{"id":776903,"date":"2024-12-25T18:29:22","date_gmt":"2024-12-25T14:29:22","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=776903"},"modified":"2024-12-25T18:29:22","modified_gmt":"2024-12-25T14:29:22","slug":"q%c9%99zaya-ugrayan-azal-t%c9%99yyar%c9%99si-salli-enisin%c9%99-bas-vura-bil%c9%99rdimi-sok-detallar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=776903","title":{"rendered":"Q\u0259zaya u\u011frayan AZAL t\u0259yyar\u0259si \u201cSalli eni\u015fi\u201dn\u0259 ba\u015f vura bil\u0259rdimi? &#8211; \u015eOK DETALLAR"},"content":{"rendered":"<p><strong>X\u0259b\u0259r verildiyi kimi, AZAL-a m\u0259xsus J2-8243 n\u00f6mr\u0259li Bak\u0131-Qrozn\u0131 reysini yerin\u0259 yetir\u0259n \u201cEmbraer 190\u201d t\u0259yyar\u0259si Aktau \u015f\u0259h\u0259rinin 3 km yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda q\u0259zaya u\u011fray\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130lkin m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, hadis\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b hava g\u0259misinin qu\u015f s\u00fcr\u00fcs\u00fc il\u0259 toqqu\u015fmas\u0131 olub.<\/p>\n<p>T\u0259yyar\u0259d\u0259 5 ekipaj \u00fczv\u00fc olmaqla, \u00fcmumilikd\u0259 67 n\u0259f\u0259r &#8211; 37 Az\u0259rbaycan, 16 Rusiya, 6 Qazax\u0131stan v\u0259 3 Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olub.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda bilin\u0259n odur ki, t\u0259yyar\u0259 SOS siqnal\u0131 ver\u0259nd\u0259n 1 saat sonra Aktauda s\u0259rt q\u0259za eni\u015fi edib.<\/p>\n<p><b>ARANTV.AZ <\/b>x\u0259b\u0259r verir ki, q\u0259zadan sonra pilotlar\u0131n t\u0259yyar\u0259ni niy\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 u\u00e7du\u011fu X\u0259z\u0259r d\u0259nizin\u0259 eni\u015f etm\u0259m\u0259l\u0259ri sual\u0131 e\u015fidilir.<\/p>\n<p>Suya enm\u0259 ilk a\u011fla g\u0259l\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259siz \u00fcsul olsa da, t\u0259yyar\u0259nin s\u00fc\u0259rtl\u0259 suya s\u0131\u00e7ramas\u0131n\u0131n ciddi bir problemi var &#8211; su maye olsa da, y\u00fcks\u0259k s\u0259th g\u0259rginliyin\u0259 v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131x\u0131lma qabiliyy\u0259tin\u0259 malikdir, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u00fcr\u0259tl\u0259 su s\u0259thin\u0259 t\u0259sir b\u0259rk cism\u0259 t\u0259sirl\u0259 m\u00fcqayis\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. Bu da t\u0259yyar\u0259nin strukturunun par\u00e7alan\u0131b m\u0259hv olmas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259si yarad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcst\u0259lik, bu halda q\u0259za eni\u015fi zaman\u0131 quruda sa\u011f qalma ehtimal\u0131 olan s\u0259rni\u015finl\u0259rin suya enm\u0259 zaman\u0131 bo\u011fulmas\u0131 ehtimal\u0131 100 faiz\u0259 b\u0259rab\u0259rdir.<\/p>\n<p><strong>Tarixd\u0259 suya q\u0259za eni\u015fi ed\u0259n v\u0259 \u00f6l\u00fcm-itimsiz ke\u00e7\u0259n t\u0259yyar\u0259 q\u0259zalar\u0131n\u0131n say\u0131 barmaqla say\u0131lacaq q\u0259d\u0259r azd\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Bel\u0259 bir q\u0259za 2009-cu ild\u0259 AB\u015e-da ba\u015f verib.