{"id":784456,"date":"2025-01-30T10:38:37","date_gmt":"2025-01-30T06:38:37","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=784456"},"modified":"2025-01-30T10:38:37","modified_gmt":"2025-01-30T06:38:37","slug":"dag-boyda-olmaq-arzusu-tramp-ozunu-abs-nin-%c9%99n-parlaq-5-prezidentind%c9%99n-biri-sayir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=784456","title":{"rendered":"Da\u011f boyda olmaq arzusu \u2013 Tramp \u00f6z\u00fcn\u00fc AB\u015e-nin \u0259n parlaq 5 prezidentind\u0259n biri say\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>Stalinin \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 p\u0259r\u0259sti\u015fin if\u015fas\u0131ndan sonra yaz\u0131\u00e7\u0131 Mixail \u015eoloxova (el\u0259c\u0259 d\u0259 ba\u015fqa \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259) aid edil\u0259n bel\u0259 bir m\u0259\u015fhur ifad\u0259 yay\u0131l\u0131b: \u201cB\u0259li, \u015f\u0259xsiyy\u0259t\u0259 p\u0259r\u0259sti\u015f var idi&#8230; Amma \u015f\u0259xsiyy\u0259t d\u0259 var idi!\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Bu, \u015f\u0259xsiyy\u0259t\u0259 p\u0259r\u0259sti\u015f fakt\u0131na nec\u0259s\u0259 haqq qazand\u0131rma\u011f\u0131n bariz n\u00fcmun\u0259sidir v\u0259 bunu, s\u00f6z yox ki, stalin\u00e7il\u0259r uydurub. B\u0259lk\u0259 d\u0259 \u015eoloxov bel\u0259 s\u00f6z dem\u0259yib. Yaz\u0131\u00e7\u0131 bel\u0259 s\u00f6z deyibs\u0259 d\u0259, he\u00e7 bir \u015f\u00fcbh\u0259 yoxdur ki, bunu maraql\u0131 adamlar tirajlay\u0131b bu q\u0259d\u0259r populyarla\u015fd\u0131r\u0131blar.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259 bu, \u00e7ox g\u00fccl\u00fc, tutarl\u0131, qula\u011fa xo\u015f g\u0259l\u0259n ifad\u0259dir. M\u0259nas\u0131 da odur ki, \u015f\u0259xsiyy\u0259t varsa, ona p\u0259r\u0259sti\u015f etm\u0259k q\u0259bah\u0259t deyil, h\u0259tta laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda AB\u015e kimi unikal, h\u0259mi\u015f\u0259 konstitusiya \u0259sas\u0131nda idar\u0259 olunmu\u015f, tarixind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n a\u011f v\u0259 qara l\u0259k\u0259l\u0259r olsa da, he\u00e7 vaxt demokratiya, qanuni se\u00e7kil\u0259r yolu hakimiyy\u0259t formala\u015fd\u0131rmaq yolundan sapmam\u0131\u015f bir d\u00f6vl\u0259td\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259t\u0259 p\u0259r\u0259sti\u015f t\u0259may\u00fcll\u0259ri sezilir.<\/p>\n<p>Parlaq n\u00fcmun\u0259: AB\u015e Konqresinin N\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259r Palatas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc Anna Paulina Luna Ra\u015fmor da\u011f\u0131ndak\u0131 qayada prezident Donald Tramp\u0131n b\u00f6y\u00fck barelyefinin yonulmas\u0131 bar\u0259d\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f edib.<\/p>\n<p>Adam\u0131n yenid\u0259n prezident v\u0259zif\u0259si tutmas\u0131n\u0131n 10 g\u00fcn\u00fc bu g\u00fcn tamamd\u0131r v\u0259 o, \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259lki prezidentl\u0259rin \u0259n az\u0131 40-dan \u00fcst\u00fcn tutmaq niyy\u0259tind\u0259dir.<\/p>\n<p>Tramp\u0131 s\u0259l\u0259fl\u0259rind\u0259n f\u0259rql\u0259ndir\u0259n yegan\u0259 n\u00fcans onun 4 il aradan sonra ikinci d\u0259f\u0259 A\u011f Ev\u0259 prezident kimi qay\u0131tmas\u0131d\u0131r. Ondan qabaq yaln\u0131z Qrover Klivlend (1837-1908) 4 illik fasil\u0259d\u0259n sonra ikinci d\u0259f\u0259 prezident k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnd\u0259 oturub (1885-1889).