{"id":778171,"date":"2024-12-30T17:50:13","date_gmt":"2024-12-30T13:50:13","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=778171"},"modified":"2024-12-30T17:50:13","modified_gmt":"2024-12-30T13:50:13","slug":"bir-siqaret-insan-omrund%c9%99n-n%c9%99-q%c9%99d%c9%99r-alir-arasdirma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=778171","title":{"rendered":"Bir siqaret insan \u00f6mr\u00fcnd\u0259n n\u0259 q\u0259d\u0259r al\u0131r? \u2013 ARA\u015eDIRMA"},"content":{"rendered":"<p><strong>T\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bir siqaret \u00f6m\u00fcrd\u0259n orta hesabla 20 d\u0259qiq\u0259 al\u0131r v\u0259 bu, 2000-ci ild\u0259ki t\u0259xminl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 dem\u0259k olar ki, iki d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur. Bel\u0259likl\u0259, 20 siqaretd\u0259n ibar\u0259t bir qutu insan\u0131n \u00f6mr\u00fcn\u00fc orta hesabla yeddi saat azald\u0131r. \u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Yeni ara\u015fd\u0131rma siqaretin z\u0259r\u0259rini \u0259vv\u0259lkind\u0259n daha ciddi g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k insanlar\u0131 2025-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn siqaretd\u0259n tamamil\u0259 imtina etm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;London Universitet Kolleci&#8221;nin t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, g\u00fcnd\u0259 10 siqaret \u00e7\u0259k\u0259n bir insan 1 yanvarda siqareti buraxsa, 8 yanvara q\u0259d\u0259r bir tam g\u00fcn \u00f6mr\u00fcn\u00fc qoruya bil\u0259r. \u018fg\u0259r 5 fevralad\u0259k siqaretd\u0259n uzaq dursa, \u00f6mr\u00fcn\u0259 bir h\u0259ft\u0259, 5 avqustad\u0259k imtina ets\u0259, bir tam ay \u0259lav\u0259 ed\u0259 bil\u0259r. \u0130l sonuna q\u0259d\u0259r is\u0259 50 g\u00fcnl\u00fck \u00f6m\u00fcr itkisind\u0259n qa\u00e7a bil\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u0131n m\u00fc\u0259llifl\u0259rind\u0259n olan Dr. Sara Cekson (Sara Jackson) bildirib:\u00a0\u201c\u0130nsanlar \u00fcmumilikd\u0259 siqaretin z\u0259r\u0259rli oldu\u011funu bilirl\u0259r, lakin onun t\u0259sirini \u00e7ox vaxt ki\u00e7ildirl\u0259r. Siqaretd\u0259n imtina etm\u0259y\u0259nl\u0259r orta hesabla t\u0259xmin\u0259n on il \u00f6m\u00fcr itirirl\u0259r. Bu is\u0259 yax\u0131nlarla birlikd\u0259 ke\u00e7irilm\u0259li olan 10 d\u0259y\u0259rli il, xatir\u0259l\u0259r v\u0259 \u00f6n\u0259mli hadis\u0259l\u0259r dem\u0259kdir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Siqaretin geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f t\u0259sirl\u0259ri \u00a0<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnya \u00fczr\u0259 siqaret \u00e7\u0259km\u0259, qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bil\u0259n \u00f6l\u00fcm v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rin \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biridir v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli istifad\u0259\u00e7il\u0259rin \u00fc\u00e7d\u0259 ikisini \u00f6ld\u00fcr\u00fcr. B\u00f6y\u00fck Britaniyada siqaretin h\u0259r il t\u0259xmin\u0259n 80 min insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259ki x\u0259r\u00e7\u0259ng \u00f6l\u00fcml\u0259rinin d\u00f6rdd\u0259 birin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu\u011fu bildirilir.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat &#8220;B\u00f6y\u00fck Britaniya S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi&#8221; t\u0259r\u0259find\u0259n sifari\u015f olunub v\u0259 siqaretin t\u0259sirl\u0259rini ara\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fcnyada apar\u0131lm\u0131\u015f ilk b\u00f6y\u00fck t\u0259dqiqatlardan biri olan 1951-ci il &#8220;Britaniya H\u0259kiml\u0259ri T\u0259dqiqat\u0131&#8221;n\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 1996-c\u0131 ild\u0259n qad\u0131nlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 izl\u0259y\u0259n &#8220;Milyon Qad\u0131n T\u0259dqiqat\u0131&#8221;n\u0131n m\u0259lumatlar\u0131na \u0259saslan\u0131b.<\/p>\n<p>2000-ci ild\u0259 &#8220;BMJ&#8221;d\u0259 yay\u0131mlanan bir ara\u015fd\u0131rma bir siqaretin \u00f6m\u00fcrd\u0259n orta hesabla 11 d\u0259qiq\u0259 apard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rmi\u015fdi. Lakin son t\u0259dqiqat bu r\u0259q\u0259mi dem\u0259k olar ki, iki d\u0259f\u0259 art\u0131raraq ki\u015fil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn 17 d\u0259qiq\u0259, qad\u0131nlar \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 22 d\u0259qiq\u0259 olmaqla orta hesabla 20 d\u0259qiq\u0259y\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>Dr. Cekson \u0259lav\u0259 edib: \u201cB\u0259zi insanlar qocal\u0131qda xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rin \u00e7oxlu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq \u00f6mr\u00fcn bir ne\u00e7\u0259 ilini itirm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259dikl\u0259rini d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Lakin siqaret yaln\u0131z \u00f6mr\u00fcn sonundak\u0131 sa\u011flam olmayan ill\u0259ri q\u0131saltm\u0131r. \u018fksin\u0259, sa\u011flam orta ya\u015f d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rin ba\u015flamas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Bu, o dem\u0259kdir ki, 60 ya\u015f\u0131nda siqaret \u00e7\u0259k\u0259n bir insan 70 ya\u015fl\u0131 siqaret \u00e7\u0259km\u0259y\u0259n bir insan\u0131n sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 sahib olur\u201d.