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/58720f6e7323fb03c575f86e3acb3b57.jpg\" alt=\"HUDZON .png (543 KB)\" width=\"700\" height=\"366\" \/><\/em><\/strong><\/p>\n<p>AB\u015e Hava Yollar\u0131na m\u0259xsus \u201cAirbus A320\u201d\u00a0t\u0259yyar\u0259si\u00a0Nyu-Yorkdak\u0131 \u201cLa Guardia\u201d hava liman\u0131ndan qalxark\u0259n bir ne\u00e7\u0259 Kanada qaz\u0131 il\u0259 toqqu\u015fub. Bundan sonra t\u0259yyar\u0259 komandiri Salli buzlu Hudzon \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 eni\u015f etm\u0259y\u0259 q\u0259rar verib. \u00c7aya en\u0259n t\u0259yyar\u0259nin g\u00f6y\u0259rt\u0259sind\u0259 olan 155 n\u0259f\u0259r ciddi x\u0259sar\u0259t almadan sa\u011f \u00e7\u0131x\u0131b. S\u0259rt q\u0259za eni\u015find\u0259n sonra xilasedici g\u0259mil\u0259r k\u00f6m\u0259k \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na d\u0259rhal reaksiya verib. G\u00f6y\u0259rt\u0259d\u0259 olan s\u0259rni\u015finl\u0259r xilas edilib v\u0259 yaral\u0131lar yax\u0131nl\u0131qdak\u0131 x\u0259st\u0259xanalara \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Q\u0259za il\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rib ki, t\u0259yyar\u0259 Kanada qazlar\u0131 il\u0259 toqqu\u015fandan sonra h\u0259r 2 m\u00fch\u0259rrik s\u0131radan \u00e7\u0131x\u0131b.<\/p>\n<p>Q\u0259zan\u0131 ara\u015fd\u0131ran m\u00fcst\u0259ntiql\u0259rin fikrinc\u0259, pilotlar t\u0259yyar\u0259ni qalxd\u0131\u011f\u0131\u00a0\u201cLa Guardia\u201d hava liman\u0131na qaytara bil\u0259rdil\u0259r. Hava liman\u0131nda daha t\u0259hl\u00fck\u0259siz eni\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn vaxtlar\u0131 da olub.<\/p>\n<p>\u0130stintaqa c\u0259lb olunan pilotlar is\u0259 q\u0259zadan sonra yegan\u0259 alternativin \u00e7aya enm\u0259k oldu\u011funu bildiribl\u0259r.<\/p>\n<p>Sonrak\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rib ki, kapitan Salli, h\u0259m d\u0259 ikinci pilot Jeffrey B. Skilesin q\u0259zadan sonra h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri adekvat olub. Hudson \u00e7ay\u0131na enm\u0259 q\u0259rar\u0131 yegan\u0259 d\u00fczg\u00fcn q\u0259rar olub.<\/p>\n<p>Bu q\u0259za istinsna olmaqla, dig\u0259r hallarda suya q\u0259za eni\u015fi ed\u0259n t\u0259yyar\u0259l\u0259rin g\u00f6y\u0259rt\u0259sind\u0259 sa\u011f qalan \u00e7ox az s\u0259rni\u015fin olub.<\/p>\n<p><strong>Ara\u015fd\u0131rmalara g\u00f6r\u0259, t\u0259yyar\u0259 q\u0259zalar\u0131n\u0131n 75 faizi qalxma v\u0259 eni\u015f zaman\u0131, 25 faizi is\u0259 u\u00e7u\u015f zaman\u0131 ba\u015f verir.<\/strong><\/p>\n<p>U\u00e7u\u015f zaman\u0131 \u0259n \u00e7ox rast g\u0259lin\u0259n risk m\u00fch\u0259rrik nasazl\u0131\u011f\u0131ndan qaynaqlansa da, eni\u015f zaman\u0131 pilotun s\u0259hvl\u0259ri d\u0259 h\u0259lledici rol oynay\u0131r. Ara\u015fd\u0131rmalara g\u00f6r\u0259, t\u0259yyar\u0259 q\u0259zalar\u0131n\u0131n 50 faizind\u0259n \u00e7oxu u\u00e7u\u015f hey\u0259tinin g\u00fcnah\u0131, 20 faizi t\u0259yyar\u0259d\u0259 nasazl\u0131q, 5-10 faizi m\u00fcvafiq texniki xidm\u0259tin g\u00f6st\u0259rilm\u0259m\u0259si s\u0259b\u0259bi il\u0259 ba\u015f verir.<\/p>\n<p>Meteoroloji \u015f\u0259rait, qu\u015flarla toqqu\u015fma, yan\u011f\u0131n, t\u0259xribat v\u0259 s amill\u0259r d\u0259 var. Aviasiyan\u0131n ilk ill\u0259rind\u0259 q\u0259zalar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti texnoloji \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar s\u0259b\u0259bind\u0259n texniki s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n ba\u015f verirdi. Amma bu g\u00fcn v\u0259ziyy\u0259t d\u0259yi\u015fib. \u00c7\u00fcnki texnologiyan\u0131n inki\u015faf\u0131 il\u0259 hava n\u0259qliyyat\u0131na t\u0259l\u0259bat art\u0131b, u\u00e7u\u015flar\u0131n say\u0131 v\u0259 u\u00e7u\u015f istiqam\u0259tl\u0259ri art\u0131b, eyni zamanda t\u0259yyar\u0259l\u0259r texniki c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259kmill\u0259\u015fib. Texnologiya inki\u015faf etdikc\u0259 pilotlar\u0131n v\u0259 texniki i\u015f\u00e7il\u0259rin \u00e7iynin\u0259 getdikc\u0259 daha az y\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr. Ancaq yen\u0259 d\u0259 insan amili \u2013 pilotlardan qaynaqlanan probleml\u0259r bu g\u00fcn t\u0259yyar\u0259 q\u0259zalar\u0131n\u0131n 50 faizini t\u0259\u015fkil edir. Bu v\u0259ziyy\u0259tin \u0259sas s\u0259b\u0259bi pilotlar\u0131n texniki probleml\u0259ri gec d\u0259rk etm\u0259l\u0259ri v\u0259 avtopilota \u00e7ox g\u00fcv\u0259nm\u0259l\u0259ridir.