{"id":780298,"date":"2025-01-11T10:07:03","date_gmt":"2025-01-11T06:07:03","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=780298"},"modified":"2025-01-11T10:07:03","modified_gmt":"2025-01-11T06:07:03","slug":"dusunulmus-siyas%c9%99t-dinamik-inkisaf-yuks%c9%99l%c9%99n-sosial-rifah","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=780298","title":{"rendered":"D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f siyas\u0259t, dinamik inki\u015faf, y\u00fcks\u0259l\u0259n sosial rifah"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc bazar iqtisadiyyat\u0131 yolu il\u0259 inamla ir\u0259lil\u0259y\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n uzunm\u00fcdd\u0259tli davaml\u0131 v\u0259 s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n c\u0259miyy\u0259t, biznes v\u0259 d\u00f6vl\u0259t \u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fcn\u00fcn formulu ixrac imkanlar\u0131m\u0131z\u0131 \u015fax\u0259l\u0259ndirir<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Son ill\u0259rd\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 iqtisadi inki\u015faf\u0131 dinamik s\u00fcr\u0259tl\u0259 artan, beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259ri v\u0259 n\u00fcfuzu y\u00fcks\u0259l\u0259n Az\u0259rbaycan eyni t\u0259r\u0259qqi yolu il\u0259 ir\u0259lil\u0259yir. \u0130qtisadi inki\u015faf sah\u0259sind\u0259 qazan\u0131lan g\u0259lirl\u0259rin, formala\u015fan maliyy\u0259 imkanlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 il\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015f\u0259n makroiqtisadi sabitlik \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sin\u0259, yeni istehsal sah\u0259l\u0259rinin yaranmas\u0131na geni\u015f imkanlar yaratm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 apar\u0131lan tikinti, abadl\u0131q i\u015fl\u0259ri, yol, n\u0259qliyyat, enerji infrastrukturlar\u0131n\u0131n yenil\u0259nm\u0259si, icras\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259tli layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fccl\u00fc potensial yaranm\u0131\u015fd\u0131r. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259 deyils\u0259, b\u00f6lg\u0259d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin, sabitliyin, rifah\u0131n v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n formala\u015fmas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 iqtisadi v\u0259 ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n lider d\u00f6vl\u0259ti olan Az\u0259rbaycan\u0131n regionda artan m\u00f6vqeyini daha da g\u00fccl\u0259ndirir. 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6lk\u0259mizin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259sas prioitetl\u0259rinin realla\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan v\u0259zif\u0259l\u0259rin h\u0259lli il\u0259 Az\u0259rbaycan sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc bazar iqtisadiyyat\u0131 yolu il\u0259 inamla ir\u0259lil\u0259yir. \u00d6lk\u0259mizin uzunm\u00fcdd\u0259tli davaml\u0131 v\u0259 s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259miyy\u0259t, biznes v\u0259 d\u00f6vl\u0259t \u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fcn\u00fcn u\u011furlu \u0259laq\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lan \u015f\u0259rait ixrac imkanlar\u0131m\u0131z\u0131 da geni\u015fl\u0259ndirir. Qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan dayan\u0131ql\u0131 r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli iqtisadiyyata, dinamik, inkl\u00fcziv v\u0259 sosial \u0259dal\u0259t\u0259 \u0259saslanan c\u0259miyy\u0259t\u0259, haz\u0131rl\u0131ql\u0131 insan kapital\u0131na v\u0259 m\u00fcasir innovasiyalar m\u0259kan\u0131na \u00e7evril\u0259n respublikam\u0131z\u0131n islahatlar \u00f6lk\u0259si kimi n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259rilm\u0259si konseptual inki\u015faf\u0131n m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259sidir. \u0130\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f Proqram\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 h\u0259lli , t\u0259miz \u0259traf m\u00fchit v\u0259 \u00abya\u015f\u0131l art\u0131m\u201d \u00f6lk\u0259si\u00bb olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yaranan g\u00fccl\u00fc iqtisadi potensial\u0131n daha da art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn art\u0131q m\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259l formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. \u00d6z\u0259l sektorun, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 ki\u00e7ik v\u0259 orta sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n Ail\u0259 Biznesin\u0259 Asan D\u0259st\u0259k (ABAD), DOST, \u00abASAN xidm\u0259t\u00bb kimi layih\u0259l\u0259r\u0259 artan maraq makroiqtisadi sabitliyin \u0259sas meyar\u0131 olmaqla sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc islahatllar kimi d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259nir. Beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u00f6yr\u0259nilir v\u0259 t\u0259tbiq olunur.