{"id":779898,"date":"2025-01-09T16:47:02","date_gmt":"2025-01-09T12:47:02","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=779898"},"modified":"2025-01-09T16:47:02","modified_gmt":"2025-01-09T12:47:02","slug":"insanlarda-t%c9%99svis-yaradan-viruslar-x%c9%99st%c9%99lik-qorxusuna-nec%c9%99-qalib-g%c9%99l%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=779898","title":{"rendered":"\u0130nsanlarda t\u0259\u015fvi\u015f yaradan viruslar \u2013 X\u0259st\u0259lik qorxusuna nec\u0259 qalib g\u0259l\u0259k?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Son g\u00fcnl\u0259r yay\u0131lan k\u0259skin virus infeksiyalar\u0131 insanlar\u0131 narahat edir. Bu narahatl\u0131\u011fa bir s\u0259b\u0259b d\u0259 koronovirusdur ki, h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 x\u0259st\u0259liyin a\u011f\u0131rl\u0131q d\u0259r\u0259c\u0259si, qapanmalar h\u0259l\u0259 d\u0259 insanlarda qorxu hissi yarad\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><em>B\u0259s x\u0259st\u0259lik qorxusu n\u0259dir? B\u0259s bu qorxuya nec\u0259 qalib g\u0259lm\u0259k olar?<\/em><\/p>\n<p><strong>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 Musavat.com-a dan\u0131\u015fan psixoloq N\u0259rgiz \u018fliyeva bildirib ki, x\u0259st\u0259lik qorxusu &#8211; ipoxondriya adlan\u0131r v\u0259 psixoza, nevroza, miqren\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bilir:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cX\u0259st\u0259lik qorxusu psixoloji bir v\u0259ziyy\u0259t olaraq insan\u0131n sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259ti il\u0259 \u0259laq\u0259dar h\u0259ddind\u0259n art\u0131q narahatl\u0131q, qorxu v\u0259 ya anksiyete hissi ya\u015famas\u0131d\u0131r. Bu qorxu, x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259 riski il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox sayda d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin v\u0259 fobiyan\u0131n yaranmas\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir.<br \/>\nX\u00fcsusil\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259, sosial media v\u0259 x\u0259b\u0259r kanallar\u0131nda yay\u0131lan sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259b\u0259r v\u0259 m\u0259lumatlar, insanlarda x\u0259st\u0259lik qorxusunu art\u0131ran bir amildir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/i.ytimg.com\/vi\/-GMi8lfZEeE\/hq720.jpg?sqp=-oaymwEhCK4FEIIDSFryq4qpAxMIARUAAAAAGAElAADIQj0AgKJD&amp;rs=AOn4CLCdOUTDoJnnMov1PQeUwvZ5PVOZ0A\" alt=\"16 \u00d6z\u00fcn\u00fc Yenid\u0259n Yarat! Niy\u0259 b\u0259zi insanlar ar\u0131qlaya bilmir? Psixoloq N\u0259rgiz  H\u00fcseynova\" \/><\/p>\n<p><strong>N\u0259rgiz \u018fliyeva\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsanlardan, c\u0259miyy\u0259td\u0259n uzaqla\u015f\u0131r bu insanlar. T\u0259cr\u00fcb\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, qorxular\u0131 yada salan ki\u00e7ik bir hadis\u0259 ba\u015f ver\u0259nd\u0259 h\u0259min insanlar ke\u00e7mi\u015f\u0259 qay\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 x\u0259st\u0259lik qorxusu ya\u015fayan insanlar h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>Plasebo v\u0259 nosebo effektiv dey\u0259 anlay\u0131\u015flar da var. Plasebo m\u00fcsb\u0259t fikirl\u0259rin insan\u0131n orqanizmin\u0259 etdiyi t\u0259sirdir. Nosebo effekt is\u0259 m\u0259nfi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin yaranmas\u0131d\u0131r. Neqativ d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r x\u0259st\u0259lik bar\u0259d\u0259 neqativ d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r v\u0259 x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxma qorxusu yarad\u0131r. O d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r\u0259 sahib insanlar daha tez x\u0259st\u0259l\u0259nir. Qorxular\u0131 olan insan davaml\u0131 h\u0259kim\u0259 gedir, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r ki, ayda bir d\u0259f\u0259 h\u0259kim\u0259 getm\u0259s\u0259l\u0259r, x\u0259st\u0259lik tapacaqlar.<\/strong><\/p>\n<p>Bu effekt t\u0259k insan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259 aid deyil, h\u0259m d\u0259 \u00f6z ail\u0259 \u00fczvl\u0259rin\u0259 bel\u0259 aid ola bil\u0259r, y\u0259ni \u00f6vladlar\u0131n\u0131 da eyni \u015f\u0259kild\u0259 ayda 1 ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 h\u0259kim\u0259 apar\u0131r v\u0259 d\u0259rmanlar verirl\u0259r. Sad\u0259 1 ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 olsa, bel\u0259 o d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r say\u0259sind\u0259 qorxular\u0131 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. D\u0259rmandan as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 ya\u015fay\u0131rlar.