{"id":783322,"date":"2025-01-25T09:54:53","date_gmt":"2025-01-25T05:54:53","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=783322"},"modified":"2025-01-25T09:54:53","modified_gmt":"2025-01-25T05:54:53","slug":"x%c9%99rc%c9%99ngin-d%c9%99rmani-bu-il-tapilacaq-inqilabi-gozl%c9%99nti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=783322","title":{"rendered":"X\u0259r\u00e7\u0259ngin d\u0259rman\u0131 bu il tap\u0131lacaq? &#8211; inqilabi g\u00f6zl\u0259nti"},"content":{"rendered":"<p><strong>2025-ci ilin sonunad\u0259k s\u00fcni intellekt texnologiyalar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng, \u00fcr\u0259k-damar v\u0259 ya neyrodegenerativ x\u0259st\u0259likl\u0259rin m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rman haz\u0131rlana bil\u0259r. Bu s\u00f6zl\u0259ri kimya \u00fczr\u0259 2024-c\u00fc il Nobel m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131 Demis Hassabis \u201cFinancial Times\u201d q\u0259zetin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 deyib.<\/strong><\/p>\n<p>\u201cBiz onkologiya, \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri, neyrodegenerasiya, b\u00fct\u00fcn \u0259sas x\u0259st\u0259lik sah\u0259l\u0259rin\u0259 bax\u0131r\u0131q v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu ilin sonuna q\u0259d\u0259r ilk d\u0259rman\u0131m\u0131z olacaq\u201d, &#8211; alim deyib.<\/p>\n<p>Hassabis qeyd edir ki, ad\u0259t\u0259n bir d\u0259rman haz\u0131rlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn orta hesabla 5-10 il vaxt laz\u0131md\u0131r. Bununla bel\u0259, s\u00fcni intellektin istifad\u0259si bu prosesi on d\u0259f\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259 bil\u0259r ki, bu da s\u0259hiyy\u0259d\u0259 \u0259sl inqilab olar.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, AB\u015e prezidenti Donald Tramp s\u00fcni intellektin inki\u015faf\u0131na 500 milyard dollar s\u0259rmay\u0259 qoyacaq \u015firk\u0259tin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 elan edib.<\/p>\n<p><strong>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d q\u0259zetin\u0259 dan\u0131\u015fan onkoloq, tibb \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru F\u0259rid Museyibov deyir ki, elm v\u0259 texnologiya \u00e7ox s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ets\u0259 d\u0259, x\u0259r\u00e7\u0259ngi tam sa\u011faldan d\u0259rman h\u0259l\u0259 haz\u0131rlanmay\u0131b. Haz\u0131rda yaln\u0131z yard\u0131m\u00e7\u0131 vasit\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 olunur.\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201cS\u00fcni intellekt texnologiyalar\u0131na \u00fcmidliyik, amma tam \u0259minlikl\u0259 n\u0259s\u0259 dey\u0259 bilm\u0259rik. Bunu g\u0259l\u0259c\u0259k g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. H\u0259tta inki\u015faf etmi\u015f d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ngi 100 faiz sa\u011faldan t\u0259cr\u00fcb\u0259 yoxdur. Az\u0259rbaycanda istifad\u0259 olunan m\u00fcalic\u0259 metodlar\u0131 kimyaterapiya v\u0259 radioterapiyad\u0131r. Son zamanlar is\u0259 \u201da\u011f\u0131ll\u0131 d\u0259rman&#8221; m\u00fcalic\u0259sind\u0259n geni\u015f istifad\u0259 olunur. X\u0259r\u00e7\u0259ngin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc v\u0259 d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259 istifad\u0259 olunan metodlar f\u0259rqlidir.\u00a0 \u00d6lk\u0259mizd\u0259 c\u0259rrahi m\u00fcalic\u0259, kimyaterapiya v\u0259 \u015f\u00fca m\u00fcalic\u0259si geni\u015f yay\u0131l\u0131b&#8221;.<\/p>\n<p>Onkoloq H\u0259qiq\u0259t V\u0259liyeva bildirir ki, s\u00fcd v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259nginin diaqnostikas\u0131nda s\u00fcni intellektd\u0259n istifad\u0259 olunur.<\/p>\n<p>\u201cMamoqrafiyada s\u00fcni intellekt proqramlar\u0131ndan istifad\u0259 olunur. Radioloq t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259yin oluna bilm\u0259y\u0259n ki\u00e7ik \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri, \u015f\u00fcbh\u0259li sah\u0259l\u0259ri s\u00fcni intellektl\u0259 daha san tapmaq olur. Bir istiqam\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259ldir v\u0259 radioloq oraya bax\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda b\u0259zi klinikalar bu proqram\u0131 al\u0131b istifad\u0259 edirl\u0259r. T\u0259bii ki, h\u0259kiml\u0259r\u00a0 t\u0259k proqramla kifay\u0259tl\u0259nmirl\u0259r, sonda \u00f6zl\u0259ri d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 s\u00fczg\u0259cd\u0259n ke\u00e7irib q\u0259rar verirl\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/dir354\/img2067430.jpg\" width=\"668\" height=\"501\" \/><\/p>\n<p><strong>Onkoloq N\u0259simi Qas\u0131mov bildirir ki, a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015f x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259sini he\u00e7 bir texnologiya xilas ed\u0259 bilm\u0259z.