{"id":779894,"date":"2025-01-09T16:45:59","date_gmt":"2025-01-09T12:45:59","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=779894"},"modified":"2025-01-09T16:45:59","modified_gmt":"2025-01-09T12:45:59","slug":"az%c9%99rbaycan-qlobal-enerji-liderin%c9%99-cevrilir-avropa-il%c9%99-qaz-korpusu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=779894","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan qlobal enerji liderin\u0259 \u00e7evrilir: Avropa il\u0259 qaz k\u00f6rp\u00fcs\u00fc"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan z\u0259ngin t\u0259bii qaz ehtiyatlar\u0131na malik bir \u00f6lk\u0259 olaraq, enerji sektorunda m\u00fch\u00fcm strateji m\u00f6vqey\u0259 sahibdir. T\u0259bii qaz potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 bu resursun s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259si \u00f6lk\u0259nin iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, regional v\u0259 qlobal enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 d\u0259 t\u00f6hf\u0259 verir.<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizin t\u0259bii qaz strategiyas\u0131 iki \u0259sas istiqam\u0259td\u0259 inki\u015faf edir: istehsal\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, s\u0259m\u0259r\u0259li idar\u0259etm\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq enerji layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si. Az\u0259rbaycan b\u00f6y\u00fck qaz yataqlar\u0131na, x\u00fcsusil\u0259 &#8220;\u015eahd\u0259niz&#8221;, &#8220;Ab\u015feron&#8221;, &#8220;\u00dcmid-Bab\u0259k&#8221; v\u0259 &#8220;Asiman-\u015e\u0259f\u0259q&#8221; yataqlar\u0131na malikdir. Bu yataqlar\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259si v\u0259 yeni qaz ehtiyatlar\u0131n\u0131n k\u0259\u015ff edilm\u0259si \u00f6lk\u0259nin istehsal g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131r\u0131r. T\u0259bii qaz strategiyas\u0131 h\u0259m d\u0259 iri miqyasl\u0131 beyn\u0259lxalq enerji layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini \u0259hat\u0259 edir. X\u00fcsusil\u0259, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n qaz\u0131n\u0131n Avropaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi Az\u0259rbaycan\u0131 beyn\u0259lxalq enerji bazar\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm aktoruna \u00e7evirib. Bu d\u0259hlizin seqmentl\u0259rin\u0259 \u015eahd\u0259niz qaz yata\u011f\u0131 (Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259bii qaz t\u0259chizat\u0131nda \u0259sas m\u0259nb\u0259) v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259ri (Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum) daxildir.\u00a0 K\u0259m\u0259r Az\u0259rbaycandan G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259n qaz ixrac\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Trans-Anadolu T\u0259bii Qaz Boru K\u0259m\u0259ri (TANAP) is\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259r\u0259k Avropaya qaz n\u0259qlini t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>Trans-Adriatik Boru K\u0259m\u0259ri (TAP) X\u0259z\u0259rin Az\u0259rbaycan sektorundan t\u0259bii qaz\u0131 Yunan\u0131standan Albaniya v\u0259 Adriatik d\u0259nizind\u0259n ke\u00e7\u0259r\u0259k \u0130taliyaya v\u0259 daha sonra q\u0259rbi Avropaya n\u0259ql ed\u0259c\u0259k boru x\u0259tti proyektidir. Bu infrastruktur Avropan\u0131n enerji \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si strategiyas\u0131nda m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n qaz\u0131 Avropan\u0131n Rusiyadan enerji as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltmaqda v\u0259 alternativ m\u0259nb\u0259l\u0259r yaratmaqda strateji rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan enerji ehtiyatlar\u0131n\u0131 t\u0259kc\u0259 iqtisadi vasit\u0259 kimi deyil, h\u0259m d\u0259 diplomatik vasit\u0259 kimi istifad\u0259 edir. Bu, qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259rini g\u00fccl\u0259ndirir. \u00d6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq enerji bazar\u0131na inteqrasiyas\u0131 h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259nin siyasi sabitliyini v\u0259 iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan davaml\u0131 olaraq yeni yataqlar\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259si v\u0259 istehsal texnologiyalar\u0131n\u0131n modernl\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r apar\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 b\u0259rpaolunan enerji il\u0259 inteqrasiya siyas\u0259ti d\u0259 diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir. Uzunm\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 qaz potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 h\u0259m \u00f6lk\u0259daxili t\u0259l\u0259bat\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259si, h\u0259m d\u0259 ixrac\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan t\u0259bii qaz strategiyas\u0131n\u0131 u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kl\u0259 Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyind\u0259 \u0259v\u0259zsiz rol oynay\u0131r. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi kimi layih\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 Az\u0259rbaycan enerji bazar\u0131nda m\u00fch\u00fcm aktor statusunu m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir v\u0259 h\u0259m regional, h\u0259m d\u0259 qlobal miqyasda sabitlik v\u0259 inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00f6hf\u0259 verir. Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 enerji sah\u0259sind\u0259 \u00f6nc\u00fcl rolunu qoruyaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/reyting.az\/uploads\/posts\/2023-04\/ilham-saban.jpg\" alt=\"\u0130lham \u015eaban: &quot;Bak\u0131 ona \u201cd\u00fc\u015fm\u0259n n\u0259z\u0259rl\u0259rl\u0259\u201d baxan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 mesaj verir  ki...&quot; \u00bb Reyting.az\" \/><\/p>\n<p><strong>Enerji m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 ekspert \u0130lham \u015eaban Musavat.com-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirib ki, Az\u0259rbaycan 2020-ci ilin son g\u00fcn\u00fcnd\u0259n ba\u015flayaraq Avropaya qaz ixrac\u0131na ba\u015flay\u0131b. Art\u0131q 4 ildir ki, \u00f6lk\u0259miz Avropan\u0131n qaz t\u0259dar\u00fck\u00e7\u00fcl\u0259ri aras\u0131nda birinci s\u0131ralarda dayan\u0131r:\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan bu istiqam\u0259td\u0259 h\u0259m sat\u0131\u015f co\u011frafiyas\u0131n\u0131, h\u0259m d\u0259 Avropaya g\u00f6nd\u0259ril\u0259n qaz\u0131n h\u0259cmini art\u0131r\u0131r. 2021-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Avropa bazar\u0131na 8, 21 milyard kubmetr qaz satm\u0131\u015fd\u0131sa, \u00f6t\u0259n il bu, 12, 19 milyard kubmetr\u0259 \u00e7atd\u0131. \u00d6lk\u0259miz 58 faiz art\u0131m n\u00fcmayi\u015f etdirib. Bu, \u00e7ox yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259dir.<\/p>\n<p>2013-c\u00fc ild\u0259\u00a0 Az\u0259rbaycanla Avropan\u0131n qaz alan \u015firk\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda imzalanan m\u00fcqavil\u0259y\u0259 baxsaq, o zaman Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6hd\u0259liyi il \u0259rzind\u0259 10 milyard kubmetr verilm\u0259si idi.\u00a0 Biz \u00f6z \u00fcz\u0259rimiz\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u00f6hd\u0259likl\u0259ri art\u0131qlamas\u0131 il\u0259 yerin\u0259 yetirdik v\u0259 art\u0131ma do\u011fru h\u0259d\u0259fl\u0259rimiz var. M\u0259qs\u0259dimiz\u00a0 2027-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r Avropa bazar\u0131nda qaz sat\u0131\u015f\u0131 h\u0259cmini\u00a0 16 milyard kubmetr\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqd\u0131r. Az\u0259rbaycan Avropa bazar\u0131nda 2021-ci ilin g\u00f6st\u0259ricil\u0259rind\u0259n iki d\u0259f\u0259 \u00e7ox qaz sat\u0131\u015f\u0131 ist\u0259yini ortaya qoyur. \u00d6t\u0259n il bununla ba\u011fl\u0131 \u00e7ox ciddi add\u0131mlar at\u0131ld\u0131. 2023-c\u00fc ild\u0259 Avropa bazar\u0131nda qaz sat\u0131\u015f\u0131 11, 08 milyard kubmetr\u0259 yax\u0131n olmu\u015fdusa, \u00f6t\u0259n il 1 milyarddan \u00e7ox h\u0259cmd\u0259 art\u0131m etdi.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n 2024-c\u00fc ild\u0259 qaz ixrac\u0131 co\u011frafiyas\u0131n\u0131 Avropa bazar\u0131nda iki d\u0259f\u0259 art\u0131rd\u0131q. Sat\u0131\u015f be\u015f \u00f6lk\u0259d\u0259n on \u00f6lk\u0259y\u0259 y\u00fcks\u0259ldi.<\/p>\n<p>Avropada enerji sektorunda yaranm\u0131\u015f b\u00f6hran Az\u0259rbaycan\u0131n qaz ixrac\u0131n\u0131 art\u0131rmas\u0131 v\u0259 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 etm\u0259si il\u0259 aradan qalxd\u0131. Rusiya qaz\u0131ndan tam as\u0131l\u0131 olan \u00f6lk\u0259l\u0259ri, m\u0259s\u0259l\u0259n, Bolqar\u0131stan\u0131, \u015eimali Makedoniyan\u0131, Slovakiyan\u0131 \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xaran yegan\u0259 \u00f6lk\u0259 olduq.