{"id":780743,"date":"2025-01-14T07:24:34","date_gmt":"2025-01-14T03:24:34","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=780743"},"modified":"2025-01-14T07:24:34","modified_gmt":"2025-01-14T03:24:34","slug":"hansi-q%c9%99hv%c9%99-x%c9%99rc%c9%99ng-riskini-artirir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=780743","title":{"rendered":"Hans\u0131 q\u0259hv\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng riskini art\u0131r\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Haz\u0131r q\u0259hv\u0259 \u0259n m\u0259\u015fhur i\u00e7kil\u0259rd\u0259n biridir. Bununla bel\u0259, ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istehlak b\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ng n\u00f6vl\u0259rinin riskini art\u0131ra bil\u0259r.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>T\u0259hl\u00fck\u0259 haz\u0131r q\u0259hv\u0259nin t\u0259rkibind\u0259ki akrilamidl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu kimy\u0259vi madd\u0259 y\u00fcks\u0259k temperaturda yem\u0259k bi\u015firildikd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n q\u0259hv\u0259 d\u0259n\u0259l\u0259rinin qovrulmas\u0131 zaman\u0131 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. Beyn\u0259lxalq X\u0259r\u00e7\u0259ng Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 Agentliyi (IARC) akrilamidi insanlarda x\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259n madd\u0259 kimi t\u0259snif edib.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n Qida Standartlar\u0131 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (FSA) m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, laboratoriya t\u0259dqiqatlar\u0131 p\u0259hrizd\u0259ki akrilamidin heyvanlarda a\u011fciy\u0259r v\u0259 reproduktiv orqan x\u0259r\u00e7\u0259ngin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rib. Aliml\u0259r bu madd\u0259nin insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn kanserogen potensiala malik oldu\u011funa inan\u0131rlar.<\/p>\n<p>2013-c\u00fc ild\u0259 Pol\u015fada apar\u0131lan bir ara\u015fd\u0131rmada 11 n\u00f6v haz\u0131r q\u0259hv\u0259 d\u0259 daxil olmaqla 42 q\u0259hv\u0259 n\u00fcmun\u0259si ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. M\u0259lum olub ki, haz\u0131r q\u0259hv\u0259d\u0259 akrilamidin s\u0259viyy\u0259si \u00fcy\u00fcd\u00fclm\u00fc\u015f q\u0259hv\u0259d\u0259n iki d\u0259f\u0259 y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259, Kanadan\u0131n Makqill Universitetinin aliml\u0259ri iddia edirl\u0259r ki, t\u0259hl\u00fck\u0259 yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fcnd\u0259 t\u0259xmin\u0259n 10 st\u0259kan haz\u0131r q\u0259hv\u0259 i\u00e7m\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, bu n\u00f6v q\u0259hv\u0259 \u00fcy\u00fcd\u00fclm\u00fc\u015f q\u0259hv\u0259d\u0259n daha \u00e7ox antioksidan ehtiva edir ki, bu da h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri qoruma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p>Macar\u0131standak\u0131 Zemmelvays Universitetind\u0259n doktor Fel Morkovits-Horvat &#8220;The Telegraph&#8221;a bildirib ki, haz\u0131r q\u0259hv\u0259nin t\u0259rkibind\u0259 melanoidin var. Bu antioksidanlar ba\u011f\u0131rsaq mikrofloras\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 orqanizmi x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n qoruma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. Bununla bel\u0259, n\u0259\u015fr\u0259 g\u00f6r\u0259 filtrli q\u0259hv\u0259 v\u0259 espresso daha sa\u011flam variantlar hesab olunur.<\/p>\n<p>\u00dcy\u00fcd\u00fclm\u00fc\u015f tax\u0131llar\u0131 tordan s\u00fcz\u0259r\u0259k haz\u0131rlanan s\u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f q\u0259hv\u0259 \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskini azaltma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. Bu x\u0259st\u0259likl\u0259r infarkt\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biridir. Bu n\u0259tic\u0259y\u0259 500 il \u0259rzind\u0259 20 min insan\u0131n v\u0259rdi\u015fl\u0259rini ara\u015fd\u0131ran norve\u00e7li aliml\u0259r g\u0259lib. G\u00fcnd\u0259 d\u00f6rd fincan s\u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f q\u0259hv\u0259 bu riski azalda bil\u0259r.