{"id":781010,"date":"2025-01-14T20:39:16","date_gmt":"2025-01-14T16:39:16","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=781010"},"modified":"2025-01-14T20:39:16","modified_gmt":"2025-01-14T16:39:16","slug":"ictimai-f%c9%99al-vaqif-m%c9%99h%c9%99mm%c9%99d-oglu-yazir-goyc%c9%99-az%c9%99rbaycanin-ayrilmaz-bir-hiss%c9%99sidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=781010","title":{"rendered":"\u0130ctimai f\u0259al Vaqif M\u0259h\u0259mm\u0259d o\u011flu yaz\u0131r: G\u00f6y\u00e7\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ayr\u0131lmaz bir hiss\u0259sidir."},"content":{"rendered":"<p>G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131 \u2014 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n (indiki Erm\u0259nistan Respublikas\u0131) \u0259razisind\u0259, G\u00f6y\u00e7\u0259 g\u00f6l\u00fc \u0259traf\u0131nda olan tarixi mahal. G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda 1988-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n kompakt ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0259razil\u0259rd\u0259n biri olmu\u015fdur. 1747\u20131828-ci ill\u0259rd\u0259 \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n mahal\u0131 olmu\u015fdur. Mahal G\u00f6y\u00e7\u0259 g\u00f6l\u00fcn\u00fcn sahill\u0259ri boyu geni\u015f bir \u0259razini \u0259hat\u0259 edir. Bu \u0259razi Rusiyaya m\u00fcharib\u0259 il\u0259 birl\u0259\u015fdiril\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, sonralar is\u0259 \u0130r\u0259van quberniyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olub. Sovet hakimiyy\u0259ti ill\u0259rind\u0259 Erm\u0259nistan SSR rayonla\u015fd\u0131r\u0131lark\u0259n G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131 s\u00fcni sur\u0259td\u0259 be\u015f inzibati rayon aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcn\u00fcb: \u00c7\u0259mb\u0259r\u0259k rayonu, Basarke\u00e7\u0259r rayonu, A\u015fa\u011f\u0131 Qaranl\u0131q rayonu, K\u0259v\u0259r rayonu v\u0259 Yelenovka rayonu.<br \/>\nGeni\u015f otlaqlara malik olan G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131nda ya\u015fayan \u0259hali daha \u00e7ox \u0259kin\u00e7ilik, maldarl\u0131q, ar\u0131\u00e7\u0131l\u0131q, ba\u011f\u00e7\u0131l\u0131q, xal\u00e7a\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015fdur. G\u00f6y\u00e7\u0259 Az\u0259rbaycan a\u015f\u0131q s\u0259n\u0259tinin be\u015fikl\u0259rind\u0259n biri hesab edilir. B\u00f6lg\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t tarixin\u0259 A\u015f\u0131q Al\u0131, A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259r, \u015eair M\u0259mm\u0259dh\u00fcseyn, A\u015f\u0131q \u018fs\u0259d, A\u015f\u0131q Qurban kimi m\u0259\u015fhur ustad saz v\u0259 s\u00f6z s\u0259n\u0259tkarlar\u0131n\u0131 b\u0259x\u015f etmi\u015fdir.<br \/>\nAz\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti yarad\u0131ld\u0131qda G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131 tarixi Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131 kimi onun t\u0259rkibind\u0259 olub. 1918\u20131920-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razisi 114 min km\u00b2. olmu\u015fdur. 1920-ci ild\u0259n ADR-i i\u015f\u011fal ed\u0259n yeni rus bol\u015fevik imperiyas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razisi olan Z\u0259ng\u0259zur mahal\u0131, G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131, \u015e\u0259rur mahal\u0131, D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z mahal\u0131, Dilican rayonu \u0259razisini qanunsuz \u015f\u0259kild\u0259 Erm\u0259nistana vermi\u015fdir.