{"id":779822,"date":"2025-01-09T07:45:49","date_gmt":"2025-01-09T03:45:49","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=779822"},"modified":"2025-01-09T07:45:49","modified_gmt":"2025-01-09T03:45:49","slug":"biz-dey%c9%99nd%c9%99-ki-bu-bizim-tarixi-torpagimizdir-h%c9%99qiq%c9%99ti-deyirik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=779822","title":{"rendered":"Biz dey\u0259nd\u0259 ki, bu, bizim tarixi torpa\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r, h\u0259qiq\u0259ti deyirik"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev yerli televiziya kanallar\u0131na\u00a0 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 n\u00f6vb\u0259ti h\u0259d\u0259fimiz olan Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131d\u0131\u015fdan b\u0259hs ed\u0259r\u0259k bildirdi ki,\u00a0n\u0259 q\u0259d\u0259r f\u0259al olsaq, perspektivl\u0259r d\u0259 o q\u0259d\u0259r \u00fcmidverici olacaq<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Tarixi Z\u0259f\u0259rimizd\u0259n, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fcn v\u0259 suverenliyimizin b\u0259rpas\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm reall\u0131qlar\u0131ndan biri t\u0259bii ki, tarixi sahibin\u0259 qovu\u015fan torpaqlar\u0131m\u0131zda b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f Proqram\u0131n\u0131n u\u011furlu icras\u0131d\u0131r. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev h\u0259m D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n H\u0259mr\u0259yliyi G\u00fcn\u00fc v\u0259 Yeni il m\u00fcnasib\u0259til\u0259 xalqa m\u00fcraci\u0259tind\u0259, h\u0259m d\u0259 yanvar\u0131n 7-d\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi\u00a0 olaraq yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n v\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259rd\u0259n geni\u015f b\u0259hs etdi. Yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bildirdi ki, Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun b\u0259rpas\u0131 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rbi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r \u0259n vacib prioritetl\u0259rd\u0259n biridir. Bu il \u0259n az\u0131 4 milyard manat ayr\u0131lacaq. \u00dc\u00e7 ild\u0259 10 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sin\u0259 ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r qaytar\u0131l\u0131b. \u00a0On mind\u0259n \u00e7ox k\u00f6\u00e7k\u00fcn art\u0131q evl\u0259rl\u0259 t\u0259min edilib v\u0259 orada ya\u015fay\u0131r. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 30 min\u0259 yax\u0131n insan orada ya\u015fay\u0131r, m\u00fcxt\u0259lif v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p>H\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 g\u0259ldikd\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev bildirdi ki, bu il \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0 planda daha 20-y\u0259 yax\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sin\u0259 ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259ri qaytarmaqd\u0131r. O \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259rin adlar\u0131 art\u0131q se\u00e7ilib, layih\u0259l\u0259r icra edilir. Bir \u00e7ox k\u0259ndl\u0259rd\u0259, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 indi in\u015faat i\u015fl\u0259ri gedir v\u0259 bu ilin sonuna q\u0259d\u0259r 30-a yax\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r m\u0259skunla\u015facaq. \u018fsas infrastruktur layih\u0259l\u0259ri, bir-iki il\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lacaq. \u00a0\u018fn \u00e7ox v\u0259sait bu layih\u0259l\u0259rin icras\u0131na s\u0259rf olunur. \u00a0\u00c7\u00fcnki 60 kilometrd\u0259n \u00e7ox tunell\u0259r, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r, elektrik stansiyalar\u0131, su anbarlar\u0131 in\u015fa edilir. Art\u0131q bu torpaqlarda \u00a030-dan \u00e7ox su elektrik stansiyas\u0131 i\u015f\u0259 sal\u0131n\u0131b, \u00a0d\u0259mir yollar\u0131 \u00e7\u0259kilib. T\u0259qrib\u0259n 2-3 ild\u0259n sonra \u0259sas infrastruktur layih\u0259l\u0259ri ba\u015fa \u00e7atacaq v\u0259 ondan sonra ya\u015fay\u0131\u015f fondunun yaranmas\u0131na istiqam\u0259tl\u0259ndiril\u0259c\u0259k m\u0259bl\u0259\u011f daha b\u00f6y\u00fck olacaq. Amma yen\u0259 d\u0259 \u0259g\u0259r biz d\u00fcnya tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, i\u015f\u011faldan v\u0259 da\u011f\u0131nt\u0131dan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kmi\u015f he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259 \u00f6z \u0259razil\u0259rini bu templ\u0259 v\u0259 bu keyfiyy\u0259tl\u0259 b\u0259rpa etm\u0259yib. Burada\u00a0 h\u0259m pe\u015f\u0259karl\u0131q, h\u0259m d\u0259 \u00e7ox ciddi yana\u015fma g\u00f6st\u0259rilir. Burada\u00a0 s\u00f6hb\u0259t \u00a0yaln\u0131z maliyy\u0259 resurslar\u0131ndan getmir. Resurslar ola bil\u0259r, amma g\u0259r\u0259k s\u0259nin insan potensial\u0131n olsun. