{"id":785327,"date":"2025-02-03T11:38:01","date_gmt":"2025-02-03T07:38:01","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=785327"},"modified":"2025-02-03T11:38:01","modified_gmt":"2025-02-03T07:38:01","slug":"bmt-nin-hesabati-dunyada-1-milyard-insanin-dolanisigi-su-bataqliq-%c9%99razil%c9%99rind%c9%99n-asilidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=785327","title":{"rendered":"BMT-nin hesabat\u0131: D\u00fcnyada 1 milyard insan\u0131n dolan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 su-bataql\u0131q \u0259razil\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>Su-bataql\u0131q \u0259razil\u0259ri suyun \u0259traf m\u00fchit\u0259, \u0259laq\u0259li bitki v\u0259 heyvanlar al\u0259min\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259n \u0259sas amilidir. Bataql\u0131q \u0259razil\u0259rin geni\u015f t\u0259rifin\u0259 h\u0259m \u015firin su, h\u0259m d\u0259 d\u0259niz v\u0259 sahil ekosisteml\u0259ri, m\u0259s\u0259l\u0259n, b\u00fct\u00fcn g\u00f6ll\u0259r v\u0259 \u00e7aylar, yeralt\u0131 su qatlar\u0131, ya\u015f \u00e7\u0259m\u0259nlikl\u0259r, torflar, oazisl\u0259r, estuarlar, deltalar, manqrovlar v\u0259 dig\u0259r sahilyan\u0131 \u0259razil\u0259r, m\u0259rcan rifl\u0259ri, habel\u0259 bal\u0131q g\u00f6lm\u0259\u00e7\u0259l\u0259ri, d\u00fcy\u00fc \u00e7\u0259ltikl\u0259ri, su anbarlar\u0131 v\u0259 \u015foranl\u0131qlar kimi insan t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259r daxildir.<\/p>\n<p><a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu fikirl\u0259r BMT-nin h\u0259r il fevral\u0131n 2-d\u0259 qeyd edil\u0259n \u00dcmumd\u00fcnya Su-Bataql\u0131q \u018frazil\u0259ri G\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 d\u0259rc etdirdiyi hesabatda yer al\u0131b.<\/p>\n<p>Hesabatda qeyd olunub ki, bu ekosisteml\u0259rin daxili d\u0259y\u0259ri, onlar\u0131n ekoloji, iqlim, sosial, iqtisadi, elmi, t\u0259hsil, m\u0259d\u0259ni, rekreasiya v\u0259 estetik t\u00f6hf\u0259l\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin davaml\u0131 inki\u015fafa v\u0259 insan h\u0259yat\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259siri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131, bu bax\u0131mdan onlar\u0131n insanlar\u0131n rifah\u0131 v\u0259 t\u0259bi\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vacib oldu\u011fu vur\u011fulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cBununla bel\u0259, onlar Yerin quru s\u0259thinin yaln\u0131z t\u0259xmin\u0259n 6 faizini, bataql\u0131q \u0259razil\u0259rd\u0259 ya\u015fayan v\u0259 ya \u00e7oxalan b\u00fct\u00fcn bitki v\u0259 heyvan n\u00f6vl\u0259rinin 40 faizini \u0259hat\u0259 edir. Su-bataql\u0131q \u0259razil\u0259rin biom\u00fcxt\u0259lifliyi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131z, qida t\u0259minat\u0131m\u0131z, turizm v\u0259 i\u015f yerl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir. Bu \u0259razil\u0259r insanlar, dig\u0259r ekosisteml\u0259r v\u0259 iqlimimiz \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir, da\u015fq\u0131nlara n\u0259zar\u0259t v\u0259 suyun t\u0259mizl\u0259nm\u0259si daxil olmaqla \u0259sas ekosistem xidm\u0259tl\u0259ri t\u0259min edir. D\u00fcnyada bir milyarddan \u00e7ox insan\u0131n dolan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 su-bataql\u0131q \u0259razil\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Bu, Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 t\u0259xmin\u0259n h\u0259r s\u0259kkiz n\u0259f\u0259rd\u0259n biri dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>Su-bataql\u0131q \u0259razil\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti v\u0259 onlar\u0131n biom\u00fcxt\u0259lifliyinin qorunmas\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumatl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 h\u0259r il fevral\u0131n 2-d\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya Su-Bataql\u0131q \u018frazil\u0259ri G\u00fcn\u00fc qeyd olunur. Bu, 1971-ci ild\u0259 su-bataql\u0131q \u0259razil\u0259ri haqq\u0131nda Ramsar Konvensiyas\u0131n\u0131n q\u0259bul edildiyi tarixdir. G\u00fcn\u00fcn m\u0259qs\u0259di b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada bataql\u0131q \u0259razil\u0259rinin qorunmas\u0131 v\u0259 davaml\u0131 istifad\u0259sinin t\u0259\u015fviq edilm\u0259sidir.