<\/p>\n<p>Espresso \u0259sasl\u0131 q\u0259hv\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n latte v\u0259 kapu\u00e7ino beyin \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131d\u0131r. T\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, kofein iltihab\u0131 v\u0259 beyin h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc azald\u0131r, demensiya riskini azald\u0131r. Ancaq Alzheimer D\u0259rn\u0259yinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, bu n\u0259tic\u0259l\u0259r indiy\u0259 q\u0259d\u0259r yaln\u0131z si\u00e7anlarda s\u00fcbuta yetirilib. \u0130nsanlarda bu f\u0259rziyy\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 t\u0259sdiq t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<p>Bununla birlikd\u0259, Alzheimer Ara\u015fd\u0131rma Birliyin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu tap\u0131nt\u0131lar bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r yaln\u0131z si\u00e7anlarda s\u00fcbut edilib. \u0130nsanlarda bu f\u0259rziyy\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 t\u0259sdiq t\u0259l\u0259b edir. \/Lent.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haz\u0131r q\u0259hv\u0259 \u0259n m\u0259\u015fhur i\u00e7kil\u0259rd\u0259n biridir. Bununla bel\u0259, ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istehlak b\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ng n\u00f6vl\u0259rinin riskini art\u0131ra bil\u0259r. T\u0259hl\u00fck\u0259 haz\u0131r q\u0259hv\u0259nin t\u0259rkibind\u0259ki akrilamidl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu kimy\u0259vi madd\u0259 y\u00fcks\u0259k temperaturda yem\u0259k bi\u015firildikd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n q\u0259hv\u0259 d\u0259n\u0259l\u0259rinin qovrulmas\u0131 zaman\u0131 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. Beyn\u0259lxalq X\u0259r\u00e7\u0259ng Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 Agentliyi (IARC) akrilamidi insanlarda x\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259n madd\u0259 kimi t\u0259snif edib. B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n Qida Standartlar\u0131 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (FSA) m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, laboratoriya t\u0259dqiqatlar\u0131 p\u0259hrizd\u0259ki akrilamidin heyvanlarda a\u011fciy\u0259r v\u0259 reproduktiv orqan x\u0259r\u00e7\u0259ngin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rib. Aliml\u0259r bu madd\u0259nin insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn kanserogen potensiala malik oldu\u011funa inan\u0131rlar. 2013-c\u00fc ild\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":780744,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[24],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/2cdb37b46425d0c52fbda8f6b37e8c5f.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/2cdb37b46425d0c52fbda8f6b37e8c5f.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/2cdb37b46425d0c52fbda8f6b37e8c5f.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/2cdb37b46425d0c52fbda8f6b37e8c5f-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/2cdb37b46425d0c52fbda8f6b37e8c5f-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/2cdb37b46425d0c52fbda8f6b37e8c5f-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/2cdb37b46425d0c52fbda8f6b37e8c5f.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/2cdb37b46425d0c52fbda8f6b37e8c5f.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/2cdb37b46425d0c52fbda8f6b37e8c5f-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/2cdb37b46425d0c52fbda8f6b37e8c5f.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=24\" rel=\"category\">Maraql\u0131<\/a>","rttpg_excerpt":"Haz\u0131r q\u0259hv\u0259 \u0259n m\u0259\u015fhur i\u00e7kil\u0259rd\u0259n biridir. Bununla bel\u0259, ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istehlak b\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ng n\u00f6vl\u0259rinin riskini art\u0131ra bil\u0259r. T\u0259hl\u00fck\u0259 haz\u0131r q\u0259hv\u0259nin t\u0259rkibind\u0259ki akrilamidl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu kimy\u0259vi madd\u0259 y\u00fcks\u0259k temperaturda yem\u0259k bi\u015firildikd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n q\u0259hv\u0259 d\u0259n\u0259l\u0259rinin qovrulmas\u0131 zaman\u0131 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. Beyn\u0259lxalq X\u0259r\u00e7\u0259ng Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 Agentliyi (IARC) akrilamidi insanlarda x\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259n madd\u0259 kimi t\u0259snif&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/780743"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=780743"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/780743\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":780746,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/780743\/revisions\/780746"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/780744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=780743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=780743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=780743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}