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u00a0son ill\u0259rd\u0259 kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na da b\u00f6y\u00fck investisiyalar qoyuldu. Texniki imkanlar\u0131m\u0131z da geni\u015fdir. Orada apar\u0131lan i\u015fl\u0259rin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si Az\u0259rbaycan \u015firk\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u0130kinci yerd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259ridir. Onlar daha \u00e7ox tunell\u0259r, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r, d\u0259mir yollar\u0131 layih\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015ftirak edirl\u0259r. Bizd\u0259 \u00e7ox ciddi texniki potensial, kadr potensial\u0131, maliyy\u0259 resurslar\u0131m\u0131z\u00a0 v\u0259 g\u00fccl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f siyas\u0259t var. B\u00fct\u00fcn ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin layih\u0259l\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259si \u0259n y\u00fcks\u0259k standartlara cavab verir. Art\u0131q bu torpaqlarda \u00a0iki s\u0259naye park\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f s\u0259naye park\u0131n\u0131n m\u0259hsullar\u0131 indi xaric\u0259 ixrac edilir. \u015e\u0259h\u0259r da\u011f\u0131l\u0131b, amma burada s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri art\u0131q f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir v\u0259 xaric\u0259 m\u0259hsul ixrac edir.<\/p>\n<p>\u00abM\u0259n m\u00fcharib\u0259 ba\u015fa \u00e7atandan d\u0259rhal sonra demi\u015f\u0259m ki, biz Qaraba\u011f\u0131 c\u0259nn\u0259t\u0259 \u00e7evir\u0259c\u0259yik\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev onu da bildirdi ki, \u00a0\u0259slind\u0259, onsuz da bura \u00f6z t\u0259bii qurulu\u015funa, g\u00f6z\u0259lliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 c\u0259nn\u0259tdir. Amma m\u00fcasir infrastruktur, ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259ri, i\u015f yerl\u0259ri, rahatl\u0131q, b\u00fct\u00fcn bunlar \u00a0buran\u0131 do\u011frudan da d\u00fcnyan\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l yerl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evir\u0259c\u0259k. Azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimiz \u00a0\u00e7ox b\u00f6y\u00fck co\u011frafiyad\u0131r: \u00abH\u0259m Qaraba\u011f, h\u0259m \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur v\u0259 eyni zamanda, ona o q\u0259d\u0259r d\u0259 uzaq olmayan Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 iqtisadi, sosial, ya\u015f\u0131l enerji v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n vahid bir b\u00f6y\u00fck m\u0259kana \u00e7evrilm\u0259lidir, halbuki bu, bizim b\u00f6lg\u00fcy\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00fc\u00e7 regiondur. Amma, eyni zamanda, bir-birin\u0259 tarix\u0259n ba\u011fl\u0131 olan bu b\u00f6lg\u0259l\u0259r haz\u0131rda vahid konsepsiya \u0259sas\u0131nda inki\u015faf edir. M\u0259s\u0259l\u0259n, biz bu il Nax\u00e7\u0131van v\u0259 Ordubad \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinin Ba\u015f planlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na da ba\u015flay\u0131r\u0131q. Ondan sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinin Ba\u015f planlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na ba\u015flayaca\u011f\u0131q. Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurdak\u0131 b\u00fct\u00fcn ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri vahid Ba\u015f plan \u0259sas\u0131nda qurulur. Bu, bir n\u00fcmun\u0259 olacaq.\u00bb D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bu t\u0259cr\u00fcb\u0259nin sonralar \u00a0\u00f6lk\u0259mizin dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 t\u0259tbiq ed\u0259c\u0259yimizi bildirir. Y\u0259ni, orada h\u0259m idar\u0259etm\u0259, h\u0259m infrastruktur, h\u0259m d\u0259 ya\u015f\u0131l enerji layih\u0259l\u0259ri b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259ni \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k. Planlar\u0131m\u0131z bundan ibar\u0259tdir. Az\u0259rbaycan televiziyalar\u0131 v\u0259 dig\u0259r m\u0259tbu orqanlar\u0131 orada ged\u0259n prosesl\u0259ri kifay\u0259t q\u0259d\u0259r i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131rlar. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 etdi: \u00ab\u018flb\u0259tt\u0259, ist\u0259rdim ki, daha da \u00e7ox i\u015f\u0131qland\u0131rs\u0131nlar. \u00c7\u00fcnki orada h\u0259r g\u00fcn n\u0259s\u0259 d\u0259yi\u015fir, h\u0259r g\u00fcn n\u0259s\u0259 tikilir, h\u0259r h\u0259ft\u0259 ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r oraya qay\u0131d\u0131rlar. Ona g\u00f6r\u0259 bizim m\u0259tbuat o b\u00f6lg\u0259d\u0259 ged\u0259n prosesl\u0259rl\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox maraqlansa v\u0259 bunu i\u015f\u0131qland\u0131rsa, o q\u0259d\u0259r d\u0259 yax\u015f\u0131 olacaq.\u00bb<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u00fcsahib\u0259d\u0259 diqq\u0259t y\u00f6n\u0259ldil\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131d\u0131\u015f oldu. Torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011faldan azad etdikd\u0259n sonra Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun b\u0259rpas\u0131 prioritet m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7evrildi.