{"id":783354,"date":"2025-01-25T10:03:41","date_gmt":"2025-01-25T06:03:41","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=783354"},"modified":"2025-01-25T10:03:41","modified_gmt":"2025-01-25T06:03:41","slug":"h%c9%99rbi-siyasi-risk-yoxsa-erm%c9%99nistanin-novb%c9%99ti-t%c9%99xribati","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=783354","title":{"rendered":"H\u0259rbi-siyasi risk, yoxsa Erm\u0259nistan\u0131n n\u00f6vb\u0259ti t\u0259xribat\u0131?"},"content":{"rendered":"<p>\u018fsrl\u0259r boyu \u201cb\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d x\u00fclyas\u0131 il\u0259 ya\u015fayan haylar az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f terror aktlar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irib, minl\u0259rl\u0259 soyda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 yurd-yuvalar\u0131ndan did\u0259rgin sal\u0131blar. T\u0259kc\u0259 bir fakt\u0131 xat\u0131rladaq ki, 1987-1991-ci ill\u0259rd\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda, indiki Erm\u0259nistanda ya\u015fayan 300 min\u0259 yax\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6z tarixi torpaqlar\u0131ndan zorla qovulub, onlardan 216 n\u0259f\u0259r v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilib, 1154 n\u0259f\u0259r is\u0259 yaralan\u0131b. Qeyd ed\u0259k ki, haylar 1905-1907-ci, 1918-1920-ci, 1948-1953-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 d\u0259 soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 deportasiyaya m\u0259ruz qoyublar. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 s\u00fcbut ed\u0259n tarixi v\u0259 h\u00fcquqi s\u0259n\u0259dl\u0259r m\u00f6vcuddur. \u015e\u00fcbh\u0259siz, \u00f6z \u0259razisind\u0259 ya\u015fayan dig\u0259r mill\u0259tl\u0259ri d\u0259 s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131b \u00e7\u0131xaran haylar sad\u0259c\u0259 erm\u0259nil\u0259rd\u0259n ibar\u0259t Erm\u0259nistan qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 bel\u0259 bir etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 apar\u0131blar. Levon Ter-Petrosyan\u0131n prezident qismind\u0259 1993-c\u00fc ild\u0259ki m\u0259lum \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259nin Erm\u0259nistan\u0131n d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti oldu\u011funu bir daha t\u0259sdiq edir. Bu, bir faktd\u0131r ki, bu g\u00fcn Erm\u0259nistanda erm\u0259nil\u0259rd\u0259n ba\u015fqa he\u00e7 bir mill\u0259tin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si ya\u015fam\u0131r. Bir s\u00f6zl\u0259, t\u0259cav\u00fczkar \u00f6lk\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kl\u0259 d\u00fcnyada yegan\u0259 monoetnik d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrilib. Monoetniklik is\u0259 irq\u00e7iliy\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. Amma Hayastan bu adi fakt\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 t\u0259kzib etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. H\u0259tta beyn\u0259lxalq tribunalarda\u0131n monoetnik \u00f6lk\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etm\u0259kd\u0259 davam edir. \u015e\u00fcbh\u0259siz, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n indiki \u0259razisind\u0259ki tarixi torpaqlar\u0131ndan zorla qovan, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 etnik xalq\u0131n s\u00fclh v\u0259 \u0259min-amanl\u0131q \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015famas\u0131n\u0131 h\u0259zm ed\u0259 bilm\u0259y\u0259n v\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 uydurma fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259ndir\u0259n t\u0259cav\u00fczkar \u00f6lk\u0259nin monoetnik d\u00f6vl\u0259t olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etm\u0259si erm\u0259ni saxtakarl\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fqa bir \u015fey deyil.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan bu g\u00fcn d\u0259 irq\u00e7ilik siyas\u0259tini d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kd\u0259 davam edir. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycan Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259tini d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131na \u0259m\u0259l etm\u0259y\u0259, Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n do\u011fma yurdlar\u0131na qay\u0131d\u0131\u015f\u0131na \u015f\u0259rait yaratma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b. Amma Erm\u0259nistan v\u0259 onun havadarlar\u0131 m\u00fcxt\u0259lif b\u0259han\u0259l\u0259rl\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fa m\u0259h\u0259l qoymur. Ba\u015f nazir Nikol Pa\u015finyan da Erm\u0259nistandan qovulmu\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n qay\u0131d\u0131\u015f\u0131na imkan verm\u0259m\u0259kl\u0259 \u00f6z s\u0259l\u0259fl\u0259rinin, y\u0259ni fa\u015fist Qaregin Njdey\u0259 sadiqliyi il\u0259 se\u00e7il\u0259n Ter-Petrosyan\u0131n, Robert Ko\u00e7aryan\u0131n, Serj Sarkisyan\u0131n irq\u00e7i siyas\u0259tini