{"id":784682,"date":"2025-01-31T08:54:30","date_gmt":"2025-01-31T04:54:30","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=784682"},"modified":"2025-01-31T08:54:30","modified_gmt":"2025-01-31T04:54:30","slug":"z%c9%99ng%c9%99zur-d%c9%99hlizinin-b%c9%99rpasi-geosiyasi-%c9%99h%c9%99miyy%c9%99t-k%c9%99sb-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=784682","title":{"rendered":"Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin b\u0259rpas\u0131 geosiyasi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyevin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 n\u0259qliyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 uzaqlar\u0131 yax\u0131nla\u015fd\u0131ran beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 proqnozlar a\u00e7\u0131qland\u0131<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Bak\u0131da, ADA Universitetind\u0259 \u00abOrta D\u0259hliz boyunca: geosiyas\u0259t, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 iqtisadiyyat\u00bb m\u00f6vzusunda ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq konfransda geostrateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik Az\u0259rbaycan\u0131n n\u0259qliyyat infrastrukturunun beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tind\u0259n \u0259trafl\u0131 b\u0259hs ed\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, 44 g\u00fcn davam ed\u0259n \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 geni\u015f miqyasda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n yol-n\u0259qliyyat infrastrukturu beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tli layih\u0259l\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin b\u0259rpas\u0131n\u0131 aktualla\u015fd\u0131rd\u0131: \u00abBu g\u00fcn\u00fcn m\u00f6vzusu Orta D\u0259hliz m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunub. Lakin m\u0259n bu konfrans\u0131n nec\u0259 adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fckd\u0259, &#8211; \u00abgeosiyas\u0259t, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 iqtisadiyyat\u00bb &#8211; bildim ki, bu n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n m\u00f6vzunun \u0259hat\u0259liliyi daha geni\u015f olacaq v\u0259 bu da t\u0259biidir\u00bb s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 d\u00fcnyan\u0131n n\u0259qliyyat x\u0259rit\u0259sini d\u0259yi\u015fdir\u0259c\u0259k Orta D\u0259hliz kimi irimiqyasl\u0131 layih\u0259nin region \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 faydas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 proqnozlar\u0131 da diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131 . T\u0259bii ki, ist\u0259nil\u0259n geni\u015fmiqyasl\u0131 layih\u0259l\u0259rin icras\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli \u015f\u0259rt sabitlikdir. Az\u0259rbaycan b\u00f6lg\u0259d\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 reall\u0131qlarla regional sabitlik t\u0259min edilib. Fikrini \u00ab\u00c7\u00fcnki g\u00fccl\u00fc iqtisadiyyat, siyasi, iqtisadi sabitlik v\u0259 h\u00f6kum\u0259t siyas\u0259timizin proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 &#8211; b\u00fct\u00fcn bu amill\u0259r k\u00f6rp\u00fcl\u0259rin v\u0259 m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r \u00e7ox \u00f6lk\u0259 il\u0259 daha yax\u0131n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin qurulmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, bug\u00fcnk\u00fc reall\u0131\u011fa g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b. Buna g\u00f6r\u0259 siyasi sabitlik, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, iqtisadiyyat &#8211; b\u00fct\u00fcn bu amill\u0259r \u00e7ox vacibdir\u00bb s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 a\u00e7\u0131qlayan d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z onu da vur\u011fulam\u0131\u015fd\u0131 ki, a\u00e7\u0131q d\u0259niz\u0259, okeanlara \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan Az\u0259rbaycan qlobal n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259rinin realla\u015fmas\u0131nda daha \u00e7ox maraql\u0131d\u0131r. Bak\u0131 \u2013Tbilisi-Qars d\u0259mir yolunu realla\u015fd\u0131rmaqla b\u00f6lg\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli infrastruktur formala\u015fd\u0131ran r\u0259smi Bak\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u015eimal-C\u0259nub, \u015e\u0259rq-Q\u0259rb d\u0259hlizi kimi dig\u0259r n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259ri d\u0259 \u00f6n\u0259mlidir.