\u00a0 2022-ci ilin 24 dekabr tarixind\u0259 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan olan bir qrup ziyal\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 bu h\u0259d\u0259fi a\u00e7\u0131qlad\u0131 ki, biz Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131tmal\u0131y\u0131q. Buna \u0259sas ver\u0259n xalq\u0131n tarixi yadda\u015f\u0131d\u0131r. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bildirdi ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan bizim tarixi torpa\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r, bunu bir \u00e7ox tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259r, tarixi x\u0259rit\u0259l\u0259r,\u00a0 tariximiz t\u0259sdiql\u0259yir. Ancaq \u0259fsuslar olsun ki, erm\u0259nil\u0259r Qaraba\u011fdak\u0131 kimi, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda da\u00a0 b\u00fct\u00fcn tarixi, dini abid\u0259l\u0259rimizi yerl\u0259-yeksan edibl\u0259r, da\u011f\u0131d\u0131blar, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n tarixi irsini silm\u0259k ist\u0259yibl\u0259r, ancaq buna nail ola bilm\u0259yibl\u0259r. \u00c7\u00fcnki tarix var, s\u0259n\u0259dl\u0259r var, x\u0259rit\u0259l\u0259r var. Bu binada n\u00fcmayi\u015f etdiril\u0259n, XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259n x\u0259rit\u0259 bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan tarixi Az\u0259rbaycan diyar\u0131d\u0131r, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin, k\u0259ndl\u0259rin adlar\u0131 Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir v\u0259\u00a0 yax\u015f\u0131 bilirik ki, indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 tarix boyu Az\u0259rbaycan xalq\u0131 ya\u015fay\u0131b. \u0130ndi \u0259sas v\u0259zif\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti d\u0259 bunu bilsin.<\/p>\n<p>C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 qeyd etdi ki, biz n\u0259 q\u0259d\u0259r f\u0259al olsaq, perspektivl\u0259r d\u0259 o q\u0259d\u0259r \u00fcmidverici olacaq. T\u0259bii ki, Qaraba\u011f\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 biz bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 f\u0259al m\u0259\u015f\u011ful ola bilm\u0259zdik. Halbuki h\u0259l\u0259 10 il bundan \u0259vv\u0259l\u00a0 bu m\u00f6vzunu art\u0131q siyasi g\u00fcnd\u0259liy\u0259 g\u0259tirmi\u015f oldum v\u0259\u00a0 t\u00f6vsiy\u0259ml\u0259 o vaxt Az\u0259rbaycan aliml\u0259ri elmi \u0259s\u0259rl\u0259r yaratma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015flar. \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda b\u00f6y\u00fck elmi \u0259s\u0259r yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ke\u00e7mi\u015fd\u0259ki ya\u015fay\u0131\u015f\u0131, orada m\u0259skunla\u015fmas\u0131, tarixi x\u0259rit\u0259l\u0259rin \u00e7ap etdirilm\u0259si, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 biz o vaxt da el\u0259 g\u00f6r\u00fcrd\u00fck. \u00c7\u00fcnki bu, haql\u0131 ist\u0259yimiz idi. H\u0259r \u015feyin ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 var v\u0259 s\u0131ra art\u0131q g\u0259lib \u00e7at\u0131b ki, biz bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 daha ciddi m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan olan bir ne\u00e7\u0259 ictimai qurum vahid bir t\u0259\u015fkilat \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 birl\u0259\u015fdi. Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131, onun f\u0259aliyy\u0259ti daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdi. Beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla t\u0259maslar yaratd\u0131 v\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 art\u0131q beyn\u0259lxalq g\u00fcnd\u0259liy\u0259 sal\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>N\u0259z\u0259r\u0259 alaq ki, indiki Erm\u0259nistan \u0259razisi, vaxtil\u0259 onun m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259tini t\u0259\u015fkil ed\u0259n hiss\u0259si az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 tarixi torpaqlard\u0131r. Bu g\u00fcn\u00a0 deyirik ki, 300 min Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131 o b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259 qay\u0131tmal\u0131d\u0131r. Amma b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 o b\u00f6lg\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015f v\u0259 bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 ya\u015fayanlar\u0131n v\u0259 onlar\u0131n n\u0259v\u0259l\u0259rinin, n\u0259tic\u0259l\u0259rinin say\u0131 300 mind\u0259n bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur. H\u0259l\u0259 XIX \u0259sr rus imperiyas\u0131n\u0131n x\u0259rit\u0259l\u0259rin\u0259 baxaq. Orada b\u00fct\u00fcn toponiml\u0259rin Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259li olmas\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259dir, ya da rus imperiyas\u0131n\u0131n XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 t\u0259rtib edilmi\u015f x\u0259rit\u0259l\u0259rin\u0259 n\u0259z\u0259r salaq. Orada da b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin adlar\u0131 Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir. Orada siz \u201cSevan g\u00f6l\u00fc\u201d adl\u0131 bir g\u00f6l g\u00f6rm\u0259zsiniz. Orada G\u00f6y\u00e7\u0259 g\u00f6l\u00fc yaz\u0131l\u0131b. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev bildirdi: \u00abBiz dey\u0259nd\u0259 ki, bu, bizim tarixi torpa\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r, biz h\u0259qiq\u0259ti deyirik. Bunu h\u0259tta bu yax\u0131nlarda m\u0259tbuata \u00e7\u0131xm\u0131\u015f Erm\u0259nistan\u0131n birinci fa\u015fist prezidentinin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda da \u00f6z\u00fc deyir ki, \u00fc\u00e7 rayonda az\u0259rbaycanl\u0131lar \u0259ks\u0259riyy\u0259t t\u0259\u015fkil edirdi. Z\u0259ng\u0259zurda az\u0259rbaycanl\u0131lar \u0259ks\u0259riyy\u0259t t\u0259\u015fkil edirdi. B\u0259li. \u018fks\u0259riyy\u0259t yox, tam az\u0259rbaycanl\u0131lardan ibar\u0259t olan k\u0259ndl\u0259r idi.\u00bb<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan \u00a0XX \u0259srd\u0259 \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 deportasiyaya m\u0259ruz qald\u0131 v\u0259 h\u0259r d\u0259f\u0259 bu deportasiya b\u00f6y\u00fck f\u0259sadlara g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131rd\u0131. Tarixi faktlar t\u0259sdiql\u0259yir ki, \u00a0XIX \u0259srd\u0259 \u00e7ar Rusiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Osmanl\u0131 v\u0259 \u0130ran \u0259razisind\u0259n erm\u0259nil\u0259rin k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 C\u0259nubi Qafqaza k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si il\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u00f6z tarixi torpaqlar\u0131nda s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 prosesin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259, soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 xalq\u0131m\u0131z a\u011f\u0131r m\u0259hrumiyy\u0259tl\u0259rl\u0259, faci\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fib. M\u0259rh\u0259l\u0259-m\u0259rh\u0259l\u0259 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdiril\u0259n bu plan n\u0259tic\u0259sind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar indi Erm\u0259nistan adland\u0131r\u0131lan \u0259razid\u0259n &#8211; min ill\u0259r boyu ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u00f6z do\u011fma tarixi torpaqlar\u0131ndan qovularaq k\u00fctl\u0259vi q\u0259tl v\u0259 q\u0131r\u011f\u0131nlara m\u0259ruz qal\u0131b, xalq\u0131m\u0131za m\u0259xsus minl\u0259rl\u0259 tarixi-m\u0259d\u0259ni abid\u0259 v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259ri m\u0259hv edilib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na g\u0259tiril\u0259n \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli faci\u0259l\u0259rd\u0259n biri 1918-ci ilin mart-aprel aylar\u0131nda Bak\u0131 Sovetinin mandat\u0131 alt\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n da\u015fnak-bol\u015fevik silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla t\u00f6r\u0259dilmi\u015f k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlard\u0131r. H\u0259min g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, habel\u0259 Bak\u0131 quberniyas\u0131na daxil olan dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 q\u0259zalarda on minl\u0259rl\u0259 dinc sakin m\u0259hz etnik v\u0259 dini m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f, ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259ri, m\u0259scid v\u0259 q\u0259biristanl\u0131qlar yerl\u0259-yeksan edilmi\u015fdir. Sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 daha da az\u011f\u0131nla\u015fan erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri qeyri-insani \u0259m\u0259ll\u0259rini davam etdirmi\u015f, Qaraba\u011f, Z\u0259ng\u0259zur, Nax\u00e7\u0131van, \u015eirvan, \u0130r\u0259van v\u0259 dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 k\u00fctl\u0259vi q\u0259tll\u0259r, talanlar v\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fl\u0259r. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin h\u00f6kum\u0259ti erm\u0259nil\u0259rin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259rin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn F\u00f6vq\u0259lad\u0259 \u0130stintaq Komissiyas\u0131 yaratm\u0131\u015f, komissiyan\u0131n \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin xalq\u0131n yadda\u015f\u0131nda hifz edilm\u0259si v\u0259 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcr. Lakin Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin s\u00fcqutundan sonra bu proses dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, ba\u015f ver\u0259nl\u0259rin sona q\u0259d\u0259r t\u0259hqiq edilm\u0259sinin v\u0259 ona m\u00fcvafiq siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259t verilm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 apar\u0131lan soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u00fcn siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259tini tapmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn tarixi faktlar sovet m\u0259tbuat\u0131nda erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259hrif olunur v\u0259 ictimai fikir \u00e7a\u015fd\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 erm\u0259nil\u0259r \u00a0az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n deportasiya edilm\u0259si siyas\u0259tini daha da geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 yeni vasit\u0259l\u0259r\u0259 \u0259l atd\u0131lar. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn onlar SSR\u0130 Nazirl\u0259r Sovetinin 23 dekabr 1947-ci il tarixli \u00a0\u201cErm\u0259nistan SSR-d\u0259n kolxoz\u00e7ular\u0131n v\u0259 ba\u015fqa az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halinin Az\u0259rbaycan SSR-in K\u00fcr-Araz oval\u0131\u011f\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si haqq\u0131nda\u201d x\u00fcsusi q\u0259rar\u0131na v\u0259 1948-1953-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u00f6z tarixi torpaqlar\u0131ndan k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 deportasiyas\u0131na d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 nail olublar. SSR\u0130 Nazirl\u0259r Sovetinin bu q\u0259rarlar\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti tarixi cinay\u0259t aktlar\u0131 olub. Bu q\u0259rarlar \u0259sas\u0131nda 1948-1953-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 150 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 Erm\u0259nistan SSR \u0259razisind\u0259ki do\u011fma torpaqlar\u0131ndan k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 v\u0259 zorak\u0131l\u0131qla s\u00fcrg\u00fcn olunub. \u018fsrin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u0259ks\u0259r \u0259halisi az\u0259rbaycanl\u0131 olan \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n v\u0259 Erm\u0259nistan SSR-in dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259n soyda\u015flar\u0131m\u0131z t\u0259qibl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalaraq qovulub. Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131 kobudcas\u0131na pozulub, onlara qar\u015f\u0131 s\u0259rt repressiyalar h\u0259yata ke\u00e7irilib. Bu m\u00fch\u00fcm m\u0259qam\u0131 da qeyd ed\u0259k ki,\u00a0 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev 1997-ci il dekabr\u0131n 18-d\u0259 \u201c1948-1953-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Erm\u0259nistan SSR \u0259razisind\u0259ki tarixi-etnik torpaqlar\u0131ndan k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 deportasiyas\u0131 haqq\u0131nda\u201d F\u0259rman imzalay\u0131b. F\u0259rmanda bildirilir ki, adi h\u00fcquq normalar\u0131na zidd olan bu q\u0259rarlar\u0131n icras\u0131 zaman\u0131 avtoritar-totalitar rejimin m\u00f6vcud repressiya qaydalar\u0131 geni\u015f t\u0259tbiq edilmi\u015f, minl\u0259rl\u0259 insan, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qocalar v\u0259 k\u00f6rp\u0259l\u0259r a\u011f\u0131r k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259 \u015f\u0259raitin\u0259, k\u0259skin iqlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259, fiziki sars\u0131nt\u0131lara v\u0259 m\u0259n\u0259vi genosid\u0259 d\u00f6zm\u0259y\u0259r\u0259k h\u0259lak olmu\u015flar. Bu i\u015fd\u0259 erm\u0259ni \u015fovinist dair\u0259l\u0259rinin v\u0259 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyinin cinay\u0259tkar siyas\u0259ti il\u0259 yana\u015f\u0131, o d\u00f6vrk\u00fc Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyinin \u00f6z xalq\u0131n\u0131n taleyin\u0259 zidd m\u00f6vqeyi, soyda\u015flar\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n cinay\u0259tl\u0259rin t\u0259\u015fkilind\u0259 v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 i\u015ftirak\u0131 da az rol oynamam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>1905-1907, 1918-1920, 1948-1953- c\u00fc ill\u0259rd\u0259\u00a0 Rusiya \u00a0imperiyas\u0131n\u0131n havadarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n son n\u00f6qt\u0259si olan 1988-ci il hadis\u0259l\u0259ri daha faci\u0259li olmu\u015fdur. Mixail \u00a0Qorba\u00e7ovun yenid\u0259nqurma v\u0259\u00a0 a\u015fkarl\u0131q prosesl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n Erm\u0259nistanda g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f \u00a0anti-Az\u0259rbaycan kampaniyas\u0131 ba\u015flad\u0131. 1988-ci ild\u0259n\u00a0 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda ilk m\u0259rh\u0259l\u0259 kimi k\u00fctl\u0259vi h\u0259d\u0259l\u0259r,\u00a0 q\u0259tll\u0259r, k\u0259ndl\u0259rin da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131, 70 n\u0259f\u0259rin &#8211; 21 qad\u0131n v\u0259 6 u\u015fa\u011f\u0131n\u00a0 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n Qukark faci\u0259si,\u00a0 Vardenis (40 n\u0259f\u0259rin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si) olaylar\u0131 yaddan \u00e7\u0131xmay\u0131b. Yerevanda, Masisd\u0259, Kalinind\u0259, Kacaranda, Qafanda, Kirovakanda, Gorusda, Sisyanda, Amasiya v\u0259 Alaverdid\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f qanl\u0131 hadis\u0259l\u0259r 250 min soyda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n\u00a0 q\u0259dim Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 