{"id":778975,"date":"2025-01-04T18:46:55","date_gmt":"2025-01-04T14:46:55","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=778975"},"modified":"2025-01-04T18:46:55","modified_gmt":"2025-01-04T14:46:55","slug":"adi-yasil-ozu-ag-buzlu-adaya-iddialar-qrenlandiya-niy%c9%99-qiym%c9%99tli-olub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=778975","title":{"rendered":"Ad\u0131 ya\u015f\u0131l, \u00f6z\u00fc a\u011f, buzlu adaya iddialar &#8211; Qrenlandiya niy\u0259 qiym\u0259tli olub?"},"content":{"rendered":"<p>AB\u015e-nin yeni prezidenti Donald Tramp\u0131n dilind\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259n Qrenlandiya m\u00fcst\u0259qillik u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. Kanadan\u0131 Amerikan\u0131n yeni \u015ftat\u0131 kimi g\u00f6rm\u0259k ist\u0259y\u0259n Tramp Qrenlandiyan\u0131 ya pulla, ya da siyasi t\u0259zyiq yolu il\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k ist\u0259yir.<\/p>\n<p>Bu, AB\u015e-nin Qrenladiyaya ilk iddias\u0131 deyil. 1867-ci ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t katibi Uilyam Henri Syuard Qrenlandiyan\u0131 v\u0259 \u0130slandiyan\u0131 almaq imkanlar\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131b. AB\u015e Konqresind\u0259ki m\u00fcxalif\u0259t bu layih\u0259ni r\u0259dd edib. II d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra AB\u015e Qrenlandiyaya maraq g\u00f6st\u0259rib v\u0259 1946-c\u0131 ild\u0259 ada \u00fc\u00e7\u00fcn Danimarkaya 100 milyon dollar t\u0259klif edib. Danimarka is\u0259 buzlu torpa\u011f\u0131 satmaqdan imtina edib.<\/p>\n<p><strong>Ya\u015f\u0131l adan\u0131n soyuq tarixi<\/strong><\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/63a13835a42ed506537e53c03d453c9d.jpg\" alt=\"a434140d-c418-4270-b284-33150f2f4fbb.jpg (215 KB)\" width=\"744\" height=\"539\" \/><\/strong><\/p>\n<p>T\u0259xmin\u0259n 980-ci ild\u0259 vikinq Erik Roudi (\u201cQ\u0131rm\u0131z\u0131\u201d l\u0259q\u0259bli) qon\u015fusunu \u00f6ld\u00fcrd\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0130slandiyadan \u00fc\u00e7 illik s\u00fcrg\u00fcn\u0259 m\u0259hkum edilib. O, q\u0259rb\u0259 \u00fczm\u0259k v\u0259 ayd\u0131n havada q\u0259rbi \u0130slandiyan\u0131n da\u011f zirv\u0259l\u0259rind\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u0259n bir yer\u0259 \u00e7atmaq q\u0259rar\u0131na g\u0259lib. Bel\u0259likl\u0259, 982-ci ild\u0259 Qrenlandiyan\u0131n torpa\u011f\u0131na m\u00fct\u0259madi olaraq insan aya\u011f\u0131 d\u0259ym\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. XI \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 xristianl\u0131q adaya Erikin ikinci o\u011flu Leif Erikson t\u0259r\u0259find\u0259n g\u0259tirilib.<\/p>\n<p>1536-c\u0131 ild\u0259 Danimarka v\u0259 Norve\u00e7 r\u0259smi olaraq vahid d\u00f6vl\u0259td\u0259 birl\u0259\u015fdikd\u0259, Qrenlandiya Norve\u00e7in yox, Danimarkan\u0131n m\u00fclk\u00fc say\u0131lma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Ada il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r k\u0259sils\u0259 d\u0259, Danimarka kral\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc Qrenlandiyan\u0131n sahibi saymaqda davam edib. Bu m\u00fcnasib\u0259t Danimarka gerbin\u0259 q\u00fctb ay\u0131s\u0131n\u0131n t\u0259svirinin daxil edilm\u0259sind\u0259 d\u0259 \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/91d9cea7fd2a99a2727dc8ebb9afb250.jpg\" alt=\"ce8ee2da-db18-486b-a615-fc97c6771f4a.jpg (32 KB)\" width=\"739\" height=\"464\" \/><\/p>\n<p>Napoleon m\u00fcharib\u0259l\u0259rind\u0259n sonra Norve\u00e7 Danimarkadan ayr\u0131landa Kopenhagen Qrenlandiya daxil olmaqla b\u00fct\u00fcn xaricd\u0259ki koloniyalar\u0131n\u0131 \u0259lind\u0259 saxlay\u0131b. 1861-ci ild\u0259 Qrenlandiya dilind\u0259 ilk jurnal n\u0259\u015fr olunma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Lakin m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 uy\u011fun olaraq, Danimarka qanunlar\u0131 yaln\u0131z adan\u0131n Danimarka sakinl\u0259rin\u0259 \u015famil edilib. B\u00f6lg\u0259 \u015furalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ilk demokratik se\u00e7kil\u0259r 1864-1865-ci ill\u0259rd\u0259 Qrenlandiyada ke\u00e7irilib, ancaq b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 ada \u00fc\u00e7\u00fcn vahid n\u00fcmay\u0259nd\u0259lik orqan\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na icaz\u0259 verilm\u0259yib.