{"id":779310,"date":"2025-01-06T21:17:44","date_gmt":"2025-01-06T17:17:44","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=779310"},"modified":"2025-01-06T21:17:44","modified_gmt":"2025-01-06T17:17:44","slug":"emosional-z%c9%99ka-n%c9%99dir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=779310","title":{"rendered":"Emosional Z\u0259ka n\u0259dir?"},"content":{"rendered":"<p>EQ yoxsa IQ<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Emosional Z\u0259ka n\u0259dir?<\/p>\n<p>Emosional z\u0259ka (EQ), insan\u0131n \u00f6z v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n duy\u011fular\u0131n\u0131 tan\u0131maq, idar\u0259 etm\u0259k v\u0259 onlardan d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 etm\u0259k qabiliyy\u0259tidir. EQ bizi duy\u011fular\u0131m\u0131za hakim olma\u011fa, daha yax\u015f\u0131 q\u0259rarlar q\u0259bul etm\u0259y\u0259 v\u0259 u\u011furlu \u0259laq\u0259l\u0259r qurma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. EQ duy\u011fusal olmaq deyil, \u0259ksin\u0259 duy\u011fular\u0131n tarazl\u0131qla idar\u0259 olunmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>EQ v\u0259 IQ<\/p>\n<p>\u018fsas f\u0259rql\u0259ri:<\/p>\n<p>\u2022 IQ (\u0130ntellektual Z\u0259ka): m\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcr, yadda\u015f, t\u0259hlil v\u0259 akademik bilikl\u0259r.<\/p>\n<p>\u2022 EQ (Emosional Z\u0259ka): empatiya, sosial bacar\u0131qlar, \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259etm\u0259 v\u0259 stresl\u0259 m\u00fcbariz\u0259.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r IQ probleml\u0259rin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm bir vasit\u0259dirs\u0259, EQ h\u0259min probleml\u0259ri anlay\u0131b insanlarla daha s\u0259m\u0259r\u0259li \u00fcnsiyy\u0259t qurma\u011fa imkan yarad\u0131r. Ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, y\u00fcks\u0259k IQ t\u0259kba\u015f\u0131na i\u015f v\u0259 \u015f\u0259xsi h\u0259yatda u\u011fur \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t etmir.<\/p>\n<p>Emosional z\u0259kan\u0131n (EQ) \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif ara\u015fd\u0131rmalar m\u00f6vcuddur. M\u0259s\u0259l\u0259n, Daniel Goleman \u201cEmosional Z\u0259ka\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda EQ-nun insan\u0131n \u015f\u0259xsi v\u0259 pe\u015f\u0259kar h\u0259yat\u0131nda u\u011fur qazanmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131r .<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, b\u0259zi t\u0259dqiqatlar i\u015f h\u0259yat\u0131nda EQ-nun IQ-d\u0259n iki qat daha faydal\u0131 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir . Y\u00fcks\u0259k EQ-ya malik liderl\u0259rin u\u011furlar\u0131n\u0131n t\u0259xmin\u0259n 90%-i emosional z\u0259ka il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir .<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ba\u015fqa bir ara\u015fd\u0131rmada is\u0259 y\u00fcks\u0259k performans g\u00f6st\u0259r\u0259n i\u015f\u00e7il\u0259rin 90%-nin y\u00fcks\u0259k EQ-ya sahib oldu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib .<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu ara\u015fd\u0131rmalar EQ-nun \u015f\u0259xsi v\u0259 pe\u015f\u0259kar h\u0259yatda u\u011fur qazanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir faktor oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Emosional z\u0259kan\u0131n (EQ) \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra beyn\u0259lxalq universitetl\u0259rd\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f t\u0259dqiqatlar m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Harvard Universiteti: Dr. Daniel Goleman burada d\u0259rs dey\u0259rk\u0259n emosional z\u0259ka m\u00f6vzusunda bir s\u0131ra t\u0259dqiqatlar aparm\u0131\u015fd\u0131r. Onun \u201cEmosional Z\u0259ka\u201d kitab\u0131 bu sah\u0259d\u0259ki \u0259n m\u0259\u015fhur \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n<p>Daniel