olan do\u011fma yurdlar\u0131n\u0131 t\u0259rk etm\u0259si il\u0259\u00a0 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. Bel\u0259likl\u0259, \u0259srl\u0259r boyu, m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259\u00a0 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n\u00a0 soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan zorla k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si siyas\u0259ti, \u00f6t\u0259n \u0259srin 80-ci ill\u0259rinin sonlar\u0131nda \u00a0daha da \u015fidd\u0259tl\u0259n\u0259n v\u0259 qanl\u0131 olaylarla m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan deportasiya v\u0259 soyq\u0131r\u0131mlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f \u015f\u0259kild\u0259 Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259tinin\u00a0 r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda t\u0259\u015fkil olunurdu. Erm\u0259nil\u0259rin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri\u00a0 soyq\u0131r\u0131mlar\u0131 zaman\u0131 q\u0259tl\u0259 yetiril\u0259nl\u0259rin,\u00a0 da\u011f\u0131d\u0131lan k\u0259ndl\u0259rin,\u00a0 tarixi abid\u0259l\u0259rin say\u0131n\u0131 hesablamaqla qurtarmaz. 1988-ci ild\u0259 ortaya at\u0131lan qondarma \u00a0 Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n \u00f6z tarixi torpaqlar\u0131ndan qovulmas\u0131na da respublikada d\u00fczg\u00fcn siyasi qiym\u0259t verilm\u0259di. Az\u0259rbaycan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259tinin Erm\u0259nistan SSR-in t\u0259rkibin\u0259 daxil edilm\u0259si haqq\u0131nda erm\u0259nil\u0259rin qeyri-konstitusion q\u0259rar\u0131n\u0131 v\u0259 Moskvan\u0131n \u0259slind\u0259 bu vilay\u0259ti X\u00fcsusi \u0130dar\u0259etm\u0259 Komit\u0259si vasit\u0259sil\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n tabeliyind\u0259n \u00e7\u0131xarmas\u0131n\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u00a0 naraz\u0131l\u0131qla qar\u015f\u0131lad\u0131 v\u0259 m\u00fch\u00fcm siyasi aksiyalara \u0259l atmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qald\u0131. \u00d6lk\u0259mizd\u0259\u00a0 ke\u00e7iril\u0259n mitinql\u0259rd\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 siyas\u0259ti q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 pisl\u0259ns\u0259 d\u0259, Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyi \u00f6z m\u00f6vqeyind\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259di. M\u0259hz el\u0259 bunun n\u0259tic\u0259si olaraq 1990-c\u0131 ilin yanvar ay\u0131nda getdikc\u0259 g\u00fccl\u0259n\u0259n xalq h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131 bo\u011fmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 Bak\u0131ya qo\u015funlar yeridildi, y\u00fczl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6ld\u00fc, yaraland\u0131, dig\u0259r fiziki t\u0259zyiql\u0259r\u0259 m\u0259ruz qald\u0131. Separat\u00e7\u0131 erm\u0259nil\u0259rin\u00a0 Qaraba\u011fda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 avant\u00fcrist h\u0259r\u0259kat\u0131n n\u0259tic\u0259si olaraq\u00a0 bir milyondan art\u0131q soyda\u015f\u0131m\u0131z erm\u0259ni q\u0259sbkarlar t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6z do\u011fma yurd-yuvalar\u0131ndan did\u0259rgin sal\u0131nd\u0131. \u00a0\u00a0\u018frazimizin 20 faizinin erm\u0259ni silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131 zaman\u0131 minl\u0259rl\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z \u015f\u0259hid oldu, x\u0259sar\u0259t ald\u0131.<\/p>\n<p>Bunlar tarixi faktlard\u0131r. Bu faktlar\u0131 \u00f6rt-basd\u0131r etm\u0259k qeyri-m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Erm\u0259nil\u0259rin C\u0259nubi Qafqazda t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 deportasiya siyas\u0259tinin bir m\u0259qs\u0259di oldu\u011fu h\u0259r k\u0259s\u0259 m\u0259lumdur &#8211; N\u0259yin bahas\u0131na olursa- olsun Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda m\u0259skunla\u015fmaq. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u00a0\u0130lham \u018fliyev tarixi faktlara \u0259saslanaraq d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda indiki Erm\u0259nistan\u0131n tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0259yan edib. Tarixi Z\u0259f\u0259rimizd\u0259n \u0259vv\u0259l d\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131n mahiyy\u0259tind\u0259 bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f dayan\u0131rd\u0131 ki, \u0130r\u0259van bizim tarixi torpa\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r v\u0259 biz az\u0259rbaycanl\u0131lar bu tarixi torpaqlara qay\u0131tmal\u0131y\u0131q. Bu, bizim siyasi v\u0259 strateji h\u0259d\u0259fimizdir v\u0259 biz t\u0259dric\u0259n bu h\u0259d\u0259f\u0259 yax\u0131nla\u015fmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p>2020-ci ilin 44 g\u00fcnl\u00fck \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u015fanl\u0131 \u00a0Z\u0259f\u0259rimiz 30 ilin i\u015f\u011fal\u0131na son qoydu, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz b\u0259rpa edildi. D\u00f6vl\u0259timizin