<\/p>\n<p>T\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259n d\u0259 ayd\u0131nd\u0131r ki, yol olmayan yerd\u0259 inki\u015faf da yoxdur. Bu bax\u0131mdan son 20 ild\u0259 b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t g\u00f6st\u0259ril\u0259n yol-n\u0259qliyyat infrastrukturu daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir. \u00d6lk\u0259 daxilind\u0259 s\u0259rni\u015fin v\u0259 y\u00fck da\u015f\u0131malar\u0131n\u0131n daha s\u00fcr\u0259tli v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz da\u015f\u0131malar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 diqq\u0259tl\u0259 yana\u015fan Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq layih\u0259l\u0259rin icras\u0131na da \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Son ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 335 k\u00f6rp\u00fc v\u0259 yol\u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcn\u00fcn in\u015fas\u0131 da \u0259h\u0259miyy\u0259tli add\u0131md\u0131r. Realla\u015fan layih\u0259l\u0259r hesab\u0131na infrastruktur obyektl\u0259ri, x\u00fcsusil\u0259 da\u011fl\u0131q \u0259razil\u0259rd\u0259 v\u0259 \u00e7\u0259tin relyefli b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 yol h\u0259r\u0259k\u0259ti asanla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. K\u00f6rp\u00fcl\u0259r v\u0259 yol\u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 \u00e7\u0259tin ke\u00e7il\u0259n yerl\u0259rd\u0259 n\u0259qliyyat\u0131n t\u0259chizat\u0131 t\u0259min olunmu\u015f, q\u0259za v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r minimuma endirilmi\u015fdir. Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu kimi Bak\u0131 D\u0259niz Liman\u0131 da beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tli infrastruktur kimi maraq do\u011furur . N\u0259qliyyat\u0131n inki\u015faf\u0131na g\u00f6st\u0259ril\u0259n diqq\u0259t y\u00fck da\u015f\u0131malar\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259liliyini art\u0131rmaqla qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirib.<\/p>\n<p>Yanvar\u0131n 28-d\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 n\u0259qliyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 hesabatlar dinl\u0259nildi, proqnozlar a\u00e7\u0131qland\u0131. Paytaxt sakinl\u0259rini v\u0259 s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u0259ri narahat ed\u0259n t\u0131xaclar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 yolar\u0131 m\u00fczakir\u0259 olundu. Son 30 ild\u0259 10 milyonu \u00f6t\u0259n paytaxt\u0131m\u0131z\u0131n artan \u0259halisin\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n n\u0259qliyyat xidm\u0259tinin s\u0259viyy\u0259sinin daha da y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259lli vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirildi.<\/p>\n<p>Qeyd olundu\u011fu kimi, son ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u0259haliy\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n n\u0259qliyyat xidm\u0259tinin s\u0259viyy\u0259si xeyli y\u00fcks\u0259lmi\u015f, yeni yollar \u00e7\u0259kilmi\u015f, \u0259n m\u00fcasir, rahat \u015f\u0259raiti olan geni\u015ftutumlu avtobuslar \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n istifad\u0259sin\u0259 verilmi\u015fdir. Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 bir \u00e7ox b\u00f6y\u00fck layih\u0259l\u0259r icra edilmi\u015f, yeni metro stansiyalar\u0131 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f, yol qov\u015faqlar\u0131, tunell\u0259r, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r , geni\u015fzolaql\u0131 yeni yollar in\u015fa edilmi\u015fdir. K\u0259nd v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259raras\u0131 yollar\u0131n sal\u0131nmas\u0131 il\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rimizi m\u00fcasir avtomagistrallarla birl\u0259\u015fdirm\u0259k imkanlar\u0131 yaranm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ri m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011fun in\u015fa olunmu\u015fdur. Yerl\u0259\u015fdiyi co\u011frafi \u0259razisin\u0259 g\u00f6r\u0259 yaranm\u0131\u015f bir reall\u0131q art\u0131q t\u0259sdiql\u0259nib: Bu g\u00fcn Avrasiyan\u0131n n\u0259qliyyat x\u0259rit\u0259sini Az\u0259rbaycans\u0131z, onun n\u0259qliyyat infrastrukturu olmadan t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin ke\u00e7diyi \u00f6lk\u0259mizin \u0259razisind\u0259n da\u015f\u0131nan y\u00fckl\u0259rin h\u0259cminin art\u0131rl\u0131mas\u0131 v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li da\u015f\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn fiziki infrastrukturla yana\u015f\u0131, r\u0259q\u0259msalla\u015fma m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 diqq\u0259t art\u0131r\u0131lsa da yeni layih\u0259l\u0259r\u0259 ehtiyac duyulur.