{"id":785518,"date":"2025-02-04T13:47:12","date_gmt":"2025-02-04T09:47:12","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=785518"},"modified":"2025-02-04T13:47:12","modified_gmt":"2025-02-04T09:47:12","slug":"fransanin-atom-sinaqlari-must%c9%99ml%c9%99k%c9%99l%c9%99rind%c9%99-milyonlarla-insani-oldurub-t%c9%99zminatdan-boyun-qacirib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=785518","title":{"rendered":"Fransan\u0131n atom s\u0131naqlar\u0131 &#8211; M\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259rind\u0259 milyonlarla insan\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcb, t\u0259zminatdan boyun qa\u00e7\u0131r\u0131b"},"content":{"rendered":"<p><strong>II d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra bir \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin n\u00fcv\u0259 silah\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259si r\u0259smi Parisi narahat etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. Fransan\u0131n o zamank\u0131 siyasi-h\u0259rbi lideri, general \u015earl de Qoll 1958-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r parlamentd\u0259n gizli saxlad\u0131\u011f\u0131 Atom Enerjisi Komissiyas\u0131n\u0131 yarad\u0131b. Hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldikd\u0259n sonra o, Fransan\u0131n n\u00fcv\u0259 ist\u0259kl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini \u0259sas prioritet hesab edib.<\/strong><\/p>\n<p>15 il \u0259rzind\u0259 komissiya ilk atom bombas\u0131n\u0131 yarad\u0131b. Silah\u0131n \u201catas\u0131\u201d Mari K\u00fcri il\u0259 birlikd\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n v\u0259 n\u00fcv\u0259 silah\u0131 haz\u0131rlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn AB\u015e-nin Manhetten layih\u0259sind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n Bertran Qold\u015fmidt olub. Lakin silah\u0131 m\u00fctl\u0259q t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0131naqdan ke\u00e7irm\u0259k laz\u0131m olub. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 Fransan\u0131n i\u015f\u011fal alt\u0131nda saxlad\u0131\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259razisi s\u0131naq meydan\u0131 se\u00e7ilib.<\/p>\n<p><strong>Polineziyadak\u0131 s\u0131naqlarda 110 min insan x\u0259sar\u0259t al\u0131b<\/strong><\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/3bf603a31bff3808d74cf6eb9235b84e.jpg\" alt=\"french_nuclear_test_1280x720.jpg (437 KB)\" width=\"744\" height=\"419\" \/><\/strong><\/p>\n<p>Fransa ill\u0259rdir ki, Sakit okean adalar\u0131nda apar\u0131lan n\u00fcv\u0259 s\u0131naqlar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 radiasiyaya m\u0259ruz qalan insanlar\u0131n say\u0131n\u0131 azalatmq \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cm\u00fcbariz\u0259\u201d apar\u0131r. Paris 30 il \u0259rzind\u0259 n\u00fcv\u0259 silahlar\u0131n\u0131 Sakit okeandak\u0131 adalarda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Mururoa atollunda s\u0131naqdan ke\u00e7irib.<\/p>\n<p>Fransan\u0131n \u201cDisclose\u201d sayt\u0131, AB\u015e-nin Prinston universiteti v\u0259 Britaniyan\u0131n \u201cInterprt\u201d firmas\u0131n\u0131n ekspertl\u0259rinin x\u00fcsusi ara\u015fd\u0131rmas\u0131nda g\u00f6st\u0259rilib ki, Mururoa atollu \u00fcz\u0259rind\u0259 1966, 1971 v\u0259 1974-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 ba\u015f tutan n\u00fcv\u0259 partlay\u0131\u015f\u0131 minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda iflic edib.<\/p>\n<p>M\u0259hz radioaktiv buludlar\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259ti v\u0259 da\u011f\u0131nt\u0131lar Frans\u0131z Polineziyas\u0131n\u0131n, dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn \u0259halisinin bu s\u0131naqlardan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kdiyini ortaya qoyub.<\/p>\n<p>H\u0259min s\u0131naq zaman\u0131 n\u00fcv\u0259 g\u00f6b\u0259l\u0259yi buludu hesablanm\u0131\u015f doqquz kilometr\u0259 deyil, c\u0259mi 5200 metr h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u0259 qalx\u0131b, bulud aliml\u0259rin v\u0259 h\u0259rb\u00e7il\u0259rin \u00fcmid etdiyi kimi, \u015fimala deyil, q\u0259rb\u0259, minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Taitiy\u0259 do\u011fru h\u0259r\u0259k\u0259t edib. Halbuki, h\u0259min \u0259razid\u0259ki insanlar he\u00e7 bir \u015f\u0259kild\u0259 radioaktiv da\u011f\u0131nt\u0131lardan qorunmay\u0131b.