{"id":783254,"date":"2025-01-24T19:03:48","date_gmt":"2025-01-24T15:03:48","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=783254"},"modified":"2025-01-24T19:03:48","modified_gmt":"2025-01-24T15:03:48","slug":"tibbi-sigorta-il%c9%99-orqan-transplantasiyasi-%c9%99sas-problem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=783254","title":{"rendered":"Tibbi s\u0131\u011forta il\u0259 orqan transplantasiyas\u0131 &#8211; \u0259sas problem&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00d6lk\u0259d\u0259 donorluqla ba\u011fl\u0131 \u0259sas \u00e7\u0259tinlikl\u0259rd\u0259n biri meyitd\u0259n orqan g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 ail\u0259l\u0259rin raz\u0131l\u0131q verm\u0259m\u0259sidir<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n ilin 11 ay\u0131 \u0259rzind\u0259 icbari tibbi s\u0131\u011forta \u00fczr\u0259 Xidm\u0259tl\u0259r Z\u0259rfi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 151 orqan transplantasiyas\u0131 \u0259m\u0259liyyat\u0131 icra olunub. Bu bar\u0259d\u0259 \u0130cbari Tibbi S\u0131\u011forta \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Agentliyind\u0259n m\u0259lumat verilib. Qeyd olunub ki, bunlardan 50%-ni b\u00f6yr\u0259k, 46%-ni qaraciy\u0259r, 4%-ni is\u0259 s\u00fcm\u00fck iliyi transplantasiyas\u0131 \u0259hat\u0259 edir.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, orqan transplantasiyas\u0131 \u00e7ox bahal\u0131 tibbi prosedurlardan biridir. Tibbi s\u0131\u011forta bu \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n maliyy\u0259 y\u00fck\u00fcn\u00fc qar\u015f\u0131layaraq, x\u0259st\u0259l\u0259rin v\u0259 ail\u0259l\u0259rin maddi \u00e7\u0259tinlikl\u0259rini azald\u0131r. Bu, x\u00fcsusil\u0259 sosial-iqtisadi v\u0259ziyy\u0259ti z\u0259if olan ail\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yati \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r. \u0130cbari tibbi s\u0131\u011forta \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 transplantasiya \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259min olunmas\u0131, \u0259halinin geni\u015f t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn tibbi xidm\u0259tl\u0259rin \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s bu g\u00f6st\u0259ricil\u0259r dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 yet\u0259rlidirmi? Az\u0259rbaycanda bu sah\u0259d\u0259 hans\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r ya\u015fan\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda orqan transplantasiyas\u0131n\u0131n tarixi x\u00fcsusi diqq\u0259t\u0259 layiqdir. Bu sah\u0259d\u0259 ilk u\u011fur akademik Mirm\u0259mm\u0259d Cavadzad\u0259nin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 1971-ci ild\u0259 \u0259ld\u0259 olunub. C\u0259nubi Qafqaz v\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq Az\u0259rbaycanda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n b\u00f6yr\u0259k transplantasiyas\u0131 \u0259m\u0259liyyat\u0131 tibbin tarixin\u0259 q\u0131z\u0131l h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yaz\u0131l\u0131b. Lakin sonradan m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 bu \u0259m\u0259liyyatlar dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etm\u0259sind\u0259n sonra bu sah\u0259 yenid\u0259n inki\u015faf etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. M\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin h\u00fcquqi bazas\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 1999-cu ild\u0259 q\u0259bul edil\u0259n \u201c\u0130nsan orqan v\u0259 ya toxumalar\u0131n\u0131n transplantasiyas\u0131 haqq\u0131nda\u201d Qanun bu sah\u0259nin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min yarad\u0131b. N\u0259tic\u0259d\u0259 Orqan Donorlu\u011fu v\u0259 Transplantasiyas\u0131 \u00fczr\u0259 Koordinasiya M\u0259rk\u0259zi yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p><strong>Nazirl\u0259r Kabinetinin 2022-ci il 20 avqust tarixli q\u0259rar\u0131na \u0259sas\u0259n, yarad\u0131lan bu m\u0259rk\u0259z \u00f6lk\u0259d\u0259 transplantasiya \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n koordinasiya edilm\u0259si, orqan donorlu\u011fu sah\u0259sind\u0259 h\u00fcquqi v\u0259 etik qaydalar\u0131n t\u0259tbiqi v\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 t\u0259dbirl\u0259rinin t\u0259\u015fkili il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur. Lakin bu sah\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259 baxmayaraq, c\u0259miyy\u0259tin orqan donorlu\u011funa m\u00fcnasib\u0259ti, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 meyitd\u0259n donor orqan g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00f6vcud stereotipl\u0259r, bu prosesin daha geni\u015f miqyasda t\u0259tbiq edilm\u0259sini \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir.<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildir\u0259k ki, orqanlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamaq ist\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rini t\u0259sdiq ed\u0259n s\u0259n\u0259dl\u0259 Orqan Donorlu\u011fu v\u0259 Transplantasiyas\u0131 \u00fczr\u0259 Koordinasiya M\u0259rk\u0259zin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259li v\u0259 m\u00fcvafiq \u0259riz\u0259ni doldurmal\u0131d\u0131rlar. Bu proses tamamil\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck prinsipi \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilir v\u0259 \u015f\u0259xsin ail\u0259sin\u0259 m\u0259lumat verilib-verilm\u0259m\u0259si ba\u011f\u0131\u015flayan\u0131n \u00f6z q\u0259rar\u0131ndan as\u0131l\u0131d\u0131r. Y\u0259ni ail\u0259y\u0259 m\u0259lumat\u0131n \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259rk\u0259zin deyil, donorun \u015f\u0259xsi s\u0259lahiyy\u0259tind\u0259dir. Bu yana\u015fma insan h\u00fcquqlar\u0131na v\u0259 \u015f\u0259xsi azadl\u0131\u011fa h\u00f6rm\u0259tin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 donorluq m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin inki\u015faf\u0131na mane olan \u0259sas \u00e7\u0259tinlikl\u0259rd\u0259n biri meyitd\u0259n orqan g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 ail\u0259l\u0259rin raz\u0131l\u0131q verm\u0259m\u0259sidir. Beyin \u00f6l\u00fcm\u00fc ke\u00e7ir\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin orqanlar\u0131n\u0131n transplantasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin icaz\u0259si t\u0259l\u0259b olunur, lakin m\u00f6vcud ictimai-sosial m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r bu icaz\u0259nin al\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00e7ox vaxt \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p><strong>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bildirir ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 orqan donorlu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 stereotipl\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259miyy\u0259td\u0259 geni\u015f maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131 z\u0259ruridir. \u0130nsanlara bu add\u0131m\u0131n h\u0259yat qurtarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259ti izah edilm\u0259li, bu sah\u0259d\u0259ki dini, etik v\u0259 sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 do\u011fru m\u0259lumatlar \u00e7atd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bu istiqam\u0259td\u0259 qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259nin t\u0259cr\u00fcb\u0259si \u00f6rn\u0259k olaraq g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 orqan donorlu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 maarifl\u0259ndirm\u0259 kampaniyalar\u0131 v\u0259 qanunvericilikd\u0259 edilmi\u015f d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 meyitd\u0259n orqan g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si sah\u0259sind\u0259 ciddi ir\u0259lil\u0259yi\u015f \u0259ld\u0259 olunub. X\u00fcsusil\u0259 ail\u0259l\u0259rin donorluq q\u0259rarlar\u0131na daha m\u00fcsb\u0259t yana\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r diqq\u0259t\u0259layiqdir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/pravda.az\/cdn\/2022\/august\/06\/adilqeybulla.jpg\" alt=\"Adil Qeybulla istefa verdi Pravda.az\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0Adil Qeybulla\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 tibb elml\u0259ri doktoru, professor Adil Qeybulla \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dan\u0131\u015f\u0131b: \u201c\u018fslind\u0259 orqan n\u0259qli \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycanda apar\u0131lmas\u0131 b\u00f6y\u00fck ir\u0259lil\u0259yi\u015f hesab olunmal\u0131d\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n say\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k olmasa da, bu, yen\u0259 d\u0259 yax\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259ricidir. \u00c7\u00fcnki orqan n\u0259qli d\u00fcnyan\u0131n \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas ed\u0259n m\u00fch\u00fcm tibbi xidm\u0259t n\u00f6v\u00fcd\u00fcr. Lakin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 orqan bank\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6z h\u0259llini tapmay\u0131b. S\u0259hiyy\u0259 strukturlar\u0131 aras\u0131nda koordinasiyan\u0131n qurulmas\u0131, infrastrukturun formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259\u015fm\u0259 v\u0259 donor bank\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ciddi probleml\u0259r m\u00f6vcuddur.