{"id":785596,"date":"2025-02-04T17:08:39","date_gmt":"2025-02-04T13:08:39","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=785596"},"modified":"2025-02-04T17:08:39","modified_gmt":"2025-02-04T13:08:39","slug":"mammoloq-radioloq-sud-v%c9%99zi-x%c9%99rc%c9%99ngi-il%c9%99-mubariz%c9%99nin-%c9%99sas-yolu-erk%c9%99n-diaqnostikadir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=785596","title":{"rendered":"\u00ae Mammoloq-radioloq: S\u00fcd v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ngi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259nin \u0259sas yolu erk\u0259n diaqnostikad\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>H\u0259r il fevral\u0131n 4-\u00fc Beyn\u0259lxalq X\u0259r\u00e7\u0259ng \u018fleyhin\u0259 \u0130ttifaq t\u0259r\u0259find\u0259n \u00dcmumd\u00fcnya X\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. Bu g\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca m\u0259qs\u0259di diqq\u0259ti bu qlobal problem\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k, el\u0259c\u0259 d\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyinin t\u0259hl\u00fck\u0259lilik d\u0259r\u0259c\u0259si v\u0259 onun yeni m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131n\u0131 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqd\u0131r. Respublikam\u0131zda s\u00fcd v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ngi il\u0259 \u0259n \u00e7ox m\u00fcbariz\u0259 aparan m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rd\u0259n biri, Avropa Radioloqlar Assosiasiyas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc, tan\u0131nm\u0131\u015f mammoloq-radioloq G\u00fcnel Q\u0259mb\u0259rova s\u00fcd v\u0259zi x\u0259st\u0259likl\u0259ri, onlar\u0131n yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259ri v\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6r\u00fcl\u0259n t\u0259dbirl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 suallar\u0131 cavabland\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>Mammoloq-radioloq G\u00fcnel Q\u0259mb\u0259rova 17 il Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin (ATU) \u015e\u00fca diaqnostikas\u0131 v\u0259 \u015f\u00fca terapiyas\u0131 kafedras\u0131n\u0131n assistenti v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. AB\u015e Onkoloji C\u0259miyy\u0259tinin, Avropa Radioloqlar Assosiasiyas\u0131 (ERC), Az\u0259rbaycan Radioloji C\u0259miyy\u0259ti, T\u00fcrk Tibbi Onkoloji D\u0259rn\u0259yi, Qazax\u0131stan Mammoloji D\u0259rn\u0259yi, G\u00fcrc\u00fcstan Mammologiya D\u0259rn\u0259yinin \u00fczv\u00fcd\u00fcr. Rusiyada ke\u00e7iril\u0259n \u201cA\u201ddan \u201cYa\u201dya Mammologiya\u201d kursunun b\u00fct\u00fcn t\u0259liml\u0259rin\u0259 qat\u0131lan v\u0259 8 sertifikat alan yegan\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 h\u0259kimdir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda ilk Regional S\u00fcd V\u0259zi Diaqnostik M\u0259rk\u0259zin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik edir. M\u0259lh\u0259m Beyn\u0259lxalq Hospital\u0131nda mammoloq-radioloq olaraq \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. S\u00fcd v\u0259zinin qeyri-\u015fi\u015f m\u0259n\u015f\u0259li v\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng\u00f6n\u00fc x\u0259st\u0259likl\u0259rinin radioloji metodlarla erk\u0259n diaqnostikas\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur. 52 elmi m\u0259qal\u0259nin m\u00fc\u0259llifidir.