davam etdirir. El\u0259 t\u0259cav\u00fczkar \u00f6lk\u0259nin Xarici K\u0259\u015ffiyyat Xidm\u0259tinin 2025-ci il yanvar\u0131n 23-d\u0259 d\u0259rc etdiyi illik hesabat\u0131nda Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan m\u00f6vzusunu h\u0259rbi-siyasi risk kateqoriyas\u0131na aid etm\u0259si bunu bir daha s\u00fcbut edir. Sual olunur: ax\u0131 n\u0259 vaxtdan do\u011fma yurda qay\u0131d\u0131\u015f h\u0259rbi-siyasi risk\u0259 \u00e7evrilib? Bu m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259rbi risk\u0259 n\u0259 d\u0259xli var ax\u0131? \u015e\u00fcbh\u0259siz, bu, Erm\u0259nistan\u0131n s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u00f6vb\u0259ti uydurmas\u0131d\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Erm\u0259nistan\u0131n xarici i\u015fl\u0259r naziri Ararat Mirzoyan\u0131n yanvar\u0131n 8-d\u0259 ke\u00e7irdiyi m\u0259tbuat konfrans\u0131nda dediyi kimi, Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u00f6z do\u011fma yurdlar\u0131na qay\u0131d\u0131\u015f m\u0259s\u0259l\u0259si he\u00e7 d\u0259 \u0259razi iddias\u0131 deyil. Sad\u0259c\u0259, insan h\u00fcquqlar\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Erm\u0259nistan r\u0259smil\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Mirzoyan da yax\u015f\u0131 bilirl\u0259r ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana Qay\u0131d\u0131\u015f Konsepsiyas\u0131 dinc m\u0259raml\u0131d\u0131r, he\u00e7 bir halda t\u0259cav\u00fczkar niyy\u0259t\u0259 s\u00f6yk\u0259nmir. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycan\u0131n he\u00e7 bir d\u00f6vl\u0259t\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n t\u0259cav\u00fczkar Erm\u0259nistana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddias\u0131 yoxdur. \u018fksin\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131 var. H\u0259tta bu fakt h\u0259min \u00f6lk\u0259nin konstitusiyas\u0131nda da \u0259ksini tap\u0131b.<\/p>\n<p>Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n qay\u0131d\u0131\u015f\u0131na \u015f\u0259rait yaratmaq Erm\u0259nistan\u0131n beyn\u0259lxalq h\u00fcquqdan v\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131ndan ir\u0259li g\u0259l\u0259n \u00f6hd\u0259liyidir. Bu, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00fcn b\u0259\u015f\u0259ri norma v\u0259 prinsipl\u0259r\u0259 uy\u011fun bir t\u0259l\u0259bdir. \u015e\u00fcbh\u0259siz, etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n beyn\u0259lxalq h\u00fcquq \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 s\u00fclh yolu il\u0259, t\u0259hl\u00fck\u0259siz \u015f\u0259raitd\u0259 v\u0259 l\u0259yaq\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z evl\u0259rin\u0259 qay\u0131tmaq arzular\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik riski kimi t\u0259qdim etm\u0259k bu haqq i\u015fini t\u0259hrif etm\u0259y\u0259 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Bu, eyni zamanda, Erm\u0259nistan\u0131n multietnikliyi \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259hdid kimi g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fc s\u00fcbuta yetirir. Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131n\u0131n b\u0259yanat\u0131nda deyildiyi kimi, Erm\u0259nistan\u0131n bu yana\u015fmas\u0131 onun onillikl\u0259rd\u0259n b\u0259ri y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc irq\u00e7i siyas\u0259tinin davam etdiyini g\u00f6st\u0259rir. Halbuki, Erm\u0259nistan b\u00f6htan v\u0259 nifr\u0259t dolu b\u0259yanatlar verm\u0259k, bu kimi fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259ndirm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 irq\u00e7iliyin\u0259 v\u0259 monoetnik siyas\u0259tin\u0259 son verm\u0259li, Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n qay\u0131d\u0131\u015f\u0131na \u015f\u0259rait yaradaraq, oradak\u0131 multietnik m\u00fchiti b\u0259rpa etm\u0259lidir. Bunu is\u0259 ondan beyn\u0259lxalq normalar, h\u0259m\u00e7inin b\u00f6lg\u0259d\u0259 yaranm\u0131\u015f yeni reall\u0131qlar t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan unutmas\u0131n ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 he\u00e7 bir zaman r\u0259smi Bak\u0131n\u0131n g\u00fcnd\u0259liyind\u0259n \u00e7\u0131xmayacaq. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, o vaxta q\u0259d\u0259r ki, az\u0259rbaycanl\u0131lar t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015f\u0259raitind\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana v\u0259 o c\u00fcml\u0259d\u0259n Q\u0259rbi Z\u0259ng\u0259zura yerl\u0259\u015f\u0259c\u0259kl\u0259r. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir, r\u0259smi Bak\u0131 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131n\u0131n timsal\u0131nda Erm\u0259nistandan qovulmu\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n beyn\u0259lxalq h\u00fcquq \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259, s\u00fclh yolu il\u0259, t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 l\u0259yaq\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z evl\u0259rin\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 missiyas\u0131n\u0131 \u0259zml\u0259 davam etdir\u0259c\u0259kdir. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n qeyd ed\u0259k ki, Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Katibliyi, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin 2024-c\u00fc il 5-6 dekabr tarixl\u0259rind\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u201cQay\u0131d\u0131\u015f h\u00fcququ: Erm\u0259nistandan zorla \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259dal\u0259tin t\u0259min edilm\u0259si\u201d m\u00f6vzusunda ke\u00e7irilmi\u015f ikinci beyn\u0259lxalq konfrans\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131na m\u00fcraci\u0259tini v\u0259 konfrans\u0131n yekun s\u0259n\u0259dini BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n v\u0259 Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259ri kimi yay\u0131b.<\/p>\n<p><em><strong>Qvami M\u0259h\u0259bb\u0259to\u011flu, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fsrl\u0259r boyu \u201cb\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d x\u00fclyas\u0131 il\u0259 ya\u015fayan haylar az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f terror aktlar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irib, minl\u0259rl\u0259 soyda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 yurd-yuvalar\u0131ndan did\u0259rgin sal\u0131blar. T\u0259kc\u0259 bir fakt\u0131 xat\u0131rladaq ki, 1987-1991-ci ill\u0259rd\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda, indiki Erm\u0259nistanda ya\u015fayan 300 min\u0259 yax\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6z tarixi torpaqlar\u0131ndan zorla qovulub, onlardan 216 n\u0259f\u0259r v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilib, 1154 n\u0259f\u0259r is\u0259 yaralan\u0131b. Qeyd ed\u0259k ki, haylar 1905-1907-ci, 1918-1920-ci, 1948-1953-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 d\u0259 soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 deportasiyaya m\u0259ruz qoyublar. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 s\u00fcbut ed\u0259n tarixi v\u0259 h\u00fcquqi s\u0259n\u0259dl\u0259r m\u00f6vcuddur. \u015e\u00fcbh\u0259siz, \u00f6z \u0259razisind\u0259 ya\u015fayan dig\u0259r mill\u0259tl\u0259ri d\u0259 s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131b \u00e7\u0131xaran haylar sad\u0259c\u0259 erm\u0259nil\u0259rd\u0259n ibar\u0259t Erm\u0259nistan qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":783355,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/f41ff84e171975972842012191710238351-1.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/f41ff84e171975972842012191710238351-1.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/f41ff84e171975972842012191710238351-1.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/f41ff84e171975972842012191710238351-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/f41ff84e171975972842012191710238351-1-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/f41ff84e171975972842012191710238351-1-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/f41ff84e171975972842012191710238351-1.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/f41ff84e171975972842012191710238351-1.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/f41ff84e171975972842012191710238351-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/f41ff84e171975972842012191710238351-1.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u018fsrl\u0259r boyu \u201cb\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d x\u00fclyas\u0131 il\u0259 ya\u015fayan haylar az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f terror aktlar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irib, minl\u0259rl\u0259 soyda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 yurd-yuvalar\u0131ndan did\u0259rgin sal\u0131blar. T\u0259kc\u0259 bir fakt\u0131 xat\u0131rladaq ki, 1987-1991-ci ill\u0259rd\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda, indiki Erm\u0259nistanda ya\u015fayan 300 min\u0259 yax\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6z tarixi torpaqlar\u0131ndan zorla qovulub, onlardan 216 n\u0259f\u0259r v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilib, 1154 n\u0259f\u0259r is\u0259 yaralan\u0131b. Qeyd ed\u0259k ki,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/783354"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=783354"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/783354\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":783356,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/783354\/revisions\/783356"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/783355"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=783354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=783354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=783354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}