q\u0259tiyy\u0259ti, Prezident, M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin siyasi irad\u0259si, xalq\u0131m\u0131z\u0131n birliyi, h\u0259mr\u0259yliyi say\u0259sind\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m Z\u0259f\u0259r \u00a0Erm\u0259nistana v\u0259 ona havadarl\u0131q ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 \u00a0bir daha s\u00fcbut etdi ki, \u0259dal\u0259t v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq var v\u0259 bunun t\u0259sdiqi \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259yl\u0259r g\u00f6st\u0259rm\u0259li, tarixi faktlara \u0259saslanan t\u0259bli\u011fat g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259lidir. Bir daha s\u00fcbut olundu ki, tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri inkar etm\u0259k qeyri-m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Tarixi Z\u0259f\u0259rimiz, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fcn v\u0259 suverenliyimizin b\u0259rpas\u0131, eyni zamanda, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131d\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 \u00a0daha da \u00a0yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri \u00f6z \u0259ll\u0259ri il\u0259 qurduqlar\u0131 v\u0259 \u0259srl\u0259rl\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u0130r\u0259vana, indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 olan dig\u0259r tarixi yerl\u0259r\u0259 qay\u0131tmaq imkan\u0131na malik olmal\u0131d\u0131r v\u0259 olacaqlar. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan olan bir qrup ziyal\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 etdi ki, \u00a0bizim i\u015fimiz\u00a0 tarix \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bildirdi ki, \u00a0vaxt g\u0259lib, Erm\u0259nistan \u015f\u0259rait yarats\u0131n, Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00f6z d\u0259d\u0259-baba yurdlar\u0131na qay\u0131da bilsinl\u0259r. Bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f da edildi ki, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Az\u0259rbaycan \u00a0bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyind\u0259n \u00e7ox d\u0259qiq v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa uy\u011fun m\u00f6vqe g\u00f6zl\u0259yir. Onlar h\u0259l\u0259 ki, susma\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r. Halbuki\u00a0 bu m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 dil\u0259 g\u0259tirmi\u015fik v\u0259 onlardan konkret cavab g\u00f6zl\u0259yirik. N\u0259 vaxt, hans\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar o b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259 qay\u0131da bil\u0259rl\u0259r? X\u00fcsusil\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 k\u0259ndl\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti indi tamamil\u0259 bo\u015f qal\u0131b, orada he\u00e7 kim ya\u015fam\u0131r, ora qay\u0131tmaq o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck problem olmaz. Sad\u0259c\u0259\u00a0 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik z\u0259man\u0259ti verilm\u0259lidir. Onlar\u0131n orada ya\u015fama h\u00fcququ tan\u0131nmal\u0131d\u0131r v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rait yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bizim t\u0259l\u0259bimiz bundan ibar\u0259tdir. G\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259k \u00a0Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00f6z do\u011fma torpaqlar\u0131na qay\u0131dacaqlar.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev bu h\u0259d\u0259fi\u00a0 d\u0259 a\u00e7\u0131qlad\u0131 ki, yax\u015f\u0131 olard\u0131\u00a0 Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rini q\u0259bul etsin. Onlar \u0130r\u0259vana da getm\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131rlar. Q\u0259bul etsin, onlar\u0131n dilind\u0259n onlar\u0131n probleml\u0259rini e\u015fitsin, dinl\u0259sin onlar\u0131. Y\u0259ni, onlar oradan \u0259sass\u0131z qovulmu\u015flar. Onlar\u0131n tam h\u00fcququ var ki, oraya qay\u0131ts\u0131nlar. \u018fg\u0259r bunu etm\u0259s\u0259, onda hans\u0131 Avropa demokratiyas\u0131ndan s\u00f6hb\u0259t gedir? Ax\u0131, Erm\u0259nistan \u00f6z\u00fcn\u00fc bu g\u00fcn Avropa demokratiyas\u0131 yolu il\u0259 ged\u0259n \u00f6lk\u0259 kimi t\u0259qdim edir: \u00abQoy, onu \u0259yani \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rsin. Eyni zamanda, hesab edir\u0259m ki, AT\u018fT d\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6z m\u00f6vqeyini bildirm\u0259lidir. Biz Avropa Komissiyas\u0131ndan da m\u00f6vqe g\u00f6zl\u0259yirik. Y\u0259ni, sad\u0259c\u0259 olaraq, bunu g\u00f6rm\u0259zliy\u0259 vurmaq d\u00fczg\u00fcn add\u0131m deyil. Bu, ciddi problemdir. Bu, y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Bu, insan h\u00fcquqlar\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Bu, \u0259dal\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Bu, eyni zamanda, g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k ki, indiki Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi fa\u015fist deyil. \u00c7\u00fcnki \u00fc\u00e7 prezident fa\u015fist idi. Y\u0259ni, onlar\u0131n