Goleman, emosional z\u0259ka (EQ) sah\u0259sind\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f amerikal\u0131 psixoloq v\u0259 yazard\u0131r. O, 1995-ci ild\u0259 n\u0259\u015fr olunan \u201cEmosional Z\u0259ka\u201d kitab\u0131 il\u0259 geni\u015f tan\u0131nm\u0131\u015f v\u0259 bu sah\u0259nin \u0259sas pionerl\u0259rind\u0259n biri olmu\u015fdur. Goleman, emosional z\u0259kan\u0131n h\u0259yat\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u2013 i\u015f, \u015f\u0259xsi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r v\u0259 \u00fcmumi h\u0259yat keyfiyy\u0259tin\u0259 t\u0259sirini ara\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Goleman, Harvard Universitetind\u0259 t\u0259hsil al\u0131b v\u0259 uzun ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri Psychology Today jurnal\u0131n\u0131n ba\u015f redaktoru kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib. O, h\u0259m\u00e7inin The New York Times \u00fc\u00e7\u00fcn insan davran\u0131\u015flar\u0131 v\u0259 neyroloji elml\u0259r bar\u0259d\u0259 yaz\u0131lar yaz\u0131r. Kitablar\u0131 d\u00fcnya \u00fczr\u0259 m\u00fcxt\u0259lif dill\u0259r\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunub v\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 t\u0259dqiqatlara ilham m\u0259nb\u0259yi olub.<\/p>\n<p>Emosional z\u0259kan\u0131n idar\u0259 edilm\u0259si v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si, x\u00fcsusil\u0259 liderlik v\u0259 komanda i\u015find\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulayan Goleman, m\u00fcasir psixologiya v\u0259 i\u015f d\u00fcnyas\u0131nda geni\u015f t\u0259sir\u0259 sahibdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Dr. Daniel Goleman \u00f6z kitab\u0131nda \u201cEQ\u201d-nun \u201cIQ\u201d-dan daha \u0259h\u0259miyy\u0259tli oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131r v\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 il\u0259 bunu \u0259sasland\u0131r\u0131r. Onun fikrinc\u0259, emosional z\u0259ka insan h\u0259yat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259sir edir v\u0259 onun \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259xsi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259, i\u015f h\u0259yat\u0131nda v\u0259 h\u0259tta sa\u011flaml\u0131qda ciddi probleml\u0259r\u0259 yol a\u00e7a bil\u0259r. Goleman qeyd edir ki, emosional z\u0259ka do\u011fu\u015fdan m\u00f6vcud olan x\u00fcsusiyy\u0259t deyil, zamanla \u0259ld\u0259 edil\u0259n t\u0259cr\u00fcb\u0259 v\u0259 v\u0259rdi\u015fl\u0259rin n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Onun \u201cEmosional Z\u0259ka\u201d kitab\u0131 t\u0259kc\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, h\u0259m d\u0259 valideynl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bir yol g\u00f6st\u0259ricisidir. Harvard Universitetind\u0259 t\u0259hsil alan v\u0259 burada d\u0259rs dey\u0259n Goleman, h\u0259m\u00e7inin insan davran\u0131\u015f\u0131 v\u0259 neyroelml\u0259r haqq\u0131nda ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 il\u0259 m\u0259\u015fhurdur. Onun \u0259s\u0259rl\u0259ri bir \u00e7ox dill\u0259r\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilib v\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda geni\u015f yay\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>EQ, y\u0259ni emosional z\u0259ka, \u0259vv\u0259lc\u0259 psixologiyan\u0131n bir sah\u0259si kimi \u00f6yr\u0259nils\u0259 d\u0259, bu g\u00fcn pe\u015f\u0259kar i\u015f d\u00fcnyas\u0131nda da m\u00fch\u00fcm m\u00f6vzulardan biridir. \u0130nsan amilin\u0259 v\u0259 onun h\u0259l\u0259 a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f potensial\u0131na artan maraq, emosional z\u0259kaya olan diqq\u0259ti daha da art\u0131r\u0131b. Beynimiz h\u0259m m\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc, h\u0259m d\u0259 duy\u011fular\u0131m\u0131z\u0131 idar\u0259 etm\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131na