<\/p>\n<p><strong>-Haz\u0131rda s\u00fcd v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ngi \u0259n \u00e7ox yay\u0131lan onkoloji x\u0259st\u0259likdir. Art\u0131q ill\u0259rdir x\u0259st\u0259l\u0259ri maarifl\u0259ndir\u0259n, erk\u0259n m\u00fcayin\u0259y\u0259 s\u0259sl\u0259y\u0259n h\u0259kiml\u0259rd\u0259n biri kimi bu g\u00fcn h\u0259m d\u0259 sizin g\u00fcn\u00fcn\u00fczd\u00fcr&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>-Fevral ay\u0131n\u0131n 4-\u00fc \u00dcmumd\u00fcnya X\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. B\u0259li, qeyd etdiyiniz kimi bu g\u00fcn x\u0259st\u0259liyin profilaktikas\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu g\u00fcnl\u0259r m\u0259hz x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 ictimaiyy\u0259tin diqq\u0259tini \u00e7\u0259km\u0259k, erk\u0259n diaqnostikan\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini bir daha vur\u011fulamaq \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca \u00f6n\u0259mlidir.<\/p>\n<p>Onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259r \u00fcr\u0259k, qan-damar sistemi x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259n sonra ikinci yerd\u0259dir. \u00c7ox vaxt q\u0259bulumuza g\u0259l\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259rin he\u00e7 x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259n x\u0259b\u0259rl\u0259ri olmur. Bu g\u00fcnl\u0259rin t\u0259yin olunmas\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 bir daha diqq\u0259t \u00e7\u0259km\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr. Dey\u0259k ki, s\u00fcd v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ngi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 ay\u0131 oktyabr ay\u0131d\u0131r. Amma fevral\u0131n 4-\u00fc d\u0259 bizim g\u00fcnd\u00fcr. D\u00fcnyada onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259r aras\u0131nda s\u00fcd v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ngi yay\u0131lma tezliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci yerd\u0259dir. \u00d6l\u00fcm t\u0259hl\u00fck\u0259si riski y\u00fcks\u0259k olan is\u0259 u\u015faql\u0131q boynu x\u0259r\u00e7\u0259ngidir. Bu g\u00fcn d\u00fcnyada h\u0259r 8 qad\u0131ndan biri s\u00fcd v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ngind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. Avropa Radioloqlar C\u0259miyy\u0259tinin son a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda qeyd olunur ki, 2030-cu ild\u0259 bu statistika daha d\u0259h\u015f\u0259tli olacaq: h\u0259r 4 qad\u0131ndan 1-i x\u0259st\u0259liyin qurban\u0131na \u00e7evril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/azertag.az\/store\/manual\/2025_02_04_67a200a383152.JPG\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"333\" \/><\/p>\n<p><strong>-H\u0259kim, ad\u0259t\u0259n, i\u015f g\u00fcn\u00fcn\u00fcz nec\u0259 ba\u015flay\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>-G\u0259rgin. Q\u0259bula g\u0259l\u0259n h\u0259r k\u0259s g\u0259rgindir. \u00c7\u00fcnki bura g\u0259l\u0259nl\u0259r x\u0259r\u00e7\u0259ng qorxusu il\u0259 g\u0259lirl\u0259r. Ail\u0259sind\u0259, yax\u0131n qohumunda, qon\u015fusunda x\u0259r\u00e7\u0259ng olanlar var. H\u0259tta x\u0259st\u0259lik a\u015fkarlanmasa bel\u0259 bura g\u0259lib bizim otaqdan \u00e7\u0131xana q\u0259d\u0259r t\u0259la\u015f i\u00e7ind\u0259dirl\u0259r ki, g\u00f6r\u0259s\u0259n, h\u0259kim n\u0259 dey\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Amma sevindirici hald\u0131r ki, bu g\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131m M\u0259lh\u0259m Beyn\u0259lxalq Hospitalda art\u0131q noyabr ay\u0131ndan etibar\u0259n Tomosintezli 3-\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc r\u0259q\u0259msal mammoqrafiya qur\u011fusu istifad\u0259y\u0259 verilib. Erk\u0259n d\u00f6\u015f x\u0259r\u00e7\u0259ngini a\u015fkar etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bu, vacib prosedurdur. Tomosintezli 3 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc r\u0259q\u0259msal mammoqrafiya qur\u011fusu d\u00f6\u015f x\u0259r\u00e7\u0259nginin erk\u0259n a\u015fkarlanmas\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynayaraq, a\u015fa\u011f\u0131 radiasiya dozas\u0131 il\u0259 \u00fc\u00e7\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc tomoqrafiyan\u0131 t\u0259min edir.