<\/p>\n<p>U\u00e7u\u015fdan \u0259vv\u0259l sa\u011flaml\u0131q yoxlamalar\u0131ndan ke\u00e7m\u0259l\u0259rin\u0259 baxmayaraq, pilotlar\u0131n sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259ti h\u0259mi\u015f\u0259 m\u00fch\u00fcm amildir. M\u0259s\u0259l\u0259n, s\u0131rf bu s\u0259b\u0259bd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 v\u0259 ya dig\u0259r sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rind\u0259n qa\u00e7maq \u00fc\u00e7\u00fcn 2 pilot u\u00e7u\u015f zaman\u0131 he\u00e7 vaxt eyni yem\u0259yi yemir. Pilotlar\u0131n \u015f\u0259xsi h\u0259yat\u0131 da u\u00e7u\u015f t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi bax\u0131m\u0131ndan h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Yen\u0259 pilotlar\u0131n idar\u0259etm\u0259 v\u0259 sisteml\u0259rd\u0259n m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 etm\u0259m\u0259si, g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri s\u0259hv oxumas\u0131, \u00f6z\u00fcn\u0259 h\u0259dd\u0259n art\u0131q inaml\u0131 olmalar\u0131, q\u00fcll\u0259d\u0259n veril\u0259n g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259m\u0259l\u0259ri, havaya qalxmadan \u0259vv\u0259l idar\u0259etm\u0259 sisteml\u0259rind\u0259 s\u0259hl\u0259nkarl\u0131q v\u0259 diqq\u0259tsizlikl\u0259r d\u0259 u\u00e7u\u015fun t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Hava yolu \u015firk\u0259tl\u0259rinin pilotlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 yor\u011funlu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 almadan h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri u\u00e7u\u015f planlar\u0131 q\u0259zalara yol a\u00e7\u0131r.<\/p>\n<p>Hava h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 n\u0259zar\u0259t personal\u0131na, u\u00e7u\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 \u00fczr\u0259 m\u0259sul i\u015f\u00e7il\u0259r\u0259, y\u00fckl\u0259yicil\u0259r\u0259, yanacaq dolduruculara v\u0259 ya texniki xidm\u0259t m\u00fch\u0259ndisl\u0259rin\u0259 etinas\u0131zl\u0131q da t\u0259yyar\u0259 q\u0259zalar\u0131nda insan t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dil\u0259n risk faktorudur.<\/p>\n<p>Texniki s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n yaranan probleml\u0259r d\u0259 g\u00f6zard\u0131 edilm\u0259m\u0259lidir. H\u0259r u\u00e7u\u015fdan \u0259vv\u0259l t\u0259yyar\u0259nin \u0259sas hiss\u0259l\u0259ri hesab edil\u0259n m\u00fch\u0259rrik, qanad, yanacaq \u00e7\u0259ni, g\u00f6vd\u0259si, a\u015fa\u011f\u0131 hiss\u0259si, eni\u015f qur\u011fusu yoxlan\u0131lsa da, b\u0259z\u0259n yoxlan\u0131lan hiss\u0259l\u0259r problem yarada bilir. Bu bax\u0131mdan m\u00fch\u0259ndis-texniki i\u015f\u00e7il\u0259rin m\u00fch\u00fcm rolu var. Texniki s\u0259hvl\u0259r d\u0259 hava liman\u0131n\u0131n idar\u0259 olunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan u\u00e7u\u015f riski yarad\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, hava limanlar\u0131nda radio v\u0259 hava h\u0259r\u0259k\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn k\u00f6m\u0259k\u00e7i cihaz v\u0259 sisteml\u0259rin v\u0259ziyy\u0259ti u\u00e7u\u015f t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox \u00f6n\u0259mlidir. Pilotun \u0259mrl\u0259r\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, idar\u0259etm\u0259 s\u0259thl\u0259rinin nasazl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya m\u00fch\u0259rrikin nasazl\u0131\u011f\u0131 birba\u015fa u\u00e7u\u015fa t\u0259sir edir.