<br \/>\nAmma plasebo effekti n\u0259tic\u0259sind\u0259 insan \u00f6z d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinin g\u00fcc\u00fc il\u0259 neyronlar\u0131na t\u0259sir ed\u0259r\u0259k s\u0259hh\u0259tini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Kognitiv davran\u0131\u015f terapiyas\u0131 (CBT) kimi metodlar, x\u0259st\u0259lik qorxusunu idar\u0259 etm\u0259k v\u0259 m\u00fcalic\u0259 etm\u0259kd\u0259 \u00e7ox t\u0259sirli ola bil\u0259r. Anksiyete v\u0259 dig\u0259r psixoloji probleml\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259rmanlar, b\u0259zi hallarda qorxunun azald\u0131lmas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bilir. Fiziki f\u0259aliyy\u0259t v\u0259 d\u00fczg\u00fcn qidalanma da psixoloji v\u0259ziyy\u0259tin yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edir. Bu da \u00e7ox \u00f6n\u0259mlidir. X\u0259st\u0259lik qorxusu m\u00fcalic\u0259 oluna bil\u0259n bir v\u0259ziyy\u0259tdir\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son g\u00fcnl\u0259r yay\u0131lan k\u0259skin virus infeksiyalar\u0131 insanlar\u0131 narahat edir. Bu narahatl\u0131\u011fa bir s\u0259b\u0259b d\u0259 koronovirusdur ki, h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 x\u0259st\u0259liyin a\u011f\u0131rl\u0131q d\u0259r\u0259c\u0259si, qapanmalar h\u0259l\u0259 d\u0259 insanlarda qorxu hissi yarad\u0131r. B\u0259s x\u0259st\u0259lik qorxusu n\u0259dir? B\u0259s bu qorxuya nec\u0259 qalib g\u0259lm\u0259k olar? M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 Musavat.com-a dan\u0131\u015fan psixoloq N\u0259rgiz \u018fliyeva bildirib ki, x\u0259st\u0259lik qorxusu &#8211; ipoxondriya adlan\u0131r v\u0259 psixoza, nevroza, miqren\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bilir: \u201cX\u0259st\u0259lik qorxusu psixoloji bir v\u0259ziyy\u0259t olaraq insan\u0131n sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259ti il\u0259 \u0259laq\u0259dar h\u0259ddind\u0259n art\u0131q narahatl\u0131q, qorxu v\u0259 ya anksiyete hissi ya\u015famas\u0131d\u0131r. Bu qorxu, x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259 riski il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox sayda d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":779899,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/356a345121d8d8a2df725c62ed378b49.jpg",810,458,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/356a345121d8d8a2df725c62ed378b49.jpg",810,458,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/356a345121d8d8a2df725c62ed378b49.jpg",810,458,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/356a345121d8d8a2df725c62ed378b49-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/356a345121d8d8a2df725c62ed378b49-646x365.jpg",646,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/356a345121d8d8a2df725c62ed378b49.jpg",640,362,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/356a345121d8d8a2df725c62ed378b49.jpg",810,458,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/356a345121d8d8a2df725c62ed378b49.jpg",810,458,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/356a345121d8d8a2df725c62ed378b49-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/356a345121d8d8a2df725c62ed378b49.jpg",810,458,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Son g\u00fcnl\u0259r yay\u0131lan k\u0259skin virus infeksiyalar\u0131 insanlar\u0131 narahat edir. Bu narahatl\u0131\u011fa bir s\u0259b\u0259b d\u0259 koronovirusdur ki, h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 x\u0259st\u0259liyin a\u011f\u0131rl\u0131q d\u0259r\u0259c\u0259si, qapanmalar h\u0259l\u0259 d\u0259 insanlarda qorxu hissi yarad\u0131r. B\u0259s x\u0259st\u0259lik qorxusu n\u0259dir? B\u0259s bu qorxuya nec\u0259 qalib g\u0259lm\u0259k olar? M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 Musavat.com-a dan\u0131\u015fan psixoloq N\u0259rgiz \u018fliyeva bildirib ki, x\u0259st\u0259lik qorxusu &#8211; ipoxondriya adlan\u0131r v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/779898"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=779898"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/779898\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":779901,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/779898\/revisions\/779901"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/779899"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=779898"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=779898"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=779898"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}