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq layih\u0259l\u0259r aras\u0131nda Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin b\u0259rpas\u0131 geosiyasi \u0259h\u0259miyy\u0259ti, s\u0259m\u0259r\u0259liliyi bax\u0131m\u0131ndan d\u00fcnya siyas\u0259tind\u0259 aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyur. \u00abZ\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi layih\u0259si Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki Z\u0259f\u0259rimizd\u0259n sonra bu m\u0259s\u0259l\u0259 beyn\u0259lxalq g\u00fcnd\u0259liy\u0259, beyn\u0259lxalq leksikona sal\u0131nd\u0131 v\u0259 bu g\u00fcn Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi art\u0131q d\u00fcnyada q\u0259bul edilmi\u015f ifad\u0259dir, q\u0259bul edilmi\u015f termindir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, biz bu d\u0259hlizin a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn praktiki add\u0131mlar at\u0131r\u0131q. D\u00fczd\u00fcr, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi d\u00f6rd ild\u0259n \u00e7oxdur ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 qeyri-konstruktiv m\u00f6vqe s\u0259rgil\u0259yir, faktiki olaraq 10 noyabr kapitulyasiyas\u0131ndan sonra \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u00f6hd\u0259likl\u0259ri yerin\u0259 yetirmir. Orada a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n g\u00f6st\u0259rilirdi ki, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259si il\u0259 onun ayr\u0131lmaz hiss\u0259si olan Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 aras\u0131nda n\u0259qliyyat ba\u011flant\u0131s\u0131 olmal\u0131d\u0131r\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev m\u00fcxt\u0259lif b\u0259han\u0259l\u0259rl\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259nin realla\u015fmas\u0131n\u0131 gecikdir\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyan\u0131n ortaya atd\u0131\u011f\u0131 \u00abs\u00fclh k\u0259si\u015fm\u0259si\u00bb kimi qeyri-real, s\u0259m\u0259r\u0259siz layih\u0259ni beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin fikrini \u00e7a\u015fd\u0131rmaq namin\u0259 edil\u0259n manipulyasiya adland\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Siyasi savads\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 b\u00fcruz\u0259 ver\u0259n Pa\u015finyan bilm\u0259lidir ki, bu kimi c\u0259f\u0259ng s\u0259rs\u0259ml\u0259m\u0259sini ir\u0259li s\u00fcrm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycana m\u00fcraci\u0259t etm\u0259lidir. \u00ab\u00c7\u00fcnki bizsiz bu, sad\u0259c\u0259 olaraq, ka\u011f\u0131z par\u00e7as\u0131d\u0131r, bizim \u015f\u0259rtl\u0259rimiz is\u0259 \u0259dal\u0259tlidir, beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa \u0259saslan\u0131r v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u00f6hd\u0259likl\u0259rin\u0259 \u0259saslan\u0131r. Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 bir daha m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u0259rdim ki, 10 noyabr kapitulyasiya akt\u0131n\u0131 diqq\u0259tl\u0259 oxusun v\u0259 orada x\u00fcsusil\u0259 dediyim o b\u0259nd\u0259 diqq\u0259t yetirsin. Yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, onlar\u0131n d\u0131rnaqaras\u0131 layih\u0259si Az\u0259rbaycans\u0131z tamamil\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tsizdir. Sad\u0259c\u0259 olaraq, vaxt uzatmaqla m\u0259\u015f\u011fuldurlar, beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259ti \u00e7a\u015fd\u0131rmaqla m\u0259\u015f\u011fuldurlar. Yen\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 m\u00fcxt\u0259lif dair\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7irkin kampaniyalar\u0131n apar\u0131lmas\u0131na r\u0259vac veribl\u0259r. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 faktiki olaraq bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259si &#8211; Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 il\u0259 bizim \u0259n q\u0131sa v\u0259 \u0259n rahat ba\u011flant\u0131m\u0131z yoxdur\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi art\u0131q birinci k\u00f6rp\u00fc Z\u0259ngilan rayonu \u0259razisind\u0259 in\u015fa edilir. Bel\u0259likl\u0259, Erm\u0259nistan bundan sonra da dalan \u00f6lk\u0259 kimi labirintd\u0259 qalacaq v\u0259 onlar\u0131n tranzit \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evrilm\u0259 arzular\u0131 el\u0259 x\u0259yal olacaq. \u0130tir\u0259n is\u0259 yen\u0259 d\u0259 Erm\u0259nistan olacaq.