<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn mediada \u201cAB\u015e-nin 47-ci prezidenti\u201d adland\u0131r\u0131lmas\u0131na baxmay\u0131n, Trampdan \u0259vv\u0259l bu postda 44 n\u0259f\u0259r oturub, Tramp AB\u015e prezidenti postunu tutan 45-ci siyas\u0259t\u00e7idir. Bu, ona g\u00f6r\u0259 bel\u0259dir ki, h\u0259m 22-ci 24-c\u00fc prezidentl\u0259r eyni adamd\u0131r (Klivlend), h\u0259m d\u0259 45-ci v\u0259 47-ci prezident (Tramp).<\/p>\n<p>Bu 45 prezidentin i\u00e7ind\u0259 Tramp\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc ilk be\u015fliy\u0259 salmas\u0131 bariz \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z \u015f\u0259xsiyy\u0259tini ham\u0131dan art\u0131q qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k, \u00f6z\u00fc \u0259traf\u0131nda kult yaratmaq c\u0259hdidir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda konqresmen Lunan\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 ortaya bo\u015f yerd\u0259n \u00e7\u0131xmay\u0131b. H\u0259l\u0259 \u00f6t\u0259n il avqustun 9-da Tramp \u00f6z sur\u0259tinin Ra\u015fmor da\u011f\u0131ndak\u0131 qayalarda barelyefl\u0259ri yonulmu\u015f d\u00f6rd prezidentin yan\u0131nda g\u00f6rm\u0259k ist\u0259diyini C\u0259nubi Dakota \u015ftat\u0131n\u0131n qubernatoru Kristi Noem\u0259 deyib.<\/p>\n<p>Ra\u015fmor da\u011f\u0131 bu \u015ftatdad\u0131r v\u0259 orada AB\u015e-nin d\u00f6rd ke\u00e7mi\u015f prezidentinin &#8211; Corc Va\u015finqtonun, Tomas Ceffersonun, Avraam Linkolnun v\u0259 Teodor Ruzveltin barelyefl\u0259ri var.<\/p>\n<p>Corc Va\u015finqton AB\u015e-nin ilk prezidentidir, \u201cqurucu atalar\u201ddand\u0131r. \u0130kinci prezident Tomas Cefferson da \u201cqurucular\u201ddan biri, d\u00f6vl\u0259tin formala\u015fmas\u0131nda, qanunlar \u0259sas\u0131nda idar\u0259 edilm\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck rolu olan, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck, kristall\u0131q simvolu say\u0131lan \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir. Avraam Linkoln 16-c\u0131 prezident olsa da, siyasi s\u0259l\u0259fl\u0259rind\u0259n v\u0259 x\u0259l\u0259fl\u0259rind\u0259n se\u00e7il\u0259n f\u0259aliyy\u0259ti, islahatlar\u0131 il\u0259 m\u0259\u015fhurdur. 26-c\u0131 prezident Teodor Ruzvelt is\u0259 \u00f6lk\u0259sinin \u0259n i\u015fg\u00fczar, xarizmatik iderl\u0259rind\u0259n biri olub. O, birinci prezidentlik m\u00fcdd\u0259tini q\u0259tl\u0259 yetiril\u0259n Mak-Kinlinin vitse prezidenti olaraq q\u0259bul edib. 1904-c\u00fc ild\u0259 prezident se\u00e7il\u0259n Ruzvelt d\u0259rhal b\u0259yan edib ki, 1909-c\u00fc ild\u0259 daha prezidentliy\u0259 namiz\u0259d olmayacaq. Konstitusiyaya g\u00f6r\u0259 is\u0259, onun buna, el\u0259c\u0259 d\u0259 3-c\u00fc v\u0259 4-c\u00fc d\u0259f\u0259 prezidentliy\u0259 namiz\u0259d olma\u011fa h\u00fcququ varm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Bu h\u00fcquqdan yaln\u0131z Teodor Ruzveltin uzaq qohumu Franklin Ruzvelt istifad\u0259 edib. O, ard-arda 4 d\u0259f\u0259 (1933-37, 1937-41, 1941-45, 1945, yanvar-1945, aprel) prezident se\u00e7ilib, 4-c\u00fc m\u00fcdd\u0259tind\u0259 c\u0259mi 