{"id":776731,"date":"2024-12-24T21:35:19","date_gmt":"2024-12-24T17:35:19","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=776731"},"modified":"2024-12-24T21:35:19","modified_gmt":"2024-12-24T17:35:19","slug":"tiktok-da-n%c9%99-bas-verir-yeni-qanun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=776731","title":{"rendered":"\u201cTikTok\u201d da n\u0259 ba\u015f verir? \u2013 \u201cYeni qanun&#8230;\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, bir vaxtlar\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f teleapar\u0131c\u0131s\u0131 Az\u0259r Zahid d\u0259 daxil olmaqla, bir \u00e7ox tiktoker polis t\u0259r\u0259find\u0259n saxlan\u0131l\u0131b. Bildirilib ki, \u201cTikTok\u201d sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif adlar alt\u0131nda \u0259yl\u0259nc\u0259 yar\u0131\u015flar\u0131 t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 \u0259xlaqs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 t\u0259bli\u011f ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 polis \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/strong><\/p>\n<p>Sosioloq \u00dczeyir \u015e\u0259fiyev s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Yenisabah.az-a dan\u0131\u015f\u0131b. O, qeyd edib ki, ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini t\u0259nziml\u0259y\u0259n qanununun yaranmas\u0131n\u0131 z\u0259ruri edir:<\/p>\n<p>\u201cSosial platformalar reall\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fay\u0131r\u0131q. \u018flb\u0259tt\u0259, bunu tam l\u0259\u011fv etm\u0259k olmaz. \u00c7\u00fcnki sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri praqmatik m\u0259qs\u0259dl\u0259rl\u0259 istifad\u0259 ed\u0259n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r istifad\u0259\u00e7i var ki, platforma \u00fcz\u0259rind\u0259n t\u0259hsil v\u0259 i\u015f kariyeras\u0131n\u0131 idar\u0259 edir. \u018flb\u0259tt\u0259 bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r. Amma b\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin, el\u0259c\u0259 d\u0259 Tiktok sosial platformas\u0131n\u0131n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r f\u0259sadlar\u0131 da var. Baxmayaraq ki, Tiktok \u00c7ind\u0259 \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259lib, ancaq h\u0259min \u00f6lk\u0259d\u0259 t\u0259tbiqin \u00f6z\u00fcnd\u0259n yox analoqundan istifad\u0259 edilir. H\u0259tta analoqu bel\u0259 u\u015faqlarda klip sendromu yaratd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 u\u015faqlara bu t\u0259tbiqd\u0259n istifad\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn 45 d\u0259qiq\u0259lik limit qoyulub. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 is\u0259 m\u0259murlar v\u0259 d\u00f6vl\u0259t i\u015f\u00e7il\u0259rinin sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259sin\u0259 qada\u011fa qoyulub. El\u0259c\u0259 d\u0259, AB\u015e-\u0131n b\u0259zi \u015ftatlar\u0131nda, qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tini t\u0259nziml\u0259y\u0259n qanun q\u0259bul olunub. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 istifad\u0259\u00e7il\u0259rind\u0259 \u00e7ox yaln\u0131\u015f t\u0259s\u0259vv\u00fcr var. N\u0259d\u0259ns\u0259 onlara el\u0259 g\u0259lir ki, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r boz zonad\u0131r, burada h\u0259r c\u00fcr payla\u015f\u0131mlar\u0131, oyunlar\u0131, h\u00fcquqa zidd davran\u0131\u015flar\u0131 s\u0259rgil\u0259m\u0259k olar v\u0259 bu he\u00e7 bir h\u00fcquqi m\u0259suliyy\u0259t yaratmayacaq. Ancaq onlar \u00e7ox b\u00f6y\u00fck yanl\u0131\u015fl\u0131\u011fa yol verir. Nec\u0259 ki, real h\u0259yatda qeyri-h\u00fcquqi v\u0259 \u0259xlaqa zidd davran\u0131\u015flar m\u0259suliyy\u0259t yarad\u0131r, el\u0259c\u0259 d\u0259 sosial platformalarda da bu ke\u00e7\u0259rlidir. Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 148.1 madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u201cMedia haqq\u0131nda\u201d qanunun 10,14-c\u00fc madd\u0259sind\u0259 bu t\u0259nziml\u0259nm\u0259 mexanizmi var. Bununla yana\u015f\u0131 olaraq, cinay\u0259t prosessual m\u0259c\u0259ll\u0259sinin 37-ci madd\u0259si v\u0259 m\u00fclki m\u0259c\u0259ll\u0259nin 23-c\u00fc madd\u0259sind\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. B\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131, m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rimiz onu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tini t\u0259nziml\u0259y\u0259c\u0259k ayr\u0131ca bir qanuna ehtiyac var. \u018fslind\u0259 bu f\u0259sadlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z 2018-ci ild\u0259 u\u015faqlar\u0131n z\u0259r\u0259rli informasiyadan qorunmas\u0131 haqq\u0131nda qanun imzalay\u0131b\u201d.<\/p>\n<p><em><strong>Sosioloq onu da vur\u011fulay\u0131b ki, haz\u0131rda sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r u\u015faq v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259rin formala\u015fmas\u0131na t\u0259hsil v\u0259 ail\u0259d\u0259n daha \u00e7ox t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir:<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u201cHesab edir\u0259m ki, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259n m\u00fct\u0259madi olaraq, monitorinql\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir. H\u00fcquqa zidd payla\u015f\u0131mlar ed\u0259n, oyunlar t\u0259\u015fkil ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb olunmal\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 K\u00fctl\u0259vi \u0130nformasiya Vasit\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n, eyni zamanda sosial media \u00fcz\u0259rind\u0259n if\u015fa edilm\u0259lidirl\u0259r. Bu kampaniya xarakterli yox, ard\u0131c\u0131l \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 istifad\u0259\u00e7il\u0259ri m\u0259s\u0259l\u0259 bar\u0259d\u0259 maarifl\u0259ndirilm\u0259lidirl\u0259r. G\u0259ncl\u0259rin h\u00fcquqi savadl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, onlara el\u0259 g\u0259lir ki, ist\u0259nil\u0259n payla\u015f\u0131m\u0131 ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. 