{"id":783333,"date":"2025-01-25T09:57:10","date_gmt":"2025-01-25T05:57:10","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=783333"},"modified":"2025-01-25T09:57:10","modified_gmt":"2025-01-25T05:57:10","slug":"rusiyanin-turk-qovsu-qorxusu-kremlin-qafqaz-plani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=783333","title":{"rendered":"Rusiyan\u0131n \u201cT\u00fcrk q\u00f6vs\u00fc\u201d qorxusu &#8211; Kremlin Qafqaz plan\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201cT\u00fcrk q\u00f6vs\u00fcn\u00fcn tamamlanmas\u0131, T\u00fcrkiy\u0259nin X\u0259z\u0259r d\u0259nizin\u0259 \u00e7atmas\u0131 v\u0259 vahid t\u00fcrk birliyi yaratmas\u0131 q\u0259buledilm\u0259zdir\u201d. Bunu rusiyal\u0131 t\u00fcrkofob politoloq Mixail Aleksandrov erm\u0259ni medias\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 deyib (Axar.az).<\/strong><\/p>\n<p>\u201cRusiyada bir \u00e7ox insan b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fcr\u201d, &#8211; o bildirib.<\/p>\n<p>Aleksandrov qeyd edib ki, Ukraynada h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar Rusiyan\u0131n \u0259l-qolunu ba\u011flay\u0131b: \u201cUkraynadak\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra Moskvan\u0131n diqq\u0259ti C\u0259nubi Qafqaza y\u00f6n\u0259l\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n<p><strong>O h\u0259m\u00e7inin Rusiyan\u0131n Abxaziya v\u0259 C\u0259nubi Osetiyadak\u0131 h\u0259rbi bazalar\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 baxmayaraq, Erm\u0259nistandak\u0131 bazan\u0131n daha vacib oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda siyasi-iqtisadi, son vaxtlar is\u0259 h\u0259rbi inteqrasiyan\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259si Rusiyada niy\u0259 t\u0259la\u015f yarad\u0131b? Do\u011frudanm\u0131 Ukraynadak\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra Moskvan\u0131n diqq\u0259ti C\u0259nubi Qafqaza y\u00f6n\u0259l\u0259c\u0259k? O halda Rusiyan\u0131n \u0259sas diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 hans\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259 olacaq?<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/73e1cece692c0002635cf6706a4a3fd6.jpg\" alt=\"fikret.jpeg (167 KB)\" width=\"800\" height=\"500\" \/><\/p>\n<p><strong>Fikr\u0259t Yusifov\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sabiq maliyy\u0259 naziri, siyasi v\u0259 iqtisadi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 \u015f\u0259rh\u00e7i Fikr\u0259t Yusifov \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda qeyd etdi ki, Avrasiya m\u0259kan\u0131nda B\u00f6y\u00fck Turan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 c\u0259hdl\u0259ri \u015fimalda v\u0259 q\u0259rbd\u0259 \u00e7oxlar\u0131n\u0131n yuxusuna haram qat\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201cSon ill\u0259r bu birliy\u0259 daxil olacaq \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin xalqlar\u0131 aras\u0131nda ba\u015f ver\u0259n qarda\u015fla\u015fma prosesl\u0259ri t\u00fcrk\u00fc \u00f6z\u00fcn\u0259 \u0259z\u0259li d\u00fc\u015fm\u0259n bil\u0259nl\u0259ri ciddi narahat edir. Lakin bu g\u00fcn d\u00fcnyada el\u0259 prosesl\u0259r gedir ki, onlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq v\u0259 ya onlar\u0131 m\u00fcxt\u0259lif yollarla \u0259ng\u0259ll\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bu s\u0131raya Turan Birliyinin yarad\u0131lmas\u0131 da daxildir.<\/p>\n<p>AB\u015e-\u0131n yeni prezidenti Donald Tramp d\u00fcnya d\u00fcz\u0259nini yerind\u0259n oynadacaq layih\u0259l\u0259r\u0259 imza atmaq niyy\u0259tind\u0259dir. Kanadan\u0131, Qrelandiyan\u0131 AB\u015e-a birl\u0259\u015fdirm\u0259k, Panama kanal\u0131n\u0131 AB\u015e-\u0131n m\u00fclkiyy\u0259tin\u0259 qaytarmaq q\u0259d\u0259r \u00f6nc\u0259 he\u00e7 kimin a\u011fl\u0131na g\u0259lm\u0259y\u0259n gedi\u015fl\u0259r n\u0259 dem\u0259kdir? \u018fg\u0259r AB\u015e Panama kanal\u0131n\u0131 geri ist\u0259yirs\u0259, bu Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 bir n\u00fcmun\u0259dir. Y\u0259ni bel\u0259 n\u00fcmun\u0259y\u0259 s\u00f6yk\u0259nib n\u0259d\u0259n biz Z\u0259ng\u0259zuru v\u0259 ya \u0259n az\u0131ndan Mehri d\u0259hlizini geri ist\u0259m\u0259y\u0259k? Ax\u0131 h\u0259m Z\u0259ng\u0259zur, h\u0259m d\u0259 Mehri vaxt\u0131 il\u0259 Sovetl\u0259r Birliyinin ba\u015f\u0131nda dayanan ba\u015fs\u0131zlar\u0131n haqs\u0131z, \u0259dal\u0259tsiz v\u0259 \u0259sass\u0131z q\u0259rarlar\u0131 il\u0259 Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilmi\u015fdi. \u00d6z\u00fc d\u0259 bu add\u0131mlar Erm\u0259nistan adl\u0131 bir d\u00f6vl\u0259t yarad\u0131ld\u0131qdan bir xeyli sonra at\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p><strong>Bu g\u00fcn Tramp Kanadan\u0131 AB\u015e-a birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 h\u0259m d\u0259 Alyaska \u015ftat\u0131 il\u0259 AB\u015e aras\u0131nda quru yolu b\u0259rpa etm\u0259k ist\u0259yir. B\u0259s biz n\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycanla onun ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olan Nax\u00e7\u0131van aras\u0131nda quru yolun b\u0259rpa edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u0259n az\u0131ndan Mehri d\u0259hlizi \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00f6z haqq\u0131m\u0131z\u0131 b\u0259rpa etm\u0259y\u0259k?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnya d\u0259yi\u015fir. Bu g\u00fcn Turan birliyi co\u015fub da\u015fan da\u011f seli kimi k\u00fckr\u0259m\u0259kd\u0259dir v\u0259 bir g\u00fcn bu sel \u00f6z i\u015fini m\u0259har\u0259tl\u0259 g\u00f6r\u0259c\u0259kdir &#8211; b\u00fct\u00fcn yollar buna apar\u0131r&#8230; Bu birliyin yaranmas\u0131n\u0131 Avropa, Rusiya, \u0130ran n\u0259 q\u0259d\u0259r ist\u0259mirs\u0259, Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131 bir o q\u0259d\u0259r onun yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 ist\u0259yir. AB\u015e-a Avrasiya m\u0259kan\u0131nda anti-\u00c7in g\u00fccl\u0259r laz\u0131md\u0131. Turan bu s\u0131rada \u0259n yax\u015f\u0131 m\u00fctt\u0259fiq ola bil\u0259r. N\u0259z\u0259rd\u0259n qa\u00e7\u0131rmayaq ki, \u00c7inin \u0259razisind\u0259 h\u0259m d\u0259 35-40 milyona q\u0259d\u0259r uy\u011fur t\u00fcrkl\u0259ri ya\u015fay\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/8d443ab8114e7a20a5f93b3f85133243.jpg\" width=\"797\" height=\"531\" \/><\/p>\n<p><strong>Az\u0259r H\u00fcseynov\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>A\u011e Partiya ba\u015fqan\u0131n\u0131n m\u00fc\u015faviri, siyasi \u015f\u0259rh\u00e7i Az\u0259r H\u00fcseynov hesab edir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n jestini Rusiya n\u0259inki qiym\u0259tl\u0259ndirir, \u0259ksin\u0259, xo\u015fag\u0259lm\u0259y\u0259n fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259ndirilir:<\/strong>\u00a0\u201cAz\u0259rbaycan h\u0259mi\u015f\u0259 b\u00fct\u00fcn qon\u015fularla, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Rusiya il\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t \u0259sas\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259rin qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131nda maraql\u0131 olub. Bak\u0131, bu prinsip\u0259 \u0259saslanaraq regionda sabitliyin v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n t\u0259min olunmas\u0131n\u0131 prioritet kimi g\u00f6r\u00fcr. X\u00fcsusil\u0259, enerji d\u0259hlizl\u0259ri v\u0259 n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan, h\u0259m regional, h\u0259m d\u0259 qlobal miqyasda faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qlar qurma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Lakin Rusiyada b\u0259zi q\u00fcvv\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n bu m\u00f6vqeyin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xaraq, onu regionda bir t\u0259hdid kimi g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu q\u00fcvv\u0259l\u0259r erm\u0259ni t\u0259bli\u011fat\u0131n\u0131n t\u0259siri alt\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u0259sini \u00f6z maraqlar\u0131na t\u0259hl\u00fck\u0259 kimi q\u0259bul edirl\u0259r. Aleksandrovun bu fikirl\u0259ri d\u0259 s\u00fcbut edir ki, Rusiyan\u0131n b\u0259zi dair\u0259l\u0259rind\u0259 erm\u0259ni t\u0259bli\u011fat\u0131n\u0131n v\u0259 t\u00fcrkofob ideologiyalar\u0131n g\u00fccl\u00fc t\u0259siri m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bu ideologiyalar\u0131n m\u00fcnt\u0259sibl\u0259ri Kremlin q\u0259rarlar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 siyas\u0259td\u0259 daha aqressiv m\u00f6vqenin yaranmas\u0131n\u0131 ist\u0259yirl\u0259r. H\u0259r halda, Rusiyan\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 soyuqqanl\u0131 yana\u015fan, Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6lg\u0259d\u0259ki v\u0259 d\u00fcnyadak\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tini anlayan k\u0259siml\u0259r \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r ki, m\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259t