<\/p>\n<p>Elektron sisteml\u0259rd\u0259ki s\u0259hvl\u0259r d\u0259 t\u0259yyar\u0259 q\u0259zalar\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda hesab olunur. Bununla bel\u0259, texniki bax\u0131mdan nasaz olan h\u0259r bir t\u0259yyar\u0259nin q\u0259zaya u\u011frayaca\u011f\u0131n\u0131 dem\u0259y\u0259 d\u0259 \u0259sas yoxdur. \u00c7\u00fcnki t\u0259yyar\u0259d\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fc cihazlar\u0131n\u0131n ehtiyat n\u00fcsx\u0259si var. M\u0259s\u0259l\u0259n, yanacaq g\u00f6st\u0259ricisi nasaz olduqda, v\u0259ziyy\u0259ti yanacaq s\u0259rfiyyat\u0131 g\u00f6st\u0259ricisind\u0259n izl\u0259m\u0259k olar v\u0259 ya h\u00fcnd\u00fcrl\u00fck \u00f6l\u00e7\u0259n cihaz i\u015fl\u0259mirs\u0259, ba\u015fqa sistemd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k olar. T\u0259yyar\u0259l\u0259r istehsal edildikd\u0259n sonra onlar aid olduqlar\u0131 hava yolu \u015firk\u0259ti, istehsal\u00e7\u0131 v\u0259 ba\u011fl\u0131 olduqlar\u0131 \u00f6lk\u0259nin aviasiya orqanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n daim n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259 zaman-zaman t\u0259yyar\u0259l\u0259rd\u0259ki sisteml\u0259rd\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r v\u0259 laz\u0131mi t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 aparmayan \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 lisenziyalar\u0131n\u0131 almaqla c\u0259zalar verilir. T\u0259yyar\u0259l\u0259rin texniki xidm\u0259ti insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilir v\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, tarixd\u0259 texniki s\u0259hvl\u0259r s\u0259b\u0259bind\u0259n \u00e7oxlu q\u0259zalar olur. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2004-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r 10 il \u0259rzind\u0259 AB\u015e-da t\u0259yyar\u0259 q\u0259zalar\u0131n\u0131n 42 faizi texniki xidm\u0259t s\u0259hvl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verib. Planl\u0131 v\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f 2 n\u00f6v t\u0259mir var. Planla\u015fd\u0131r\u0131lan texniki xidm\u0259t t\u0259yyar\u0259 havaya qalxmazdan \u0259vv\u0259l ki\u00e7ik \u0259m\u0259liyyatlardan tutmu\u015f t\u0259yyar\u0259nin b\u00fct\u00fcn hiss\u0259l\u0259rini vintl\u0259rind\u0259n ay\u0131r\u0131b bir-bir yoxlama\u011fa q\u0259d\u0259rdir.<\/p>\n<p>Bu texniki xidm\u0259tl\u0259r t\u0259yyar\u0259nin qalxma v\u0259 eni\u015f say\u0131na v\u0259 u\u00e7u\u015flar\u0131n say\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u0259yi\u015fir. Metal yor\u011funlu\u011fu daim n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlan\u0131l\u0131r. Vaxta\u015f\u0131r\u0131 t\u0259yyar\u0259l\u0259r rentgen\u0259 \u00e7\u0259kilir v\u0259 \u00e7atlar\u0131 olan hiss\u0259l\u0259r d\u0259rhal d\u0259yi\u015fdirilir. Bundan \u0259lav\u0259, h\u0259r 3-5 g\u00fcnd\u0259n bir t\u0259yyar\u0259nin qanadlar\u0131, \u015fassisi, oksigen sisteml\u0259ri, i\u015f\u0131qlar\u0131 v\u0259 xarici g\u00fcc bloku yoxlan\u0131l\u0131r. Orta hesabla, t\u0259yyar\u0259nin daxili sisteml\u0259ri h\u0259r 8 aydan bir \u0259sasl\u0131 t\u0259mir olunur. 