a\u00e7\u0131qlamalar\u0131, \u0259m\u0259ll\u0259ri, Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131nda \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn d\u0259 i\u015ftirak\u0131 v\u0259 bir \u00e7ox dig\u0259r s\u00fcbutlar var. \u018fg\u0259r indiki ba\u015f nazir demokratd\u0131rsa, \u00f6z\u00fc d\u0259 Avropa demokratiyas\u0131n\u0131n, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, \u201cbanisi olan\u201d Fransa prezidenti Makronun dostudursa, qoy, onu g\u00f6st\u0259rsin, qoy, icaz\u0259 versin. Y\u0259ni, bizim ist\u0259yimiz bundan ibar\u0259tdir v\u0259 bunu t\u0259l\u0259b etm\u0259k h\u0259r hans\u0131 bir \u0259razi iddias\u0131nda olmaq dem\u0259k deyil. Sad\u0259c\u0259 olaraq, buna insan h\u00fcquqlar\u0131 n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n yana\u015fmaq laz\u0131md\u0131r v\u0259 biz bu m\u0259s\u0259l\u0259ni g\u00fcnd\u0259likd\u0259n \u00e7\u0131xartmayaca\u011f\u0131q\u2026 az\u0259rbaycanl\u0131lar t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015f\u0259raitind\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana v\u0259 o c\u00fcml\u0259d\u0259n Q\u0259rbi Z\u0259ng\u0259zura yerl\u0259\u015f\u0259c\u0259kl\u0259r.\u00bb<\/p>\n<p><strong>Yegan\u0259 \u018fliyeva, \u00ab\u0130ki sahil\u00bb<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev yerli televiziya kanallar\u0131na\u00a0 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 n\u00f6vb\u0259ti h\u0259d\u0259fimiz olan Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131d\u0131\u015fdan b\u0259hs ed\u0259r\u0259k bildirdi ki,\u00a0n\u0259 q\u0259d\u0259r f\u0259al olsaq, perspektivl\u0259r d\u0259 o q\u0259d\u0259r \u00fcmidverici olacaq Tarixi Z\u0259f\u0259rimizd\u0259n, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fcn v\u0259 suverenliyimizin b\u0259rpas\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm reall\u0131qlar\u0131ndan biri t\u0259bii ki, tarixi sahibin\u0259 qovu\u015fan torpaqlar\u0131m\u0131zda b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f Proqram\u0131n\u0131n u\u011furlu icras\u0131d\u0131r. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev h\u0259m D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n H\u0259mr\u0259yliyi G\u00fcn\u00fc v\u0259 Yeni il m\u00fcnasib\u0259til\u0259 xalqa m\u00fcraci\u0259tind\u0259, h\u0259m d\u0259 yanvar\u0131n 7-d\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi\u00a0 olaraq yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n v\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259rd\u0259n geni\u015f b\u0259hs etdi. Yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":779823,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[8],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/61bfdc16173625958487892916610722531.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/61bfdc16173625958487892916610722531.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/61bfdc16173625958487892916610722531.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/61bfdc16173625958487892916610722531-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/61bfdc16173625958487892916610722531-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/61bfdc16173625958487892916610722531-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/61bfdc16173625958487892916610722531.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/61bfdc16173625958487892916610722531.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/61bfdc16173625958487892916610722531-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/61bfdc16173625958487892916610722531.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=8\" rel=\"category\">\u018fsas s\u0259hif\u0259<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev yerli televiziya kanallar\u0131na\u00a0 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 n\u00f6vb\u0259ti h\u0259d\u0259fimiz olan Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131d\u0131\u015fdan b\u0259hs ed\u0259r\u0259k bildirdi ki,\u00a0n\u0259 q\u0259d\u0259r f\u0259al olsaq, perspektivl\u0259r d\u0259 o q\u0259d\u0259r \u00fcmidverici olacaq Tarixi Z\u0259f\u0259rimizd\u0259n, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fcn v\u0259 suverenliyimizin b\u0259rpas\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm reall\u0131qlar\u0131ndan biri t\u0259bii ki, tarixi sahibin\u0259 qovu\u015fan torpaqlar\u0131m\u0131zda b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f Proqram\u0131n\u0131n u\u011furlu icras\u0131d\u0131r. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/779822"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=779822"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/779822\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":779824,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/779822\/revisions\/779824"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/779823"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=779822"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=779822"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=779822"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}