<br \/>\n&#8220;Kitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud&#8221;da rast g\u0259lin\u0259n yer-yurd adlar\u0131n\u0131n izini G\u00f6y\u00e7\u0259 g\u00f6l\u00fc boyunca h\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259 tapmaq olar. Bu eposda G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131, G\u00f6y\u00e7\u0259 g\u00f6l\u00fc, A\u011fla\u011fan da\u011f\u0131, Ay\u011f\u0131r bula\u011f\u0131 kimi toponiml\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n q\u0259dim yadda\u015f\u0131n\u0131n v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin izidir. G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131 c\u0259nubdan \u2013 A\u011fla\u011fan t\u0259p\u0259si, D\u0259lik, \u00c7\u0259nlibel da\u011flar\u0131, S\u0259limg\u0259diyi, \u015fimalda is\u0259 Mur\u011fuz, \u015eahda\u011f silsil\u0259si il\u0259 \u0259hat\u0259 olunmu\u015fdur. \u015eah da\u011f\u0131ndan baxanda bu mahal ortas\u0131na ayna sal\u0131nm\u0131\u015f g\u00fcll\u00fc bir n\u0259lb\u0259kini xat\u0131rlad\u0131rd\u0131. G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259n q\u0259dim tarix\u0259 malik \u0259razil\u0259rind\u0259n biri ol\u00acmaqla tarix\u0259n Az\u0259r-baycan xalq\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapd\u0131\u011f\u0131 vahid areala daxildir. Orta \u0259srl\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131 t\u00fcrk m\u0259n\u015f\u0259li Sacil\u0259rin, sonra Salari v\u0259 R\u0259v\u00acvadil\u0259rin, S\u0259lcuq \u0130mperiyas\u0131n\u0131n, Atab\u0259yl\u0259r, H\u00fclakilar, n\u0259hay\u0259t XV \u0259srd\u0259 Qa\u00acraqoyunlu v\u0259 A\u011fqoyunlu d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri, sonralar is\u0259 S\u0259f\u0259vi d\u00f6vl\u0259tinin t\u0259r\u00acki\u00acbin-d\u0259 olub. S\u0259f\u0259vil\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n G\u00f6y\u00e7\u0259 haqq\u0131nda geni\u015f m\u0259lumatlar \u0259ld\u0259 olunub. Bel\u0259 ki, \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tainin bir s\u0259f\u0259ri zaman\u0131 G\u00f6y\u00e7\u0259d\u0259n ke\u00e7m\u0259si tarixi h\u0259qiq\u0259tdir. G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131n\u0131n k\u0259ndl\u0259ri haqq\u0131nda is\u0259 biz \u0259sas m\u0259lumatlar\u0131 t\u00fcrk m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcr\u00fck. \u00c7\u00fcnki m\u0259lum oldu\u011fu kimi G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131 2 d\u0259f\u0259 Osmanl\u0131lar\u0131n n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda olub. 1590 v\u0259 1724-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131 XIX-XX \u0259srl\u0259rd\u0259 Basarke\u00e7\u0259r, \u00c7\u0259mb\u0259r\u0259k, A\u015fa\u011f\u0131qaranl\u0131q, K\u0259v\u0259r kimi b\u00f6lg\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 edirdi. Bu mahal\u0131n \u00c7\u0259mb\u0259r\u0259k deyil\u0259n hiss\u0259sind\u0259, A\u011fbulaq, Ardan\u0131\u015f, Qaraqaya, Yan\u0131qp\u0259y\u0259, G\u00f6lk\u0259nd, Toxluca, \u00c7ayk\u0259nd, Cil, \u015eorca kimi m\u0259\u015fhur v\u0259 b\u00f6y\u00fck k\u0259ndl\u0259ri var idi.