{"id":781724,"date":"2025-01-17T17:55:48","date_gmt":"2025-01-17T13:55:48","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=781724"},"modified":"2025-01-17T17:55:48","modified_gmt":"2025-01-17T13:55:48","slug":"pezeskianin-tacikistan-v%c9%99-rusiya-s%c9%99f%c9%99rl%c9%99ri-iranin-siyasi-aktivliyinin-numayisi-analiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=781724","title":{"rendered":"Peze\u015fkian\u0131n Tacikistan v\u0259 Rusiya s\u0259f\u0259rl\u0259ri \u2013 \u0130ran\u0131n siyasi aktivliyinin n\u00fcmayi\u015fi &#8211; ANAL\u0130Z"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130ran Prezidenti M\u0259sud Peze\u015fkian\u0131n ke\u00e7mi\u015f sovet respublikalar\u0131na s\u0259f\u0259ri davam edir.<\/strong><\/p>\n<p>Yanvar\u0131n 16-da Tacikistana d\u00f6vl\u0259t s\u0259f\u0259rini realla\u015fd\u0131r\u0131b. Yanvar\u0131n 17-d\u0259 is\u0259 Moskvaya s\u0259f\u0259r edib.<\/p>\n<p>\u0130ranla Tacikistan aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa dair 23 s\u0259n\u0259d imzalan\u0131b. M\u0259sud Peze\u015fkian \u00f6lk\u0259 Prezidenti Emom\u0259li R\u0259hmon v\u0259 \u00f6lk\u0259nin m\u00fcxt\u0259lif r\u0259smil\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb. Siyasi, iqtisadi, ticar\u0259t, s\u0259rmay\u0259, energetika, s\u0259hiyy\u0259, n\u0259qliyyat, turizm v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olub.<\/p>\n<p>D\u00fc\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 iki t\u0259r\u0259fin i\u015f adamlar\u0131n\u0131n ke\u00e7irdiyi biznes-forumda 450 milyon dollardan art\u0131q m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 raz\u0131la\u015fmalar imzalan\u0131b.<\/p>\n<p>Emom\u0259li R\u0259hmon \u0130ran Prezidentinin Tacikistana d\u00f6vl\u0259t s\u0259f\u0259rinin n\u0259tic\u0259l\u0259rini bu \u00f6lk\u0259 il\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259li \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 v\u0259 geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259nin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirib.<\/p>\n<p>Tacikistan-\u0130ran ticar\u0259t, investisiya v\u0259 turizm forumunda \u00f6lk\u0259 Prezidenti Emom\u0259li R\u0259hmon bildirib ki, haz\u0131rda Tacikistan\u0131n hidroenergetika potensial\u0131n\u0131n yaln\u0131z 5 faizi istifad\u0259 olunur.<\/p>\n<p>\u0130ran haz\u0131rda elektrik enerjisi \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131ndan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. E. R\u0259hmon bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 i\u015far\u0259 etm\u0259kl\u0259 \u0130slam Respublikas\u0131 il\u0259 bu sah\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259y\u0259 haz\u0131r olduqlar\u0131n\u0131 bildirib.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Tacikistan Sanqtuda SES-2-nin tikintisin\u0259 2006-c\u0131 il fevral\u0131n 20-d\u0259 ba\u015flay\u0131b. Obyektin tikintisin\u0259 \u0130ran 180 milyon dollar ay\u0131r\u0131b, Tacikistan t\u0259r\u0259finin pay\u0131 is\u0259 40 milyon dollar t\u0259\u015fkil edib. SES-in ilk bloku 2011-ci il sentyabr\u0131n 5-d\u0259 Tacikistan v\u0259 \u0130ran prezidentl\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 istismara verilib. Sanqtuda-2-nin birinci m\u0259rh\u0259l\u0259sinin istehsal g\u00fcc\u00fc 110 MVt-d\u0131r.<\/p>\n<div class=\"news-image\">\n<div class=\"image\"><img src=\"https:\/\/static.report.az\/photo\/40344b8d-dfcf-43d5-8430-e015f36950ca.jpg\" alt=\"\" \/><img src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/GUGU\/hh\/oo\/40344b8d-dfcf-43d5-8430-e015f369.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<p>2013-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda Sanqtuda SES-2-nin 110 MVt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 ikinci bloku s\u0131naq rejimind\u0259 istismara verilib. 