{"id":783581,"date":"2025-01-26T14:06:38","date_gmt":"2025-01-26T10:06:38","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=783581"},"modified":"2025-01-26T14:06:38","modified_gmt":"2025-01-26T10:06:38","slug":"makron-fransasi-niy%c9%99-bu-q%c9%99d%c9%99r-narahatdir-s%c9%99rh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=783581","title":{"rendered":"Makron Fransas\u0131 niy\u0259 bu q\u0259d\u0259r narahatd\u0131r? &#8211; \u015e\u018fRH"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>H\u0259mi\u015f\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131ndan d\u0259m vuran Fransa haz\u0131rda Afrika \u00f6lk\u0259l\u0259rinin bir hiss\u0259sini h\u0259l\u0259 d\u0259 n\u0259zar\u0259tind\u0259 saxlay\u0131r. Az\u0259rbaycan konkret faktlarla Fransan\u0131n bu m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik siyas\u0259tini if\u015fa edir. H\u0259tta Bak\u0131 T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs Qrupu (BTQ) vasit\u0259sil\u0259 Fransan\u0131n z\u00fclm\u00fcnd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin s\u0259sini d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq istiqam\u0259tind\u0259 ciddi add\u0131mlar at\u0131r. Bu da \u00f6z s\u0259m\u0259r\u0259sini verm\u0259kd\u0259dir. El\u0259 \u00f6lk\u0259mizin m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259yi il\u0259 Yeni Kaledoniya, Frans\u0131z Polineziyas\u0131, Korsika, Qvadelupa, Martinika, Frans\u0131z Qvianas\u0131 kimi b\u00f6lg\u0259l\u0259rin m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyin buraxd\u0131\u011f\u0131 uzunm\u00fcdd\u0259tli miraslarla m\u00fcbariz\u0259sini davam etdirm\u0259si bu fakt\u0131 bir daha s\u00fcbut edir.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Yanvar\u0131n 23-24-d\u0259 Kanakid\u0259 (Yeni Kaledoniya) is\u0259 Yeni Kaledoniya, Frans\u0131z Polineziyas\u0131, Martinik, Qvadelup, Frans\u0131z Qvianas\u0131 v\u0259 Korsikan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 aparan parlamentaril\u0259r, siyasi partiyalar\u0131n\u0131n liderl\u0259ri, qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri, ictimai h\u0259r\u0259katlar\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 2024-c\u00fc ilin iyulunda BTQ-nin d\u0259st\u0259yi il\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Fransa m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259si olan \u0259razil\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n Beyn\u0259lxalq Dekolonizasiya C\u0259bh\u0259sinin ilk konqresi ke\u00e7irilib. H\u0259min t\u0259dbird\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n BTQ-in r\u0259hb\u0259ri Abbas Abbasov konqresd\u0259 video-formatda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. O, Prezident \u0130lham \u018fliyevin Kanak xalq\u0131na qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259tl\u0259ri a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 pisl\u0259diyini v\u0259 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 alt\u0131nda olan regionlara d\u0259st\u0259yini ifad\u0259 etdiyini xat\u0131rlad\u0131b. Kanak xalq\u0131 minn\u0259tdarl\u0131q \u0259lam\u0259ti olaraq Az\u0259rbaycan bayra\u011f\u0131n\u0131 yenid\u0259n paytaxt Numea \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ucald\u0131b.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n xat\u0131rladaq ki, 2024-c\u00fc ild\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya Kanakid\u0259 ba\u015f ver\u0259n faci\u0259vi v\u0259 \u0259dal\u0259tsiz hadis\u0259l\u0259rin \u015fahidi olub. Fransa hakimiyy\u0259ti kanak xalq\u0131n\u0131n dinc etirazlar\u0131n\u0131 zorak\u0131l\u0131qla yat\u0131r\u0131b. H\u0259tta bu q\u0259ddar basq\u0131lar \u0259n az\u0131 14 n\u0259f\u0259r insan\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 itirm\u0259si v\u0259 200-d\u0259n \u00e7ox insan\u0131n yaralanmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nib. Bu v\u0259h\u015filikl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar BTQ beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259rin\u0259 m\u0259ktublar \u00fcnvanlay\u0131b, bununla da Fransan\u0131n i\u00e7 \u00fcz\u00fcn\u00fc bir daha a\u00e7ma\u011fa nail olub.<\/p>\n<p>Bir m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259 xat\u0131rladaq ki, yanvar\u0131n 21-d\u0259 BTQ-nin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u201cReyunyonun m\u00fcst\u0259qilliyi: Fransan\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 miras\u0131na v\u0259 suverenlik yoluna bax\u0131\u015f\u201d adl\u0131 konfrans da ke\u00e7irilib. Bu t\u0259dbird\u0259 Fransan\u0131n h\u0259l\u0259 d\u0259 davam etdirdiyi m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 siyas\u0259tinin d\u0259h\u015f\u0259tli n\u0259tic\u0259l\u0259rinin Hind okean\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n Reyunyon adas\u0131nda da \u00f6z\u00fcn\u00fc qabar\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 b\u00fcruz\u0259 verm\u0259si diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olub. Konfrans\u0131n yekunu olaraq BTQ v\u0259 &#8220;Ka Ubuntu&#8221; M\u00fcst\u0259qillik H\u0259r\u0259kat\u0131 aras\u0131nda Anla\u015fma Memorandumu imzalan\u0131b. S\u0259n\u0259di BTQ-nin icra\u00e7\u0131 direktoru Abbas Abbasov v\u0259 \u201cKa Ubuntu\u201dnun\u00a0 s\u0259dri\u00a0 Romen Katambara imzalay\u0131blar. Qeyd ed\u0259k ki, Anla\u015fma Memorandumu yaln\u0131z siyasi m\u00fcst\u0259vid\u0259 deyil, qurumlar aras\u0131nda t\u0259hsil v\u0259 s\u0259hiyy\u0259 sah\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k.