<\/p>\n<p>Norve\u00e7 1905-ci ild\u0259 tam m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etdikd\u0259n sonra ada \u00fcz\u0259rind\u0259 Danimarkan\u0131n suverenliyini tan\u0131maqdan imtina edib. 1931-ci ild\u0259 Norve\u00e7d\u0259 balina ov\u00e7usu Halvard Devold \u00f6z t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Qrenlandiyan\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f olmayan \u015f\u0259rq sahill\u0259rini i\u015f\u011fal edib. Bu hadis\u0259 sonradan Norve\u00e7 h\u00f6kum\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259nib. \u0130ki il sonra Daimi Beyn\u0259lxalq \u018fdal\u0259t M\u0259hk\u0259m\u0259si Danimarkan\u0131n xeyrin\u0259 q\u0259rar \u00e7\u0131xar\u0131b v\u0259 Norve\u00e7 bu q\u0259rarla raz\u0131la\u015f\u0131b.<\/p>\n<p><strong>Ada sevgisi n\u0259d\u0259n ir\u0259li g\u0259lir?<\/strong><\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/40471b8029d39cb02c0cb794007c2552.jpg\" alt=\"84e62b83-f19a-4d4c-b73c-d0145860472e.jpg (78 KB)\" width=\"744\" height=\"417\" \/><\/strong><\/p>\n<p>II d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 nasistl\u0259r Qrenlandiya \u0259traf\u0131ndak\u0131 Arktika sular\u0131nda d\u0259niz \u0259m\u0259liyyatlar\u0131na ba\u015flad\u0131qda, Almaniyan\u0131n Danimarkan\u0131 i\u015f\u011fal\u0131 etm\u0259si fakt\u0131n tan\u0131maqdan imtina ed\u0259n Henrik Kaufmann (Danimarkan\u0131n AB\u015e-dak\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259si) 9 aprel 1941-ci ild\u0259 AB\u015e il\u0259 Amerikan\u0131n h\u0259rbi hava q\u00fcvv\u0259l\u0259rin\u0259 Qrenlandiyadak\u0131 bazalardan istifad\u0259 etm\u0259k h\u00fcququ ver\u0259n m\u00fcqavil\u0259 imzalay\u0131b. M\u00fcharib\u0259 boyu qarl\u0131 ada m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin, dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 edib.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki Danimarka h\u00f6kum\u0259ti adan\u0131 idar\u0259 etm\u0259kd\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u0259n \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fib v\u0259 Qrenlandiyan\u0131 s\u00f6z\u00fcn h\u0259qiqi m\u0259nas\u0131nda AB\u015e v\u0259 Kanada saxlay\u0131b. M\u00fcharib\u0259 bitdikd\u0259n sonra Qrenlandiya Danimarkaya qaytar\u0131lsa da, Va\u015finqton bu \u0259razil\u0259rd\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259m\u0259yib. XX \u0259srin ortalar\u0131nda AB\u015e v\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131 aras\u0131nda a\u00e7\u0131q g\u0259rginlik yaran\u0131b v\u0259 bu, soyuq m\u00fcharib\u0259 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nib.<\/p>\n<p>Superg\u00fccl\u0259r aras\u0131nda qar\u015f\u0131durma Arktikada da ba\u015f verib. 1946-c\u0131 ild\u0259 AB\u015e d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck adas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Danimarkaya 100 milyon dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 q\u0131z\u0131l t\u0259klif edib. Qrenlandiyan\u0131n geostrateji m\u00f6vqeyini v\u0259 haz\u0131rk\u0131 geosiyasi g\u0259rginliyi n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, adan\u0131n al\u0131nmas\u0131 haql\u0131 olaraq \u201ch\u0259rbi z\u0259rur\u0259t\u201d hesab olunub. 