{"id":777203,"date":"2024-12-26T09:22:19","date_gmt":"2024-12-26T05:22:19","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=777203"},"modified":"2024-12-26T09:22:19","modified_gmt":"2024-12-26T05:22:19","slug":"saxta-diplom-b%c9%99lasi-cixis-yolu-n%c9%99dir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=777203","title":{"rendered":"Saxta diplom b\u0259las\u0131 &#8211; \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu n\u0259dir&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 diplomlar \u0259h\u0259miyy\u0259tli olmayacaq; qanunvericiliyin s\u0259rtliyi problemi h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t deyil<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259nin bitm\u0259y\u0259n probleml\u0259rind\u0259n biri d\u0259 saxta diplom m\u0259s\u0259l\u0259sidir. \u018fg\u0259r \u0259vv\u0259ll\u0259r bel\u0259 diplomlar\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00f6z\u0259l universitetl\u0259r (ABU, T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr v\u0259 s.) verirdis\u0259, indi xaricd\u0259n \u201cidxal olunur\u201d.<\/p>\n<p>H\u0259r il y\u00fczl\u0259rl\u0259 orta m\u0259kt\u0259b m\u0259zunu \u201cxaricd\u0259 t\u0259hsil\u201d \u015firk\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n, yaxud \u00f6z\u00fc birba\u015fa \u0259laq\u0259 quraraq m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n universitetl\u0259r\u0259\u00a0 \u00fcz tutur v\u0259 bir \u00e7oxu da sonda saxta diplomla qay\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u201cT\u0259\u0259ss\u00fcf hissi il\u0259 qeyd edir\u0259m ki, b\u0259zi \u015f\u0259xsl\u0259r saxta diplomlar \u0259sas\u0131nda onlayn m\u00fcraci\u0259tl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irirl\u0259r. Biz bel\u0259 hallar\u0131 dem\u0259k olar ki, h\u0259r g\u00fcn a\u015fkarlay\u0131r\u0131q\u201d.<\/p>\n<p><strong>Bunu T\u0259hsild\u0259 Keyfiyy\u0259t T\u0259minat\u0131 Agentliyinin (TKTA) \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259dri Tural \u018fhm\u0259dov \u201cAz\u0259rbaycan m\u00fc\u0259llimi\u201d q\u0259zetin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 deyib. O bildirib ki, h\u0259tta 2021-2022-ci ill\u0259rd\u0259 saxta diplomlar \u0259sas\u0131nda veril\u0259n 9 \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259ni a\u015fkarlayaraq l\u0259\u011fv edibl\u0259r: &#8220;Bunun a\u015fkarlanmas\u0131 nec\u0259 ba\u015f verdi? Agentliy\u0259 edil\u0259n m\u00fcraci\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 ekspertiza apar\u0131lark\u0259n T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131n\u0131n Karab\u00fck Universiteti t\u0259r\u0259find\u0259n verildiyi iddia edil\u0259n 6 diplomun saxta oldu\u011funu a\u015fkarlad\u0131q v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 cari ild\u0259 tan\u0131nma il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259min m\u00fcraci\u0259tl\u0259r\u0259 imtina q\u0259rar\u0131 verdik. Bu, bizd\u0259 ciddi \u015f\u00fcbh\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6z\u00fcged\u0259n universitetin ad\u0131ndan \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 d\u0259 veril\u0259n diplomlar\u0131 yenid\u0259n ara\u015fd\u0131rd\u0131q v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin aidiyy\u0259ti qurumlar\u0131na sor\u011fu g\u00f6nd\u0259rdik&#8221;.<\/strong><\/p>\n<p>Tural \u018fhm\u0259dovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, n\u0259tic\u0259d\u0259 2021-ci ild\u0259 1 n\u0259f\u0259r\u0259, 2022-ci ild\u0259 8 n\u0259f\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 9 n\u0259f\u0259rin saxta diplom m\u00fcraci\u0259ti \u0259sas\u0131nda verilmi\u015f \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259l\u0259r m\u00fcvafiq \u0259mrl\u0259 l\u0259\u011fv edilib: \u201cSon vaxtlar \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259l\u0259rin saxtala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 c\u0259hdl\u0259rini d\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck v\u0259 bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn aidiyy\u0259ti qurumlarla birlikd\u0259 