bu fikirl\u0259rin t\u0259sirin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259sin. Erm\u0259nil\u0259r, Rusiyan\u0131n diqq\u0259tini C\u0259nubi Qafqazda T\u00fcrkiy\u0259nin \u201dt\u0259hl\u00fck\u0259si&#8221;n\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Rusiyan\u0131n erm\u0259nil\u0259r\u0259, onlar\u0131n t\u0259bli\u011fat\u0131ndan do\u011fan fikirl\u0259r\u0259 etibar etm\u0259m\u0259si laz\u0131md\u0131r. \u018fn az\u0131ndan ona g\u00f6r\u0259 ki, Erm\u0259nistan son ill\u0259r y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259t il\u0259 Rusiyan\u0131n b\u00f6lg\u0259d\u0259ki b\u00fct\u00fcn maraqlar\u0131n\u0131 vurmaqda davam edir. Az\u0259rbaycan is\u0259 bunun \u0259ksin\u0259 Rusiya b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259crid oldu\u011fu bir vaxtda Rusiyaya qon\u015fuluq \u0259li uzatd\u0131. Rusiya il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 Q\u0259rbin g\u00f6z\u00fc il\u0259 deyil, \u00f6z milli maraqlar\u0131 v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 fayda n\u00f6qteyi n\u0259z\u0259rind\u0259n baxd\u0131. Bel\u0259 bir m\u0259qamda, Az\u0259rbaycan\u0131n bu jesti qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259li idi. Lakin bu tipli \u00e7\u0131x\u0131\u015flar m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fdir\u0259 bilir. M\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fdirm\u0259k ist\u0259y\u0259n bu q\u00fcvv\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda h\u0259m siyasi, h\u0259m d\u0259 iqtisadi birliyin g\u00fccl\u0259nm\u0259si, x\u00fcsusil\u0259, bu prosesd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin aktiv rolu, Rusiyan\u0131n regiondak\u0131 strateji maraqlar\u0131na birba\u015fa t\u0259hdid kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir. Bunun bir ne\u00e7\u0259 \u0259sas s\u0259b\u0259bi var. T\u00fcrkiy\u0259nin X\u0259z\u0259r d\u0259nizin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f \u0259ld\u0259 etm\u0259si v\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n d\u0259hlizl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131, Rusiyan\u0131n M\u0259rk\u0259zi Asiya v\u0259 C\u0259nubi Qafqazda t\u0259sir imkanlar\u0131n\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azalda bil\u0259r. X\u00fcsusil\u0259, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin Az\u0259rbaycan v\u0259 dig\u0259r M\u0259rk\u0259zi Asiya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 quru ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, Rusiyan\u0131n regiondak\u0131 t\u0259sir dair\u0259sini daralda bil\u0259r. Daha sonra T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda iqtisadi inteqrasiya, enerji d\u0259hlizl\u0259rinin formala\u015fmas\u0131 v\u0259 n\u0259qliyyat \u0259laq\u0259l\u0259rinin g\u00fccl\u0259nm\u0259si Rusiyan\u0131n enerji ixrac\u0131ndan \u0259ld\u0259 etdiyi g\u0259lirl\u0259ri v\u0259 iqtisadi dominantl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131na sala bil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n Avropa bazar\u0131na T\u00fcrkiy\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259n n\u0259qli Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259qab\u0259t yaradan m\u00fch\u00fcm bir faktor kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. H\u0259m\u00e7inin T\u00fcrkiy\u0259nin NATO \u00fczv\u00fc olmas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycanla h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259si, T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda h\u0259rbi ittifaq\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Bu proses Rusiyan\u0131n C\u0259nubi Qafqazda v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiyada h\u0259rbi \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc azalda bil\u0259r. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bir s\u0131ra dair\u0259l\u0259r h\u0259l\u0259 d\u0259 bu militarist yana\u015fmadan xilas ola bilm\u0259yibl\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Siyasi \u015f\u0259rh\u00e7i fikirl\u0259rin\u0259 bu c\u00fcr davam etdi:<\/strong>\u00a0\u201cAz\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin siyasi, h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131, silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin inki\u015faf s\u0259viyy\u0259si onu g\u00f6st\u0259rir ki, art\u0131q b\u00f6lg\u0259d\u0259 silah g\u00fcc\u00fc il\u0259 dan\u0131\u015fmaq olmaz. Tam \u0259ksin\u0259, siyasi dialoq format\u0131nda dan\u0131\u015fmaq laz\u0131md\u0131r. Az\u0259rbaycan s\u0259birl\u0259, t\u0259mkinl\u0259 30 il \u0259rzind\u0259 texnoloji c\u0259h\u0259td\u0259n b\u00f6lg\u0259nin \u0259n m\u00fct\u0259h\u0259rrik v\u0259 g\u00fccl\u00fc ordusunu qurmu\u015f v\u0259 onu d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda g\u00f6st\u0259rib. Art\u0131q b\u00f6lg\u0259d\u0259 h\u0259rbi \u00fcst\u00fcnl\u00fck d\u0259ng\u0259l\u0259ri d\u0259yi\u015fib.