malikdir. \u0130nsan \u015f\u00fcuru v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259etm\u0259 qabiliyy\u0259ti bizi dig\u0259r canl\u0131lardan f\u0259rql\u0259ndir\u0259n \u0259sas x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rd\u0259ndir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130nsan, yer \u00fcz\u00fcnd\u0259ki dig\u0259r canl\u0131larla ox\u015far bioloji x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik olsa da, duy\u011fular\u0131 v\u0259 intellekti say\u0259sind\u0259 f\u0259rql\u0259nir. Bu iki \u0259sas x\u00fcsusiyy\u0259t insan\u0131 yer \u00fcz\u00fcn\u00fcn liderin\u0259 \u00e7evirib. Daniel Goleman hesab edir ki, emosional z\u0259ka q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 insanlar\u0131n h\u0259yatda qalmas\u0131nda \u0259sas rol oynay\u0131b. \u0130lk insanlar qorxu hissi il\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n qa\u00e7ma\u011f\u0131, \u00fcnsiyy\u0259t bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 inki\u015faf etdir\u0259r\u0259k birg\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259nibl\u0259r. Nitq qabiliyy\u0259ti d\u0259 bu duy\u011fular\u0131n t\u0259kam\u00fcl\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 formala\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131 f\u0259rql\u0259ndir\u0259n dig\u0259r vacib x\u00fcsusiyy\u0259t is\u0259 intellektual z\u0259kad\u0131r. \u0130ntellektual z\u0259ka, y\u0259ni IQ, insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259, \u00f6yr\u0259nm\u0259 v\u0259 analiz etm\u0259 qabiliyy\u0259tl\u0259rini \u00f6l\u00e7\u0259n g\u00f6st\u0259ricidir. Bu qabiliyy\u0259tl\u0259r, elmi bilikl\u0259rin m\u0259nims\u0259nilm\u0259si v\u0259 t\u0259hlilind\u0259 \u00f6n\u0259mli rol oynay\u0131r. \u0130ntellektual v\u0259 emosional z\u0259ka birlikd\u0259 insan\u0131n potensial\u0131n\u0131 tam ortaya qoyan faktorlard\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Beynimiz sa\u011f v\u0259 sol yar\u0131mk\u00fcr\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. Sol yar\u0131mk\u00fcr\u0259 m\u0259ntiq v\u0259 analitik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259ni, sa\u011f yar\u0131mk\u00fcr\u0259 is\u0259 duy\u011fular\u0131 v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 idar\u0259 edir. Sol beyin detallara fokuslanark\u0259n, sa\u011f beyin b\u00fct\u00f6v m\u0259nz\u0259r\u0259ni g\u00f6rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Emosional z\u0259ka \u0259sas\u0259n beynin sa\u011f t\u0259r\u0259fi il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r, bu da onun yarad\u0131c\u0131 v\u0259 intuitiv t\u0259r\u0259fini \u00f6n plana \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Uzun m\u00fcdd\u0259t IQ insan\u0131n potensial\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas g\u00f6st\u0259rici hesab edilib. M\u0259s\u0259l\u0259n, Birinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 AB\u015e ordusunda \u0259sg\u0259r se\u00e7imind\u0259 IQ testl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 olunub. Lakin son d\u00f6vrd\u0259 apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, yaln\u0131z y\u00fcks\u0259k intellektual s\u0259viyy\u0259 insan\u0131n u\u011furunu tam izah etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t deyil. Emosional z\u0259kan\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259ti anla\u015f\u0131ld\u0131qca, bu m\u00f6vzuda daha \u00e7ox ara\u015fd\u0131rma apar\u0131l\u0131b v\u0259 insan potensial\u0131n\u0131n daha d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olub.