{"id":784904,"date":"2025-02-01T10:12:01","date_gmt":"2025-02-01T06:12:01","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=784904"},"modified":"2025-02-01T10:12:01","modified_gmt":"2025-02-01T06:12:01","slug":"rusiyanin-alma-bazari-%c9%99ld%c9%99n-cixir-az%c9%99rbaycan-istehsalcilari-ucun-problem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=784904","title":{"rendered":"Rusiyan\u0131n alma bazar\u0131 \u0259ld\u0259n \u00e7\u0131x\u0131r &#8211; Az\u0259rbaycan istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn problem"},"content":{"rendered":"<p><strong>Qon\u015fu \u00f6lk\u0259d\u0259 alma istehsal\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 artmas\u0131, \u00c7inl\u0259 ticar\u0259tin geni\u015fl\u0259nm\u0259si Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck r\u0259qab\u0259tin meydana \u00e7\u0131xmas\u0131 dem\u0259kdir<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 ixrac\u0131nda alman\u0131n h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yeri olub. \u00c7ox b\u00f6y\u00fck g\u0259lirl\u0259r g\u0259tirm\u0259s\u0259 d\u0259, alma ixrac\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 davam edib. Son ill\u0259rd\u0259 ixrac\u0131n h\u0259cmind\u0259 art\u0131m diqq\u0259ti c\u0259lb edir. 2021-ci ild\u0259 66 min ton olan ixrac 2024-c\u00fc ild\u0259 100 min tona yax\u0131nla\u015f\u0131b. D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin a\u00e7\u0131qlad\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata \u0259sas\u0259n 2024-c\u00fc ilin yanvar-dekabr aylar\u0131nda Az\u0259rbaycandan 61 milyon 900 min dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 97 min 786 ton alma ixrac olunub. Bel\u0259likl\u0259, ixrac 2023-c\u00fc ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 d\u0259y\u0259r ifad\u0259sind\u0259\u00a0 4 milyon 655 min dollar v\u0259 ya 8 faiz, miqdar ifad\u0259sind\u0259 is\u0259 6 min 557 ton v\u0259 ya 7 faiz art\u0131b. 2023-c\u00fc ild\u0259\u00a0 Az\u0259rbaycandan 57 milyon 246 min dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 91 min 229 ton alma ixrac olunmu\u015fdu.<\/p>\n<p>R\u0259smi statistikaya \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycanda alma ba\u011flar\u0131 azal\u0131r. Bel\u0259 ki, 2020-ci ild\u0259 31,2 min hektarda alma ba\u011f\u0131 vard\u0131sa, 2023-c\u00fc ild\u0259 bu, 27,7 min hektara d\u00fc\u015f\u00fcb. Maraql\u0131d\u0131r ki, bu azalma alman\u0131n v\u0259t\u0259ni say\u0131lan Quba-Xa\u00e7maz iqtisadi rayonunda qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Bu rayondak\u0131 ba\u011flar\u0131n sah\u0259si 2020-ci ild\u0259ki 22,4 min hektarda 2023-c\u00fc ild\u0259 19 min hektara q\u0259d\u0259r azal\u0131b.\u00a0 \u0130stehsala g\u0259linc\u0259, 2020-ci ild\u0259 301,4 min ton t\u0259\u015fkil ed\u0259n alma istehsal\u0131 2023-c\u00fc ild\u0259 c\u00fczi art\u0131mla 301,7 min ton olub. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, alma istehsal\u0131 artmasa bel\u0259, ixrac\u0131n art\u0131m\u0131na nail olunub.<\/p>\n<p>M\u0259lumdur ki, b\u00fct\u00fcn dig\u0259r k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 kimi, Az\u0259rbaycan almas\u0131n\u0131n da \u0259sas ixrac bazar\u0131 Rusiyad\u0131r. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n 2024-c\u00fc ilin yanvar-noyabr aylar\u0131nda Az\u0259rbaycandan ixrac olunan 84 369,55 ton alman\u0131n 73 020,91 tonu Rusiyaya sat\u0131l\u0131b. Do\u011frudur, son ill\u0259rd\u0259 alma ixrac\u0131n\u0131n co\u011frafiyas\u0131nda geni\u015fl\u0259nm\u0259 var &#8211; \u00d6zb\u0259kistan, Qazax\u0131stan, K\u00f6rf\u0259z \u00f6lk\u0259l\u0259ri, Monqolustan, \u0130raq v\u0259 sair \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 ixrac art\u0131r. Lakin ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, bu art\u0131m Rusiya bazar\u0131n\u0131 \u0259v\u0259z ed\u0259c\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7atm\u0131r. Bu bax\u0131mdan, Rusiya bazar\u0131nda m\u00f6vqel\u0259ri qoruyub saxlamaq Az\u0259rbaycan istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn son d\u0259r\u0259c\u0259 vacibdir.<\/p>\n<p>Rusiyan\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259 alma istehsal\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 artmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck alma istehsal\u00e7\u0131s\u0131 olan \u00c7inl\u0259 ticar\u0259tin geni\u015fl\u0259nm\u0259si \u015eimal qon\u015fumuzun bazar\u0131nda Az\u0259rbaycan almas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck r\u0259qab\u0259tin meydana \u00e7\u0131xmas\u0131 dem\u0259kdir. Rusiya K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n 2024-c\u00fc ild\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 meyv\u0259 idxal\u0131 2023-c\u00fc ild\u0259ki 5,958 milyon tondan 2,4 faiz artaraq 6,103 milyon tona \u00e7at\u0131b. Bu zaman \u00e7\u0259yird\u0259kli meyv\u0259l\u0259rin (alma, armud) idxal\u0131 2023-c\u00fc ild\u0259ki 611,2 min tona qar\u015f\u0131 627,4 min ton t\u0259\u015fkil edib. Sabit t\u0259dar\u00fck\u00e7\u00fc ixrac\u0131 88 min tondan 93,4 min tona \u00e7atd\u0131ran Az\u0259rbaycand\u0131r. Lakin \u00c7in ixrac\u0131 \u0259n \u00e7ox art\u0131ran t\u0259dar\u00fck\u00e7\u00fcd\u00fcr &#8211; 2,5 d\u0259f\u0259y\u0259 yax\u0131n.<\/p>\n<p>Son 5 ild\u0259 Rusiya h\u00f6kum\u0259ti yerli alma istehsal\u0131n\u0131 art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi v\u0259 effektiv d\u0259st\u0259k mexanizml\u0259ri i\u015f\u0259 sal\u0131b. N\u0259tic\u0259d\u0259 son 3 ild\u0259 alma istehsal\u0131 1,3 milyon tondan 1,7 milyon tona q\u0259d\u0259r art\u0131b.\u00a0 \u00d6lk\u0259nin illik alma ehtiyac\u0131 2 milyon ton civar\u0131nda qiym\u0259tl\u0259ndirilir. 2024-c\u00fc ilin sonuna Rusiyan\u0131n alma il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259minat s\u0259viyy\u0259si 79,3 faiz t\u0259\u015fkil edib. Bu il g\u00f6st\u0259ricinin 85 faiz\u0259 y\u00fcks\u0259lm\u0259si g\u00f6zl\u0259nilir. Buna yeni sal\u0131nan alma ba\u011flar\u0131ndan istehsal\u0131n h\u0259cmind\u0259 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n art\u0131m imkan yaradacaq. Bel\u0259 ki, son 3 ild\u0259 Rusiyan\u0131n c\u0259nub v\u0259 m\u0259rk\u0259z regionlar\u0131nda y\u00fcz min hektarlarla yeni intensiv alma ba\u011flar\u0131 sal\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>Nazirliyin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, 2024-c\u00fc ild\u0259 Rusiyada alma istehsal\u0131nda illik ifad\u0259d\u0259 100 min tona yax\u0131n azalma qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bi may ay\u0131nda alma yeti\u015fdiril\u0259n c\u0259nub v\u0259 m\u0259rk\u0259zi regionlarda xarakterik olmayan g\u00fccl\u00fc \u015faxtalar\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259sidir. Bu \u015faxtalar \u00e7i\u00e7\u0259kli alma ba\u011flar\u0131na b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259r vurub. N\u0259tic\u0259d\u0259 alma istehsal\u0131 2023-c\u00fc ild\u0259ki 1,7 milyon tondan 1,6 milyon tona d\u00fc\u015f\u00fcb. Lakin azalman\u0131n el\u0259 bu ild\u0259n daha s\u00fcr\u0259tli art\u0131mla \u0259v\u0259z olunmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir, \u00e7\u00fcnki yeni ba\u011flardak\u0131 a\u011faclar bol m\u0259hsuldarl\u0131q d\u00f6vr\u00fcn\u0259 daxil olublar.