<\/p>\n<p>D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n H\u0259mr\u0259yliyi G\u00fcn\u00fc v\u0259 Yeni il m\u00fcnasib\u0259til\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na t\u0259brikind\u0259 yola sald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ild\u0259 qazan\u0131lan u\u011furlardan b\u0259hs etm\u0259kl\u0259 prioitetl\u0259ri d\u0259 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131ran Prezident \u0130lham \u018fliyevin 2024-c\u00fc ili u\u011furlu d\u00f6vr adland\u0131rmas\u0131 da t\u0259sad\u00fcfi deyil.<br \/>\nBu g\u00fcn planetimizin m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 narahatl\u0131q do\u011furan hadis\u0259l\u0259r, siyasi, iqtisadi b\u00f6hranlar, m\u00fcharib\u0259l\u0259r, qar\u015f\u0131durmalar, m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r t\u0259bii ki, d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131na da t\u0259sir edir. Qlobal probleml\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 d\u0259 hiss olunur. Qlobal \u015f\u0259raitd\u0259 C\u0259nubi Qafqazda yaratd\u0131\u011f\u0131 yeni reall\u0131qlar\u0131, iqtisadi u\u011furlar\u0131 il\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 m\u00f6vqeyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259n Az\u0259rbaycan ba\u015fqalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259dir.<\/p>\n<p>Bel\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u015f\u0259raitd\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n dinamik inki\u015faf\u0131, stabilliyin qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n islahatlar u\u011furla n\u0259tic\u0259l\u0259nmi\u015fdir. Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131ndan azad edil\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f Proqram\u0131na uy\u011fun apar\u0131lan b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259ri inamla, s\u00fcr\u0259tl\u0259 davam etdirilir, yeni istehsal sah\u0259l\u0259ri yarad\u0131l\u0131r. \u00abQaraba\u011fa v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zura is\u0259 g\u0259l\u0259n il biz 4 milyard manat ay\u0131r\u0131r\u0131q. Bunun tam \u0259ksi ola bil\u0259rdi. Sad\u0259c\u0259 olaraq, Erm\u0259nistan v\u0259 onun arxas\u0131nda duran v\u0259 onlara pis m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r ver\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r buna imkan vermir\u00bb s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq \u00f6lk\u0259 miqyas\u0131nda iqtisadi inki\u015faf\u0131n dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin do\u011fma torpaqlar\u0131na qay\u0131tmas\u0131 daha ciddi f\u0259all\u0131q t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<p>\u00abB\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 is\u0259 azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 30 mind\u0259n \u00e7ox insan ya\u015fay\u0131r, \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, i\u015fl\u0259yir &#8211; h\u0259m yeni a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259, sosial obyektl\u0259rd\u0259, in\u015faat i\u015fl\u0259rind\u0259. G\u0259l\u0259n il t\u0259bii ki, oraya qay\u0131dacaq v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n say\u0131 b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 artacaq. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, 2021-ci ild\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun b\u0259rpas\u0131na Az\u0259rbaycan 19 milyard manatdan \u00e7ox v\u0259sait ay\u0131r\u0131b v\u0259 bundan sonra da B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f proqram\u0131n\u0131n icra edilm\u0259si bizim \u00fc\u00e7\u00fcn prioritet m\u0259s\u0259l\u0259 olacaqd\u0131r\u00bb s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na diqq\u0259tin daha da art\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bildir\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev \u00f6t\u0259n ild\u0259 qazan\u0131lan u\u011furlu g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri stastistik r\u0259q\u0259ml\u0259rl\u0259 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131: \u00abBu il \u00fcmumi daxili m\u0259hsul 4 faizd\u0259n \u00e7ox, qeyri-neft sektorunda \u00fcmumi daxili m\u0259hsul 6 faizd\u0259n \u00e7ox, qeyri-neft s\u0259naye sah\u0259sind\u0259 is\u0259 art\u0131m 7 faizd\u0259n \u00e7ox olub. Biz \u00f6z valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131rm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 haz\u0131rda 72 milyard dollardan \u00e7ox valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z var. Eyni zamanda, xarici borcumuzu da azaltm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n xarici borcu c\u0259mi 5,2 milyard dollard\u0131r. Y\u0259ni, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259 des\u0259k, bizim valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z xarici borcumuzu 14 d\u0259f\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259yir. \u0130ndi \u0259g\u0259r bu r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 yax\u0131n olan r\u0259q\u0259m h\u0259r hans\u0131 bir inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259d\u0259 varsa, onu m\u0259n\u0259 g\u00f6st\u0259rsinl\u0259r. B\u00fct\u00fcn bu i\u015fl\u0259ri g\u00f6rm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun b\u0259rpas\u0131, h\u0259rbi g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131, sosial layih\u0259l\u0259rin icra edilm\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131, biz bax, bu \u00f6n\u0259mli makroiqtisadi r\u0259q\u0259ml\u0259ri \u0259ld\u0259 etmi\u015fik. H\u0259m borcumuzu azaltm\u0131\u015f\u0131q, h\u0259m ehtiyatlar\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131rm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 bu, imkan verir ki, biz geni\u015f sosial proqramlar icra ed\u0259k. Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, 2019-cu ild\u0259n bu yana d\u00f6rd sosial paket layih\u0259si, proqram\u0131 icra edilmi\u015fdir. G\u0259l\u0259n il be\u015finci paket icra edil\u0259c\u0259k. Bu layih\u0259l\u0259r\u0259 ayr\u0131lan v\u0259 ayr\u0131lacaq v\u0259sait 7,5 milyard manat olacaq.\u00bb \u00d6t\u0259n il d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n g\u0259rginlikl\u0259r fonunda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun 4 faizd\u0259n \u00e7ox artmas\u0131, qeyri-neft s\u0259naye sektorunda art\u0131m\u0131n 7 faizi \u00fcst\u0259l\u0259m\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n artan iqtisadi q\u00fcdr\u0259tinin g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p>B\u0259llidir ki, h\u0259r bir \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n rifah\u0131n\u0131n \u0259sas g\u00f6st\u0259ricisi iqtisadiyyat\u0131n inki\u015faf\u0131 il\u0259 birba\u015fa ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 bu sah\u0259d\u0259 \u0259ld\u0259 olunan u\u011furlar da sevindiricidir. D\u00f6vl\u0259timizin iqtisadi inki\u015faf\u0131 g\u00fccl\u0259ndikc\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n sosial m\u00fcdafi\u0259sinin etibarl\u0131 t\u0259minat\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131l\u0131r. \u0130qtisadi inki\u015faf, g\u0259lirl\u0259rin artmas\u0131 b\u00fct\u00fcn sosial sah\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u00f6hf\u0259sini verir. B\u00fct\u00fcn bunlar Prezident \u0130lham \u018fliyevin uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259ti v\u0259 c\u0259sar\u0259tli add\u0131mlar\u0131 say\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olub. Son bir ne\u00e7\u0259 il \u0259rzind\u0259 d\u00f6rd sosial paket h\u0259yata ke\u00e7irildi v\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn 7 milyard manatdan \u00e7ox v\u0259sait x\u0259rcl\u0259ndi. Bundan sonra da sosial v\u0259 iqtisadi inki\u015faf paralel olaraq ged\u0259c\u0259k. \u00ab\u0130qtisadi imkanlar artd\u0131qca biz daim sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llin\u0259 &#8211; minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131, pensiya, sosial m\u00fcavin\u0259tl\u0259rin art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 daim diqq\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259yik\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev h\u0259mi\u015f\u0259 oldu\u011fu kimi, qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 d\u0259 v\u0259din\u0259 sadiq qalacaq<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n ill\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u00absosial paket\u00bb islahatlar\u0131 2025-ci ild\u0259 daha z\u0259ngin, m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc v\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259li olacaq. 