3 ay d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 olub v\u0259 v\u0259fat edib. H\u0259min vaxt Corc Va\u015finqton t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259sas\u0131 qoyulmu\u015f \u201ciki prezidentlik m\u00fcdd\u0259ti\u201d \u0259n\u0259n\u0259si yaln\u0131z F.Ruzveltin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 pozulub, o da II d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilib. Ancaq 1951-ci ild\u0259n etibar\u0259n AB\u015e konstutisyas\u0131 bir \u015f\u0259xs\u0259 iki d\u0259f\u0259d\u0259n art\u0131q prezident se\u00e7ilm\u0259k h\u00fcququ vermir.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Franklin Ruzvelt AB\u015e-nin 10 \u0259n parlaq prezidentind\u0259n biri hesab edilir. Ondan ba\u015fqa bu siyah\u0131da Qrover Klivlend, Uilyam Mak-Kinli, Vudro Vilson, Con Kennedi, Ronald Reyqan da var.<\/p>\n<p>F\u0259aliyy\u0259t v\u0259 xidm\u0259tin\u0259 qalsa, Donald Tramp AB\u015e d\u00f6vl\u0259tinin v\u0259 xalq\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259ri olan prezidentl\u0259rin \u201cilk 30-lu\u011fu\u201dna d\u00fc\u015fm\u00fcr, ancaq \u00f6z\u00fcn\u00fc 4 m\u0259\u015fhur prezidentin yan\u0131nda, Ra\u015fmor da\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n<p>O, haz\u0131rda sa\u011f-salamat olan eks-prezidentl\u0259rd\u0259n Bill Klinton v\u0259 Barak Obaman\u0131n da k\u00f6lg\u0259sind\u0259dir.<\/p>\n<p>Bu gedi\u015fl\u0259 yax\u0131n aylarda Trampda klassik diktatorlara xas ba\u015fqa ambisiyalar da ba\u015f qald\u0131racaq. Trampda is\u0259 p\u0259r\u0259sti\u015f edil\u0259si \u015f\u0259xsiyy\u0259t yoxdur, adam ekstravaqant, \u00e7\u0131l\u011f\u0131n, zorak\u0131l\u0131\u011fa meylli biridir v\u0259 onun prezidentiyi n\u0259 d\u00fcnyaya, n\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259sin\u0259 yax\u015f\u0131 he\u00e7 n\u0259 v\u0259d etmir.<\/p>\n<p>He\u00e7 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fc deyil ki, Tramp d\u00fcn\u0259n A\u011f Evd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 deyib: \u201cBu g\u00fcn m\u0259n M\u00fcdafi\u0259 v\u0259 Daxili T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik departamentl\u0259rin\u0259 Quantanamoda 30 min \u00e7arpay\u0131l\u0131q m\u00fc\u0259ssis\u0259nin haz\u0131rlanmas\u0131na ba\u015flamaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259r\u0259ncam imzalay\u0131ram\u201d.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, \u00f6t\u0259n \u0259srin 30-cu ill\u0259rinin ikinci yar\u0131s\u0131nda Stalin Sibird\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259ri salm\u0131\u015fd\u0131, Hitler is\u0259 y\u0259hudil\u0259ri yerli \u0259halid\u0259n t\u0259crid ed\u0259r\u0259k x\u00fcsusi gettolar yaratm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p><strong>Araz Altayl\u0131, Musavat.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stalinin \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 p\u0259r\u0259sti\u015fin if\u015fas\u0131ndan sonra yaz\u0131\u00e7\u0131 Mixail \u015eoloxova (el\u0259c\u0259 d\u0259 ba\u015fqa \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259) aid edil\u0259n bel\u0259 bir m\u0259\u015fhur ifad\u0259 yay\u0131l\u0131b: \u201cB\u0259li, \u015f\u0259xsiyy\u0259t\u0259 p\u0259r\u0259sti\u015f var idi&#8230; Amma \u015f\u0259xsiyy\u0259t d\u0259 var idi!