<br \/>\n\u00abAz\u0259rbaycandan Az\u0259rbaycana mane\u0259siz ke\u00e7id olmal\u0131d\u0131r. He\u00e7 bir yoxlamadan ke\u00e7m\u0259d\u0259n, he\u00e7 bir mane\u0259 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fm\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycandan Az\u0259rbaycana rahat v\u0259 azad ke\u00e7id olmal\u0131d\u0131r. Bu, bizim t\u0259l\u0259bimizdir v\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, Q\u0259rbi Z\u0259ng\u0259zuru sovet hakimiyy\u0259ti bizim \u0259limizd\u0259n 1920-ci ilin noyabr\u0131nda al\u0131b v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 cinay\u0259t t\u00f6r\u0259dib, bu, birinci v\u0259 sonuncu cinay\u0259t deyildi. \u0130kincisi, ondan sonra ard\u0131c\u0131ll\u0131qla \u0259g\u0259r gets\u0259k, cinay\u0259t d\u0131rnaqaras\u0131 \u00abDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259ti\u00bbnin Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 yarad\u0131lmas\u0131 idi\u00bb s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 Erm\u0259nistana tarixi ger\u00e7\u0259klikl\u0259ri bir daha xat\u0131rladan c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev da\u015fnaklar\u0131n t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri dig\u0259r cinay\u0259tl\u0259rin d\u0259 unudulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir.<\/p>\n<p>M\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tli layih\u0259l\u0259r kimi, \u00f6lk\u0259daxili n\u0259qliyyat infrastrukturu il\u0259 ba\u011fl\u0131 proqnozlar da diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131. Son 20 ild\u0259 Az\u0259rbaycanda n\u0259qliyyatla ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259rd\u0259n s\u00f6z a\u00e7\u0131d\u0131. Bildirildi ki, h\u0259min m\u00fcdd\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycanda 21 min kilometr avtomobil yolu in\u015fa v\u0259 t\u0259mir edilib. 335 k\u00f6rp\u00fc v\u0259 yol \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc, 45 tunel, 163 yer\u00fcst\u00fc v\u0259 yeralt\u0131 ke\u00e7id tikilib. 1500 kilometrd\u0259n \u00e7ox d\u0259mir yolu in\u015fa, 1800 kilometr yol t\u0259mir edilib, yeni qatarlar v\u0259 vaqonlar al\u0131n\u0131b, m\u0259saf\u0259si 90 kilometrd\u0259n \u00e7ox olan Ab\u015feron dair\u0259vi x\u0259tti istifad\u0259y\u0259 verilib. Em\u0259ni lobbisinin t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdiyi Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n\u0131n etiraz\u0131na baxmayaraq Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu tikil\u0259r\u0259k istifad\u0259y\u0259 verilib. \u00ab\u00c7\u00fcnki hesab edilirdi ki, bu layih\u0259 Erm\u0259nistan\u0131 k\u0259narda qoyur. Buna g\u00f6r\u0259 ovaxtk\u0131 G\u00fcrc\u00fcstan r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 Amerika d\u00f6vl\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n \u00e7ox ciddi t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdi ki, G\u00fcrc\u00fcstan buna raz\u0131l\u0131q verm\u0259sin. Biz bir ne\u00e7\u0259 il G\u00fcrc\u00fcstan t\u0259r\u0259fi il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar aparm\u0131\u015fd\u0131q v\u0259 n\u0259hay\u0259t raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259l\u0259 bildik. O c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u0259n \u015f\u0259xs\u0259n Amerika d\u00f6vl\u0259tinin y\u00fcks\u0259kv\u0259zif\u0259li n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fczakir\u0259 etmi\u015fdim v\u0259 bildirmi\u015fdim ki, onlar biz\u0259 mane\u0259 t\u00f6r\u0259tm\u0259m\u0259lidirl\u0259r. Bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn strateji layih\u0259dir v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu layih\u0259d\u0259n dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n onlar\u0131n m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri d\u0259 faydalanacaq. H\u0259yat g\u00f6st\u0259rdi ki, h\u0259r zaman oldu\u011fu kimi, biz haql\u0131 idik\u00bb s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 tarix\u0259 ekskurs ed\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, haz\u0131rda Amerikan\u0131n Avropadak\u0131 m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yoluna, y\u00fckl\u0259rin M\u0259rk\u0259zi Asiyadan Avropaya v\u0259 \u0259ks istiqam\u0259t\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131na da b\u00f6y\u00fck maraq g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tli bu yolun a\u00e7\u0131lmas\u0131 il\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rin y\u00fckl\u0259ri A\u011f d\u0259niz istiqam\u0259tin\u0259, Avropaya, T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 