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/301df4278ff1874c8a7acad8b5f8ca3e.jpg\" alt=\"frann333.jpg (362 KB)\" width=\"744\" height=\"492\" \/><\/p>\n<p>1974-c\u00fc ild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u201cKentavr\u201d kod adl\u0131 atom s\u0131na\u011f\u0131ndan sonra Taiti v\u0259 Livard adalar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn 110 min sakini bir millizievert v\u0259 ya daha \u00e7ox radiasiya dozas\u0131 q\u0259bul edib. Bundan ba\u015fqa, 1966-1974-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Polineziyada n\u00fcv\u0259 s\u0131naqlar\u0131nda i\u015ftirak ed\u0259n \u0259sg\u0259r v\u0259 zabitl\u0259rin \u00fc\u00e7d\u0259 biri &#8211; 6 min n\u0259f\u0259rd\u0259n 2 mini o vaxtdan b\u0259ri x\u0259r\u00e7\u0259ngin \u0259n az\u0131 bir formas\u0131na yoluxub.<\/p>\n<p>2010-cu ild\u0259 Fransada t\u0259zminat \u00f6d\u0259nilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 yarad\u0131lan komissiya indiy\u0259d\u0259k c\u0259mi 454 n\u0259f\u0259r\u0259 pul ay\u0131r\u0131b. Onlardan yaln\u0131z 63 n\u0259f\u0259ri yerli sakin, polineziyal\u0131lard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Milyonlarla insan\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u0259n s\u0131naqlar<\/strong><\/p>\n<p>\u018flc\u0259zairin c\u0259nubunda apar\u0131lan n\u00fcv\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259ri Fransan\u0131n 132 illik i\u015f\u011fal\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi \u0259n a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n biridir. S\u0131naqlar insanlar\u0131, heyvanlar\u0131 v\u0259 bitkil\u0259ri m\u0259hv edib v\u0259 \u018flc\u0259zair Saharas\u0131n\u0131n y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 kvadrat kilometr \u0259razisini v\u0259 ba\u015fqa yerl\u0259ri \u00e7irkl\u0259ndirib. Radioaktiv tullant\u0131lar t\u0259kc\u0259 s\u0259hrada deyil, Afrika v\u0259 Aral\u0131q d\u0259nizind\u0259 d\u0259 yay\u0131l\u0131b. S\u0131naqlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rini t\u0259dqiq ed\u0259n ekspertl\u0259r n\u00fcv\u0259 partlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n 42 mind\u0259n \u00e7ox \u0259lc\u0259zairliy\u0259 t\u0259sir etdiyini t\u0259xmin edibl\u0259r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/0d1d73ca1022663f44980ba2a608216b.jpg\" alt=\"fran222.jpg (111 KB)\" width=\"744\" height=\"465\" \/><\/p>\n<p>\u201cLe Journal de l&#8217;Afrique\u201d n\u00fcv\u0259 s\u0131naqlar\u0131n\u0131n t\u0259kc\u0259 \u018flc\u0259zair deyil, h\u0259m d\u0259 Mali \u0259halisini ciddi \u015f\u0259kild\u0259 \u015f\u00fcaland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edib. N\u0259\u015fr bildirib ki, r\u0259smi statistikaya g\u00f6r\u0259, 2 milyondan \u00e7ox insan sezium v\u0259 uran\u0131n \u00e7irkl\u0259nm\u0259sind\u0259n d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar x\u0259r\u00e7\u0259ng v\u0259 genetik poz\u011funluqlar, vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l do\u011fu\u015flar v\u0259 d\u00f6l\u00fcn anomaliyalar\u0131 hallar\u0131n\u0131n k\u0259skin artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edibl\u0259r. 1999-cu ilin sonunda, \u018flc\u0259zair h\u00f6kum\u0259tinin t\u0259l\u0259bi il\u0259 Atom Enerjisi \u00fczr\u0259 Beyn\u0259lxalq Agentliyi 1960-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Fransan\u0131n istifad\u0259 etdiyi \u0259razil\u0259r\u0259 be\u015f radioloji qiym\u0259tl\u0259ndirici g\u00f6nd\u0259rib. Reqanada g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n b\u00fct\u00fcn n\u00fcmun\u0259l\u0259r \u00e7irkl\u0259nmi\u015f olub. \u00c7irkl\u0259nm\u0259nin \u00e7ox hiss\u0259si qara, \u015f\u00fc\u015f\u0259li, m\u0259sam\u0259li materialda olub: partlay\u0131\u015f zaman\u0131 qum \u0259riyib, sonra b\u0259rkiyib.<\/p>\n<p>Paris bildirib ki, Sahara s\u0259hras\u0131 uzaq v\u0259 bo\u015f \u0259razi oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn se\u00e7ilib. \u018fslind\u0259 s\u0131naqlar\u0131n ke\u00e7irildiyi \u0259razid\u0259 radiasiyadan \u00f6l\u0259n yerli v\u0259 k\u00f6\u00e7\u0259ri xalqlar ya\u015fay\u0131b.