<\/p>\n<p>\u00dcmumd\u00fcnya Su-Bataql\u0131q \u018frazil\u0259ri G\u00fcn\u00fc ilk d\u0259f\u0259 1997-ci ild\u0259 qeyd olunub. 2021-ci il avqustun 30-da BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131 fevral\u0131n 2-ni \u00dcmumd\u00fcnya Su-Bataql\u0131q \u018frazil\u0259ri G\u00fcn\u00fc elan ed\u0259n q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul edib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Su-bataql\u0131q \u0259razil\u0259ri suyun \u0259traf m\u00fchit\u0259, \u0259laq\u0259li bitki v\u0259 heyvanlar al\u0259min\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259n \u0259sas amilidir. Bataql\u0131q \u0259razil\u0259rin geni\u015f t\u0259rifin\u0259 h\u0259m \u015firin su, h\u0259m d\u0259 d\u0259niz v\u0259 sahil ekosisteml\u0259ri, m\u0259s\u0259l\u0259n, b\u00fct\u00fcn g\u00f6ll\u0259r v\u0259 \u00e7aylar, yeralt\u0131 su qatlar\u0131, ya\u015f \u00e7\u0259m\u0259nlikl\u0259r, torflar, oazisl\u0259r, estuarlar, deltalar, manqrovlar v\u0259 dig\u0259r sahilyan\u0131 \u0259razil\u0259r, m\u0259rcan rifl\u0259ri, habel\u0259 bal\u0131q g\u00f6lm\u0259\u00e7\u0259l\u0259ri, d\u00fcy\u00fc \u00e7\u0259ltikl\u0259ri, su anbarlar\u0131 v\u0259 \u015foranl\u0131qlar kimi insan t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259r daxildir. AZ\u018fRTAC\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu fikirl\u0259r BMT-nin h\u0259r il fevral\u0131n 2-d\u0259 qeyd edil\u0259n \u00dcmumd\u00fcnya Su-Bataql\u0131q \u018frazil\u0259ri G\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 d\u0259rc etdirdiyi hesabatda yer al\u0131b. Hesabatda qeyd olunub ki,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":785328,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17385650925144137432_1200x630.png",922,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17385650925144137432_1200x630.png",922,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17385650925144137432_1200x630.png",922,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17385650925144137432_1200x630-500x280.png",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17385650925144137432_1200x630-534x365.png",534,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17385650925144137432_1200x630-840x574.png",640,437,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17385650925144137432_1200x630.png",922,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17385650925144137432_1200x630.png",922,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17385650925144137432_1200x630-240x172.png",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17385650925144137432_1200x630-922x620.png",922,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Su-bataql\u0131q \u0259razil\u0259ri suyun \u0259traf m\u00fchit\u0259, \u0259laq\u0259li bitki v\u0259 heyvanlar al\u0259min\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259n \u0259sas amilidir. Bataql\u0131q \u0259razil\u0259rin geni\u015f t\u0259rifin\u0259 h\u0259m \u015firin su, h\u0259m d\u0259 d\u0259niz v\u0259 sahil ekosisteml\u0259ri, m\u0259s\u0259l\u0259n, b\u00fct\u00fcn g\u00f6ll\u0259r v\u0259 \u00e7aylar, yeralt\u0131 su qatlar\u0131, ya\u015f \u00e7\u0259m\u0259nlikl\u0259r, torflar, oazisl\u0259r, estuarlar, deltalar, manqrovlar v\u0259 dig\u0259r sahilyan\u0131 \u0259razil\u0259r, m\u0259rcan rifl\u0259ri, habel\u0259 bal\u0131q g\u00f6lm\u0259\u00e7\u0259l\u0259ri, d\u00fcy\u00fc \u00e7\u0259ltikl\u0259ri, su anbarlar\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/785327"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=785327"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/785327\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":785329,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/785327\/revisions\/785329"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/785328"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=785327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=785327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=785327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}