<br \/>\n1948-ci il is\u0259 n\u00f6vb\u0259ti faci\u0259l\u0259rin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 olmu\u015fdu. \u201cK\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259\u201d plan\u0131 yeni genosid dal\u011falar\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131nda dayan\u0131rd\u0131. Lakin Erm\u0259nistandak\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lar ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn rayonlardan f\u0259rqli olaraq deportasiya Basarke\u00e7\u0259r rayonundan bir q\u0259d\u0259r yum\u015faq \u00f6td\u00fc. Onun da bir s\u0259b\u0259bi var idi. O vaxtlar Basarke\u00e7\u0259r rayon partiya komit\u0259sinin birinci katibi Tal\u0131b Musayevin g\u00f6rd\u00fcy\u00fc t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259, Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259ti bu rayondan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 deportasiya ed\u0259 bilm\u0259di. Erm\u0259nistan Kommunist Patiyas\u0131n\u0131n M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin b\u00fcro iclas\u0131nda k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259 m\u00fczakir\u0259 olunanda Tal\u0131b Musayev k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259nin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu h\u0259r c\u0259hdl\u0259 s\u00fcbut etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. O, iclasdak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda Erm\u0259nistanda 100-d\u0259n \u00e7ox bo\u015f k\u0259ndin olmas\u0131n\u0131 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131raraq bildirib ki, t\u0259kc\u0259 Vedi v\u0259 Qaraba\u011flar rayonlar\u0131nda 25 bo\u015f k\u0259nd var. Tal\u0131b Musayev \u201ck\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259\u201d siyas\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 h\u0259tta erm\u0259nil\u0259r o vaxtk\u0131 Az\u0259rbaycan KP MK birinci katibi M.C.Ba\u011f\u0131rova ondan \u015fikay\u0259t etmi\u015fdil\u0259r. Ba\u011f\u0131rov Tal\u0131b Musayevi Bak\u0131ya g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 d\u0259v\u0259t edib, onu \u00e7ox s\u0259rt qar\u015f\u0131lay\u0131bm\u0131\u015f. Tal\u0131b Musayev erm\u0259nil\u0259rin k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 plan\u0131 arxas\u0131nda duran niyy\u0259tini izah etdikd\u0259n sonra Ba\u011f\u0131rovun m\u00fcnasib\u0259ti d\u0259yi\u015fir v\u0259 ondan n\u0259 ist\u0259diyini soru\u015fur. Musayev bildirir ki, Xanlar rayonu \u0259razisind\u0259 bo\u015f evl\u0259r var, o evl\u0259ri verin, 1 k\u0259ndin \u0259halisini tez ora k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcm. Sonra is\u0259 Ba\u011f\u0131rova deyib ki, Qaraqoyunlu k\u0259ndi var. Onlar\u0131n 8000 ba\u015f qoyunu, 1000 ba\u015f mal\u0131, 150 ba\u015f at\u0131 var. M\u0259n onlar\u0131 erm\u0259nil\u0259r\u0259 nec\u0259 verim? Bu dan\u0131\u015f\u0131qlardan sonra Zod camaat\u0131n\u0131n bir hiss\u0259si, t\u0259xmin\u0259n 100 ail\u0259 Xanlar \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 g\u0259lib bo\u015f evl\u0259rd\u0259 m\u0259skunla\u015f\u0131r. 1948-ci ild\u0259 is\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259ni tezl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 Qaraba\u011flar rayonu l\u0259\u011fv olunub Vediy\u0259 birl\u0259\u015fdirilir v\u0259 Vediy\u0259 milliy\u0259tc\u0259 erm\u0259ni olan r\u0259hb\u0259rl\u0259r t\u0259yin edilir. El\u0259 h\u0259min ild\u0259 d\u0259 m\u0259hsul y\u0131\u011f\u0131m\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra Vedi, Z\u0259ngibasar, Q\u0259m\u0259rli, Axta, Yeni B\u0259yazid v\u0259 dig\u0259r rayonlardan camaat zor-xo\u015f k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Qocalar, u\u015faqlar d\u0259miryol stansiyalar\u0131na t\u00f6k\u00fcld\u00fc. K\u00f6\u00e7\u0259nl\u0259ri d\u0259 he\u00e7 yax\u015f\u0131 qar\u015f\u0131lamad\u0131lar. H\u0259ft\u0259l\u0259rl\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259, yollarda