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bundan \u0259lav\u0259, i\u015f\u0259g\u00f6t\u00fcr\u0259nl\u0259r t\u0259qdim edil\u0259n \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259l\u0259rin h\u0259qiqiliyini s\u0259hif\u0259miz \u00fcz\u0259rind\u0259n onlayn yoxlamaq imkan\u0131 qazan\u0131blar. Bu kimi hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 bir daha i\u015f\u0259g\u00f6t\u00fcr\u0259nl\u0259r\u0259 s\u0259sl\u0259nib m\u00fcvafiq \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259l\u0259rin h\u0259qiqiliyini agentliyin s\u0259hif\u0259sind\u0259n yoxlamalar\u0131n\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edirik\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/innews.media\/uploads\/news\/2023-02\/_innews_5a6415de88a853daa9268e7ca_o.jpg\" alt=\"Ceyhun M\u0259mm\u0259dov: &quot;Az\u0259rbaycan xalq\u0131 bu cinay\u0259ti he\u00e7 zaman unutmayacaq&quot; |  innews.media\" \/><\/p>\n<p><strong>Ceyhun M\u0259mm\u0259dov<\/strong><\/p>\n<p><strong>Deputat Ceyhun M\u0259mm\u0259dov \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da \u015f\u0259rhind\u0259 bildirdi ki, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar edilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, yen\u0259 d\u0259 b\u0259zi v\u0259t\u0259nda\u015flar yanl\u0131\u015f yola ba\u015f vururlar v\u0259 saxta diplomlarla i\u015f\u0259 d\u00fcz\u0259lm\u0259y\u0259 v\u0259 ya saxta diplomlar\u0131 d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131nda i\u015f\u0259 d\u00fcz\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259y\u0259 v\u0259 ya d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131nda tan\u0131tma\u011fa c\u0259hd edirl\u0259r:<\/strong>\u00a0\u201cH\u0259r k\u0259s anlamal\u0131d\u0131r ki, \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrl\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 bu g\u00fcn texnologiya v\u0259 imkanlar xeyli inki\u015faf edib. \u018fvv\u0259ll\u0259r bel\u0259 hallar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k daha \u00e7ox vaxt al\u0131rd\u0131sa, art\u0131q bu proses xeyli asanla\u015f\u0131b. Art\u0131q aidiyy\u0259ti qurumlar\u0131n platformalar\u0131na daxil olaraq, m\u0259lumatlar\u0131 d\u0259rhal t\u0259sdiql\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Sistemin olmad\u0131\u011f\u0131, prosesin tam t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259diyi d\u00f6vrd\u0259 bu kimi add\u0131mlar atmaq m\u00fcmk\u00fcn idi. \u0130ndi is\u0259 qeyri-m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, y\u0259ni \u00e7ox \u00e7\u0259tin bir proses\u0259 \u00e7evrilib. Art\u0131q Az\u0259rbaycanda Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi yan\u0131nda agentlik f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir ki, x\u00fcsusi bir baza yarad\u0131b. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir saxtala\u015fd\u0131rma etm\u0259k v\u0259 ya saxta diplomlar\u0131 tan\u0131tmaq olduqca \u00e7\u0259tin v\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir proses\u0259 \u00e7evrilib. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015flara t\u00f6vsiy\u0259 olunur ki, bel\u0259 yanl\u0131\u015f yollara ba\u015f vurmas\u0131nlar. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, h\u0259l\u0259 d\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 bir qrup v\u0259t\u0259nda\u015f var ki, onlar m\u0259qs\u0259d v\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 qeyri-qanuni yollarla \u00e7atma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Onlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r ki, bu yolla n\u0259y\u0259s\u0259 nail ola v\u0259 harasa i\u015f\u0259 d\u00fcz\u0259l\u0259 bil\u0259rl\u0259r. \u0130ndiki d\u00f6vrd\u0259 \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 bilik v\u0259 bacar\u0131qd\u0131r. \u018fg\u0259r kims\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u0259 ki, diplom yet\u0259rlidir, bu yanl\u0131\u015f yana\u015fmad\u0131r. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 diplomlar o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131mayacaq. Bu fikir o q\u0259d\u0259r d\u0259 yax\u015f\u0131 s\u0259sl\u0259nm\u0259s\u0259 d\u0259, bilik v\u0259 savad \u0259sas meyard\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/1658318393\/1589192278_kamran4.jpg\" alt=\"Kamran \u018fs\u0259dov izl\u0259yicini t\u0259hqir etdi \u2014 Foto\" \/><\/p>\n<p><strong>Kamran \u018fs\u0259dov<\/strong><\/p>\n<p><strong>T\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov hesab edir ki, saxta diplomlar\u0131n m\u00f6vcudlu\u011fu c\u0259miyy\u0259tin t\u0259hsil sistemin\u0259 olan inam\u0131n\u0131 sars\u0131d\u0131r, i\u015f bazar\u0131nda keyfiyy\u0259t standartlar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131r v\u0259 d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131na dair ciddi suallar yarad\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201cBu problemin d\u0259rin k\u00f6kl\u0259ri, h\u0259lli yollar\u0131 v\u0259 d\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n \u00f6yr\u0259nil\u0259n d\u0259rsl\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 daha geni\u015f baxma\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b edir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n &#8220;T\u0259hsil haqq\u0131nda&#8221; Qanununun 5-ci madd\u0259sind\u0259 t\u0259hsilin \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131, keyfiyy\u0259ti v\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131 prinsipl\u0259ri \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Bununla yana\u015f\u0131, saxta diplomlar\u0131n geni\u015f yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 m\u00fchitl\u0259rd\u0259 bu prinsipl\u0259rin pozuldu\u011fu m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 320-ci madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, saxta s\u0259n\u0259dl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 istifad\u0259si cinay\u0259t m\u0259suliyy\u0259tin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Lakin qanunvericiliyin s\u0259rtliyi problemi h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t deyil. Praktikada icra mexanizml\u0259ri, institusional n\u0259zar\u0259t v\u0259 ictimai maarifl\u0259ndirm\u0259 \u00e7ox z\u0259if qal\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan \u00fczr\u0259 d\u0259qiq statistik m\u0259lumatlar m\u0259hduddur, lakin beyn\u0259lxalq t\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, d\u00fcnya \u00fczr\u0259 saxta diplomlardan istifad\u0259 ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 h\u0259r il art\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2020-ci ild\u0259 Avropa T\u0259hsil Fondu (ETF) t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lan t\u0259dqiqatda qeyd edilir ki, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015f bazar\u0131na t\u0259qdim edil\u0259n s\u0259n\u0259dl\u0259rin 5-10%-i saxta ola bil\u0259r. Az\u0259rbaycanda da zaman-zaman saxta diplom qalmaqallar\u0131 geni\u015f ictimaiyy\u0259tin diqq\u0259tin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur. Bu hallar t\u0259kc\u0259 f\u0259rdi f\u0131r\u0131ldaq\u00e7\u0131l\u0131q aktlar\u0131 kimi deyil, h\u0259m d\u0259 institusional n\u0259zar\u0259tin z\u0259ifliyinin g\u00f6st\u0259ricisi kimi q\u0259bul edilir&#8221;.<\/p>\n<p><strong>\u0130nsanlar\u0131n saxta diplomlara m\u00fcraci\u0259t etm\u0259l\u0259rinin s\u0259b\u0259bl\u0259rini \u015f\u0259rh ed\u0259n ekspert bildirdi ki, birinci s\u0259b\u0259b t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin m\u0259zunlar\u0131 i\u015f bazar\u0131n\u0131n real t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun haz\u0131rlaya bilm\u0259m\u0259sidir:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri il\u0259 i\u015f\u0259g\u00f6t\u00fcr\u0259nl\u0259r aras\u0131nda z\u0259if \u0259laq\u0259l\u0259r bir \u00e7ox insanda &#8220;diplom yaln\u0131z formal t\u0259l\u0259bdir&#8221; t\u0259\u0259ss\u00fcrat\u0131n\u0131 yarad\u0131r. Bununla yana\u015f\u0131, y\u00fcks\u0259k t\u0259hsil haqq\u0131, sosial b\u0259rab\u0259rsizlik v\u0259 t\u0259hsilin \u0259l\u00e7atan olmamas\u0131 da b\u0259zi f\u0259rdl\u0259ri alternativ yollar axtarma\u011fa vadar edir.