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Duy\u011fular\u0131n d\u0259rinliyi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin keyfiyy\u0259ti il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r. Q\u0259lb v\u0259 a\u011f\u0131l bir-birini tamamlayan iki amildir. D\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinizi daha d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259ndikc\u0259, duy\u011fular\u0131n\u0131z\u0131n da y\u00fcks\u0259ldiyini m\u00fc\u015fahid\u0259 ed\u0259c\u0259ksiniz. Bu harmoniya insan h\u0259yat\u0131nda tarazl\u0131\u011f\u0131 t\u0259min edir v\u0259 onun u\u011furunun a\u00e7ar\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130nki\u015faf etmi\u015f emosional z\u0259ka sahibi insanlar daxili harmoniya i\u00e7ind\u0259 ya\u015fay\u0131r, \u00f6zl\u0259rini d\u0259rind\u0259n analiz ed\u0259r\u0259k g\u00fccl\u00fc v\u0259 z\u0259if t\u0259r\u0259fl\u0259rini m\u00fct\u0259madi olaraq qiym\u0259tl\u0259ndirirl\u0259r. Onlar pozitiv d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzin\u0259 malikdir v\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131qlar\u0131 situasiyalarda \u00f6nc\u0259 faydal\u0131 v\u0259 m\u00fcsb\u0259t c\u0259h\u0259tl\u0259ri g\u00f6rm\u0259yi bacar\u0131rlar. \u00c7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 bir problem kimi deyil, \u00f6zl\u0259rini inki\u015faf etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn f\u00fcrs\u0259t kimi yana\u015f\u0131rlar. Bu insanlar g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 nikbin bax\u0131r, \u00f6zl\u0259rini daim motivasiya edir v\u0259 ruhland\u0131r\u0131rlar. \u00c7\u00fcnki bilirl\u0259r ki, \u00fcmid v\u0259 pozitivlik h\u0259yatda u\u011fur qazanma\u011f\u0131n vacib amill\u0259ridir. Bunun \u0259ksin\u0259, b\u0259dbin d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 insan\u0131n daxili enerjisini azald\u0131r v\u0259 irad\u0259sini z\u0259ifl\u0259dir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, emosional z\u0259ka sahibi insanlar m\u0259nfi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri k\u0259nara qoyaraq h\u0259mi\u015f\u0259 inki\u015fafa y\u00f6n\u0259lirl\u0259r. Onlar h\u0259yatda xo\u015fb\u0259xt olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r s\u0259b\u0259b tapma\u011f\u0131 bacar\u0131rlar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu c\u00fcr insanlar \u00f6z hissl\u0259rini musiqi \u0259s\u0259rin\u0259 b\u0259nz\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 idar\u0259 edir, daxili tarazl\u0131\u011f\u0131 qoruyaraq laz\u0131m olduqda hissl\u0259rini ya co\u015fdurur, ya da sakitl\u0259\u015fdirirl\u0259r. \u018ftraf m\u00fchitd\u0259 is\u0259 h\u0259r zaman m\u00fcsb\u0259t t\u0259\u0259ss\u00fcrat yarad\u0131r, sosial m\u0259suliyy\u0259t hissl\u0259ri g\u00fccl\u00fc olur. G\u00fccl\u00fc \u00fcnsiyy\u0259t bacar\u0131qlar\u0131 onlar\u0131 \u0259trafdak\u0131lar\u0131n diqq\u0259tini \u00e7\u0259k\u0259n dinl\u0259yiciy\u0259 \u00e7evirir. H\u0259m\u00e7inin ba\u015fqalar\u0131na d\u0259st\u0259k olmaqdan, onlar\u0131 motivasiya etm\u0259kd\u0259n z\u00f6vq al\u0131rlar. Onlar insanlara empatiya il\u0259 yana\u015f\u0131r, t\u0259hlil\u00e7i m\u00f6vqed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir v\u0259 \u0259traflar\u0131nda g\u00fccl\u00fc sosial \u0259laq\u0259l\u0259r yarad\u0131rlar. Bu x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri say\u0259sind\u0259 zamanla c\u0259miyy\u0259t v\u0259 kollektivl\u0259rd\u0259 lider m\u00f6vqeyin\u0259 y\u00fcks\u0259lirl\u0259r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Emosional z\u0259ka z\u0259if olan insanlar is\u0259 \u0259n ki\u00e7ik probleml\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda bel\u0259 neqativ reaksiya verir v\u0259 tez ruhdan d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r. \u00c7\u00fcnki \u00f6z potensiallar\u0131n\u0131 k\u0259\u015ff ed\u0259 bilm\u0259dikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00fcv\u0259nl\u0259ri yoxdur. Onlar fikirl\u0259rini ayd\u0131n ifad\u0259 ed\u0259 bilmir, qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n tez-tez yanl\u0131\u015f ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr v\u0259 ideyalar\u0131n\u0131 t\u0259qdim etm\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirl\u0259r. Hissl\u0259ri qeyri-sabit oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259traflar\u0131na m\u0259nfi enerji yay\u0131r v\u0259 insanlar\u0131 \u00f6zl\u0259rind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131rlar. Probleml\u0259r\u0259 fokuslan\u0131r, h\u0259ll yollar\u0131 axtarmaq yerin\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259rd\u0259n \u015fikay\u0259t edirl\u0259r. Onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzi \u201cBu problemi nec\u0259 h\u0259ll ed\u0259 bil\u0259r\u0259m?