<\/p>\n<p>Ola bil\u0259r Rusiyada b\u0259zi dair\u0259l\u0259r Bayden d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn arxada qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r. Y\u0259ni Bayden t\u0259hl\u00fck\u0259si daha getdi. Bayden administrasiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qil xarici siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u00fcb. AB\u015e-\u0131n t\u0259zyiql\u0259rin\u0259 baxmayaraq, T\u00fcrkiy\u0259 Rusiya il\u0259 enerji, h\u0259rbi v\u0259 ticar\u0259t sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini davam etdirib. Az\u0259rbaycan is\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 fayda prinsipl\u0259rin\u0259 \u0259saslanaraq, qon\u015fular\u0131 il\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Rusiya il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. Bu yana\u015fma, Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olub, \u00e7\u00fcnki Kreml iqtisadi sanksiyalar v\u0259 Ukrayna m\u00fcharib\u0259si kimi probleml\u0259r fonunda T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycanla \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259 ehtiyac duyub. Haz\u0131rda b\u0259zi dair\u0259l\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bil\u0259r ki, Trampdan sonra T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycana ehtiyac azalacaq. Lakin bu yana\u015fma strateji bax\u0131mdan do\u011fru deyil. T\u00fcrkiy\u0259 NATO \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 AB\u015e-\u0131n \u0259sas t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131ndan biridir v\u0259 x\u00fcsusil\u0259, Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 Va\u015finqtonun siyasi t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131d\u0131r. Eyni zamanda, Az\u0259rbaycan enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259si il\u0259 Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas t\u0259r\u0259fda\u015f olaraq qal\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 yax\u0131n strateji ittifaq\u0131 is\u0259 regionda sabitliyin v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min olunmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Donald Tramp\u0131n birinci prezidentlik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n strateji \u0259h\u0259miyy\u0259ti y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilib. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259sin\u0259 d\u0259st\u0259k v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n geosiyasi rolu il\u0259 ba\u011fl\u0131 at\u0131lan add\u0131mlar bunu bir daha t\u0259sdiq edir. Tramp administrasiyas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n regiondak\u0131 rolunu v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlayaraq, bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn add\u0131mlar at\u0131b. Yeni d\u00fcnya d\u00fcz\u0259nind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259ti daha da artmaqdad\u0131r. Enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 regionda geosiyasi balans\u0131n qorunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan bu iki d\u00f6vl\u0259t m\u00fch\u00fcm oyun\u00e7uya \u00e7evrilib. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Rusiya \u00f6z strategiyas\u0131nda praqmatik yana\u015fma t\u0259tbiq etm\u0259li, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycanla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259yi prioritet hesab etm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki bu iki d\u00f6vl\u0259tl\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259d\u0259n regionda sabitlik v\u0259 maraqlar\u0131n t\u0259min edilm\u0259si qeyri-m\u00fcmk\u00fcn olacaqd\u0131r. O ki qald\u0131 Ukraynadan sonra Rusiyan\u0131n C\u0259nubi Qafqaza y\u00f6n\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259, Tramp d\u00f6n\u0259mind\u0259 AB\u015e C\u0259nubi Qafqazda yeni m\u00fcnaqi\u015f\u0259 oca\u011f\u0131nda q\u0259tiyy\u0259n maraql\u0131 olmayacaqd\u0131r. \u00c7\u00fcnki Tramp i\u015f