2014-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda 110 MVt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 ikinci blok i\u015f\u0259 sal\u0131n\u0131b. Sanqtuda SES-2 tam istismara verildikd\u0259n sonra bir milyard kilovatsaata q\u0259d\u0259r, y\u0259ni 220 MVt elektrik enerjisi istehsal etm\u0259k g\u00fcc\u00fcnd\u0259dir. \u201cSanqtuda-2\u201d su elektrik stansiyas\u0131 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131qdan sonra 12,5 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 \u0130ran\u0131n m\u00fclkiyy\u0259ti say\u0131lacaq, bundan sonra is\u0259 Tacikistan\u0131n m\u00fclkiyy\u0259tin\u0259 ke\u00e7\u0259c\u0259k. Bu ilin sentyabr\u0131nda SES \u0130slam Respublikas\u0131n\u0131n tabeliyind\u0259n \u00e7\u0131xacaq. Bu bax\u0131mdan t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda m\u00fcqavil\u0259nin yenil\u0259nm\u0259sin\u0259 d\u0259 ehtiyac yarana bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n soyuqluq yaranm\u0131\u015fd\u0131. Bu, 2013-c\u00fc il hadis\u0259l\u0259rind\u0259n, Bab\u0259k Z\u0259ncaninin \u0130randa saxlanmas\u0131ndan sonra yaran\u0131b. Onun Tacikistan iqtisadiyyat\u0131na iki milyard dollar s\u0259rmay\u0259 qoydu\u011funa dair m\u0259lumat yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Edam c\u0259zas\u0131na m\u0259hkum edil\u0259n Z\u0259ncaniy\u0259 qar\u015f\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n ittihamlardan biri \u0130ran pulunun Tacikistan Milli Bank\u0131na \u00f6d\u0259nildiyini s\u00fcbut ed\u0259n m\u0259ktuba \u0259saslan\u0131rd\u0131. Ancaq Tacikistan bank\u0131 m\u0259ktubun saxta oldu\u011funu bildirmi\u015fdi. R\u0259smi Tehran hesab edirdi ki, Z\u0259ncani bu \u00f6lk\u0259nin bank sistemind\u0259n neft sat\u0131\u015f\u0131ndan pul o\u011furlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edib.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa r\u0259smi D\u00fc\u015f\u0259nb\u0259 bir ne\u00e7\u0259 il \u00f6nc\u0259 iddia edirdi ki, \u0130ran\u0131n maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi v\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Tacikistan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f aliml\u0259ri, siyasi xadiml\u0259ri, jurnalistl\u0259rinin q\u0259tli h\u0259yata ke\u00e7irilib. H\u0259tta onda Tacikistan\u0131n Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi h\u0259min d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259n\u0259dli film haz\u0131rlay\u0131b. S\u0259n\u0259dli filmd\u0259 bildirilib ki, \u00f6lk\u0259 m\u00fcdafi\u0259 nazirinin ke\u00e7mi\u015f m\u00fcavini \u018fbd\u00fclxalim Nazarzoda \u0130ran\u0131n maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi v\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Tacikistan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f aliml\u0259ri, siyasi xadiml\u0259ri v\u0259 jurnalistl\u0259rinin q\u0259tlini h\u0259yata ke\u00e7irib.<\/p>\n<p>H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 r\u0259smi D\u00fc\u015f\u0259nb\u0259 \u0130mam Xomeyni ad\u0131na \u201c\u0130mdad\u201d Xeyriyy\u0259 C\u0259miyy\u0259tinin, iranl\u0131 sahibkarlar\u0131n Tacikistanda f\u0259aliyy\u0259tin\u0259, x\u00fcsusi il\u0259 \u0130slam Respublikas\u0131ndan \u00f6lk\u0259y\u0259 \u0259rzaq mallar\u0131n\u0131n g\u0259tirilm\u0259sin\u0259 sanksiya t\u0259tbiq etmi\u015fdi.<\/p>\n<div class=\"news-image\">\n<div class=\"image\"><img src=\"https:\/\/static.report.az\/photo\/b7d333da-0e3b-33c3-bcfe-5602cb19e9a4.png\" alt=\"\" \/><img src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/GUGU\/hh\/oo\/b7d333da-0e3b-33c3-bcfe-5602cb19-2.