\u201d yerin\u0259 \u201cBu problem m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn nec\u0259 d\u0259 \u00e7\u0259tindir!\u201d istiqam\u0259tind\u0259dir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pozitiv d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 il\u0259 neqativ d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 aras\u0131ndak\u0131 f\u0259rq n\u0259tic\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. Pozitiv yana\u015fma daha yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r, neqativ yana\u015fma is\u0259 daha \u00e7ox u\u011fursuzlu\u011fa s\u0259b\u0259b olur. H\u0259m\u00e7inin emosional z\u0259ka z\u0259if olan insanlar asanl\u0131qla manipulyasiya olunur, \u00f6z fikirl\u0259rin\u0259 sahib olmaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kir v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n t\u0259sirin\u0259 tez d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r. Onlar obyektiv yana\u015fmaq \u0259v\u0259zin\u0259, \u00e7ox vaxt q\u0259r\u0259zli m\u00f6vqe s\u0259rgil\u0259yir v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n t\u0259lqin etdiyi fikirl\u0259ri m\u0259nims\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan, emosional z\u0259kan\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si h\u0259m \u015f\u0259xsi, h\u0259m d\u0259 sosial h\u0259yatda u\u011fur qazanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm bir faktordur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Stenford Universitetind\u0259 emosional z\u0259ka v\u0259 onun liderlik, komanda i\u015fi v\u0259 \u015f\u0259xsi inki\u015faf \u00fcz\u0259rind\u0259ki t\u0259siri il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir \u00e7ox t\u0259dqiqatlar h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Yale Universitetind\u0259 emosional z\u0259ka v\u0259 onun t\u0259hsil, i\u015f m\u00fchiti v\u0259 \u015f\u0259xsi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259ki rolu il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dqiqatlar apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu universitetl\u0259rd\u0259 apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, emosional z\u0259ka insan\u0131n \u015f\u0259xsi v\u0259 pe\u015f\u0259kar h\u0259yat\u0131nda u\u011fur qazanmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. EQ y\u00fcks\u0259k olan insanlar daha yax\u015f\u0131 liderlik bacar\u0131qlar\u0131na, effektiv \u00fcnsiyy\u0259t\u0259 v\u0259 g\u00fccl\u00fc komanda i\u015fin\u0259 malikdirl\u0259r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Niy\u0259 EQ bu q\u0259d\u0259r vacibdir?<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar EQ-n\u00fcn a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rini vur\u011fulay\u0131r:<\/p>\n<p>1. Sosial \u0259laq\u0259l\u0259rd\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck: EQ-si y\u00fcks\u0259k insanlar daha g\u00fccl\u00fc v\u0259 davaml\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qururlar.<\/p>\n<p>2. Liderlik bacar\u0131qlar\u0131: Komanda ruhunu y\u00fcks\u0259ltm\u0259k v\u0259 konfliktl\u0259ri idar\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn EQ \u0259v\u0259zolunmazd\u0131r.<\/p>\n<p>3. Stres idar\u0259si: EQ-si y\u00fcks\u0259k olanlar emosional t\u0259zyiq\u0259 daha davaml\u0131 olur v\u0259 sa\u011flam q\u0259rarlar q\u0259bul edirl\u0259r.