qalan az\u0259rbaycanl\u0131lar dost-tan\u0131\u015f, qohum-\u0259qr\u0259balar\u0131n\u0131n evl\u0259rind\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti m\u0259skunla\u015fd\u0131lar. \u00c7\u0259x \u0259ziyy\u0259t, acl\u0131q \u00e7\u0259kdil\u0259r. Bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259r yay\u0131ld\u0131. Bir s\u00f6zl\u0259, \u00f6z xo\u015fu il\u0259 k\u00f6\u00e7m\u0259y\u0259nl\u0259r zorla k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fc. 1948-ci ilin sonunda Tal\u0131b Musayevi oxumaq ad\u0131 il\u0259 Moskvaya 1 illik marksizm-leninizm kursuna g\u00f6nd\u0259rdil\u0259r ki, k\u0259ndl\u0259ri rahat bo\u015falts\u0131nlar v\u0259 milliyy\u0259tc\u0259 erm\u0259ni A\u011fayan Basarke\u00e7\u0259r rayonuna 1-ci katib qoyuldu. O katib olan kimi Yarp\u0131zl\u0131, Q\u0131z\u0131lv\u0259ng, Qanl\u0131, K\u0259rkiba\u015f k\u0259ndl\u0259rinin camaat\u0131 zorla Az\u0259rbaycana k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fc. Onu da deyim ki, Basarke\u00e7\u0259r rayonu o d\u00f6vrd\u0259 Erm\u0259nistan SSR iqtisadiyyat\u0131nda m\u00fch\u00fcm yer tutan aqrar rayonlardan biri idi. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fczr\u0259 g\u00f6st\u0259ricil\u0259r ham\u0131s\u0131 Basarke\u00e7\u0259r rayonu \u00fcz\u0259rind\u0259 formala\u015f\u0131rd\u0131. H\u0259min il n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan d\u00f6vl\u0259t planlar\u0131n\u0131n he\u00e7 biri yerin\u0259 yetirilm\u0259di. El\u0259 v\u0259ziyy\u0259t yaranm\u0131\u015fd\u0131 ki, q\u0131\u015fda mal-qaraya baxma\u011fa adam tap\u0131lm\u0131rd\u0131. V\u0259 n\u0259hay\u0259t Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi 1949-cu ilin sonunda Tal\u0131b Musayevi yenid\u0259n birinci katib t\u0259yin etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qald\u0131. Rayona qay\u0131dan kimi T. Musayev zorla k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u0259nl\u0259ri geri qaytarma\u011fa ba\u015flad\u0131. Az bir vaxtda nizam-intizam b\u0259rpa olundu, m\u0259hsuldarl\u0131q artd\u0131. 1951-ci ilin pay\u0131z\u0131nda \u201ck\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259\u201d plan\u0131na \u0259sas\u0259n Basarke\u00e7\u0259r rayonundan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdu. Oktyabr ay\u0131nda m\u0259sul \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t komissiya 150 y\u00fck ma\u015f\u0131n\u0131 il\u0259 rayona g\u0259lib 600 ail\u0259nin \u015ei\u015fqaya, Qaraiman, N\u0259rimanl\u0131 v\u0259 Qaraqoyun k\u0259ndl\u0259rind\u0259n k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259l\u0259rini t\u0259klif etdi. Tal\u0131b Musayev komissiya \u00fczvl\u0259rin\u0259 bildirdi ki, Stalinin q\u0259rar\u0131na \u0259as\u0259n k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcd\u00fcr. Bir m\u00fcdd\u0259t sonra q\u0259rara al\u0131nd\u0131 ki, k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutlan k\u0259ndl\u0259rd\u0259 y\u0131\u011f\u0131ncaqlar ke\u00e7irilsin v\u0259 k\u00f6\u00e7m\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259r k\u00f6n\u00fcll\u00fc k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcls\u00fcn. V\u0259 gec\u0259 il\u0259 raykomun \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdirl\u0259ri k\u0259ndl\u0259r\u0259 yola d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k k\u0259nd a\u011fsaqqallar\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r v\u0259 bildirdil\u0259r ki, qorxmaq laz\u0131m deyil, \u0259g\u0259r camaat k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259d\u0259n imtina ets\u0259, onlar\u0131n \u0259leyhin\u0259 he\u00e7 bir q\u0259rar ver\u0259 bilm\u0259zl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 komissiya \u00fczvl\u0259ri n\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259d\u0259-qorxu g\u0259ls\u0259l\u0259r d\u0259 bir faydas\u0131 olmad\u0131.