da\u015f\u0131n\u0131r. Ehtiyac n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq bu yolun a\u015f\u0131rma qabiliyy\u0259ti Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259saiti hesab\u0131na geni\u015fl\u0259ndirildi v\u0259 da\u015f\u0131ma qabiliyy\u0259ti 5 milyon tona \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Reabilitasiyas\u0131 v\u0259 m\u00fcasirl\u0259\u015fm\u0259si, da\u015f\u0131nma imkanlar\u0131n\u0131n v\u0259 qatarlar\u0131n s\u00fcr\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r aras\u0131nda b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik Sumqay\u0131t-Yalama d\u0259mir yolunun tikintisi art\u0131q 80 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259 t\u0259min edilib v\u0259 yax\u0131n zamanlarda tam istifad\u0259y\u0259 veril\u0259c\u0259k. \u018fl\u0259t-Astara yolunun geni\u015fl\u0259ndrilm\u0259si d\u0259 g\u00fcnd\u0259likd\u0259dir.<\/p>\n<p>T\u0259kc\u0259 paytaxt\u0131m\u0131z\u0131n deyil, rayonlar\u0131n, k\u0259ndaras\u0131 yollar\u0131n in\u015fas\u0131 v\u0259 b\u0259rpas\u0131 da g\u00fcnd\u0259md\u0259dir. Respublikam\u0131z\u0131n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 ba\u011flant\u0131lar\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir ne\u00e7\u0259 yeni qatar istiqam\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib. \u00d6lk\u0259mizi q\u0259rb s\u0259rh\u0259dini \u015fimal-q\u0259rb s\u0259rh\u0259di il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n Bak\u0131-Q\u0259b\u0259l\u0259, Bak\u0131-Balak\u0259n, Bak\u0131-A\u011fstafa d\u0259mir yollar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti b\u0259rpa olunub. Bak\u0131, Nax\u00e7\u0131van, G\u0259nc\u0259 v\u0259 L\u0259nk\u0259ran hava limanlar\u0131 yenid\u0259n qurulub. Q\u0259b\u0259l\u0259, Zaqatala, F\u00fczuli v\u0259 Z\u0259ngilan hava limanlar\u0131 istifad\u0259y\u0259 verilib. Doqquzuncu beyn\u0259lxalq hava liman\u0131 bu il La\u00e7\u0131nda istifad\u0259y\u0259 veril\u0259c\u0259k. \u00d6lk\u0259miz\u0259 g\u0259l\u0259n turistl\u0259rin art\u0131m say\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq Heyd\u0259r \u018fliyev Beyn\u0259lxalq Aeroportunda yeni terminal kompleksinin in\u015fas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Haz\u0131rda \u018fl\u0259td\u0259 y\u00fckq\u0259buletm\u0259 liman\u0131n 1 milyon ton olacaq terminal\u0131 in\u015fa edilir. Son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 vacib layih\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 yeni D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131d\u0131r. Liman\u0131n birinci fazas\u0131n\u0131n y\u00fcka\u015f\u0131rma qabiliyy\u0259ti 25 milyon ton n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Paytaxt sakinl\u0259rinin daha \u00e7ox istifad\u0259 etdikl\u0259ri metrolar\u0131n tikintisn\u0259 d\u0259 diqq\u0259t art\u0131r\u0131l\u0131b. 2008-ci ild\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r metronun yeddi yeni stansiyas\u0131 tikilib. Q\u0259bul edil\u0259c\u0259k D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131nda daha 10 metro stansiyas\u0131n\u0131n tikintisi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u018fhaliy\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n xidm\u0259tin s\u0259viyy\u0259sinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 266 yeni n\u0259sil metro vaqonu al\u0131n\u0131b v\u0259 bu proses davam etdirilir. Paytaxt sakinl\u0259rin\u0259 xidm\u0259t m\u0259qs\u0259dil\u0259 elektrikl\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n 161 avtobus g\u0259tirilib. G\u0259miqay\u0131rma zavodu da son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 in\u015fa edilib. Haz\u0131rda tam g\u00fcc\u00fc il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n G\u0259miqay\u0131rma zavodunuda alt\u0131 m\u00fcxt\u0259lif\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc g\u0259mi in\u015fa edilir. Paralel olaraq, \u00f6lk\u0259mizin Qara d\u0259nizd\u0259ki f\u0259aliyy\u0259ti d\u0259 yeni s\u0259viyy\u0259y\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Vaxtil\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n X\u0259z\u0259r G\u0259mi\u00e7iliyin\u0259 m\u0259nsub olan ki\u00e7ikh\u0259cmli g\u0259mil\u0259r orada i\u015fl\u0259yirdi. Haz\u0131rda y\u00fckg\u00f6t\u00fcrm\u0259 qabiliyy\u0259ti 100 min ton olan d\u00f6rd \u00abAframax\u00bb tipli tankerd\u0259n istifad\u0259 olunur.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 d\u0259 yol-n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259rin\u0259 diqq\u0259t art\u0131r\u0131l\u0131r. Bu g\u00fcn\u0259d\u0259k 44 avtomobil yolunun layih\u0259si icra edilib. 