<\/p>\n<p>4. Maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi u\u011fur: EQ i\u015fg\u00fczar d\u00fcnyada u\u011furun 80%-ni t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>B\u0259zi beyn\u0259lxalq universitetl\u0259r emosional z\u0259kan\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif proqramlar v\u0259 kurslar t\u0259klif edir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Harvard Universiteti \u201cEmosional Z\u0259ka v\u0259 Liderlik\u201d adl\u0131 bir kursu i\u015ftirak\u00e7\u0131lara \u00f6z emosional z\u0259ka bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>EQ-n\u00fc nec\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259k olar?<\/p>\n<p>1. \u00d6z\u00fcn\u00fc tan\u0131: G\u00fcnd\u0259lik emosiyalar\u0131n\u0131z\u0131 izl\u0259yin v\u0259 onlara n\u0259zar\u0259t etm\u0259yi \u00f6yr\u0259nin. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0259s\u0259bl\u0259\u015fdikd\u0259 sakitl\u0259\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 10 saniy\u0259 g\u00f6zl\u0259yin.<\/p>\n<p>2. Empatiya qur: Ba\u015fqalar\u0131n\u0131n hissl\u0259rini anlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fin k\u0259d\u0259rli oldu\u011funu g\u00f6r\u0259nd\u0259, onu dinl\u0259y\u0259r\u0259k d\u0259st\u0259k olun.<\/p>\n<p>3. Pozitiv d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259: Probleml\u0259ri b\u00f6hran kimi deyil, \u00f6yr\u0259nm\u0259 f\u00fcrs\u0259ti kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirin.<\/p>\n<p>4. Dinl\u0259m\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131: Qar\u015f\u0131n\u0131zdak\u0131n\u0131 diqq\u0259tl\u0259 dinl\u0259yin, suallar verin v\u0259 ona d\u0259y\u0259r verdiyinizi hiss etdirin.<\/p>\n<p>5. Stresl\u0259 m\u00fcbariz\u0259: M\u0259\u015fq, n\u0259f\u0259s alma texnikalar\u0131 v\u0259 ya meditasiya il\u0259 stresinizi azald\u0131n.<\/p>\n<p>6. Motivasiya: Maddi m\u00fckafatdan \u00e7ox, daxili d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 uy\u011fun m\u0259qs\u0259dl\u0259r se\u00e7in.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>EQ-n\u00fcn t\u0259tbiqi:<\/p>\n<p>\u2022 EQ-si y\u00fcks\u0259k bir i\u015f\u00e7i konflikt zaman\u0131 emosiyalara qap\u0131lmadan problemi h\u0259ll edir.<\/p>\n<p>\u2022 EQ-si g\u00fccl\u00fc bir valideyn \u00f6vlad\u0131n\u0131n duy\u011fular\u0131n\u0131 anlay\u0131r v\u0259 ona m\u00fcvafiq d\u0259st\u0259k verir.<\/p>\n<p>\u2022 EQ-si y\u00fcks\u0259k bir t\u0259l\u0259b\u0259 stresli imtahan d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 sakitliyini qoruyaraq m\u0259qs\u0259din\u0259 \u00e7at\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Y\u00fcks\u0259k EQ insan\u0131n h\u0259yat keyfiyy\u0259tini art\u0131rsa da, IQ il\u0259 birlikd\u0259 daha g\u00fccl\u00fc n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 edilir. EQ empatiya, sosial bacar\u0131q v\u0259 emosional idar\u0259etm\u0259d\u0259 \u00f6n\u0259mli olsa da, y\u00fcks\u0259k IQ il\u0259 analitik probleml\u0259r daha asan h\u0259ll edilir. \u018fn yax\u015f\u0131s\u0131, h\u0259r iki qabiliyy\u0259ti inki\u015faf etdirm\u0259kdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Emosional z\u0259ka insan\u0131n \u015f\u0259xsi v\u0259 pe\u015f\u0259kar h\u0259yat\u0131nda h\u0259lledici bir amildir. Y\u00fcks\u0259k EQ biz\u0259 duy\u011fular\u0131m\u0131z\u0131 idar\u0259 etm\u0259yi, stressl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparma\u011f\u0131 v\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 u\u011fur qazanma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259dir. Daniel Goleman\u0131n \u201cEmosional Z\u0259ka\u201d kitab\u0131 bu m\u00f6vzuda daha d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259nm\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259y\u0259rli bir qaynaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Unutmay\u0131n, h\u0259yat\u0131n tarazl\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z m\u0259ntiql\u0259 deyil, duy\u011fularla da t\u0259min olunur. Duy\u011fular\u0131n\u0131z\u0131 idar\u0259 etm\u0259kl\u0259 siz d\u0259 u\u011fur v\u0259 xo\u015fb\u0259xtliy\u0259 nail ola bil\u0259rsiniz.