<\/p>\n<p>D\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 baxd\u0131qda, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bu probleml\u0259 u\u011furla m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. M\u0259s\u0259l\u0259n, Finlandiyada b\u00fct\u00fcn t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin m\u0259zunlar\u0131n\u0131n diplomlar\u0131 vahid milli qeydiyyat bazas\u0131nda saxlan\u0131l\u0131r. Bu sistem i\u015f\u0259g\u00f6t\u00fcr\u0259nl\u0259r\u0259 veril\u0259n diplomlar\u0131n orijinall\u0131\u011f\u0131n\u0131 saniy\u0259l\u0259r \u0259rzind\u0259 yoxlamaq imkan\u0131 verir. AB\u015e-da \u201cNational Student Clearinghouse\u201d adl\u0131 platforma ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 i\u015f\u0259g\u00f6t\u00fcr\u0259nl\u0259r v\u0259 d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atan edir. Bu yana\u015fma yaln\u0131z saxta diplomlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqla kifay\u0259tl\u0259nmir, h\u0259m d\u0259 diplomlar\u0131n keyfiyy\u0259tini t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n<p><strong>\u0130nki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 bu probleml\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn daha sistemli yana\u015fmalar t\u0259tbiq olunur. Hindistanda \u201cNational Academic Depository\u201d sistemi vasit\u0259sil\u0259 diplomlar elektron \u015f\u0259kild\u0259 saxlan\u0131l\u0131r v\u0259 yaln\u0131z s\u0259lahiyy\u0259tli \u015f\u0259xsl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. Bu, h\u0259m saxtakarl\u0131\u011f\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r, h\u0259m d\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min edir.<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan t\u0259hsil sistemi \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 bel\u0259 bir inteqrasiya olunmu\u015f yana\u015fma z\u0259ruridir. B\u00fct\u00fcn t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin diplomlar\u0131, qiym\u0259t c\u0259dv\u0259ll\u0259ri v\u0259 dig\u0259r akademik s\u0259n\u0259dl\u0259ri elektron bazada saxlanmal\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 il\u0259 \u00f6z\u0259l sektorun istifad\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atan olmal\u0131d\u0131r. Bu baza yaln\u0131z yerli deyil, beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 d\u0259 t\u0259sdiq oluna bil\u0259n bir sistem olmal\u0131d\u0131r. Bel\u0259 bir yana\u015fma h\u0259m yerli, h\u0259m d\u0259 xarici i\u015f\u0259g\u00f6t\u00fcr\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan diplomlar\u0131n\u0131n etibarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259rdi.<\/p>\n<p><em>Maarifl\u0259ndirm\u0259 d\u0259 bu problemin h\u0259llind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. C\u0259miyy\u0259t aras\u0131nda \u201cdiplom yox, bacar\u0131q \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir\u201d mesaj\u0131 daha geni\u015f yay\u0131lmal\u0131d\u0131r. T\u0259hsil sistemi bacar\u0131qlara \u0259saslanan yana\u015fmaya ke\u00e7id etm\u0259li, i\u015f\u0259g\u00f6t\u00fcr\u0259nl\u0259r is\u0259 i\u015f\u0259 q\u0259bul prosesind\u0259 yaln\u0131z diplom deyil, eyni zamanda praktiki bacar\u0131qlar\u0131 v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259ni \u0259sas g\u00f6t\u00fcrm\u0259lidir. Bununla yana\u015f\u0131, saxta diplom haz\u0131rlayanlara qar\u015f\u0131 h\u00fcquqi t\u0259dbirl\u0259r s\u0259rtl\u0259\u015fdirilm\u0259li, ictimaiyy\u0259t aras\u0131nda bu c\u00fcr \u0259m\u0259ll\u0259rin qanunsuzlu\u011fu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatland\u0131rma kampaniyalar\u0131 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/em><\/p>\n<p>Saxta diplomlar yaln\u0131z f\u0259rdi bir m\u0259s\u0259l\u0259 deyil, bu, c\u0259miyy\u0259tin t\u0259hsil sistemin\u0259 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyin\u0259 olan inam\u0131n\u0131 sars\u0131d\u0131r. Problemin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn qanunvericiliyin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, elektron