45 tunel, 447 k\u00f6rp\u00fc, 16 viaduk n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Bunlardan 28 tunel, 392 k\u00f6rp\u00fc v\u0259 9 viadukun tikintisi tamamlanm\u0131\u015fd\u0131r. Horadiz-A\u011fb\u0259nd d\u0259mir yolunun 60, B\u0259rd\u0259-A\u011fdam d\u0259mir yolunun 94 faizi in\u015fa edilib.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n C\u0259nubi Qafqazdan ba\u015flanan, u\u011furlar\u0131m\u0131z\u0131 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131ran yollar\u0131m\u0131z\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda yanan \u00abya\u015f\u0131l i\u015f\u0131q\u00bblar\u0131n say\u0131 artmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Xuraman \u0130smay\u0131lq\u0131z\u0131, \u00ab\u0130ki sahil\u00bb<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 n\u0259qliyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 uzaqlar\u0131 yax\u0131nla\u015fd\u0131ran beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 proqnozlar a\u00e7\u0131qland\u0131 Bak\u0131da, ADA Universitetind\u0259 \u00abOrta D\u0259hliz boyunca: geosiyas\u0259t, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 iqtisadiyyat\u00bb m\u00f6vzusunda ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq konfransda geostrateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik Az\u0259rbaycan\u0131n n\u0259qliyyat infrastrukturunun beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tind\u0259n \u0259trafl\u0131 b\u0259hs ed\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, 44 g\u00fcn davam ed\u0259n \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 geni\u015f miqyasda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n yol-n\u0259qliyyat infrastrukturu beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tli layih\u0259l\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin b\u0259rpas\u0131n\u0131 aktualla\u015fd\u0131rd\u0131: \u00abBu g\u00fcn\u00fcn m\u00f6vzusu Orta D\u0259hliz m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunub. Lakin m\u0259n bu konfrans\u0131n nec\u0259 adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":784683,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/a9cc6694164703200323517889010407517.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/a9cc6694164703200323517889010407517.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/a9cc6694164703200323517889010407517.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/a9cc6694164703200323517889010407517-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/a9cc6694164703200323517889010407517-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/a9cc6694164703200323517889010407517-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/a9cc6694164703200323517889010407517.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/a9cc6694164703200323517889010407517.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/a9cc6694164703200323517889010407517-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/a9cc6694164703200323517889010407517.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Prezident \u0130lham \u018fliyevin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 n\u0259qliyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 uzaqlar\u0131 yax\u0131nla\u015fd\u0131ran beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 proqnozlar a\u00e7\u0131qland\u0131 Bak\u0131da, ADA Universitetind\u0259 \u00abOrta D\u0259hliz boyunca: geosiyas\u0259t, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 iqtisadiyyat\u00bb m\u00f6vzusunda ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq konfransda geostrateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik Az\u0259rbaycan\u0131n n\u0259qliyyat infrastrukturunun beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tind\u0259n \u0259trafl\u0131 b\u0259hs ed\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, 44 g\u00fcn davam ed\u0259n \u0130kinci Qaraba\u011f&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/784682"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=784682"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/784682\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":784684,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/784682\/revisions\/784684"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/784683"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=784682"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=784682"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=784682"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}