<br \/>\nSonuncu m\u0259rh\u0259l\u0259 1988-1989-cu il\u00acl\u0259r\u00aci \u0259hat\u0259 edir. 1988-ci il iyunun 15-d\u0259 G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131nda ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n etirazlar\u0131 ba\u015flad\u0131. Krasnoselo ra\u00acyo\u00acnu\u00acnun \u015eorca v\u0259 G\u00f6lk\u0259nd k\u0259ndl\u0259rind\u0259 10 min az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 mitinq ke\u00e7irildi. S\u0259\u00ach\u0259\u00acri\u00acsi g\u00fcn is\u0259 Basarke\u00e7\u0259r rayonunun \u015ei\u015fqaya v\u0259 N\u0259rimanl\u0131 k\u0259ndl\u0259rind\u0259. \u00dcmumilikd\u0259 bu mitinql\u0259rd\u0259 20 mind\u0259n \u00e7ox adam i\u015ftirak etmi\u015fdi. 1988-ci il noyabr\u0131n 22-d\u0259 Erm\u0259nistanda b\u00fct\u00fcn r\u0259h\u00acb\u0259r\u00acl\u0259\u00acri\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131q verildi ki, noyabr\u0131n 28-d\u0259k respublikan\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131lardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259si t\u0259\u00acmin olunmal\u0131d\u0131r. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131 v\u0259 A\u011fbaba b\u00f6l\u00acg\u0259si d\u0259 bu q\u0259rar\u0131n t\u0259sir dair\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. G\u00f6y\u00e7\u0259 v\u0259 A\u011f-babadan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n deportasiyas\u0131na r\u0259hb\u0259rlik Erm\u0259nistan SSR-in ali r\u0259h\u00acb\u0259r\u00acli\u00acyin\u0259 h\u0259val\u0259 edilmi\u015fddi. Bel\u0259likl\u0259, G\u00f6y\u00e7\u0259 \u0259ha\u00aclisi \u00f6z d\u0259d\u0259-baba yurdlar\u0131ndan tamamil\u0259 qovularaq Az\u0259r\u00acbaycan SSR-\u0259 \u201cyola sal\u0131nd\u0131\u201d.<br \/>\n28 noyabr 1988-ci il: Da\u015fnak terror qruplar\u0131 Basarke\u00e7\u0259r rayonunun \u00c7ax\u0131rl\u0131, Qanl\u0131, K\u0259rkiba\u015f, \u015ei\u015fqaya, Zod k\u0259ndl\u0259rin\u0259 basq\u0131nlar edirl\u0259r. N\u0259qliyyat vasit\u0259si olmayan imkans\u0131z, \u0259liyal\u0131n \u0259halid\u0259n 34 n\u0259f\u0259r d\u00f6y\u00fcl\u0259r\u0259k, i\u015fg\u0259nc\u0259 verilm\u0259kl\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilir. Sa\u011f qalanlar G\u0259d\u0259b\u0259y\u0259, K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 adlamaq \u00e7\u00fcn Sar\u0131n\u0259r, Urumbasar g\u0259dikl\u0259rind\u0259n a\u015fmal\u0131 olurlar. Qarda-\u00e7ov\u011funda borana, \u015faxtaya d\u00fc\u015f\u0259n qa\u00e7q\u0131nlar\u0131n 12 n\u0259f\u0259ri donvurmadan t\u0259l\u0259f olur; 29 noyabr 1988-ci il: Da\u015fnak terror qruplar\u0131n\u0131n t\u0259zyiq v\u0259 t\u0259cav\u00fczl\u0259rin\u0259 davam g\u0259tirm\u0259y\u0259n Basarke\u00e7\u0259rin A\u015fa\u011f\u0131 v\u0259 Yuxar\u0131 \u015eorca, Qayaba\u015f\u0131, Qo\u015fabulaq, Subatan, Za\u011fal\u0131, Sar\u0131 Yaqub, Qaraqoyunlu, N\u0259riman, A\u011fkils\u0259, Z\u0259rk\u0259nd, \u0130n\u0259kda\u011f\u0131 k\u0259ndl\u0259rinin \u0259halisi 44 n\u0259f\u0259r itki ver\u0259r\u0259k qarl\u0131 da\u011flar a\u015f\u0131b K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonu \u0259razisin\u0259 qa\u00e7mal\u0131 olurlar. Bir \u00e7ox ya\u015fl\u0131 n\u0259slin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, u\u015faq v\u0259 qad\u0131nlar is\u0259 qarl\u0131-\u00e7ov\u011funlu havada donvurmadan h\u0259yatlar\u0131n\u0131 qeyb edirl\u0259r;<br \/>\n1988-ci ild\u0259 erm\u0259nil\u0259r M.Qorba\u00e7ov v\u0259 dig\u0259r erm\u0259nip\u0259r\u0259st q\u00fcvv\u0259l\u0259rin d\u0259st\u0259yi il\u0259 Erm\u0259nistanda ya\u015fayan 200 mind\u0259n \u00e7ox soyda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n son deportasiyas\u0131n\u0131n realla\u015fmas\u0131na nail oldular. Az\u0259rbaycanl\u0131lar qarl\u0131-\u00e7ov\u011funlu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 q\u0259dim O\u011fuz ell\u0259rind\u0259n, ata-baba yurdlar\u0131ndan zorla qovuldular, ba\u015flar\u0131na n\u0259 m\u00fcsib\u0259tl\u0259r g\u0259tirilm\u0259di? Erm\u0259nil\u0259r ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 dinc insanlar\u0131 amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirdil\u0259r, h\u0259tta k\u00f6rp\u0259 u\u015faqlar borulara doldurulub \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, k\u00f6m\u0259k olmas\u0131n dey\u0259 borular\u0131n \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 qaynaq edildi. \u018flb\u0259tt\u0259, bu d\u00fcnyada analoqu olmayan bir cinay\u0259t idi. Bu amans\u0131z hadis\u0259ni 1988-ci ild\u0259 Erm\u0259nistanda z\u0259lz\u0259l\u0259 olark\u0259n buraya s\u0259f\u0259r ed\u0259n xarici jurnalistl\u0259r d\u0259 oldu\u011fu kimi, \u00fcr\u0259ka\u011f\u0131r\u0131s\u0131 il\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 alm\u0131\u015flar.<br \/>\n1988-ci ild\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n ba\u015flan\u0131lan milli z\u0259mind\u0259 qar\u015f\u0131durma n\u0259tic\u0259sind\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131ndak\u0131 185 k\u0259ndd\u0259n 230 min n\u0259f\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131 qovuldu. 255 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, 1200 n\u0259f\u0259r yaraland\u0131, 31 min ev, 165 kolxoz v\u0259 sovxoz \u0259mlak\u0131 taland\u0131. \u201cQ\u0131z\u0131l Moskva\u201d is\u0259 buna g\u00f6z yumdu. 1991-ci il avqust ay\u0131n\u0131n 8-d\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda sonuncu Az\u0259rbaycan k\u0259ndi olan N\u00fcv\u0259di (Mehri rayonu) rus \u0259sg\u0259rl\u0259rinin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 bo\u015fald\u0131ld\u0131.Bu g\u00fcn az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n deportasiya olunmas\u0131ndan 36 il ke\u00e7ir. 36 bahar, 36 q\u0131\u015fd\u0131r ki, talel\u0259rin\u0259 qa\u00e7q\u0131nl\u0131q yaz\u0131lm\u0131\u015f insanlar V\u0259t\u0259n, yurd h\u0259sr\u0259ti il\u0259 ya\u015fay\u0131rlar. Ham\u0131n\u0131n q\u0259lbind\u0259 bir arzu, ist\u0259k var: Q\u00fcrb\u0259td\u0259 qalan nisgilli G\u00f6y\u00e7\u0259m, Vedibasar\u0131m, Z\u0259ng\u0259zurum, Z\u0259ngibasar\u0131m, G\u00f6y\u00e7\u0259 g\u00f6l\u00fcm, dar\u0131xma, biz siz\u0259 d\u00f6n\u0259c\u0259yik, \u00f6z\u00fc d\u0259 Koro\u011flu q\u0131l\u0131nc\u0131\u0259limizd\u0259!<br \/>\nBak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n VI qurultay\u0131nda Prezident \u0130lham \u018fliyev demi\u015fdir: \u201cBiz tarixi torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 da unutmamal\u0131y\u0131q v\u0259 unutmuruq. Bu da g\u0259l\u0259c\u0259k f\u0259aliyy\u0259timiz \u00fc\u00e7\u00fcn istiqam\u0259t olmal\u0131d\u0131r. Nec\u0259 ki, bu g\u00fcn bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015f g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Bizim tarixi torpaqlar\u0131m\u0131z \u0130ravan xanl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Z\u0259ng\u0259zur, G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131d\u0131r. Bunu g\u0259nc n\u0259sil d\u0259, d\u00fcnya da bilm\u0259lidir\u201d.