1946-c\u0131 ild\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n t\u0259klif gizli saxlan\u0131l\u0131b. Bu, yaln\u0131z 1991-ci ild\u0259, Danimarka q\u0259zetinin m\u0259xfiliyi silinmi\u015f s\u0259n\u0259dl\u0259ri d\u0259rc etm\u0259sind\u0259n sonra \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b. M\u0259lum olub ki, 1967-ci ild\u0259 Danimarka Krall\u0131\u011f\u0131 AB\u015e D\u00f6vl\u0259t Departamentinin sat\u0131\u015f m\u00fcqavil\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 ilk m\u00fcraci\u0259tini r\u0259dd edib.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/30520f2d966f23dfd2c880844b7c9265.jpg\" alt=\"4a8f071c-353c-4d9c-9e63-b1ce612b9d85.jpg (192 KB)\" width=\"744\" height=\"419\" \/><\/p>\n<p>Soyuq m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 Qrenlandiya Arktikadak\u0131 sovet limanlar\u0131n\u0131 Atlantik okean\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n d\u0259niz yollar\u0131na n\u0259zar\u0259t etm\u0259k, h\u0259m d\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131 \u0259razisind\u0259n Arktika vasit\u0259sil\u0259 Amerikaya u\u00e7a bil\u0259n qit\u0259l\u0259raras\u0131 ballistik raketl\u0259rin burax\u0131l\u0131\u015f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn erk\u0259n x\u0259b\u0259rdarl\u0131q sisteml\u0259rinin yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli yer kimi f\u00f6vq\u0259lad\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olub.<\/p>\n<p>AB\u015e bu imtiyazlardan istifad\u0259 etm\u0259kd\u0259 x\u00fcsusil\u0259 maraql\u0131 olub v\u0259 1951-ci ild\u0259 Kaufman sazi\u015fini \u0259v\u0259z etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fqa bir m\u00fcqavil\u0259 t\u0259rtib edilib. Adan\u0131n \u015fimal-q\u0259rbind\u0259ki Tule k\u0259ndi yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 Tule aviabazas\u0131 daimi hava q\u00fcvv\u0259l\u0259ri bazas\u0131na \u00e7evrilib. 1953-c\u00fc ild\u0259 bir ne\u00e7\u0259 eskimo ail\u0259si hava bazas\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn evl\u0259rind\u0259n k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Bu hadis\u0259 Danimarka h\u00f6kum\u0259ti il\u0259 Qrenlandiyan\u0131n yerli \u0259halisi aras\u0131nda g\u0259rginlik m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evrilib. Bu g\u0259rginlik 21 yanvar 1968-ci ild\u0259 n\u00fcv\u0259 q\u0259zas\u0131 ba\u015f ver\u0259nd\u0259 art\u0131b.<\/p>\n<p>Alt\u0131 hidrogen bombas\u0131 da\u015f\u0131yan \u201cB-52 Stratofortress\u201d t\u0259yyar\u0259si bazan\u0131n yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda q\u0259zaya u\u011fray\u0131b v\u0259 b\u00f6y\u00fck miqdarda plutonium yax\u0131nl\u0131qdak\u0131 buzlara s\u0259p\u0259l\u0259nib. Plutoniumun, dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131 y\u0131\u011f\u0131lsa da, yerli sakinl\u0259r uzun m\u00fcdd\u0259t heyvanlar\u0131n skeletl\u0259ri deformasiyaya u\u011fram\u0131\u015f x\u0259st\u0259 k\u00f6rp\u0259l\u0259r d\u00fcnyaya g\u0259tirm\u0259sind\u0259n \u015fikay\u0259tl\u0259nibl\u0259r.<\/p>\n<p>Arktikan\u0131n h\u00fcquqi rejiminin tarixin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259vv\u0259lc\u0259 \u015eimal Buzlu Okean\u0131n sektoral b\u00f6lg\u00fcs\u00fc olub, buna g\u00f6r\u0259 Arktika \u015f\u0259rti olaraq qon\u015fu dair\u0259vi q\u00fctb d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcn\u00fcb. 1982-ci ild\u0259 BMT-nin D\u0259niz H\u00fcququ Konvensiyas\u0131 q\u0259bul edilib, ona g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tin \u0259razi yurisdiksiyas\u0131 yaln\u0131z \u015felf\u0259 q\u0259d\u0259rdir v\u0259 \u015felfd\u0259n k\u0259nar beyn\u0259lxalq zona elan edilib.<\/p>\n<p><strong>Qrenlandiyan\u0131n idar\u0259\u00e7ilik sistemi<\/strong><\/p>\n<p>Qrenlandiyan\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 statusu yerli \u0259halinin 1953-c\u00fc ild\u0259 Danimarka parlamentind\u0259 t\u0259msil olundu\u011fu zaman l\u0259\u011fv edilib. Yerli sakinl\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bal\u0131q\u00e7\u0131lar v\u0259 ov\u00e7ular oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 i\u015f tapmaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 i\u015fsizliyin s\u0259viyy\u0259si art\u0131b.