<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda \u0259sas\u0259n qohumlar donor olur, y\u0259ni qohumlar ba\u015fqas\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn risk\u0259 gedirl\u0259r. D\u00fcnyan\u0131n \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 bu yana\u015fma geni\u015f yay\u0131lmay\u0131b. Orqan m\u0259nb\u0259yi \u0259sas\u0259n beyin \u00f6l\u00fcm\u00fc ke\u00e7irmi\u015f, sa\u011flam \u015f\u0259xsl\u0259rdir. Ad\u0259t\u0259n avtomobil q\u0259zalar\u0131, travmalar v\u0259 ya t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131 itir\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n orqanlar g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr v\u0259 n\u00f6vb\u0259d\u0259 olan insanlara n\u0259ql edilir. Biz d\u0259 bu sistem\u0259 ke\u00e7m\u0259liyik. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn beyin \u00f6l\u00fcm\u00fc ke\u00e7irmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin yax\u0131nlar\u0131n\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 almaq vacibdir.<\/p>\n<p>Lakin burada \u0259n ciddi psixoloji m\u0259s\u0259l\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 he\u00e7 kim bu c\u00fcr hallara haz\u0131r deyil. Yax\u0131n\u0131n\u0131 itirmi\u015f insanlar beyin \u00f6l\u00fcm\u00fc ke\u00e7irmi\u015f \u015f\u0259xsin orqanlar\u0131n\u0131n g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 raz\u0131 olmurlar. Problem d\u0259 m\u0259hz bu mental baryerd\u0259n qaynaqlan\u0131r. Hesab edir\u0259m ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131lmal\u0131 v\u0259 c\u0259miyy\u0259t bu m\u00f6vzuya daha a\u00e7\u0131q yana\u015fma\u011fa t\u0259\u015fviq edilm\u0259lidir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 psixoloji haz\u0131rla\u015fma m\u00fcdd\u0259ti \u00e7\u0259tin ke\u00e7s\u0259 d\u0259, gec-tez bu sistemin t\u0259tbiqi qa\u00e7\u0131lmaz olacaq&#8221;.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.medicina.az\/uploads\/doctors\/2019-11-13-00-08-06FwXYvfvCjD7xMrpRWxKu_file.jpg\" alt=\"Medicina.az - Z\u00fclf\u00fcqar Yusifov - MD, F\u0130PP, C\u0130PS, TTT, \u0130nvaziv a\u011fr\u0131  m\u00fct\u0259x\u0259ssisi, fleboloq\" width=\"800\" height=\"533\" \/><\/p>\n<p><strong>Z\u00fclf\u00fcqar Yusifov\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bak\u0131 A\u011fr\u0131 Klinikas\u0131n\u0131n ba\u015f h\u0259kimi, invaziv a\u011fr\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisi Z\u00fclf\u00fcqar Yusifov is\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirib ki, orqan transplantasiyas\u0131 \u0259slind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yeni inki\u015faf ed\u0259n bir sah\u0259dir, lakin u\u011furla davam etm\u0259kd\u0259dir:<\/strong>\u00a0\u201cDo\u011frudur, qeyd olunan r\u0259q\u0259ml\u0259r ki\u00e7ik g\u00f6st\u0259ricil\u0259rdir, amma t\u0259bii ki, zamanla bu sah\u0259d\u0259ki i\u015fl\u0259r daha da d\u0259rinl\u0259\u015f\u0259c\u0259k v\u0259 inki\u015faf ed\u0259c\u0259k. \u018fhali aras\u0131nda bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259m maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r, h\u0259m d\u0259 tibbi t\u0259limatlar m\u00f6vcuddur. Uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259raitd\u0259 m\u00f6vcud donorlarla i\u015fl\u0259rin adekvat h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259min edilir. Transplantasiyada h\u0259m al\u0131c\u0131, y\u0259ni rezident x\u0259st\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n, h\u0259m d\u0259 donor t\u0259r\u0259find\u0259n proses\u0259 raz\u0131l\u0131q verilm\u0259si olduqca vacibdir. Eyni zamanda d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n orqan g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn vaxt\u0131nda raz\u0131l\u0131q al\u0131nmas\u0131 v\u0259 insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 d\u00f6vrd\u0259 bu raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n verm\u0259l\u0259ri donor t\u0259minat\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Bu, transplantasiya \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan orqanlar\u0131n vaxt\u0131nda \u0259ld\u0259 edilm\u0259sin\u0259 imkan yarad\u0131r v\u0259 olduqca vacibdir.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, bu sah\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan kadrlar\u0131n \u00e7oxalmas\u0131 da b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 transplantasiya sah\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r barmaqla say\u0131lacaq q\u0259d\u0259r azd\u0131r, lakin onlar b\u0259lli klinikalarda olduqca u\u011furla f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Bununla bel\u0259, qeyd etdiyim kimi, bu sah\u0259d\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin say\u0131n\u0131n artmas\u0131 v\u0259 komandan\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si \u00e7ox vacibdir. \u00c7\u00fcnki orqan transplantasiyas\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ciddi, b\u00f6y\u00fck \u0259m\u0259k, zaman v\u0259 yax\u015f\u0131 infrastruktur t\u0259l\u0259b ed\u0259n tibbi xidm\u0259tdir. Bu bax\u0131mdan, m\u00f6vcud kadrlar\u0131n daha da t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 yeni m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin yeti\u015fdirilm\u0259si olduqca \u00f6n\u0259mlidir. Bundan \u0259lav\u0259, orqan transplantasiyas\u0131 xidm\u0259tini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n klinikalar\u0131n say\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 da vacibdir.