<br \/>\nLakin Makron Fransas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik \u0259leyhin\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 bu u\u011furlu m\u00fcbariz\u0259ni h\u0259zm ed\u0259 bilmir. Daha do\u011frusu, Fransan\u0131n neokolonial siyas\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n liderliyi il\u0259 ba\u015flanan m\u00fcbariz\u0259 Parisd\u0259 a\u011fr\u0131l\u0131 bir \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259bul olunur. H\u0259tta r\u0259smi Bak\u0131n\u0131 Fransan\u0131n, h\u0259m\u00e7inin s\u00f6z\u00fcged\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin daxili i\u015fl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015fmaqda su\u00e7lay\u0131r. N\u00f6vb\u0259ti bel\u0259 bir add\u0131m is\u0259 Fransan\u0131n X\u0130N ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Jan-Noel Barro t\u0259r\u0259find\u0259n at\u0131l\u0131b.<br \/>\nB\u0259ri ba\u015fdan qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycan indiy\u0259d\u0259k\u00a0 he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259nin daxili i\u015fl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015fmay\u0131b v\u0259 qar\u0131\u015fmaq fikri d\u0259 yoxdur. R\u0259smi Bak\u0131 sad\u0259c\u0259 kolonializmd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n b\u00fct\u00fcn xalqlar\u0131 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259kl\u0259 onlara m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rir. Bu m\u0259nada \u0259minlikl\u0259 dem\u0259k olar ki, Az\u0259rbaycan konkret bir \u00f6lk\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 deyil, insanlar\u0131 \u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 t\u0259yinetm\u0259 h\u00fcququndan v\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131ndan m\u0259hrum ed\u0259n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 sistemin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r. \u00dcst\u0259lik, Az\u0259rbaycan BTQ-nin timsal\u0131nda Fransan\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 siyas\u0259tini v\u0259 d\u0259niza\u015f\u0131r\u0131 \u0259razil\u0259rd\u0259ki probleml\u0259ri beyn\u0259lxalq al\u0259m\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r. Bununla da dekolonizasiya prosesin\u0259 \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini verir.<\/p>\n<p>Halbuki, m\u0259hz \u0259sar\u0259t alt\u0131nda saxlad\u0131\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rini talan ed\u0259n, yerli xalqlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 pozan, onlar\u0131n m\u0259d\u0259ni irsini yer \u00fcz\u00fcnd\u0259n silm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan, erm\u0259nip\u0259r\u0259st m\u00f6vqeyi il\u0259 se\u00e7il\u0259n Fransa h\u0259mi\u015f\u0259 regional m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 qar\u0131\u015f\u0131b v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n s\u00fclh v\u0259 sabitliyi b\u0259rpa etm\u0259k istiqam\u0259tind\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 prosesi Erm\u0259nistan\u0131 silahland\u0131rmaqla, revan\u015fistl\u0259ri m\u00fcharib\u0259y\u0259 t\u0259hrik etm\u0259kl\u0259 pozma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. Fransa bu g\u00fcn d\u0259 bu iyr\u0259nc siyas\u0259tini davam etdirir.<\/p>\n<p>\u015e\u00fcbh\u0259siz, b\u00fct\u00fcn bunlar Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin m\u0259tbuat katibi Ayxan Hac\u0131zad\u0259nin bildirdiyi kimi,\u00a0 Fransan\u0131n X\u0130N ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Jan-Noel Barronun s\u00f6yl\u0259dikl\u0259ri \u00f6lk\u0259sinin m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 \u0259sar\u0259tind\u0259 olan yerli \u0259halinin t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259tsizliyini \u00f6rt-basd\u0131r etm\u0259k c\u0259hdind\u0259n ba\u015fqa bir \u015fey deyil. B\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq, Az\u0259rbaycan bu istiqam\u0259td\u0259 m\u00fcbariz\u0259ni davam etdirm\u0259kd\u0259 israrl\u0131d\u0131r. Yanvar\u0131n 7-d\u0259 yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyev demi\u015fdi ki, Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259ti art\u0131q \u00f6z m\u00f6vqeyini ortaya qoyub v\u0259 BTQ-nin\u00a0 f\u0259aliyy\u0259ti ild\u0259n-il\u0259 geni\u015fl\u0259nir, b\u00f6y\u00fcy\u00fcr. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 qeyd etmi\u015fdi ki, \u0259g\u0259r bu proses m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259r \u00fcz\u00fcnd\u0259n ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131rsa, bu g\u00fcn bu, art\u0131q h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r: \u201cOnlar h\u0259d\u0259l\u0259nir, onlara qar\u015f\u0131 \u0259dal\u0259tsizlik bir qayda olaraq art\u0131q \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259sdiql\u0259yib. Onlar\u0131n m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 qalxmaq ist\u0259y\u0259n t\u0259r\u0259fl\u0259rin, t\u0259\u015fkilatlar\u0131n say\u0131 da \u00e7ox azd\u0131r. \u00c7\u00fcnki yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, m\u0259n bunu demi\u015f\u0259m, he\u00e7 kim ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131 ist\u0259mir, he\u00e7 kim ist\u0259mir ki, b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259, \u2013 h\u0259r halda \u00f6zl\u0259rini bel\u0259 sayan, \u2013 \u00fcz-\u00fcz\u0259 g\u0259lsin. Amma biz bunu edirik v\u0259 ed\u0259c\u0259yik. Bu m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik praktikas\u0131 davam ed\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r biz o xalqlar\u0131n yan\u0131nda olaca\u011f\u0131q. Art\u0131q bunu Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259ti \u00f6z m\u0259n\u0259vi borcu kimi qiym\u0259tl\u0259ndirir\u2026\u201d.<\/p>\n<p><em><strong>Qvami M\u0259h\u0259bb\u0259to\u011flu, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259mi\u015f\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131ndan d\u0259m vuran Fransa haz\u0131rda Afrika \u00f6lk\u0259l\u0259rinin bir hiss\u0259sini h\u0259l\u0259 d\u0259 n\u0259zar\u0259tind\u0259 saxlay\u0131r. Az\u0259rbaycan konkret faktlarla Fransan\u0131n bu m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik siyas\u0259tini if\u015fa edir. H\u0259tta Bak\u0131 T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs Qrupu (BTQ) vasit\u0259sil\u0259 Fransan\u0131n z\u00fclm\u00fcnd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin s\u0259sini d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq istiqam\u0259tind\u0259 ciddi add\u0131mlar at\u0131r. Bu da \u00f6z s\u0259m\u0259r\u0259sini verm\u0259kd\u0259dir. El\u0259 \u00f6lk\u0259mizin m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259yi il\u0259 Yeni Kaledoniya, Frans\u0131z Polineziyas\u0131, Korsika, Qvadelupa, Martinika, Frans\u0131z Qvianas\u0131 kimi b\u00f6lg\u0259l\u0259rin m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyin buraxd\u0131\u011f\u0131 uzunm\u00fcdd\u0259tli miraslarla m\u00fcbariz\u0259sini davam etdirm\u0259si bu fakt\u0131 bir daha s\u00fcbut edir. Yanvar\u0131n 23-24-d\u0259 Kanakid\u0259 (Yeni Kaledoniya) is\u0259 Yeni Kaledoniya, Frans\u0131z Polineziyas\u0131, Martinik, Qvadelup, Frans\u0131z&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":783582,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/c4c455df160915506117228237610021554.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/c4c455df160915506117228237610021554.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/c4c455df160915506117228237610021554.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/c4c455df160915506117228237610021554-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/c4c455df160915506117228237610021554-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/c4c455df160915506117228237610021554-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/c4c455df160915506117228237610021554.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/c4c455df160915506117228237610021554.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/c4c455df160915506117228237610021554-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/c4c455df160915506117228237610021554.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"H\u0259mi\u015f\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131ndan d\u0259m vuran Fransa haz\u0131rda Afrika \u00f6lk\u0259l\u0259rinin bir hiss\u0259sini h\u0259l\u0259 d\u0259 n\u0259zar\u0259tind\u0259 saxlay\u0131r. Az\u0259rbaycan konkret faktlarla Fransan\u0131n bu m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik siyas\u0259tini if\u015fa edir. H\u0259tta Bak\u0131 T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs Qrupu (BTQ) vasit\u0259sil\u0259 Fransan\u0131n z\u00fclm\u00fcnd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin s\u0259sini d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq istiqam\u0259tind\u0259 ciddi add\u0131mlar at\u0131r. Bu da \u00f6z s\u0259m\u0259r\u0259sini verm\u0259kd\u0259dir. El\u0259 \u00f6lk\u0259mizin m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259yi il\u0259 Yeni Kaledoniya,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/783581"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=783581"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/783581\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":783583,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/783581\/revisions\/783583"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/783582"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=783581"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=783581"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=783581"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}