<br \/>\nG\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131na, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana d\u00f6n\u0259c\u0259yimiz\u0259 m\u00fctl\u0259q inamla bu haqda fikirl\u0259rimi el\u0259 o mahal\u0131n Basarke\u00e7\u0259r rayonunun Da\u015fk\u0259nd k\u0259ndind\u0259n olan \u015fair S\u0259rraf \u015eiruy\u0259nin \u00f6vlad\u0131, hal-haz\u0131rda B\u0259rd\u0259 rayonunun Yeni Da\u015fk\u0259nd k\u0259ndind\u0259 ya\u015fayaraq, do\u011fma yurdlar\u0131na d\u00f6n\u0259c\u0259yini g\u00f6zl\u0259y\u0259n \u015fair Aq\u015fin Hac\u0131zad\u0259nin bir \u015feiri il\u0259 tamamlamaq ist\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p>B\u0130Z YEN\u018f D\u018f D\u00d6N\u018fC\u018fY\u0130K G\u00d6Y\u00c7\u018fY\u018f.<\/p>\n<p>Z\u00fclm\u0259t itir, yava\u015f-yava\u015f do\u011fur dan,<br \/>\nHaz\u0131r olun g\u00f6y\u00e7\u0259lil\u0259r, bu andan.<br \/>\nK\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259n mesaj verdi komandan,<br \/>\nOlub bizim q\u0259dim m\u0259kan, yurd dey\u0259,<br \/>\nBiz yen\u0259 d\u0259 d\u00f6n\u0259c\u0259yik G\u00f6y\u00e7\u0259y\u0259!<\/p>\n<p>Otuz \u00fc\u00e7 il olub h\u0259sr\u0259t qald\u0131\u011f\u0131m,<br \/>\nB\u0259sdir daha bo\u015f x\u0259yala dald\u0131\u011f\u0131m.<br \/>\nBel\u0259 dedi o, qadas\u0131n ald\u0131\u011f\u0131m,<br \/>\n\u201cQoymar\u0131q biz, qals\u0131n yada, \u00f6zg\u0259y\u0259,<br \/>\nBiz yen\u0259 d\u0259 d\u00f6n\u0259c\u0259yik G\u00f6y\u00e7\u0259y\u0259!\u201d<\/p>\n<p>Al\u0131\u015facaq, sanma ke\u00e7\u0259r odumuz,<br \/>\nYadda\u015fdad\u0131 Basarke\u00e7\u0259r ad\u0131m\u0131z.<br \/>\nLaz\u0131m g\u0259ls\u0259 basar, ke\u00e7\u0259r ordumuz,<br \/>\nM\u0259h\u0259l qoymaz qar\u015f\u0131s\u0131nda he\u00e7 n\u0259y\u0259,<br \/>\nBiz yen\u0259 d\u0259 d\u00f6n\u0259c\u0259yik G\u00f6y\u00e7\u0259y\u0259!<\/p>\n<p>Yol olacaq h\u0259r bir yana G\u00f6y\u00e7\u0259d\u0259n,<br \/>\nEn\u0259c\u0259yik Dilicana G\u00f6y\u00e7\u0259d\u0259n.<br \/>\nGed\u0259c\u0259yik \u0130r\u0259vana G\u00f6y\u00e7\u0259d\u0259n,<br \/>\nYaradana \u015f\u00fckr el\u0259y\u0259-el\u0259y\u0259,<br \/>\nBiz yen\u0259 d\u0259 d\u00f6n\u0259c\u0259yik G\u00f6y\u00e7\u0259y\u0259!<\/p>\n<p>D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z ortadad\u0131r, ordad\u0131r.<br \/>\nQovu\u015facaq Z\u0259ngibasar, Z\u0259ng\u0259zur,<br \/>\nDey\u0259 bilm\u0259z kims\u0259 biz\u0259 \u201cdayan, dur\u201d,<br \/>\nTam b\u00fct\u00f6vl\u00fck g\u0259l\u0259c\u0259kdir \u00f6lk\u0259y\u0259,<br \/>\nBiz yen\u0259 d\u0259 d\u00f6n\u0259c\u0259yik G\u00f6y\u00e7\u0259y\u0259!<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-781011\" src=\"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/9f8cc66a-4eb8-45b3-9e09-754cf9633f5e-268x365.jpg\" alt=\"\" width=\"268\" height=\"365\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131 \u2014 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n (indiki Erm\u0259nistan Respublikas\u0131) \u0259razisind\u0259, G\u00f6y\u00e7\u0259 g\u00f6l\u00fc \u0259traf\u0131nda olan tarixi mahal. G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda 1988-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n kompakt ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0259razil\u0259rd\u0259n biri olmu\u015fdur. 1747\u20131828-ci ill\u0259rd\u0259 \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n mahal\u0131 olmu\u015fdur. Mahal G\u00f6y\u00e7\u0259 g\u00f6l\u00fcn\u00fcn sahill\u0259ri boyu geni\u015f bir \u0259razini \u0259hat\u0259 edir. Bu \u0259razi Rusiyaya m\u00fcharib\u0259 il\u0259 birl\u0259\u015fdiril\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, sonralar is\u0259 \u0130r\u0259van quberniyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olub. Sovet hakimiyy\u0259ti ill\u0259rind\u0259 Erm\u0259nistan SSR rayonla\u015fd\u0131r\u0131lark\u0259n G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131 s\u00fcni sur\u0259td\u0259 be\u015f inzibati rayon aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcn\u00fcb: \u00c7\u0259mb\u0259r\u0259k rayonu, Basarke\u00e7\u0259r rayonu, A\u015fa\u011f\u0131 Qaranl\u0131q rayonu, K\u0259v\u0259r rayonu v\u0259 Yelenovka rayonu. Geni\u015f otlaqlara malik olan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":781013,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/ef1f6d8e-991a-4eff-a733-784dec4621e4-1.jpg",800,515,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/ef1f6d8e-991a-4eff-a733-784dec4621e4-1.jpg",800,515,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/ef1f6d8e-991a-4eff-a733-784dec4621e4-1.jpg",800,515,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/ef1f6d8e-991a-4eff-a733-784dec4621e4-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/ef1f6d8e-991a-4eff-a733-784dec4621e4-1-567x365.jpg",567,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/ef1f6d8e-991a-4eff-a733-784dec4621e4-1.jpg",640,412,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/ef1f6d8e-991a-4eff-a733-784dec4621e4-1.jpg",800,515,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/ef1f6d8e-991a-4eff-a733-784dec4621e4-1.jpg",800,515,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/ef1f6d8e-991a-4eff-a733-784dec4621e4-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/ef1f6d8e-991a-4eff-a733-784dec4621e4-1.jpg",800,515,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131 \u2014 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n (indiki Erm\u0259nistan Respublikas\u0131) \u0259razisind\u0259, G\u00f6y\u00e7\u0259 g\u00f6l\u00fc \u0259traf\u0131nda olan tarixi mahal. G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda 1988-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n kompakt ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0259razil\u0259rd\u0259n biri olmu\u015fdur. 1747\u20131828-ci ill\u0259rd\u0259 \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n mahal\u0131 olmu\u015fdur. Mahal G\u00f6y\u00e7\u0259 g\u00f6l\u00fcn\u00fcn sahill\u0259ri boyu geni\u015f bir \u0259razini \u0259hat\u0259 edir. Bu \u0259razi Rusiyaya m\u00fcharib\u0259 il\u0259 birl\u0259\u015fdiril\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, sonralar is\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/781010"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=781010"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/781010\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":781015,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/781010\/revisions\/781015"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/781013"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=781010"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=781010"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=781010"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}