2025-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 345 manatdan 400 manata, minimum pensiya is\u0259 280 manatdan 320 manata qald\u0131r\u0131lacaq. Art\u0131m t\u0259xmin\u0259n 14-15 faizdir. Y\u0259ni, yen\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn bu b\u00f6y\u00fck investisiya, s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015fu layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131na baxmayaraq, sosial sah\u0259, insanlar\u0131n g\u00fcz\u0259ran\u0131, sosial m\u00fcdafi\u0259si daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olacaqd\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u00ab\u018fhalinin sosial rifah\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin davam etdirilm\u0259si haqq\u0131nda\u00bb\u201d S\u0259r\u0259ncam\u0131na \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycanda minimum ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fi 400 manat m\u00fc\u0259yy\u0259n edildi. D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015f\u0259n bir s\u0131ra t\u0259\u015fkilatlarda \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7il\u0259rin \u0259m\u0259khaqlar\u0131 15 faiz art\u0131r\u0131ld\u0131. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, \u00f6lk\u0259mizin iqtisadi imkanlar\u0131 artd\u0131qca ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u0259halinin rifah\u0131n\u0131n daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan t\u0259dbirl\u0259r davaml\u0131 olacaq. 2025-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn 41 milyard manat olan d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si d\u0259 Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 rekord g\u00f6st\u0259ricidir. M\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259 budur ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 apar\u0131lan iqtisadi islahatlar, idar\u0259etm\u0259d\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n t\u0259min edilm\u0259si g\u0259lirl\u0259rimizin artmas\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. B\u00fcdc\u0259mizin rekord s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmas\u0131 uzun ill\u0259r apar\u0131lan iqtisadi islahatlar\u0131n, inhisar\u00e7\u0131l\u0131\u011fa, korrupsiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259nin, investisiya m\u00fchitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n, idar\u0259etm\u0259d\u0259 yeni modell\u0259rin m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259ridir. Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda bu q\u0259d\u0259r tikinti-quruculuq i\u015fl\u0259rinin getdiyi bir zamanda \u0259halinin sosial m\u00fcdafi\u0259sinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 bel\u0259 bir add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 d\u00f6vl\u0259timizin artan maliyy\u0259 imkanlar\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p>Yuxar\u0131da qeyd olundu\u011fu kimi, 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6lk\u0259mizin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259sas prioritetl\u0259ri aras\u0131nda beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259n Ya\u015f\u0131l energi g\u00fcnd\u0259liyi x\u00fcsusil\u0259 f\u0259rql\u0259nir. \u00d6t\u0259n ilin sonlar\u0131nda Az\u0259rbaycanda COP29 iqlim konfrans\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si m\u00fcst\u0259qillik tariximizd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259dbir olmaqla planetimiz \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 yaradan iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq auiditoriya kimi diqq\u0259ti c\u0259lb etdi. D\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r t\u0259sdiql\u0259yir ki, b\u00f6y\u00fck- ki\u00e7ikliyind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259r m\u00fcxt\u0259li s\u0259viyy\u0259d\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin m\u0259nfi t\u0259sirin\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r. \u0130qtisadi m\u00fcst\u0259qillikl\u0259 siyasi m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vl\u0259tin varl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 vacibdir. \u0130qlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri iqtisadiyyat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259sir etm\u0259kl\u0259 insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131 v\u0259 ya\u015fam t\u0259rzi \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r yarad\u0131r. Bu t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259ri yaradan mane\u0259l\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi maliyy\u0259 m\u0259nb\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycanda ke\u00e7iril\u0259n COP29-da m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizin artan iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259siri inkaredilmzdir. \u00abB\u0259li, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn COP29 b\u00f6y\u00fck bir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f v\u0259 b\u00f6y\u00fck imkan idi. Bizim v\u0259zif\u0259miz bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 u\u011fura \u00e7evirm\u0259kd\u0259n ibar\u0259t idi. \u018flb\u0259tt\u0259, biz tam d\u0259rk edirdik ki, Az\u0259rbaycan istixana qazlar\u0131n\u0131n emissiyas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck paya sahib deyil v\u0259 bu i\u015fd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n bir araya g\u0259lm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynaya bilm\u0259z. Lakin hesab etdik ki, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarda f\u0259aliyy\u0259t t\u0259cr\u00fcb\u0259si v\u0259 \u015fax\u0259l\u0259ndirilmi\u015f xarici siyas\u0259t biz\u0259 k\u00f6rp\u00fcl\u0259r qurmaqda yard\u0131m\u00e7\u0131 olacaq\u00bb s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 bu t\u0259dbirin \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tini q\u00fcrur hissi il\u0259 a\u00e7\u0131qlayan Prezident \u0130lham \u018fliyev bir daha Az\u0259rbaycan\u0131n sivilizasiyalar aras\u0131ndak\u0131 rolunu v\u0259 m\u00f6vqeyini y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirdi. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na s\u0259drliyi m\u00fcdd\u0259tind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi, beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259ld\u0259 etdiyi u\u011furlar COP29-da bir daha t\u0259sdiql\u0259ndi. T\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131q bax\u0131m\u0131ndan b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011fur hekay\u0259si adland\u0131r\u0131lan COP29 t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan deyil, d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli notlarla yadda\u015flarda qald\u0131. \u00abN\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259ldikd\u0259, \u00e7oxlar\u0131 bunu Bak\u0131 Nailiyy\u0259ti adland\u0131r\u0131r v\u0259 m\u0259n bununla raz\u0131yam. \u00c7\u00fcnki t\u0259qrib\u0259n 10 il \u0259rzind\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r karbon bazar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259l\u0259 bilmirdi v\u0259 COP-un ilk g\u00fcnl\u0259rind\u0259 art\u0131q u\u011fur \u0259ld\u0259 edildi \u2013 karbon bazar\u0131na dair Paris Sazi\u015finin 6-c\u0131 madd\u0259si \u00fczr\u0259 raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 edildi. Bu, \u0259h\u0259miyy\u0259tli u\u011fur idi v\u0259 h\u0259r k\u0259s bundan m\u0259mnun qald\u0131. Y\u0259ni, on il \u0259rzind\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131la bilinm\u0259y\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259 Bak\u0131da \u00f6z h\u0259llini tapd\u0131\u00bb s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 konfrans\u0131n mahiyy\u0259tini a\u00e7\u0131qlayan Prezident \u0130lham \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n t\u0259n\u0259zz\u00fcld\u0259n xilas yolunun \u00f6lk\u0259mizd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunu daha da art\u0131rd\u0131. COP29-dan \u0259vv\u0259l raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f r\u0259q\u0259m 100 milyard dollar idis\u0259 Bak\u0131da bu r\u0259q\u0259m 300 milyard dollar h\u0259cmind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirildi. Az\u0259rbaycan\u0131n qlobal ya\u015f\u0131l ke\u00e7id v\u0259 ya\u015f\u0131l g\u00fcnd\u0259liy\u0259 uy\u011fun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri d\u0259st\u0259kl\u0259ndi. Bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l q\u0259bul olunan, lakin h\u0259l\u0259 d\u0259 raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 etm\u0259yin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 Paris Sazi\u015finin 6.4-c\u00fc madd\u0259si \u00fczr\u0259 raz\u0131la\u015fmaya Bak\u0131da nail olunmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n daha bir diplomatik u\u011furu oldu. Bu nailiyy\u0259tl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259n\u0259n m\u00f6vqeyinin, d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131na t\u00f6hf\u0259sinin, \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 t\u0259qdimat\u0131 idi.