<\/p>\n<p>Yunan\u0131stan\u0131n qaz t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n pay\u0131 25 faizdirs\u0259, Bolqar\u0131standa bu 50 faizd\u0259n \u00e7oxdur. Avropan\u0131n \u0259n iri qaz istehlak\u00e7\u0131s\u0131 olan \u0130taliyada g\u00fcman edilirdi ki, Az\u0259rbaycan\u0131n oran\u0131n qaz bazar\u0131nda \u00e7\u0259kisi 7-8 faiz olacaq, lakin \u00f6t\u0259n il bu 17 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259ldi.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Az\u0259rbaycan Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rinin enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox m\u00fch\u00fcm rola malikdir\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan z\u0259ngin t\u0259bii qaz ehtiyatlar\u0131na malik bir \u00f6lk\u0259 olaraq, enerji sektorunda m\u00fch\u00fcm strateji m\u00f6vqey\u0259 sahibdir. T\u0259bii qaz potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 bu resursun s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259si \u00f6lk\u0259nin iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, regional v\u0259 qlobal enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 d\u0259 t\u00f6hf\u0259 verir. \u00d6lk\u0259mizin t\u0259bii qaz strategiyas\u0131 iki \u0259sas istiqam\u0259td\u0259 inki\u015faf edir: istehsal\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, s\u0259m\u0259r\u0259li idar\u0259etm\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq enerji layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si. Az\u0259rbaycan b\u00f6y\u00fck qaz yataqlar\u0131na, x\u00fcsusil\u0259 &#8220;\u015eahd\u0259niz&#8221;, &#8220;Ab\u015feron&#8221;, &#8220;\u00dcmid-Bab\u0259k&#8221; v\u0259 &#8220;Asiman-\u015e\u0259f\u0259q&#8221; yataqlar\u0131na malikdir. Bu yataqlar\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259si v\u0259 yeni qaz ehtiyatlar\u0131n\u0131n k\u0259\u015ff edilm\u0259si \u00f6lk\u0259nin istehsal g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131r\u0131r. T\u0259bii qaz strategiyas\u0131 h\u0259m d\u0259 iri miqyasl\u0131 beyn\u0259lxalq enerji&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":779895,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/e67a75cd438650dcd395a81ede3aebed.jpg",620,349,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/e67a75cd438650dcd395a81ede3aebed.jpg",620,349,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/e67a75cd438650dcd395a81ede3aebed.jpg",620,349,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/e67a75cd438650dcd395a81ede3aebed-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/e67a75cd438650dcd395a81ede3aebed.jpg",620,349,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/e67a75cd438650dcd395a81ede3aebed.jpg",620,349,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/e67a75cd438650dcd395a81ede3aebed.jpg",620,349,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/e67a75cd438650dcd395a81ede3aebed.jpg",620,349,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/e67a75cd438650dcd395a81ede3aebed-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/e67a75cd438650dcd395a81ede3aebed.jpg",620,349,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan z\u0259ngin t\u0259bii qaz ehtiyatlar\u0131na malik bir \u00f6lk\u0259 olaraq, enerji sektorunda m\u00fch\u00fcm strateji m\u00f6vqey\u0259 sahibdir. T\u0259bii qaz potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 bu resursun s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259si \u00f6lk\u0259nin iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, regional v\u0259 qlobal enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 d\u0259 t\u00f6hf\u0259 verir. \u00d6lk\u0259mizin t\u0259bii qaz strategiyas\u0131 iki \u0259sas istiqam\u0259td\u0259 inki\u015faf edir: istehsal\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, s\u0259m\u0259r\u0259li idar\u0259etm\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq enerji layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/779894"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=779894"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/779894\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":779897,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/779894\/revisions\/779897"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/779895"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=779894"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=779894"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=779894"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}