adam\u0131d\u0131r, iqtisadi layih\u0259l\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259tini anlay\u0131r. Bel\u0259 bir ortamda Rusiyan\u0131n C\u0259nubi Qafqazda h\u0259rbi eskalasiyaya ged\u0259c\u0259yi d\u0259 inand\u0131r\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. \u00c7\u00fcnki Rusiyan\u0131n \u00f6z\u00fc d\u0259 Ukraynada xeyli resurs itirdi. Rusiya Ukraynada sabit status-kvodan maraqlar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259y\u0259, y\u0259ni orada m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015facaqd\u0131r. T\u0259bii ki, bunlar ehtimald\u0131r&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cT\u00fcrk q\u00f6vs\u00fcn\u00fcn tamamlanmas\u0131, T\u00fcrkiy\u0259nin X\u0259z\u0259r d\u0259nizin\u0259 \u00e7atmas\u0131 v\u0259 vahid t\u00fcrk birliyi yaratmas\u0131 q\u0259buledilm\u0259zdir\u201d. Bunu rusiyal\u0131 t\u00fcrkofob politoloq Mixail Aleksandrov erm\u0259ni medias\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 deyib (Axar.az). \u201cRusiyada bir \u00e7ox insan b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fcr\u201d, &#8211; o bildirib. Aleksandrov qeyd edib ki, Ukraynada h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar Rusiyan\u0131n \u0259l-qolunu ba\u011flay\u0131b: \u201cUkraynadak\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra Moskvan\u0131n diqq\u0259ti C\u0259nubi Qafqaza y\u00f6n\u0259l\u0259c\u0259k\u201d. O h\u0259m\u00e7inin Rusiyan\u0131n Abxaziya v\u0259 C\u0259nubi Osetiyadak\u0131 h\u0259rbi bazalar\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 baxmayaraq, Erm\u0259nistandak\u0131 bazan\u0131n daha vacib oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131b. T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda siyasi-iqtisadi, son vaxtlar is\u0259 h\u0259rbi inteqrasiyan\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259si Rusiyada niy\u0259 t\u0259la\u015f yarad\u0131b? Do\u011frudanm\u0131 Ukraynadak\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 ba\u015fa&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":783334,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/12006d4ea97be23716460d4779bb62c0.jpg",646,330,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/12006d4ea97be23716460d4779bb62c0.jpg",646,330,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/12006d4ea97be23716460d4779bb62c0.jpg",646,330,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/12006d4ea97be23716460d4779bb62c0-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/12006d4ea97be23716460d4779bb62c0.jpg",646,330,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/12006d4ea97be23716460d4779bb62c0.jpg",640,327,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/12006d4ea97be23716460d4779bb62c0.jpg",646,330,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/12006d4ea97be23716460d4779bb62c0.jpg",646,330,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/12006d4ea97be23716460d4779bb62c0-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/12006d4ea97be23716460d4779bb62c0.jpg",646,330,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cT\u00fcrk q\u00f6vs\u00fcn\u00fcn tamamlanmas\u0131, T\u00fcrkiy\u0259nin X\u0259z\u0259r d\u0259nizin\u0259 \u00e7atmas\u0131 v\u0259 vahid t\u00fcrk birliyi yaratmas\u0131 q\u0259buledilm\u0259zdir\u201d. Bunu rusiyal\u0131 t\u00fcrkofob politoloq Mixail Aleksandrov erm\u0259ni medias\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 deyib (Axar.az). \u201cRusiyada bir \u00e7ox insan b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fcr\u201d, &#8211; o bildirib. Aleksandrov qeyd edib ki, Ukraynada h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar Rusiyan\u0131n \u0259l-qolunu ba\u011flay\u0131b: \u201cUkraynadak\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra Moskvan\u0131n diqq\u0259ti C\u0259nubi Qafqaza y\u00f6n\u0259l\u0259c\u0259k\u201d.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/783333"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=783333"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/783333\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":783335,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/783333\/revisions\/783335"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/783334"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=783333"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=783333"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=783333"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}