<\/p>\n<p><strong>Xuraman \u0130smay\u0131lq\u0131z\u0131, \u00ab\u0130ki sahil\u00bb<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc bazar iqtisadiyyat\u0131 yolu il\u0259 inamla ir\u0259lil\u0259y\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n uzunm\u00fcdd\u0259tli davaml\u0131 v\u0259 s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n c\u0259miyy\u0259t, biznes v\u0259 d\u00f6vl\u0259t \u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fcn\u00fcn formulu ixrac imkanlar\u0131m\u0131z\u0131 \u015fax\u0259l\u0259ndirir Son ill\u0259rd\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 iqtisadi inki\u015faf\u0131 dinamik s\u00fcr\u0259tl\u0259 artan, beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259ri v\u0259 n\u00fcfuzu y\u00fcks\u0259l\u0259n Az\u0259rbaycan eyni t\u0259r\u0259qqi yolu il\u0259 ir\u0259lil\u0259yir. \u0130qtisadi inki\u015faf sah\u0259sind\u0259 qazan\u0131lan g\u0259lirl\u0259rin, formala\u015fan maliyy\u0259 imkanlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 il\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015f\u0259n makroiqtisadi sabitlik \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sin\u0259, yeni istehsal sah\u0259l\u0259rinin yaranmas\u0131na geni\u015f imkanlar yaratm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 apar\u0131lan tikinti, abadl\u0131q i\u015fl\u0259ri, yol, n\u0259qliyyat, enerji infrastrukturlar\u0131n\u0131n yenil\u0259nm\u0259si, icras\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259tli layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":780299,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1c6a0198172672674297049337810539111.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1c6a0198172672674297049337810539111.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1c6a0198172672674297049337810539111.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1c6a0198172672674297049337810539111-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1c6a0198172672674297049337810539111-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1c6a0198172672674297049337810539111-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1c6a0198172672674297049337810539111.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1c6a0198172672674297049337810539111.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1c6a0198172672674297049337810539111-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1c6a0198172672674297049337810539111.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc bazar iqtisadiyyat\u0131 yolu il\u0259 inamla ir\u0259lil\u0259y\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n uzunm\u00fcdd\u0259tli davaml\u0131 v\u0259 s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n c\u0259miyy\u0259t, biznes v\u0259 d\u00f6vl\u0259t \u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fcn\u00fcn formulu ixrac imkanlar\u0131m\u0131z\u0131 \u015fax\u0259l\u0259ndirir Son ill\u0259rd\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 iqtisadi inki\u015faf\u0131 dinamik s\u00fcr\u0259tl\u0259 artan, beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259ri v\u0259 n\u00fcfuzu y\u00fcks\u0259l\u0259n Az\u0259rbaycan eyni t\u0259r\u0259qqi yolu il\u0259 ir\u0259lil\u0259yir. \u0130qtisadi inki\u015faf sah\u0259sind\u0259 qazan\u0131lan g\u0259lirl\u0259rin, formala\u015fan maliyy\u0259 imkanlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 il\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015f\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/780298"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=780298"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/780298\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":780300,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/780298\/revisions\/780300"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/780299"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=780298"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=780298"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=780298"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}