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u201cH\u0259r x\u0259st\u0259lik vaxt\u0131nda a\u015fkarland\u0131qda m\u00fcalic\u0259 oluna bil\u0259r. M\u00fcalic\u0259ni gecikdird\u0259 is\u0259 el\u0259 f\u0259sadlar \u00e7\u0131x\u0131r ki, he\u00e7 bir d\u0259rman vasit\u0259si t\u0259sir etmir. S\u00fcni intellekt x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyini vaxt\u0131nda a\u015fkar etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259yin\u0259 yard\u0131m ed\u0259 bil\u0259r. B\u0259d xass\u0259li \u015fi\u015fin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 s\u00fcni intellektl\u0259 almaq m\u00fcmk\u00fcn olacaq anlay\u0131\u015f\u0131na \u00e7ox da inanm\u0131ram. 51 ildir ki, s\u00fcd v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259nginin m\u00fcalic\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oluram.\u00a0 B\u0259z\u0259n x\u0259st\u0259 g\u0259lir ki, onu 21 il \u0259vv\u0259l \u0259m\u0259liyyat etmi\u015f\u0259m, sa\u011flam h\u0259yat\u0131na davam edir. \u0130ndi is\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcmk\u00fcn h\u0259r \u015feyi edirs\u0259n, amma eyni effekti alm\u0131rsan.<\/p>\n<p>Art\u0131q x\u0259st\u0259likl\u0259r bizim etdiyimiz m\u00fcalic\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 davaml\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 edib.\u00a0 \u0130nsan orqanizmi d\u0259yi\u015filib.\u00a0 Bizim babalar\u0131m\u0131za antibiotik vurmam\u0131\u015fd\u0131lar, valideynl\u0259rimiz\u0259 bir ne\u00e7\u0259sini, biz\u0259 is\u0259 h\u0259r c\u00fcr antibiotik vurublar. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bizd\u0259n sonrak\u0131 n\u0259sill\u0259rd\u0259 d\u0259rmana qar\u015f\u0131 h\u0259ssasl\u0131q yoxdur&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2025-ci ilin sonunad\u0259k s\u00fcni intellekt texnologiyalar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng, \u00fcr\u0259k-damar v\u0259 ya neyrodegenerativ x\u0259st\u0259likl\u0259rin m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rman haz\u0131rlana bil\u0259r. Bu s\u00f6zl\u0259ri kimya \u00fczr\u0259 2024-c\u00fc il Nobel m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131 Demis Hassabis \u201cFinancial Times\u201d q\u0259zetin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 deyib. \u201cBiz onkologiya, \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri, neyrodegenerasiya, b\u00fct\u00fcn \u0259sas x\u0259st\u0259lik sah\u0259l\u0259rin\u0259 bax\u0131r\u0131q v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu ilin sonuna q\u0259d\u0259r ilk d\u0259rman\u0131m\u0131z olacaq\u201d, &#8211; alim deyib. Hassabis qeyd edir ki, ad\u0259t\u0259n bir d\u0259rman haz\u0131rlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn orta hesabla 5-10 il vaxt laz\u0131md\u0131r. Bununla bel\u0259, s\u00fcni intellektin istifad\u0259si bu prosesi on d\u0259f\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259 bil\u0259r ki, bu da s\u0259hiyy\u0259d\u0259 \u0259sl inqilab&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":783323,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/3669c9cc94bfe9d9f8a3164a6c5f1095.jpg",700,394,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/3669c9cc94bfe9d9f8a3164a6c5f1095.jpg",700,394,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/3669c9cc94bfe9d9f8a3164a6c5f1095.jpg",700,394,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/3669c9cc94bfe9d9f8a3164a6c5f1095-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/3669c9cc94bfe9d9f8a3164a6c5f1095-648x365.jpg",648,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/3669c9cc94bfe9d9f8a3164a6c5f1095.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/3669c9cc94bfe9d9f8a3164a6c5f1095.jpg",700,394,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/3669c9cc94bfe9d9f8a3164a6c5f1095.jpg",700,394,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/3669c9cc94bfe9d9f8a3164a6c5f1095-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/3669c9cc94bfe9d9f8a3164a6c5f1095.jpg",700,394,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"2025-ci ilin sonunad\u0259k s\u00fcni intellekt texnologiyalar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng, \u00fcr\u0259k-damar v\u0259 ya neyrodegenerativ x\u0259st\u0259likl\u0259rin m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rman haz\u0131rlana bil\u0259r. Bu s\u00f6zl\u0259ri kimya \u00fczr\u0259 2024-c\u00fc il Nobel m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131 Demis Hassabis \u201cFinancial Times\u201d q\u0259zetin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 deyib. \u201cBiz onkologiya, \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri, neyrodegenerasiya, b\u00fct\u00fcn \u0259sas x\u0259st\u0259lik sah\u0259l\u0259rin\u0259 bax\u0131r\u0131q v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu ilin sonuna q\u0259d\u0259r ilk d\u0259rman\u0131m\u0131z olacaq\u201d,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/783322"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=783322"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/783322\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":783324,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/783322\/revisions\/783324"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/783323"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=783322"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=783322"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=783322"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}