2017-ci ild\u0259 Almaniya h\u00f6k\u00fcm\u0259ti il\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 operatorlar\u0131 aras\u0131nda m\u00fcqavil\u0259 ba\u011fland\u0131. H\u0259min raz\u0131la\u015fmaya \u0259sas\u0259n, istifad\u0259\u00e7il\u0259r saxta, trol adlarla qanuna uy\u011fun olmayan \u0259m\u0259ll\u0259r t\u00f6r\u0259dirs\u0259, Almaniya h\u00f6k\u00fcm\u0259tin\u0259 h\u0259min istifad\u0259\u00e7inin kimliyi t\u0259qdim edilir v\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00f6l\u00e7\u00fc g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Ox\u015far qanun Az\u0259rbaycanda da q\u0259bul oluna bil\u0259r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 iki istiqam\u0259td\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaq olar. \u0130lk olaraq maarifl\u0259ndirici, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 qanunvericiliyin t\u0259kminl\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir. Eyni zamanda t\u0259klif ed\u0259rdim ki, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 s\u00fczg\u0259c mexanizmi t\u0259tbiq olunsun. H\u0259r c\u00fcr oyun, payla\u015f\u0131m, informasiyalar sosial mediaya yer tapmas\u0131n. \u00c7\u00fcnki u\u015faq v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259rin formala\u015fmas\u0131nda sosial platformalar bu g\u00fcn ail\u0259d\u0259n v\u0259 t\u0259hsild\u0259n daha \u00e7ox rol oynay\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r sa\u011flam formala\u015fmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, bir vaxtlar\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f teleapar\u0131c\u0131s\u0131 Az\u0259r Zahid d\u0259 daxil olmaqla, bir \u00e7ox tiktoker polis t\u0259r\u0259find\u0259n saxlan\u0131l\u0131b. Bildirilib ki, \u201cTikTok\u201d sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif adlar alt\u0131nda \u0259yl\u0259nc\u0259 yar\u0131\u015flar\u0131 t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 \u0259xlaqs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 t\u0259bli\u011f ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 polis \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Sosioloq \u00dczeyir \u015e\u0259fiyev s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Yenisabah.az-a dan\u0131\u015f\u0131b. O, qeyd edib ki, ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini t\u0259nziml\u0259y\u0259n qanununun yaranmas\u0131n\u0131 z\u0259ruri edir: \u201cSosial platformalar reall\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fay\u0131r\u0131q. \u018flb\u0259tt\u0259, bunu tam l\u0259\u011fv etm\u0259k olmaz. \u00c7\u00fcnki sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri praqmatik m\u0259qs\u0259dl\u0259rl\u0259 istifad\u0259 ed\u0259n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r istifad\u0259\u00e7i var ki, platforma \u00fcz\u0259rind\u0259n t\u0259hsil&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":776732,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ea3888d83f266910cf0833d92641b928.jpg",750,422,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ea3888d83f266910cf0833d92641b928.jpg",750,422,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ea3888d83f266910cf0833d92641b928.jpg",750,422,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ea3888d83f266910cf0833d92641b928-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ea3888d83f266910cf0833d92641b928-649x365.jpg",649,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ea3888d83f266910cf0833d92641b928.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ea3888d83f266910cf0833d92641b928.jpg",750,422,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ea3888d83f266910cf0833d92641b928.jpg",750,422,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ea3888d83f266910cf0833d92641b928-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ea3888d83f266910cf0833d92641b928.jpg",750,422,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, bir vaxtlar\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f teleapar\u0131c\u0131s\u0131 Az\u0259r Zahid d\u0259 daxil olmaqla, bir \u00e7ox tiktoker polis t\u0259r\u0259find\u0259n saxlan\u0131l\u0131b. Bildirilib ki, \u201cTikTok\u201d sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif adlar alt\u0131nda \u0259yl\u0259nc\u0259 yar\u0131\u015flar\u0131 t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 \u0259xlaqs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 t\u0259bli\u011f ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 polis \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Sosioloq \u00dczeyir \u015e\u0259fiyev s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Yenisabah.az-a dan\u0131\u015f\u0131b. O, qeyd edib ki, ba\u015f ver\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/776731"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=776731"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/776731\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":776733,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/776731\/revisions\/776733"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/776732"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=776731"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=776731"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=776731"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}