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/9caccac6876e0a9aa9be9de7805c2eb3.jpg\" alt=\"2ae02d73-7a4a-4646-84c4-3e733fbc2c79.jpg (807 KB)\" width=\"744\" height=\"496\" \/><\/p>\n<p>Daha sonra Danimarka Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa ba\u015flayanda t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda f\u0259rql\u0259r daha da b\u00f6y\u00fcy\u00fcb. Qrenlandiyal\u0131lar Avropa G\u00f6mr\u00fck \u0130ttifaq\u0131n\u0131n onlar\u0131n ticar\u0259tin\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 ed\u0259c\u0259yin\u0259 inan\u0131rd\u0131lar. \u00c7\u00fcnki, onlar ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 qeyri-Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri olan AB\u015e v\u0259 Kanada il\u0259 ticar\u0259t apar\u0131rd\u0131lar.<br \/>\nDanimarka Qrenlandiya il\u0259 birlikd\u0259 ittifaqa daxil olduqda (referendumda qrenlandiyal\u0131lar\u0131n 70,3%-nin \u0259leyhin\u0259 s\u0259s verm\u0259sin\u0259 baxmayaraq) bir \u00e7ox yerli sakinl\u0259r Kopenhagend\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hiss etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar v\u0259 yerli partiyalar daxili \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259etm\u0259 kampaniyas\u0131na ke\u00e7ibl\u0259r. Qrenlandiyan\u0131n muxtariyy\u0259ti 1978-ci ild\u0259 Folketinq t\u0259r\u0259find\u0259n ratifikasiya edilib v\u0259 n\u00f6vb\u0259ti ild\u0259n q\u00fcvv\u0259y\u0259 minib.<\/p>\n<p>1982-ci il fevral\u0131n 23-d\u0259 qrenlandiyal\u0131lar\u0131n 53%-i 1 985-ci ild\u0259 Avropa Birliyind\u0259n \u00e7\u0131xma\u011fa s\u0259s verib. \u00d6z\u00fcn\u00fc Inuit xalq\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259ti elan muxtar adada Danimarka adlar\u0131 yerli adlarla d\u0259yi\u015fdirilib.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 Kalaallit Nunaat kimi tan\u0131n\u0131b, inzibati m\u0259rk\u0259zi Qothob, paytaxt\u0131 Nuuk \u015f\u0259h\u0259ri olub v\u0259 Qrenlandiya bayra\u011f\u0131 1985-ci ild\u0259 q\u0259bul edilib. Bununla bel\u0259, adan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi u\u011frunda h\u0259r\u0259kat h\u0259l\u0259 d\u0259 z\u0259if olaraq qal\u0131r. Uzun m\u00fcdd\u0259t Danimarkan\u0131n s\u0259lahiyy\u0259tind\u0259 olan xarici \u0259laq\u0259l\u0259r indi ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 muxtar h\u00f6kum\u0259tin \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/18500d8080a289f31e27aaac9318aa74.jpg\" alt=\"b7a71d84-8170-469f-8d37-19a17b98eaf2.jpg (242 KB)\" width=\"744\" height=\"496\" \/><\/p>\n<p>Avropa \u0130ttifaq\u0131ndan \u00e7\u0131xd\u0131qdan sonra Qrenlandiya h\u00f6kum\u0259ti onunla x\u00fcsusi m\u00fcqavil\u0259 imzalay\u0131b, h\u0259m\u00e7inin \u0130slandiya, Farer adalar\u0131, habel\u0259 Kanada v\u0259 Rusiyan\u0131n eskimos \u0259halisi il\u0259 s\u0131x \u0259laq\u0259l\u0259r quraraq bir s\u0131ra ki\u00e7ik regional t\u0259\u015fkilatlara qo\u015fulub.<\/p>\n<p>Qrenlandiya da 1996-c\u0131 ild\u0259 Arktika \u015euras\u0131n\u0131n qurucu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259n biri olub. G\u00fcnd\u0259likd\u0259 muxtar Qrenlandiyan\u0131n b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu t\u0259r\u0259f kimi c\u0259lb edilm\u0259si il\u0259 1951-ci il Danimarka-Amerika m\u00fcqavil\u0259sinin m\u00fcdd\u0259alar\u0131na yenid\u0259n bax\u0131lmas\u0131 var. Qrenlandiya Tule aviabazas\u0131n\u0131n BMT-nin n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda olan beyn\u0259lxalq m\u00fc\u015fahid\u0259 v\u0259 peyk rabit\u0259si stansiyas\u0131na \u00e7evrilm\u0259sini m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun hesab edib. 2008-ci ild\u0259 Qrenlandiyada \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 referendum ke\u00e7irilib, bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 2009-cu il may\u0131n 20-d\u0259 Danimarka parlamenti Qrenlandiya \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015fl\u0259ndirilmi\u015f muxtariyy\u0259t haqq\u0131nda qanun q\u0259bul edib.