12-17 ayda t\u0259yyar\u0259nin xarici g\u00f6vd\u0259sind\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n \u00e7atlar\u0131n v\u0259 korroziyan\u0131n olub-olmad\u0131\u011f\u0131 yoxlan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda t\u0259yyar\u0259l\u0259rd\u0259 pis hava \u015f\u0259raitin\u0259 qar\u015f\u0131 u\u00e7u\u015flar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r c\u00fcr texniki avadanl\u0131q var. M\u0259s\u0259l\u0259n, pilotlar pis hava \u015f\u0259raitind\u0259 indikatorlar\u0131n v\u0259 avtopilotun k\u00f6m\u0259yi il\u0259 p\u0259nc\u0259r\u0259d\u0259n bay\u0131ra baxmadan t\u0259yyar\u0259l\u0259ri idar\u0259 ed\u0259 bilirl\u0259r. Avtomatik enm\u0259 rejimind\u0259 t\u0259yyar\u0259 salamat yer\u0259 \u00e7at\u0131r. G\u00fccl\u00fc k\u00fcl\u0259kl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 da sisteml\u0259r m\u00f6vcuddur. Buna baxmayaraq, t\u0259yyar\u0259 q\u0259zalar\u0131n\u0131n 5 faizi meteoroloji \u015f\u0259raitl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ld\u0131r\u0131m vurmalar\u0131 is\u0259 ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 hesab olunmur. U\u00e7u\u015fdan qorxanlar\u0131n kabusu olan turbulentlik \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00fcvafiq sabitl\u0259m\u0259 sisteml\u0259ri var. Ad\u0259t\u0259n havada temperaturun d\u0259yi\u015fm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan turbulentlikl\u0259r u\u00e7u\u015fun t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini pozmur. \u00c7\u00fcnki t\u0259yyar\u0259l\u0259r turbulentliy\u0259 davaml\u0131 istehsal olunur.<\/p>\n<p><strong>T\u0259yyar\u0259l\u0259rin qu\u015flarla toqqu\u015fmas\u0131 is\u0259 \u00e7ox ciddi problem olaraq qal\u0131r.<\/strong>\u00a0\u00c7\u00fcnki b\u00f6y\u00fck s\u00fcr\u0259tl\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n n\u0259h\u0259ng t\u0259yyar\u0259nin ki\u00e7ik d\u0259 olsa bir cisiml\u0259 toqqu\u015fmas\u0131 tonlarla b\u00f6y\u00fck q\u00fcvv\u0259l\u0259rin toqqu\u015fmas\u0131 effekti yarad\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, m\u00fch\u0259rrik\u0259 do\u011fru u\u00e7an qu\u015flar m\u00fch\u0259rriki s\u0131radan \u00e7\u0131xara, \u00f6n \u015f\u00fc\u015f\u0259y\u0259 \u00e7\u0131rp\u0131la v\u0259 pilotlar\u0131n g\u00f6rm\u0259sin\u0259 mane ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>U\u00e7u\u015f zaman\u0131 mobil telefondan istifad\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259si h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00fcbahis\u0259li m\u0259s\u0259l\u0259dir. H\u0259l\u0259lik telefonlar ad\u0259t\u0259n u\u00e7u\u015flarda qalxma v\u0259 enm\u0259 zaman\u0131 tamamil\u0259 s\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcr. B\u0259zi avia\u015firk\u0259tl\u0259rd\u0259 v\u0259 yeni t\u0259yyar\u0259 modell\u0259rind\u0259 bu m\u0259hdudiyy\u0259t aradan qald\u0131r\u0131l\u0131b. Bununla bel\u0259, telefonlar haqq\u0131nda \u00fcmumi q\u0259bul edil\u0259n m\u0259lumat ondan ibar\u0259tdir ki, havada siqnallar\u0131n m\u00fcdaxil\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 texniki probleml\u0259r yarana bil\u0259r ki, bu da t\u0259yyar\u0259nin q\u0259zaya u\u011framas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u018fsas q\u0259za s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 t\u0259yyar\u0259l\u0259rin uzun m\u00fcdd\u0259t istismar\u0131ndan sonra g\u00f6vd\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7atlar\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si v\u0259 metal yor\u011funlu\u011funun yaranmas\u0131d\u0131r. T\u0259yyar\u0259nin q\u0259t etdiyi m\u0259saf\u0259, istifad\u0259 m\u00fcdd\u0259ti, eni\u015f v\u0259 qalxma say\u0131 kimi parametrl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 hiss\u0259l\u0259r t\u0259mir edilir v\u0259 ya d\u0259yi\u015fdirilir. Bununla t\u0259yyar\u0259nin i\u015fl\u0259k hiss\u0259 v\u0259 mexanizml\u0259ri saz v\u0259ziyy\u0259td\u0259 saxlan\u0131l\u0131r. Lakin laz\u0131mi texniki qulluq t\u0259yyar\u0259nin ya\u015f\u0131n\u0131 arxa plana ke\u00e7irmir. \u00dcmumilikd\u0259 istehsal\u00e7\u0131lar t\u0259yyar\u0259l\u0259rin 20 il