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n alma istehsal v\u0259 ixracat\u00e7\u0131lar\u0131 da Rusiya bazar\u0131ndak\u0131 r\u0259qab\u0259tin, yerli istehsal\u0131n artmas\u0131n\u0131n ixraca t\u0259sirini qeyd edirl\u0259r. \u015eimal b\u00f6lg\u0259sind\u0259 ba\u011f\u00e7\u0131l\u0131q sah\u0259sind\u0259 i\u015f quran \u201cMetak\u201d \u015firk\u0259tinin sahibi Alik K\u0259rimov bildirir ki, Az\u0259rbaycandan Rusiyadan f\u0259rqli \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 alma ixrac\u0131na nail olmaq, dem\u0259k olar ki, m\u00fcmk\u00fcn deyil: \u201cM\u0259s\u0259l\u0259n, biz Dubaya mal g\u00f6nd\u0259rib, pul qazana bilmirik. \u00c7\u00fcnki yax\u0131nda \u0130ran var, sad\u0259c\u0259 d\u0259nizd\u0259n d\u0259niz\u0259 mal\u0131n\u0131 oraya sat\u0131r, problemsiz. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n b\u00f6y\u00fck alma istehsal\u00e7\u0131s\u0131 olaraq \u00c7in var. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin, \u00c7in ild\u0259 44 milyon ton alma istehsal edir, biz \u00c7inl\u0259 r\u0259qab\u0259t apara bilm\u0259rik. \u0130kinci istehsal\u00e7\u0131 Pol\u015fad\u0131r, ild\u0259 4 milyon ton ton.\u00a0 Bunlardan ba\u015fqa, bazarda AB\u015e, Argentina, Fransa var. Do\u011frudur, dad bax\u0131m\u0131ndan bizim Az\u0259rbaycan\u0131n almas\u0131n\u0131n dad\u0131na \u00e7atan yoxdur, bunu h\u0259r yerd\u0259 g\u0259zib g\u00f6r\u00fcr\u00fck, almam\u0131z\u0131n r\u0259qibi yoxdur. Amma onun xaric\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 logistikas\u0131 \u00e7ox baha ba\u015fa g\u0259lir\u201d(FED.az).<\/p>\n<p><strong>A.K\u0259rimovun dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, Rusiya bazar\u0131ndak\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq alma ba\u011flar\u0131n\u0131n sah\u0259sini art\u0131rm\u0131r, diqq\u0259ti ba\u015fqa meyv\u0259l\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259ldirl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Rusiyaya ixrac\u0131n \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fm\u0259si dig\u0259r sahibkarlar\u0131n da profili d\u0259yi\u015fm\u0259sin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k amildir. B\u00f6y\u00fck istehsal\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn buna nail olmaq el\u0259 d\u0259 \u00e7\u0259tin olmayacaq, \u00e7\u00fcnki yeni ba\u011flar m\u0259hsul ver\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6zl\u0259rini t\u0259min ed\u0259c\u0259k maliyy\u0259 resurslar\u0131na malikdirl\u0259r. Lakin bir ne\u00e7\u0259 hektar ba\u011f\u0131 olan v\u0259 \u0259sas g\u0259lirini o ba\u011fdan g\u00f6t\u00fcr\u0259n ki\u00e7ik sahibkarlar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r he\u00e7 d\u0259 asan olmayacaq. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 d\u00f6vl\u0259tin bel\u0259 sahibkarlara y\u00f6n\u0259lik x\u00fcsusi d\u0259st\u0259k mexanizml\u0259ri t\u0259tbiq etm\u0259sin\u0259 ciddi ehityac var.