<\/p>\n<p><strong>Siqaretd\u0259n tamamil\u0259 imtinan\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259ti \u00a0<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar vur\u011fulay\u0131rlar ki, siqaretd\u0259n tamamil\u0259 imtina etm\u0259d\u0259n sa\u011flaml\u0131q v\u0259 \u00f6m\u00fcr uzunlu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 tam fayda \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u018fvv\u0259lki ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rib ki, siqaret \u00e7\u0259km\u0259yin t\u0259hl\u00fck\u0259siz bir h\u0259ddi yoxdur. G\u00fcnd\u0259 bir siqaret \u00e7\u0259k\u0259n bir insan\u0131n \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259liyi v\u0259 insult riski g\u00fcnd\u0259 20 siqaret \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 yaln\u0131z 50% a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Krall\u0131q H\u0259kiml\u0259r Kolleci&#8221;nin t\u00fct\u00fcn \u00fczr\u0259 x\u00fcsusi m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi professor Sancay Aqraval (Sanjay Agrawal) bildirib:\u00a0\u201cH\u0259r bir siqaret \u00e7\u0259kil\u0259n zaman h\u0259yat\u0131n qiym\u0259tli d\u0259qiq\u0259l\u0259rind\u0259n itir. Bunun \u00fcmumi t\u0259siri t\u0259kc\u0259 f\u0259rdl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, h\u0259m d\u0259 s\u0259hiyy\u0259 sistemimiz v\u0259 iqtisadiyyat\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn da\u011f\u0131d\u0131c\u0131d\u0131r. Bu t\u0259dqiqat, siqareti \u00f6l\u00fcm v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bil\u0259n \u0259sas s\u0259b\u0259bi kimi h\u0259d\u0259f\u0259 alma\u011f\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r vacib oldu\u011funu bir daha xat\u0131rlad\u0131r\u201d.\u00a0 (Valyuta.Az)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bir siqaret \u00f6m\u00fcrd\u0259n orta hesabla 20 d\u0259qiq\u0259 al\u0131r v\u0259 bu, 2000-ci ild\u0259ki t\u0259xminl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 dem\u0259k olar ki, iki d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur. Bel\u0259likl\u0259, 20 siqaretd\u0259n ibar\u0259t bir qutu insan\u0131n \u00f6mr\u00fcn\u00fc orta hesabla yeddi saat azald\u0131r. \u00a0 Yeni ara\u015fd\u0131rma siqaretin z\u0259r\u0259rini \u0259vv\u0259lkind\u0259n daha ciddi g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k insanlar\u0131 2025-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn siqaretd\u0259n tamamil\u0259 imtina etm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. &#8220;London Universitet Kolleci&#8221;nin t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, g\u00fcnd\u0259 10 siqaret \u00e7\u0259k\u0259n bir insan 1 yanvarda siqareti buraxsa, 8 yanvara q\u0259d\u0259r bir tam g\u00fcn \u00f6mr\u00fcn\u00fc qoruya bil\u0259r. \u018fg\u0259r 5 fevralad\u0259k siqaretd\u0259n uzaq dursa, \u00f6mr\u00fcn\u0259 bir h\u0259ft\u0259, 5&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":778172,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/941135a3b75ab0b4c2f7ccb0aab038fd.jpg",850,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/941135a3b75ab0b4c2f7ccb0aab038fd.jpg",850,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/941135a3b75ab0b4c2f7ccb0aab038fd.jpg",850,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/941135a3b75ab0b4c2f7ccb0aab038fd-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/941135a3b75ab0b4c2f7ccb0aab038fd-621x365.jpg",621,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/941135a3b75ab0b4c2f7ccb0aab038fd-840x494.jpg",640,376,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/941135a3b75ab0b4c2f7ccb0aab038fd.jpg",850,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/941135a3b75ab0b4c2f7ccb0aab038fd.jpg",850,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/941135a3b75ab0b4c2f7ccb0aab038fd-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/941135a3b75ab0b4c2f7ccb0aab038fd.jpg",850,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"T\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bir siqaret \u00f6m\u00fcrd\u0259n orta hesabla 20 d\u0259qiq\u0259 al\u0131r v\u0259 bu, 2000-ci ild\u0259ki t\u0259xminl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 dem\u0259k olar ki, iki d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur. Bel\u0259likl\u0259, 20 siqaretd\u0259n ibar\u0259t bir qutu insan\u0131n \u00f6mr\u00fcn\u00fc orta hesabla yeddi saat azald\u0131r. \u00a0 Yeni ara\u015fd\u0131rma siqaretin z\u0259r\u0259rini \u0259vv\u0259lkind\u0259n daha ciddi g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k insanlar\u0131 2025-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn siqaretd\u0259n tamamil\u0259 imtina etm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. &#8220;London&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/778171"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=778171"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/778171\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":778173,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/778171\/revisions\/778173"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/778172"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=778171"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=778171"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=778171"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}