{"id":780333,"date":"2025-01-11T11:08:34","date_gmt":"2025-01-11T07:08:34","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=780333"},"modified":"2025-01-11T11:08:34","modified_gmt":"2025-01-11T07:08:34","slug":"bu-gun-umumdunya-qoruqlar-v%c9%99-milli-parklar-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=780333","title":{"rendered":"B\u00fc g\u00fcn \u00dcmumd\u00fcnya Qoruqlar v\u0259 Milli Parklar G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259ki b\u00fct\u00fcn milli parklarda \u201cA\u00e7\u0131q qap\u0131\u201d g\u00fcn\u00fcd\u00fcr<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn \u00dcmumd\u00fcnya Qoruqlar v\u0259 Milli Parklar G\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>1917-ci il yanvar\u0131n 11-d\u0259 d\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 Rusiyada nadir heyvanlar\u0131n qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Baykal g\u00f6l\u00fc \u00fcz\u0259rind\u0259 Barquzin D\u00f6vl\u0259t Qoru\u011fu yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p><a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu t\u0259qvim g\u00fcn\u00fc 1997-ci ild\u0259n etibar\u0259n \u00dcmumd\u00fcnya V\u0259h\u015fi T\u0259bi\u0259t Fondunun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 qeyd olunur.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 m\u0259qs\u0259d biom\u00fcxt\u0259lifliyin, t\u0259bii ekosisteml\u0259rin qorunmas\u0131nda v\u0259 planetin rifah\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 milli parklar v\u0259 qoruqlar kimi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulamaqd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda 893 min hektar sah\u0259ni \u0259hat\u0259 ed\u0259n m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259ri var. Bunlardan 10-u milli park, 10-u d\u00f6vl\u0259t t\u0259bi\u0259t qoru\u011fu, 24-\u00fc d\u00f6vl\u0259t t\u0259bi\u0259t yasaql\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00dcmumilikd\u0259, x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259ri \u00f6lk\u0259 \u0259razisinin 10,31 faizini, ayr\u0131l\u0131qda milli parklar \u00f6lk\u0259 \u0259razisinin 4,87, d\u00f6vl\u0259t t\u0259bi\u0259t qoruqlar\u0131 1,39, d\u00f6vl\u0259t t\u0259bi\u0259t yasaql\u0131qlar\u0131 is\u0259 4,05 faizini t\u0259\u015fkil edir. Milli parklar\u0131m\u0131z Ab\u015feron yar\u0131madas\u0131nda, \u00f6lk\u0259nin \u015fimal, c\u0259nub v\u0259 q\u0259rb hiss\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015fm\u0259kl\u0259 r\u0259ngar\u0259ng biom\u00fcxt\u0259liflik v\u0259 land\u015faft kompleksl\u0259rini \u0259hat\u0259 edir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131na 1910-cu ild\u0259n ba\u015flan\u0131l\u0131b. 3 min 500 hektar sah\u0259d\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Eldar \u015fam\u0131 Botaniki Yasaql\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n ilk x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razisi hesab edilir. \u0130lk qoruq 1925-ci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f G\u00f6yg\u00f6l D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Qoru\u011fu, ilk milli park is\u0259 2003-cu ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f H\u0259s\u0259n \u018fliyev ad\u0131na Z\u0259ng\u0259zur Milli Park\u0131d\u0131r. 2018-ci ild\u0259 yarad\u0131lan \u0259n sonuncu milli park is\u0259 100 hektarad\u0259k \u0259razini \u0259hat\u0259 ed\u0259n Q\u0131z\u0131la\u011fac Milli Park\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Birinci vitse-prezident Mehriban xan\u0131m \u018fliyeva t\u0259r\u0259find\u0259n Zaqatala D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Qoru\u011funun bazas\u0131nda \u201cZaqatala-Balak\u0259n bioloji rezervat\u0131\u201dn\u0131n v\u0259 Pal\u00e7\u0131q vulkanlar\u0131 qrupu D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Qoru\u011funun bazas\u0131nda geoparklar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcb. H\u0259r iki layih\u0259nin icras\u0131 davam edir. H\u0259m\u00e7inin \u0130lisu D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Qoru\u011funa Milli Park statusunun verilm\u0259si v\u0259 Axar-baxar da\u011f silsil\u0259sind\u0259 yeni Milli Park\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bundan \u0259lav\u0259, Ac\u0131nohur \u00e7\u00f6l\u00fcnd\u0259 milli park\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 da planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>2023-c\u00fc il sentyabr\u0131n 17-d\u0259 UNESCO-nun \u00dcmumd\u00fcnya \u0130rs Komit\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n Hirkan me\u015f\u0259l\u0259rini UNESCO-nun \u00dcmumd\u00fcnya \u0130rs Siyah\u0131s\u0131na daxil edib.<\/p>\n<p>X\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rind\u0259n &#8211; B\u0259sit\u00e7ay, Qarag\u00f6l d\u00f6vl\u0259t t\u0259bi\u0259t qoruqlar\u0131, La\u00e7\u0131n, Qubadl\u0131, Da\u015falt\u0131, Arazboyu d\u00f6vl\u0259t t\u0259bi\u0259t yasaql\u0131qlar\u0131 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015fir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, 30 il\u0259 yax\u0131n davam ed\u0259n i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 h\u0259min t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rin\u0259 ciddi ziyan vurulub. Lakin torpaqlar\u0131m\u0131z i\u015f\u011faldan azad edil\u0259n kimi h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rinin d\u0259 b\u0259rpas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. Bel\u0259 ki, d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n m\u00fcvafiq S\u0259r\u0259ncam\u0131na uy\u011fun olaraq B\u0259sit\u00e7ay D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Qoru\u011funun yenid\u0259n b\u0259rpa olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u018frazil\u0259r minalardan t\u0259mizl\u0259ndikc\u0259 dig\u0259r qoruq v\u0259 yasaql\u0131qlar\u0131n