirirl\u0259r&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>S.Quliyevan\u0131n fikrinc\u0259, t\u0259miz hesab etdiyimiz vitrinl\u0259r \u0259slind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259dir: &#8220;\u015e\u00fc\u015f\u0259 vitrinl\u0259rd\u0259 sad\u0259c\u0259 bez par\u00e7alarla fiziki t\u0259mizlik apar\u0131l\u0131r, bu da mikrobioloji \u00e7irkl\u0259nm\u0259nin \u0259sas m\u0259nb\u0259yidir. Sat\u0131c\u0131lar a\u00e7\u0131q \u0259ll\u0259 m\u0259hsula toxunmasalar da, m\u0259hsulu k\u0259nar vasit\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7irkl\u0259ndirirl\u0259r. Da\u015f\u0131ma qutular\u0131n\u0131 birba\u015fa a\u00e7\u0131q \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 saxlayaraq vitrinl\u0259r\u0259 bo\u015fald\u0131rlar. A\u00e7\u0131q halda sat\u0131lan \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259r\u0259 ilk toxunan biz olmuruq. Sonra bu \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259ri yumadan q\u0259bul edirik. Fiziki, mikrobioloji \u00e7irkl\u0259nm\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 geni\u015f yay\u0131lan, m\u0259n\u015f\u0259yi m\u0259lum olmayan viruslar m\u00f6vcuddur. Bunun bariz n\u00fcmun\u0259si son ill\u0259rd\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z COVID virusudur&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Dad\u0131nda d\u0259yi\u015fiklik yaran\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssis bildirdi ki, \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259rin n\u0259mliyini qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn onlara m\u00fcxt\u0259lif madd\u0259l\u0259r vurulur: &#8220;Emal sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259rin qab\u0131qlar\u0131ndan t\u0259mizl\u0259m\u0259 prosesind\u0259 quru t\u0259mizl\u0259m\u0259d\u0259n geni\u015f istifad\u0259 edilir. Qab\u0131qdan t\u0259mizl\u0259m\u0259 zaman\u0131 d\u00fczg\u00fcn t\u0259mizl\u0259m\u0259 prosesi h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259zs\u0259, \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259rin \u00e7irkl\u0259nm\u0259si qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r. Haz\u0131rlanan qab\u0131qs\u0131z \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259rin hava il\u0259 t\u0259mas\u0131 olmayan qablarda saxlan\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259zi kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edilir. Bunlardan \u0259n geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f\u0131 k\u00fck\u00fcrdd\u00fcr. \u00c7\u0259r\u0259zl\u0259rin daxilind\u0259 n\u0259mlik olur. Y\u00fcks\u0259k temperaturda n\u0259mlik azala v\u0259 ya r\u00fctub\u0259tli m\u0259kanlarda arta bil\u0259r. N\u0259mlik azald\u0131qda m\u0259hsullar quruyur. Xarici g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc il\u0259 yana\u015f\u0131, dad\u0131nda da d\u0259yi\u015fiklik yaran\u0131r. Bel\u0259 m\u0259hsullar\u0131n qabla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, saxlanmas\u0131na d\u00fczg\u00fcn \u0259m\u0259l edilm\u0259zs\u0259 kifl\u0259nm\u0259 riski y\u00fcks\u0259kdir&#8221;.<\/p>\n<p>S.Quliyeva t\u0259miz v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz hesab etdiyimiz paketli m\u0259hsullardan da dan\u0131\u015fd\u0131: &#8220;M\u0259hsullara ilk toxunan olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn, \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259ri qab\u0131ql\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 alaq v\u0259 evd\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz t\u0259mizl\u0259y\u0259k. Eyni zamanda, paket m\u0259hsullara \u00fcst\u00fcnl\u00fck ver\u0259k. Amma buna marketl\u0259rd\u0259ki paketl\u0259nm\u0259 aid deyil. Marketl\u0259rd\u0259 \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259ri ya plastik qablarda qabla\u015fd\u0131r\u0131rlar, ya da \u015f\u0259ffaf paketl\u0259r\u0259 qoyurlar. Onlardan da uzaq durmal\u0131y\u0131q. \u00c7\u00fcnki bu zaman k\u00f6hn\u0259 v\u0259 yeni m\u0259hsulu qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131rlar. Ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0259hsulun istehsal tarixini, son istifad\u0259 m\u00fcdd\u0259tini itirmi\u015f oluruq&#8221;.<\/p>\n<p><strong>&#8220;15-60 d\u0259qiq\u0259 soyuq suda saxlan\u0131lmal\u0131d\u0131r&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fcsahibimizin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu m\u0259hsullar\u0131 dezinfeksiya etdikd\u0259n sonra istehlak etm\u0259k daha d\u00fczg\u00fcnd\u00fcr: &#8220;\u00c7\u0259r\u0259zl\u0259rin istehsal prosesi onu g\u00f6st\u0259rir ki, bu m\u0259hsullar\u0131 yumadan q\u0259bul etm\u0259k do\u011fru deyil. Burada istifad\u0259 edil\u0259n kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259r orqanizmimiz\u0259 daxil olur v\u0259 zamanla m\u00fc\u0259yy\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259rin yaranmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Al\u0131nan \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259r m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 s\u0259rtliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 15- 60 d\u0259qiq\u0259 aras\u0131nda soyuq suda saxlan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Dig\u0259r \u00e7iy q\u0259bul etdiyimiz qidalar\u0131n t\u0259mizl\u0259nm\u0259sind\u0259 istifad\u0259 edil\u0259n sirk\u0259, qida sodas\u0131 v\u0259 s. vasit\u0259l\u0259ri \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259rin yuyulmas\u0131nda v\u0259 dezinfeksiyas\u0131nda istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik. Sonra soyuq suyun alt\u0131nda durulamaq v\u0259 n\u0259mini qurutmaq laz\u0131md\u0131r. Lakin bu m\u0259hlullar \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 qald\u0131qda dad\u0131na t\u0259sir ed\u0259, a\u011f\u0131zda xo\u015fag\u0259lm\u0259z dadlar yarada bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Mikrobioloji, \u00e7arpaz \u00e7irkl\u0259nm\u0259 v\u0259 s&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Qida m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 ekspert A\u011fa Salamov bu m\u0259hsullar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sinin qurudulma \u00fcsulundan as\u0131l\u0131 oldu\u011funu bildirdi: &#8220;\u0130ki c\u00fcr qurutma \u00fcsulu var. Birincisi, g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131 alt\u0131nda, ikinci is\u0259 x\u00fcsusi aparatlarla qurudulmad\u0131r. F\u0259rql\u0259ri odur ki, qur\u011fu il\u0259 qurudulmu\u015f m\u0259hsullar yerind\u0259 qabla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131rsa, y\u0259ni hava-damc\u0131 yolu il\u0259 g\u0259l\u0259n virus v\u0259 bakteriyalara a\u00e7\u0131q deyils\u0259, \u0259traf m\u00fchitin toz v\u0259 \u00e7irkab\u0131ndan m\u00fchafiz\u0259 olunursa, onlar\u0131 yuma\u011fa ehtiyac yoxdur. Amma g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131 alt\u0131nda qurudulduqda virus v\u0259 bakteriyalara, toza a\u00e7\u0131q olur. Mikrobioloji \u00e7irkl\u0259nm\u0259 istehlak\u00e7\u0131n\u0131n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259sin\u0259 r\u0259vac ver\u0259 bil\u0259r. Heyvanlar toxunarsa, \u00e7arpaz \u00e7irkl\u0259nm\u0259 il\u0259 daha b\u00f6y\u00fck f\u0259sadlar\u0131n ba\u015f verm\u0259si m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr&#8221;.<\/p>\n<p><strong>&#8220;Suda \u00e7ox qald\u0131qda keyfiyy\u0259tini itirir&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>A.Salamov d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, h\u0259min qidalar 70 d\u0259r\u0259c\u0259 suda yuyulmal\u0131d\u0131r: &#8220;Amma insanlar b\u0259z\u0259n suda \u00e7ox saxlay\u0131r, bu zaman is\u0259 art\u0131q keyfiyy\u0259tini itirir. Dezinfeksiya etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 temperaturu 65 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259n yuxar\u0131 isti suyun alt\u0131nda bir d\u0259qiq\u0259 saxlamaq olar. B\u0259zi patogen bakteriyalar 70 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00f6lm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Amma \u00e7ox saxlamaq do\u011fru deyil&#8221;. \/kaspi q\u0259zeti<\/p>\n<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"inner-social-box\">\n<div