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/1829ecafd90e77812bab50652be57fdd.jpg\" alt=\"fran11.jpg (97 KB)\" width=\"744\" height=\"469\" \/><\/p>\n<p>Frans\u0131zlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irdiyi partlay\u0131\u015flar he\u00e7 bir halda t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 t\u0259miz olmay\u0131b. \u00c7\u00fcnki arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259ri Fransa t\u0259r\u0259find\u0259n yerli \u0259halinin v\u0259 \u0259lc\u0259zairli i\u015f\u00e7il\u0259rin qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r t\u0259dbir g\u00f6r\u00fclm\u0259diyini s\u0259rgil\u0259yib. \u0130lk s\u0131naq g\u00fcn\u00fc yerli sakinl\u0259r\u0259 evl\u0259rini t\u0259rk etm\u0259l\u0259ri v\u0259 yor\u011fan-d\u00f6\u015f\u0259kl\u0259 \u00f6rt\u00fclm\u0259l\u0259ri \u0259mri verilib, orada olan m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u0259 v\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 is\u0259 yaln\u0131z x\u00fcsusi qara eyn\u0259k verilib.<\/p>\n<p>Dig\u0259r fakt. 1961-ci ild\u0259 \u201cSahara H\u0259rbi T\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r M\u0259rk\u0259zi\u201d n\u00fcv\u0259 silah\u0131n\u0131n insanlara t\u0259sirini \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0131naq ke\u00e7irib. \u00c7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u00e7\u0131lar partlay\u0131\u015fdan 45 d\u0259qiq\u0259 sonra onun episentrin\u0259 bir ne\u00e7\u0259 y\u00fcz metr yax\u0131n m\u0259saf\u0259y\u0259 yax\u0131nla\u015fmaq v\u0259 t\u0259xmin\u0259n bir saat orada qalmaq \u0259mri al\u0131blar. Onlar yaln\u0131z standart s\u0259hra \u00e7\u00f6l formalar\u0131 geyinibl\u0259r. Bundan ba\u015fqa 150 \u0259lc\u0259zairli m\u0259hbusun t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rd\u0259 istifad\u0259 edilm\u0259si fakt\u0131 da m\u00f6vcuddur. Atom partlay\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 insan davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131 s\u0131naq meydan\u00e7as\u0131n\u0131n yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda dir\u0259kl\u0259r\u0259 ba\u011flay\u0131blar.<\/p>\n<p><strong>T\u0259zminatdan boyun qa\u00e7\u0131rmaq<\/strong><\/p>\n<p>2010-cu ild\u0259 Parisd\u0259 Fransa parlamenti \u201cn\u00fcv\u0259 s\u0131naqlar\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 v\u0259 onlara t\u0259zminat \u00f6d\u0259nilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d qanun q\u0259bul edib. Qanuna \u0259sas\u0259n, x\u0259st\u0259liyin t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rin n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n qaynaqland\u0131\u011f\u0131na dair \u0259n az\u0131 1% ehtimal varsa, \u00f6d\u0259ni\u015f t\u0259l\u0259b oluna bil\u0259r. Bununla bel\u0259, Fransan\u0131n n\u00fcv\u0259 s\u0131naqlar\u0131ndan b\u0259hs ed\u0259n \u201cToxique\u201d kitab\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifl\u0259ri T. Statius v\u0259 S. Fillipp s\u0131naqlar\u0131n qurbanlar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si mexanizminin \u015f\u0259ffaf olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rd\u0259 m\u0259n\u0259vi z\u0259r\u0259rin n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edibl\u0259r. \u00dcst\u0259lik, qanun q\u0259bul edil\u0259nd\u0259n b\u0259ri iddia qald\u0131ran \u0259lli \u0259lc\u0259zairlid\u0259n yaln\u0131z biri (obyektl\u0259rd\u0259n birind\u0259 olan \u0259sg\u0259r) t\u0259zminat ala bilib.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/0eebffc731b1247ada0751870de80461.jpg\" alt=\"fran.jpg (470 KB)\" width=\"744\" height=\"507\" \/><\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131n\u0131n 29-cu sessiyas\u0131 (COP29) \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Fransan\u0131n n\u00fcv\u0259 s\u0131naqlar\u0131n\u0131n m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259zminat \u00f6d\u0259m\u0259si t\u0259l\u0259bi il\u0259 aksiya ke\u00e7irilib. Afrikan\u0131n 10 \u00f6lk\u0259sinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri bildiribl\u0259r ki, Fransan\u0131n Afrikadak\u0131 n\u00fcv\u0259 s\u0131naqlar\u0131n\u0131n, i\u015f\u011fal etdiyi \u0259razil\u0259rd\u0259 h\u0259rbi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>Frans\u0131z h\u0259rb\u00e7il\u0259ri 1966-c\u0131 ild\u0259 \u0259razil\u0259ri t\u0259rk etdikd\u0259n sonra n\u00fcv\u0259 tullant\u0131lar\u0131 v\u0259 avadanl\u0131qlar\u0131n\u0131 qumda basd\u0131r\u0131blar. Haz\u0131rda basd\u0131r\u0131lan yerl\u0259r nam\u0259lum olaraq qal\u0131r. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 z\u0259h\u0259rli tullant\u0131lar v\u0259 zibill\u0259r \u0259traf m\u00fchit\u0259 v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011fa ciddi ziyan vurmaqda davam edir.