b\u0259rpas\u0131, h\u0259m\u00e7inin onlara d\u0259ymi\u015f ziyan\u0131n daha d\u0259qiq hesablanmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259dbirl\u0259r davam etdiril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>Milli parklarda 116 ekoturizm mar\u015frutu m\u00f6vcuddur<\/strong><\/p>\n<p>Milli parklar x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 edil\u0259n t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259ri olmaqla, \u0259traf m\u00fchitin, bioloji m\u00fcxt\u0259lifliyin qorunmas\u0131, iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u00f6hd\u0259likl\u0259rin yerin\u0259 yetirilm\u0259sind\u0259 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. \u00d6lk\u0259 \u00fczr\u0259 r\u0259ngar\u0259ng t\u0259bi\u0259t kompleksl\u0259rin\u0259 malik 10 milli park f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir v\u0259 h\u0259r g\u00fcn ekoloji turizm h\u0259v\u0259skarlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131qd\u0131r. Milli parklarda me\u015f\u0259, da\u011f, d\u0259niz v\u0259 dig\u0259r t\u0259bii ekosisteml\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n 116 ekoturizm mar\u015frutu m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n il \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259nin m\u00fcxt\u0259lif \u0259razil\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n milli parklar\u0131m\u0131z\u0131 224 min 638 turist ziyar\u0259t ed\u0259r\u0259k t\u0259bi\u0259tin biz\u0259 b\u0259x\u015f etdiyi g\u00f6z\u0259llikl\u0259rd\u0259n z\u00f6vq al\u0131b. \u018fn \u00e7ox ziyar\u0259t olunan milli parklar aras\u0131nda ilk \u00fc\u00e7l\u00fckd\u0259 G\u00f6yg\u00f6l, \u015eahda\u011f v\u0259 Ab\u015feron milli parklar\u0131 yer al\u0131b.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259ki b\u00fct\u00fcn milli parklarda \u201cA\u00e7\u0131q qap\u0131\u201d g\u00fcn\u00fc elan olunub. H\u0259r k\u0259s Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n milli parklara g\u0259lm\u0259kl\u0259 burada f\u00fcsunkar t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rind\u0259n z\u00f6vq ala v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li g\u00fcn ke\u00e7ir\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259ki b\u00fct\u00fcn milli parklarda \u201cA\u00e7\u0131q qap\u0131\u201d g\u00fcn\u00fcd\u00fcr &nbsp; Bu g\u00fcn \u00dcmumd\u00fcnya Qoruqlar v\u0259 Milli Parklar G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. 1917-ci il yanvar\u0131n 11-d\u0259 d\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 Rusiyada nadir heyvanlar\u0131n qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Baykal g\u00f6l\u00fc \u00fcz\u0259rind\u0259 Barquzin D\u00f6vl\u0259t Qoru\u011fu yarad\u0131l\u0131b. AZ\u018fRTAC\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu t\u0259qvim g\u00fcn\u00fc 1997-ci ild\u0259n etibar\u0259n \u00dcmumd\u00fcnya V\u0259h\u015fi T\u0259bi\u0259t Fondunun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 qeyd olunur. Bu g\u00fcn\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 m\u0259qs\u0259d biom\u00fcxt\u0259lifliyin, t\u0259bii ekosisteml\u0259rin qorunmas\u0131nda v\u0259 planetin rifah\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 milli parklar v\u0259 qoruqlar kimi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulamaqd\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259ri Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda 893 min hektar&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":780334,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/17365790376068614576_1200x630.jpg",923,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/17365790376068614576_1200x630.jpg",923,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/17365790376068614576_1200x630.jpg",923,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/17365790376068614576_1200x630-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/17365790376068614576_1200x630-535x365.jpg",535,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/17365790376068614576_1200x630-840x573.jpg",640,437,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/17365790376068614576_1200x630.jpg",923,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/17365790376068614576_1200x630.jpg",923,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/17365790376068614576_1200x630-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/17365790376068614576_1200x630-923x620.jpg",923,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259ki b\u00fct\u00fcn milli parklarda \u201cA\u00e7\u0131q qap\u0131\u201d g\u00fcn\u00fcd\u00fcr &nbsp; Bu g\u00fcn \u00dcmumd\u00fcnya Qoruqlar v\u0259 Milli Parklar G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. 1917-ci il yanvar\u0131n 11-d\u0259 d\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 Rusiyada nadir heyvanlar\u0131n qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Baykal g\u00f6l\u00fc \u00fcz\u0259rind\u0259 Barquzin D\u00f6vl\u0259t Qoru\u011fu yarad\u0131l\u0131b. AZ\u018fRTAC\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu t\u0259qvim g\u00fcn\u00fc 1997-ci ild\u0259n etibar\u0259n \u00dcmumd\u00fcnya V\u0259h\u015fi T\u0259bi\u0259t Fondunun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 qeyd olunur.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/780333"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=780333"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/780333\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":780335,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/780333\/revisions\/780335"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/780334"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=780333"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=780333"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=780333"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}