\u201d. Bu, \u015f\u0259xsiyy\u0259t\u0259 p\u0259r\u0259sti\u015f fakt\u0131na nec\u0259s\u0259 haqq qazand\u0131rma\u011f\u0131n bariz n\u00fcmun\u0259sidir v\u0259 bunu, s\u00f6z yox ki, stalin\u00e7il\u0259r uydurub. B\u0259lk\u0259 d\u0259 \u015eoloxov bel\u0259 s\u00f6z dem\u0259yib. Yaz\u0131\u00e7\u0131 bel\u0259 s\u00f6z deyibs\u0259 d\u0259, he\u00e7 bir \u015f\u00fcbh\u0259 yoxdur ki, bunu maraql\u0131 adamlar tirajlay\u0131b bu q\u0259d\u0259r populyarla\u015fd\u0131r\u0131blar. \u018fslind\u0259 bu, \u00e7ox g\u00fccl\u00fc, tutarl\u0131, qula\u011fa xo\u015f g\u0259l\u0259n ifad\u0259dir. M\u0259nas\u0131 da odur ki, \u015f\u0259xsiyy\u0259t varsa, ona p\u0259r\u0259sti\u015f etm\u0259k q\u0259bah\u0259t deyil, h\u0259tta laz\u0131md\u0131r.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":784457,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/a359ee2ae2b64946f2bf1e44660485b7.jpg",765,490,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/a359ee2ae2b64946f2bf1e44660485b7.jpg",765,490,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/a359ee2ae2b64946f2bf1e44660485b7.jpg",765,490,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/a359ee2ae2b64946f2bf1e44660485b7-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/a359ee2ae2b64946f2bf1e44660485b7-570x365.jpg",570,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/a359ee2ae2b64946f2bf1e44660485b7.jpg",640,410,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/a359ee2ae2b64946f2bf1e44660485b7.jpg",765,490,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/a359ee2ae2b64946f2bf1e44660485b7.jpg",765,490,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/a359ee2ae2b64946f2bf1e44660485b7-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/a359ee2ae2b64946f2bf1e44660485b7.jpg",765,490,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Stalinin \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 p\u0259r\u0259sti\u015fin if\u015fas\u0131ndan sonra yaz\u0131\u00e7\u0131 Mixail \u015eoloxova (el\u0259c\u0259 d\u0259 ba\u015fqa \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259) aid edil\u0259n bel\u0259 bir m\u0259\u015fhur ifad\u0259 yay\u0131l\u0131b: \u201cB\u0259li, \u015f\u0259xsiyy\u0259t\u0259 p\u0259r\u0259sti\u015f var idi&#8230; Amma \u015f\u0259xsiyy\u0259t d\u0259 var idi!\u201d. Bu, \u015f\u0259xsiyy\u0259t\u0259 p\u0259r\u0259sti\u015f fakt\u0131na nec\u0259s\u0259 haqq qazand\u0131rma\u011f\u0131n bariz n\u00fcmun\u0259sidir v\u0259 bunu, s\u00f6z yox ki, stalin\u00e7il\u0259r uydurub. B\u0259lk\u0259 d\u0259 \u015eoloxov bel\u0259 s\u00f6z dem\u0259yib. Yaz\u0131\u00e7\u0131 bel\u0259 s\u00f6z deyibs\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/784456"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=784456"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/784456\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":784459,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/784456\/revisions\/784459"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/784457"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=784456"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=784456"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=784456"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}