<\/p>\n<p>\u015e\u00fcbh\u0259siz ki, \u015e\u0259rq al\u0259mind\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131nda orqan ba\u011f\u0131\u015flama m\u00f6vzusuna k\u00f6n\u00fcll\u00fc yana\u015fma il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259sirl\u0259r m\u00f6vcuddur. Bu istiqam\u0259td\u0259 ara-s\u0131ra maarifl\u0259ndirici i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131r, qanunverici baza haz\u0131rlan\u0131r v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilir. Bu t\u0259dbirl\u0259r donorlu\u011fun geni\u015fl\u0259nm\u0259si v\u0259 transplantasiya sah\u0259sind\u0259 ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259rin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli add\u0131mlard\u0131r&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6lk\u0259d\u0259 donorluqla ba\u011fl\u0131 \u0259sas \u00e7\u0259tinlikl\u0259rd\u0259n biri meyitd\u0259n orqan g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 ail\u0259l\u0259rin raz\u0131l\u0131q verm\u0259m\u0259sidir \u00d6t\u0259n ilin 11 ay\u0131 \u0259rzind\u0259 icbari tibbi s\u0131\u011forta \u00fczr\u0259 Xidm\u0259tl\u0259r Z\u0259rfi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 151 orqan transplantasiyas\u0131 \u0259m\u0259liyyat\u0131 icra olunub. Bu bar\u0259d\u0259 \u0130cbari Tibbi S\u0131\u011forta \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Agentliyind\u0259n m\u0259lumat verilib. Qeyd olunub ki, bunlardan 50%-ni b\u00f6yr\u0259k, 46%-ni qaraciy\u0259r, 4%-ni is\u0259 s\u00fcm\u00fck iliyi transplantasiyas\u0131 \u0259hat\u0259 edir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, orqan transplantasiyas\u0131 \u00e7ox bahal\u0131 tibbi prosedurlardan biridir. Tibbi s\u0131\u011forta bu \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n maliyy\u0259 y\u00fck\u00fcn\u00fc qar\u015f\u0131layaraq, x\u0259st\u0259l\u0259rin v\u0259 ail\u0259l\u0259rin maddi \u00e7\u0259tinlikl\u0259rini azald\u0131r. Bu, x\u00fcsusil\u0259 sosial-iqtisadi v\u0259ziyy\u0259ti z\u0259if olan ail\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yati \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r. \u0130cbari tibbi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":783255,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/6f0be7219092ce817c4d131b4a547d7e.jpg",850,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/6f0be7219092ce817c4d131b4a547d7e.jpg",850,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/6f0be7219092ce817c4d131b4a547d7e.jpg",850,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/6f0be7219092ce817c4d131b4a547d7e-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/6f0be7219092ce817c4d131b4a547d7e-621x365.jpg",621,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/6f0be7219092ce817c4d131b4a547d7e-840x494.jpg",640,376,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/6f0be7219092ce817c4d131b4a547d7e.jpg",850,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/6f0be7219092ce817c4d131b4a547d7e.jpg",850,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/6f0be7219092ce817c4d131b4a547d7e-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/6f0be7219092ce817c4d131b4a547d7e.jpg",850,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00d6lk\u0259d\u0259 donorluqla ba\u011fl\u0131 \u0259sas \u00e7\u0259tinlikl\u0259rd\u0259n biri meyitd\u0259n orqan g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 ail\u0259l\u0259rin raz\u0131l\u0131q verm\u0259m\u0259sidir \u00d6t\u0259n ilin 11 ay\u0131 \u0259rzind\u0259 icbari tibbi s\u0131\u011forta \u00fczr\u0259 Xidm\u0259tl\u0259r Z\u0259rfi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 151 orqan transplantasiyas\u0131 \u0259m\u0259liyyat\u0131 icra olunub. Bu bar\u0259d\u0259 \u0130cbari Tibbi S\u0131\u011forta \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Agentliyind\u0259n m\u0259lumat verilib. Qeyd olunub ki, bunlardan 50%-ni b\u00f6yr\u0259k, 46%-ni qaraciy\u0259r, 4%-ni is\u0259 s\u00fcm\u00fck iliyi transplantasiyas\u0131 \u0259hat\u0259 edir.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/783254"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=783254"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/783254\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":783256,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/783254\/revisions\/783256"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/783255"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=783254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=783254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=783254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}