sisteml\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131, maarifl\u0259ndirm\u0259 t\u0259dbirl\u0259rinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 z\u0259ruridir. Yaln\u0131z bu c\u00fcr kompleks yana\u015fma n\u0259tic\u0259sind\u0259 saxta diplomlarla m\u00fcbariz\u0259d\u0259 u\u011fur \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 diplomlar \u0259h\u0259miyy\u0259tli olmayacaq; qanunvericiliyin s\u0259rtliyi problemi h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t deyil \u00d6lk\u0259nin bitm\u0259y\u0259n probleml\u0259rind\u0259n biri d\u0259 saxta diplom m\u0259s\u0259l\u0259sidir. \u018fg\u0259r \u0259vv\u0259ll\u0259r bel\u0259 diplomlar\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00f6z\u0259l universitetl\u0259r (ABU, T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr v\u0259 s.) verirdis\u0259, indi xaricd\u0259n \u201cidxal olunur\u201d. H\u0259r il y\u00fczl\u0259rl\u0259 orta m\u0259kt\u0259b m\u0259zunu \u201cxaricd\u0259 t\u0259hsil\u201d \u015firk\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n, yaxud \u00f6z\u00fc birba\u015fa \u0259laq\u0259 quraraq m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n universitetl\u0259r\u0259\u00a0 \u00fcz tutur v\u0259 bir \u00e7oxu da sonda saxta diplomla qay\u0131d\u0131rlar. \u201cT\u0259\u0259ss\u00fcf hissi il\u0259 qeyd edir\u0259m ki, b\u0259zi \u015f\u0259xsl\u0259r saxta diplomlar \u0259sas\u0131nda onlayn m\u00fcraci\u0259tl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irirl\u0259r. Biz bel\u0259 hallar\u0131 dem\u0259k olar ki, h\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":777204,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[23],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/b5091a6e5c192145b314c1198e933146.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/b5091a6e5c192145b314c1198e933146.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/b5091a6e5c192145b314c1198e933146.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/b5091a6e5c192145b314c1198e933146-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/b5091a6e5c192145b314c1198e933146-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/b5091a6e5c192145b314c1198e933146-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/b5091a6e5c192145b314c1198e933146.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/b5091a6e5c192145b314c1198e933146.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/b5091a6e5c192145b314c1198e933146-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/b5091a6e5c192145b314c1198e933146.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=23\" rel=\"category\">T\u0259hsil<\/a>","rttpg_excerpt":"G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 diplomlar \u0259h\u0259miyy\u0259tli olmayacaq; qanunvericiliyin s\u0259rtliyi problemi h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t deyil \u00d6lk\u0259nin bitm\u0259y\u0259n probleml\u0259rind\u0259n biri d\u0259 saxta diplom m\u0259s\u0259l\u0259sidir. \u018fg\u0259r \u0259vv\u0259ll\u0259r bel\u0259 diplomlar\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00f6z\u0259l universitetl\u0259r (ABU, T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr v\u0259 s.) verirdis\u0259, indi xaricd\u0259n \u201cidxal olunur\u201d. H\u0259r il y\u00fczl\u0259rl\u0259 orta m\u0259kt\u0259b m\u0259zunu \u201cxaricd\u0259 t\u0259hsil\u201d \u015firk\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n, yaxud \u00f6z\u00fc birba\u015fa \u0259laq\u0259 quraraq m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/777203"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=777203"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/777203\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":777205,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/777203\/revisions\/777205"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/777204"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=777203"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=777203"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=777203"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}