<\/p>\n<p><strong>\u0130lkin N\u0259c\u0259f, x\u00fcsusi olaraq Musavat.com \u00fc\u00e7\u00fcn<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AB\u015e-nin yeni prezidenti Donald Tramp\u0131n dilind\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259n Qrenlandiya m\u00fcst\u0259qillik u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. Kanadan\u0131 Amerikan\u0131n yeni \u015ftat\u0131 kimi g\u00f6rm\u0259k ist\u0259y\u0259n Tramp Qrenlandiyan\u0131 ya pulla, ya da siyasi t\u0259zyiq yolu il\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k ist\u0259yir. Bu, AB\u015e-nin Qrenladiyaya ilk iddias\u0131 deyil. 1867-ci ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t katibi Uilyam Henri Syuard Qrenlandiyan\u0131 v\u0259 \u0130slandiyan\u0131 almaq imkanlar\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131b. AB\u015e Konqresind\u0259ki m\u00fcxalif\u0259t bu layih\u0259ni r\u0259dd edib. II d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra AB\u015e Qrenlandiyaya maraq g\u00f6st\u0259rib v\u0259 1946-c\u0131 ild\u0259 ada \u00fc\u00e7\u00fcn Danimarkaya 100 milyon dollar t\u0259klif edib. Danimarka is\u0259 buzlu torpa\u011f\u0131 satmaqdan imtina edib. Ya\u015f\u0131l adan\u0131n soyuq tarixi T\u0259xmin\u0259n 980-ci&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":778976,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/39b66875f18fbb83965d075d70252627.jpg",686,386,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/39b66875f18fbb83965d075d70252627.jpg",686,386,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/39b66875f18fbb83965d075d70252627.jpg",686,386,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/39b66875f18fbb83965d075d70252627-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/39b66875f18fbb83965d075d70252627-649x365.jpg",649,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/39b66875f18fbb83965d075d70252627.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/39b66875f18fbb83965d075d70252627.jpg",686,386,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/39b66875f18fbb83965d075d70252627.jpg",686,386,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/39b66875f18fbb83965d075d70252627-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/39b66875f18fbb83965d075d70252627.jpg",686,386,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"AB\u015e-nin yeni prezidenti Donald Tramp\u0131n dilind\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259n Qrenlandiya m\u00fcst\u0259qillik u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. Kanadan\u0131 Amerikan\u0131n yeni \u015ftat\u0131 kimi g\u00f6rm\u0259k ist\u0259y\u0259n Tramp Qrenlandiyan\u0131 ya pulla, ya da siyasi t\u0259zyiq yolu il\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k ist\u0259yir. Bu, AB\u015e-nin Qrenladiyaya ilk iddias\u0131 deyil. 1867-ci ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t katibi Uilyam Henri Syuard Qrenlandiyan\u0131 v\u0259 \u0130slandiyan\u0131 almaq imkanlar\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131b. AB\u015e Konqresind\u0259ki m\u00fcxalif\u0259t bu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/778975"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=778975"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/778975\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":778977,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/778975\/revisions\/778977"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/778976"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=778975"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=778975"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=778975"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}