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<p>\u0130ran hakimiyy\u0259ti Tacikistana farsdilli \u00f6lk\u0259 kimi yana\u015f\u0131r. Qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fd\u0259 \u0130ran o c\u00fcr q\u0259bul edir. Peze\u015fkianla R\u0259hmonun a\u00e7\u0131qlamalar\u0131nda da buna m\u0259mnunlu\u011fa i\u015far\u0259 edilib. \u0130ran Prezidenti \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6lk\u0259sind\u0259ki kimi hiss etdiyini v\u0259 s. bel\u0259 a\u00e7\u0131qlama verib.<\/p>\n<p>Bu s\u0259f\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 t\u0259hsill\u0259 ba\u011fl\u0131 da m\u00fcqavil\u0259 imzalan\u0131b, halbuki, bir ne\u00e7\u0259 il \u00f6nc\u0259 Tacikistan hakimiyy\u0259ti oxuma\u011fa ged\u0259n t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri \u0130slam Respublikas\u0131na buraxmay\u0131b. 30 tacik t\u0259l\u0259b\u0259nin D\u00fc\u015f\u0259nb\u0259-Tehran hava reysin\u0259 minm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verilm\u0259mi\u015fdi.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, bir ne\u00e7\u0259 il \u00f6nc\u0259 Emom\u0259li R\u0259hmon v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k demi\u015fdi ki, son 10 ild\u0259 xaricd\u0259 \u00e7e\u015fidli islam t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 oxuyan \u00f6vladlar\u0131n\u0131 geri \u00e7a\u011f\u0131rs\u0131nlar. O, valideynl\u0259ri islam d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin m\u0259dr\u0259s\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259hsil alan \u00f6vladlar\u0131n\u0131 geri qaytarma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b: \u201cT\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, onlar\u0131n \u00e7oxu mollal\u0131q \u00f6yr\u0259nmir, \u0259ksin\u0259, terror\u00e7u v\u0259 ya ekstremist olurlar. Onlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 qaytarmaq laz\u0131md\u0131r, yoxsa ham\u0131s\u0131 satq\u0131n v\u0259 v\u0259t\u0259n xaini olacaq\u201d.<\/p>\n<p>E. Rahmon Peze\u015fkian\u0131 \u0130randa Novruz bayram\u0131n\u0131 birg\u0259 qeyd etm\u0259y\u0259 d\u0259v\u0259t edib. Bununla da Tehran v\u0259 D\u00fc\u015f\u0259nb\u0259 bu m\u0259rasimin daha \u00e7ox onlara aid oldu\u011funu n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259y\u0259 s\u0259y g\u00f6st\u0259rib.<\/p>\n<p>\u0130ran hakimiyy\u0259ti \u018ffqan\u0131stan v\u0259 Tacikistan\u0131 farsdilli d\u00f6vl\u0259t adland\u0131raraq, uzun ill\u0259rdir onlar\u0131n daxili i\u015fl\u0259rin\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259y\u0259, \u00f6z\u00fcn\u00fc &#8220;b\u00f6y\u00fck qarda\u015f&#8221; rolunda aparma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. H\u0259tta Tehran bir zaman \u00fc\u00e7 d\u00f6vl\u0259tin ortaq televiziyas\u0131n\u0131 yaratma\u011fa da c\u0259hd g\u00f6st\u0259rmi\u015fdi. Tehran Tacikistan v\u0259 \u018ffqan\u0131standan regionda anti-NATO birliyi yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n<div class=\"news-image\">\n<div class=\"image\"><img src=\"https:\/\/static.report.az\/photo\/9ef9e7a7-5b5d-32c8-91a2-7fb4c4ba6a10.jpg\" alt=\"\" \/><img src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/GUGU\/hh\/oo\/9ef9e7a7-5b5d-32c8-91a2-7fb4c4ba.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<p>Peze\u015fkian ilk r\u0259smi s\u0259f\u0259rini \u0130raqa etmi\u015fdi. Bunu Tehran hakimiyy\u0259tinin siyasi-dini ideologiyas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k olard\u0131. Ancaq onun se\u00e7kiqaba\u011f\u0131 kampaniya zaman\u0131 t\u00fcrk dili il\u0259 ba\u011fl\u0131 verdiyi ismar\u0131\u015flardan, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131ndan b\u0259hs etm\u0259sind\u0259n el\u0259 anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131 ki, o, ilk s\u0259f\u0259rl\u0259rind\u0259n birini, h\u0259tta, \u0130raqdan sonra ya Az\u0259rbaycana, ya da T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 ed\u0259c\u0259k. Ancaq o da helikopter q\u0259zas\u0131nda \u00f6l\u0259n s\u0259l\u0259fi \u0130brahim R\u0259isi kimi \u0130raqdan sonra ilk d\u00f6vl\u0259t s\u0259f\u0259rini Tacikistana etm\u0259kl\u0259 \u0130ran hakimiyy\u0259tinin etnik m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 bel\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verdiyini n\u00fcmayi\u015f etdirib.