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Fransa 1960-1996-c\u0131 ill\u0259r aras\u0131nda 210 n\u00fcv\u0259 s\u0131na\u011f\u0131 ke\u00e7irib. Bunlardan 17-si \u018flc\u0259zairin Sahara s\u0259hras\u0131nda (o d\u00f6vrd\u0259 Fransan\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259si idi), 46-s\u0131 atmosferd\u0259, 147-si is\u0259 Frans\u0131z Polineziyas\u0131ndak\u0131 Fanqataufa v\u0259 Mururoa atolllar\u0131nda ba\u015f tutub.<\/p>\n<p><strong>\u0130lkin N\u0259c\u0259f, x\u00fcsusi olaraq Musavat.com \u00fc\u00e7\u00fcn<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>II d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra bir \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin n\u00fcv\u0259 silah\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259si r\u0259smi Parisi narahat etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. Fransan\u0131n o zamank\u0131 siyasi-h\u0259rbi lideri, general \u015earl de Qoll 1958-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r parlamentd\u0259n gizli saxlad\u0131\u011f\u0131 Atom Enerjisi Komissiyas\u0131n\u0131 yarad\u0131b. Hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldikd\u0259n sonra o, Fransan\u0131n n\u00fcv\u0259 ist\u0259kl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini \u0259sas prioritet hesab edib. 15 il \u0259rzind\u0259 komissiya ilk atom bombas\u0131n\u0131 yarad\u0131b. Silah\u0131n \u201catas\u0131\u201d Mari K\u00fcri il\u0259 birlikd\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n v\u0259 n\u00fcv\u0259 silah\u0131 haz\u0131rlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn AB\u015e-nin Manhetten layih\u0259sind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n Bertran Qold\u015fmidt olub. Lakin silah\u0131 m\u00fctl\u0259q t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0131naqdan ke\u00e7irm\u0259k laz\u0131m olub. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 Fransan\u0131n i\u015f\u011fal alt\u0131nda&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":785519,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/18c7a2d8334e21a2d279b84f4a1d2911.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/18c7a2d8334e21a2d279b84f4a1d2911.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/18c7a2d8334e21a2d279b84f4a1d2911.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/18c7a2d8334e21a2d279b84f4a1d2911-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/18c7a2d8334e21a2d279b84f4a1d2911-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/18c7a2d8334e21a2d279b84f4a1d2911-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/18c7a2d8334e21a2d279b84f4a1d2911.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/18c7a2d8334e21a2d279b84f4a1d2911.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/18c7a2d8334e21a2d279b84f4a1d2911-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/18c7a2d8334e21a2d279b84f4a1d2911.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"II d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra bir \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin n\u00fcv\u0259 silah\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259si r\u0259smi Parisi narahat etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. Fransan\u0131n o zamank\u0131 siyasi-h\u0259rbi lideri, general \u015earl de Qoll 1958-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r parlamentd\u0259n gizli saxlad\u0131\u011f\u0131 Atom Enerjisi Komissiyas\u0131n\u0131 yarad\u0131b. Hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldikd\u0259n sonra o, Fransan\u0131n n\u00fcv\u0259 ist\u0259kl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini \u0259sas prioritet hesab edib. 15 il \u0259rzind\u0259 komissiya ilk atom bombas\u0131n\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/785518"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=785518"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/785518\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":785521,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/785518\/revisions\/785521"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/785519"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=785518"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=785518"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=785518"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}