class=\"subs-in-social subs-whatsapp\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bazarlarda, supermarketl\u0259rd\u0259, \u00e7\u0259r\u0259z d\u00fckanlar\u0131nda \u0259n \u00e7ox qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0259nz\u0259r\u0259 a\u00e7\u0131q v\u0259ziyy\u0259td\u0259 sat\u0131lan \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259rdir. Burada bir m\u0259qam var ki, \u00e7ox vaxt ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu m\u0259hsullar\u0131 yumadan yeyirik. Lakin ekspertl\u0259r bu halda bizi ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rin g\u00f6zl\u0259y\u0259 bil\u0259c\u0259yi q\u0259na\u0259tind\u0259dirl\u0259r. &#8220;Yeni v\u0259 ya k\u00f6hn\u0259 oldu\u011fu bilinmir&#8221; \u0130stehsal meneceri Sayat Quliyevan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu m\u0259hsullar a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 sat\u0131ld\u0131qda h\u0259m keyfiyy\u0259ti azal\u0131r, h\u0259m d\u0259 \u00e7irkl\u0259nm\u0259y\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r: &#8220;G\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259rin bazarlarda a\u00e7\u0131q halda \u00e7\u0259ki il\u0259, yaxud karton qutularda, \u015f\u00fc\u015f\u0259 vitrinl\u0259rd\u0259, plastik qablarda sat\u0131\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilir. A\u00e7\u0131q halda sat\u0131lan m\u0259hsullar fiziki v\u0259 mikrobioloji \u00e7irkl\u0259nm\u0259y\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r. Toz, havadak\u0131 h\u0259\u015f\u0259ratlar\u0131n m\u0259hsulla&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":776159,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/bc2b10dd938db4efe4d7cbb05d1f1c2e.jpg",800,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/bc2b10dd938db4efe4d7cbb05d1f1c2e.jpg",800,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/bc2b10dd938db4efe4d7cbb05d1f1c2e.jpg",800,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/bc2b10dd938db4efe4d7cbb05d1f1c2e-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/bc2b10dd938db4efe4d7cbb05d1f1c2e-584x365.jpg",584,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/bc2b10dd938db4efe4d7cbb05d1f1c2e.jpg",640,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/bc2b10dd938db4efe4d7cbb05d1f1c2e.jpg",800,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/bc2b10dd938db4efe4d7cbb05d1f1c2e.jpg",800,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/bc2b10dd938db4efe4d7cbb05d1f1c2e-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/bc2b10dd938db4efe4d7cbb05d1f1c2e.jpg",800,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bazarlarda, supermarketl\u0259rd\u0259, \u00e7\u0259r\u0259z d\u00fckanlar\u0131nda \u0259n \u00e7ox qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0259nz\u0259r\u0259 a\u00e7\u0131q v\u0259ziyy\u0259td\u0259 sat\u0131lan \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259rdir. Burada bir m\u0259qam var ki, \u00e7ox vaxt ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu m\u0259hsullar\u0131 yumadan yeyirik. Lakin ekspertl\u0259r bu halda bizi ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rin g\u00f6zl\u0259y\u0259 bil\u0259c\u0259yi q\u0259na\u0259tind\u0259dirl\u0259r. &#8220;Yeni v\u0259 ya k\u00f6hn\u0259 oldu\u011fu bilinmir&#8221; \u0130stehsal meneceri Sayat Quliyevan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu m\u0259hsullar a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 sat\u0131ld\u0131qda h\u0259m keyfiyy\u0259ti azal\u0131r, h\u0259m&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/776158"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=776158"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/776158\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":776160,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/776158\/revisions\/776160"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/776159"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=776158"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=776158"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=776158"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}