<\/p>\n<p>R\u0259smi D\u00fc\u015f\u0259nb\u0259 \u0130ran i\u015f adamlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn mane\u0259l\u0259ri aradan qald\u0131rd\u0131qlar\u0131n\u0131 bildirib. \u018flaq\u0259l\u0259ri inki\u015faf etdirm\u0259kd\u0259 maraql\u0131 olduqlar\u0131n\u0131 v\u0259 \u00f6t\u0259n ill\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259n anla\u015f\u0131lmazl\u0131qlara qay\u0131tmaq niyy\u0259tind\u0259 olmad\u0131qlar\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirib.<\/p>\n<p>M\u0259sud Peze\u015fkian bu s\u0259f\u0259rl\u0259 Tacikistan\u0131n \u0130rana verdiyi \u00f6n\u0259mi d\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. Tehran \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 ilk yerl\u0259rd\u0259 g\u0259l\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Rusiyad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda 47 b\u0259ndlik \u018fhat\u0259li Raz\u0131la\u015fma \u00fczr\u0259 Strateji \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fcqavil\u0259si imzalan\u0131b.<\/p>\n<div class=\"news-image\">\n<div class=\"image\"><img src=\"https:\/\/static.report.az\/photo\/cdb016e4-dddd-305b-baa2-699d5a96dd24.jpg\" alt=\"\" \/><img src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/GUGU\/hh\/oo\/cdb016e4-dddd-305b-baa2-699d5a96-2.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<p>Bu s\u0259n\u0259d uzun ill\u0259rdir haz\u0131rlan\u0131rd\u0131. M\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n, s\u0259n\u0259din h\u0259l\u0259 2024-c\u00fc ild\u0259 imzalanmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nilirdi. Ancaq \u0130brahim R\u0259isinin h\u0259lak olmas\u0131, \u0130randa n\u00f6vb\u0259d\u0259nk\u0259nar prezident se\u00e7kisinin ke\u00e7irilm\u0259si bu prosesi l\u0259ngidib.<\/p>\n<p>Ehtimal edilir ki, m\u00fcqavil\u0259d\u0259 Tehran\u0131 qane etm\u0259y\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r d\u0259 olub. X\u00fcsus\u0259n h\u0259rbi sah\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa dair b\u0259zi madd\u0259l\u0259rin \u0130ran\u0131 qane etm\u0259diyi ehtimal\u0131 var. \u00c7\u00fcnki Rusiya Vyetnam v\u0259 \u015eimali Koreya il\u0259 ox\u015far m\u00fcqavil\u0259 imzalay\u0131b. H\u0259min s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 bu \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 h\u00fccum Rusiyaya v\u0259 \u0259ksin\u0259 hal kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilib. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Rusiya Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259d\u0259 \u015eimali Koreyan\u0131n h\u0259rbi texnikas\u0131, raketi v\u0259 canl\u0131 q\u00fcvv\u0259sind\u0259n yararlan\u0131r.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan m\u00fcqavil\u0259 imzaland\u0131qdan sonra \u0130ran da Rusiyaya canl\u0131 q\u00fcvv\u0259 g\u00f6nd\u0259r\u0259c\u0259k? H\u0259r halda iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda h\u0259rbi, energetika, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r. 2024-c\u00fc ilin yanvar-oktyabr aylar\u0131nda iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si 3 milyard 770 milyon dollar t\u0259\u015fkil edib. \u00d6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u00f6d\u0259ni\u015fin 96 faizi milli valyutalarla realla\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Ba\u015fqa vacib m\u0259s\u0259l\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 olaraq tan\u0131nmas\u0131d\u0131r. Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259ri B\u00f6y\u00fck Tonb, Ki\u00e7ik Tonb v\u0259 \u018fbu Musa adalar\u0131 \u00fczr\u0259 \u0130rana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddias\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcr. Rusiya bunu B\u018f\u018f il\u0259 \u0130slam Respublikas\u0131 aras\u0131nda m\u00fcbahis\u0259li \u0259razi kimi qiym\u0259tl\u0259ndirib. Strateji \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa dair m\u00fcqavil\u0259d\u0259 Rusiya \u0130ran\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131yacaq? Yaxud Rusiya Ukraynan\u0131n d\u00f6rd\u0259 vilay\u0259tinin v\u0259 Kr\u0131m\u0131 ilhaq edib. Tehran RF-nin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131yacaq?<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259l\u0259rin biri-birinin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc bu \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259 tan\u0131mas\u0131 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 Tehran, \u0259r\u0259b d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u0259laq\u0259l\u0259rin qurulmas\u0131nda Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn problem yarada bil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259sinin ola bilsin t\u0259r\u0259fl\u0259r el\u0259 \u00e7ox qabartmayacaq.<\/p>\n<div class=\"news-image\">\n<div class=\"image\"><img src=\"https:\/\/static.report.az\/photo\/71758448-4c42-36b8-9157-9f4a94999cd2.jpg\" alt=\"\" \/><img src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/GUGU\/hh\/oo\/71758448-4c42-36b8-9157-9f4a9499-2.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<p>Rusiya he\u00e7 vaxt \u0130ran\u0131n strateji m\u00fctt\u0259fiqi, yaxud m\u00fctt\u0259fiq olmay\u0131b. Bu ilk hadis\u0259 olacaq. Onlar\u0131 zor\u0259n m\u00fctt\u0259fiq d\u0259 adland\u0131rmaq olar. \u00c7\u00fcnki tarix\u0259n Rusiya \u0130ran\u0131n maraqlar\u0131na qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131b, h\u0259tta, onun \u0259razil\u0259rini i\u015f\u011fal bel\u0259 edib. Odur ki, iki \u00f6lk\u0259nin tarixind\u0259 biri-birin\u0259 dost olmas\u0131na t\u0259sad\u00fcf edilmir. Son 46 ild\u0259 yaranm\u0131\u015f \u015f\u0259rait zaman-zaman ke\u00e7mi\u015f sovetl\u0259r v\u0259 Rusiya il\u0259 \u0130ran\u0131n biri-birin\u0259 yax\u0131nla\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n<p>Son zamanlar \u0130ranla Avropa \u201c\u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fc\u201d (B\u00f6y\u00fck Britaniya, Almaniya v\u0259 Fransa) aras\u0131nda n\u00fcv\u0259 proqram\u0131, regional v\u0259 qlobal m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 dair m\u00fczakir\u0259l\u0259r gedir. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 Rusiya il\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlarda Tehran\u0131n m\u00f6vqeyini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 istifad\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. \u201c\u00dc\u00e7l\u00fck\u201d \u0130ran\u0131n Rusiyaya sar\u0131 birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 meyll\u0259nm\u0259sini arzu etm\u0259s\u0259 d\u0259, bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa da c\u0259hd etmir. T\u0259r\u0259fl\u0259r is\u0259 bu m\u00fcqavil\u0259nin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6vl\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0259yan edirl\u0259r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn hallarda Peze\u015fkian\u0131n D\u00fc\u015f\u0259nb\u0259 v\u0259 Moskva s\u0259f\u0259rl\u0259ri \u0130ran\u0131n regional siyas\u0259td\u0259 f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259k s\u0259yl\u0259ridir.