<\/p>\n<p><strong>Yaz\u0131n\u0131 haz\u0131rlad\u0131: D\u00fcnya SAK\u0130T<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qon\u015fu \u00f6lk\u0259d\u0259 alma istehsal\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 artmas\u0131, \u00c7inl\u0259 ticar\u0259tin geni\u015fl\u0259nm\u0259si Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck r\u0259qab\u0259tin meydana \u00e7\u0131xmas\u0131 dem\u0259kdir Az\u0259rbaycan\u0131n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 ixrac\u0131nda alman\u0131n h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yeri olub. \u00c7ox b\u00f6y\u00fck g\u0259lirl\u0259r g\u0259tirm\u0259s\u0259 d\u0259, alma ixrac\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 davam edib. Son ill\u0259rd\u0259 ixrac\u0131n h\u0259cmind\u0259 art\u0131m diqq\u0259ti c\u0259lb edir. 2021-ci ild\u0259 66 min ton olan ixrac 2024-c\u00fc ild\u0259 100 min tona yax\u0131nla\u015f\u0131b. D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin a\u00e7\u0131qlad\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata \u0259sas\u0259n 2024-c\u00fc ilin yanvar-dekabr aylar\u0131nda Az\u0259rbaycandan 61 milyon 900 min dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 97 min 786 ton alma ixrac olunub. Bel\u0259likl\u0259, ixrac 2023-c\u00fc ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 d\u0259y\u0259r ifad\u0259sind\u0259\u00a0 4 milyon 655&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":784905,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/f6d492e14433dc675120ea932dea7dac.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/f6d492e14433dc675120ea932dea7dac.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/f6d492e14433dc675120ea932dea7dac.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/f6d492e14433dc675120ea932dea7dac-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/f6d492e14433dc675120ea932dea7dac-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/f6d492e14433dc675120ea932dea7dac-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/f6d492e14433dc675120ea932dea7dac.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/f6d492e14433dc675120ea932dea7dac.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/f6d492e14433dc675120ea932dea7dac-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/f6d492e14433dc675120ea932dea7dac.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Qon\u015fu \u00f6lk\u0259d\u0259 alma istehsal\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 artmas\u0131, \u00c7inl\u0259 ticar\u0259tin geni\u015fl\u0259nm\u0259si Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck r\u0259qab\u0259tin meydana \u00e7\u0131xmas\u0131 dem\u0259kdir Az\u0259rbaycan\u0131n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 ixrac\u0131nda alman\u0131n h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yeri olub. \u00c7ox b\u00f6y\u00fck g\u0259lirl\u0259r g\u0259tirm\u0259s\u0259 d\u0259, alma ixrac\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 davam edib. Son ill\u0259rd\u0259 ixrac\u0131n h\u0259cmind\u0259 art\u0131m diqq\u0259ti c\u0259lb edir. 2021-ci ild\u0259 66 min ton olan ixrac 2024-c\u00fc ild\u0259 100 min tona&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/784904"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=784904"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/784904\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":784906,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/784904\/revisions\/784906"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/784905"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=784904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=784904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=784904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}