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u015e\u0259xsi inki\u015faf \u00fczr\u0259 kou\u00e7,<\/p>\n<p>t\u0259lim\u00e7i, marker, mentor, m\u00fc\u0259llim,<\/p>\n<p>yazar, \u201c\u00d6z\u00fcn\u0259 Yox De\u201d kitab\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi<\/p>\n<p>Nigar Mahi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>EQ yoxsa IQ &nbsp; Emosional Z\u0259ka n\u0259dir? Emosional z\u0259ka (EQ), insan\u0131n \u00f6z v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n duy\u011fular\u0131n\u0131 tan\u0131maq, idar\u0259 etm\u0259k v\u0259 onlardan d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 etm\u0259k qabiliyy\u0259tidir. EQ bizi duy\u011fular\u0131m\u0131za hakim olma\u011fa, daha yax\u015f\u0131 q\u0259rarlar q\u0259bul etm\u0259y\u0259 v\u0259 u\u011furlu \u0259laq\u0259l\u0259r qurma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. EQ duy\u011fusal olmaq deyil, \u0259ksin\u0259 duy\u011fular\u0131n tarazl\u0131qla idar\u0259 olunmas\u0131d\u0131r. EQ v\u0259 IQ \u018fsas f\u0259rql\u0259ri: \u2022 IQ (\u0130ntellektual Z\u0259ka): m\u0259ntiqi t\u0259f\u0259kk\u00fcr, yadda\u015f, t\u0259hlil v\u0259 akademik bilikl\u0259r. \u2022 EQ (Emosional Z\u0259ka): empatiya, sosial bacar\u0131qlar, \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259etm\u0259 v\u0259 stresl\u0259 m\u00fcbariz\u0259. &nbsp; \u018fg\u0259r IQ probleml\u0259rin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm bir vasit\u0259dirs\u0259, EQ h\u0259min probleml\u0259ri anlay\u0131b&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":779311,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20250106-WA0094.jpg",1080,1080,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20250106-WA0094.jpg",1080,1080,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20250106-WA0094.jpg",1080,1080,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20250106-WA0094-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20250106-WA0094-365x365.jpg",365,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20250106-WA0094-840x840.jpg",640,640,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20250106-WA0094.jpg",1080,1080,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20250106-WA0094.jpg",1080,1080,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20250106-WA0094-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20250106-WA0094-1080x620.jpg",1080,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"EQ yoxsa IQ &nbsp; Emosional Z\u0259ka n\u0259dir? Emosional z\u0259ka (EQ), insan\u0131n \u00f6z v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n duy\u011fular\u0131n\u0131 tan\u0131maq, idar\u0259 etm\u0259k v\u0259 onlardan d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 etm\u0259k qabiliyy\u0259tidir. EQ bizi duy\u011fular\u0131m\u0131za hakim olma\u011fa, daha yax\u015f\u0131 q\u0259rarlar q\u0259bul etm\u0259y\u0259 v\u0259 u\u011furlu \u0259laq\u0259l\u0259r qurma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. EQ duy\u011fusal olmaq deyil, \u0259ksin\u0259 duy\u011fular\u0131n tarazl\u0131qla idar\u0259 olunmas\u0131d\u0131r. EQ v\u0259 IQ \u018fsas f\u0259rql\u0259ri: \u2022&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/779310"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=779310"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/779310\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":779312,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/779310\/revisions\/779312"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/779311"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=779310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=779310"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=779310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}