<\/p>\n<p><strong>S\u0259dr\u0259ddin \u0130smay\u0131lov,<\/strong><br \/>\n<strong>Report.az<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ran Prezidenti M\u0259sud Peze\u015fkian\u0131n ke\u00e7mi\u015f sovet respublikalar\u0131na s\u0259f\u0259ri davam edir. Yanvar\u0131n 16-da Tacikistana d\u00f6vl\u0259t s\u0259f\u0259rini realla\u015fd\u0131r\u0131b. Yanvar\u0131n 17-d\u0259 is\u0259 Moskvaya s\u0259f\u0259r edib. \u0130ranla Tacikistan aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa dair 23 s\u0259n\u0259d imzalan\u0131b. M\u0259sud Peze\u015fkian \u00f6lk\u0259 Prezidenti Emom\u0259li R\u0259hmon v\u0259 \u00f6lk\u0259nin m\u00fcxt\u0259lif r\u0259smil\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb. Siyasi, iqtisadi, ticar\u0259t, s\u0259rmay\u0259, energetika, s\u0259hiyy\u0259, n\u0259qliyyat, turizm v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olub. D\u00fc\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 iki t\u0259r\u0259fin i\u015f adamlar\u0131n\u0131n ke\u00e7irdiyi biznes-forumda 450 milyon dollardan art\u0131q m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 raz\u0131la\u015fmalar imzalan\u0131b. Emom\u0259li R\u0259hmon \u0130ran Prezidentinin Tacikistana d\u00f6vl\u0259t s\u0259f\u0259rinin n\u0259tic\u0259l\u0259rini bu \u00f6lk\u0259 il\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259li \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 v\u0259 geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 yeni&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":781725,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/33ec0d5998bfc15f26c5d32144903832.jpg",850,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/33ec0d5998bfc15f26c5d32144903832.jpg",850,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/33ec0d5998bfc15f26c5d32144903832.jpg",850,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/33ec0d5998bfc15f26c5d32144903832-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/33ec0d5998bfc15f26c5d32144903832-621x365.jpg",621,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/33ec0d5998bfc15f26c5d32144903832-840x494.jpg",640,376,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/33ec0d5998bfc15f26c5d32144903832.jpg",850,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/33ec0d5998bfc15f26c5d32144903832.jpg",850,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/33ec0d5998bfc15f26c5d32144903832-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/33ec0d5998bfc15f26c5d32144903832.jpg",850,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130ran Prezidenti M\u0259sud Peze\u015fkian\u0131n ke\u00e7mi\u015f sovet respublikalar\u0131na s\u0259f\u0259ri davam edir. Yanvar\u0131n 16-da Tacikistana d\u00f6vl\u0259t s\u0259f\u0259rini realla\u015fd\u0131r\u0131b. Yanvar\u0131n 17-d\u0259 is\u0259 Moskvaya s\u0259f\u0259r edib. \u0130ranla Tacikistan aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa dair 23 s\u0259n\u0259d imzalan\u0131b. M\u0259sud Peze\u015fkian \u00f6lk\u0259 Prezidenti Emom\u0259li R\u0259hmon v\u0259 \u00f6lk\u0259nin m\u00fcxt\u0259lif r\u0259smil\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb. Siyasi, iqtisadi, ticar\u0259t, s\u0259rmay\u0259, energetika, s\u0259hiyy\u0259, n\u0259qliyyat, turizm v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/781724"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=781724"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/781724\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":781726,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/781724\/revisions\/781726"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/781725"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=781724"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=781724"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=781724"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}