istismar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturlar. Sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 t\u0259yyar\u0259nin istismar\u0131 arzuolunan hesab edilmir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X\u0259b\u0259r verildiyi kimi, AZAL-a m\u0259xsus J2-8243 n\u00f6mr\u0259li Bak\u0131-Qrozn\u0131 reysini yerin\u0259 yetir\u0259n \u201cEmbraer 190\u201d t\u0259yyar\u0259si Aktau \u015f\u0259h\u0259rinin 3 km yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda q\u0259zaya u\u011fray\u0131b. \u0130lkin m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, hadis\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b hava g\u0259misinin qu\u015f s\u00fcr\u00fcs\u00fc il\u0259 toqqu\u015fmas\u0131 olub. T\u0259yyar\u0259d\u0259 5 ekipaj \u00fczv\u00fc olmaqla, \u00fcmumilikd\u0259 67 n\u0259f\u0259r &#8211; 37 Az\u0259rbaycan, 16 Rusiya, 6 Qazax\u0131stan v\u0259 3 Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olub. Haz\u0131rda bilin\u0259n odur ki, t\u0259yyar\u0259 SOS siqnal\u0131 ver\u0259nd\u0259n 1 saat sonra Aktauda s\u0259rt q\u0259za eni\u015fi edib. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, q\u0259zadan sonra pilotlar\u0131n t\u0259yyar\u0259ni niy\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 u\u00e7du\u011fu X\u0259z\u0259r d\u0259nizin\u0259 eni\u015f etm\u0259m\u0259l\u0259ri sual\u0131 e\u015fidilir. Suya enm\u0259 ilk a\u011fla&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":776904,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/762fd000362431e0c18c2bb905ad28ac.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/762fd000362431e0c18c2bb905ad28ac.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/762fd000362431e0c18c2bb905ad28ac.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/762fd000362431e0c18c2bb905ad28ac-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/762fd000362431e0c18c2bb905ad28ac-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/762fd000362431e0c18c2bb905ad28ac-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/762fd000362431e0c18c2bb905ad28ac.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/762fd000362431e0c18c2bb905ad28ac.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/762fd000362431e0c18c2bb905ad28ac-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/762fd000362431e0c18c2bb905ad28ac.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"X\u0259b\u0259r verildiyi kimi, AZAL-a m\u0259xsus J2-8243 n\u00f6mr\u0259li Bak\u0131-Qrozn\u0131 reysini yerin\u0259 yetir\u0259n \u201cEmbraer 190\u201d t\u0259yyar\u0259si Aktau \u015f\u0259h\u0259rinin 3 km yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda q\u0259zaya u\u011fray\u0131b. \u0130lkin m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, hadis\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b hava g\u0259misinin qu\u015f s\u00fcr\u00fcs\u00fc il\u0259 toqqu\u015fmas\u0131 olub. T\u0259yyar\u0259d\u0259 5 ekipaj \u00fczv\u00fc olmaqla, \u00fcmumilikd\u0259 67 n\u0259f\u0259r &#8211; 37 Az\u0259rbaycan, 16 Rusiya, 6 Qazax\u0131stan v\u0259 3 Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olub. Haz\u0131rda bilin\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/776903"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=776903"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/776903\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":776905,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/776903\/revisions\/776905"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/776904"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=776903"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=776903"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=776903"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}