<\/p>\n<p>Tomosintezli 3 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc r\u0259q\u0259msal mammoqrafiya qur\u011fusu il\u0259 t\u0259rtib edilmi\u015f tomoqrafiya t\u0259svirl\u0259ri diaqnozun d\u0259qiqliyini art\u0131r\u0131r. Nazik laylar formas\u0131nda g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n d\u00f6\u015f q\u0259f\u0259sinin r\u0259q\u0259msal t\u0259svirl\u0259r seriyas\u0131 sonrak\u0131 m\u00fcayin\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6\u015f q\u0259f\u0259sinin 3 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc t\u0259svirini yarad\u0131r. Bu, \u015f\u00fcbh\u0259li sah\u0259l\u0259rin effektiv skan edilm\u0259sin\u0259 imkan verir.<\/p>\n<p>Bu qur\u011fu minimal doza il\u0259 iki v\u0259 \u00fc\u00e7\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc d\u0259qiq t\u0259svirl\u0259r yaradan mammoqrafiya qur\u011fusudur. Qeyd edil\u0259n qur\u011fu \u00f6z\u00fcn\u00fcn iki\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc v\u0259 \u00e7ox k\u0259sikli \u00fc\u00e7\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc tomosintez tomoqrafiya imkan\u0131 il\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ngin erk\u0259n diaqnozunun qoyulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. Tomosintez k\u0259sikl\u0259ri diaqnozun d\u0259qiqliyini art\u0131r\u0131r. D\u00f6\u015f\u00fcn k\u0259sikli r\u0259q\u0259msal t\u0259svirl\u0259ri al\u0131n\u0131r ki, bu da sonrada d\u00f6\u015f\u00fcn \u00fc\u00e7\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc t\u0259svirl\u0259rini yarad\u0131r. \u018fn\u0259n\u0259vi mammoqrafiya avadanl\u0131\u011f\u0131 bir t\u0259svird\u0259 toxuma probleml\u0259rini \u0259ks etdirir, lakin bu qur\u011fu d\u00f6\u015f k\u0259sikl\u0259rin\u0259 r\u0259q\u0259msal qaydada n\u0259z\u0259r salmaq imkan\u0131 yarad\u0131r. Qeyd edil\u0259n x\u00fcsusiyy\u0259t problemli region v\u0259 d\u00f6\u015f x\u0259r\u00e7\u0259ngi regionlar\u0131n\u0131n tam olaraq t\u0259svir olunmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir.<\/p>\n<p><strong>-H\u0259kim, xan\u0131mlar\u0131n h\u0259kim\u0259 gec m\u00fcraci\u0259t etm\u0259sinin s\u0259b\u0259bi n\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>-X\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 bel\u0259 bir fikir var ki, m\u0259n h\u0259kim\u0259 ged\u0259c\u0259y\u0259m v\u0259 m\u0259nd\u0259 x\u0259st\u0259lik a\u015fkarlanacaq. Biz x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259n niy\u0259 daha \u0259vv\u0259l h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259dikl\u0259rini soru\u015fduqda cavab eyni olur: qorxdum.<\/p>\n<p>Sanki qorxaraq h\u0259kim\u0259 gec m\u00fcraci\u0259t etdikd\u0259 x\u0259st\u0259lik \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 sa\u011falacaq.<\/p>\n<p>\u0130nsan \u015f\u00fcuralt\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr ki, gecikir. Amma \u00f6z\u00fc-\u00f6z\u00fcn\u00fc aldad\u0131r ki, he\u00e7 n\u0259 olmaz, gedib pis bir \u015fey e\u015fidinc\u0259, bilm\u0259yim \u00f6l\u00fcm. \u00d6l\u00fcm h\u00f6km\u00fcd\u00fcr bizim qaba\u011f\u0131m\u0131z\u0131 k\u0259s\u0259n. Bilirsiniz, haradan g\u0259lir bu qorxunun k\u00f6k\u00fc?! Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rin real statistikas\u0131 gizl\u0259dilirdi. \u018fsas\u0259n d\u0259 v\u0259r\u0259m v\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyind\u0259n \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n statistikas\u0131 a\u00e7\u0131qlanm\u0131rd\u0131 v\u0259 ya azald\u0131l\u0131rd\u0131. He\u00e7 bir \u00f6lk\u0259 ist\u0259mirdi ki, x\u0259st\u0259likl\u0259rin say\u0131n\u0131 \u00e7ox g\u00f6st\u0259rsin. Bu h\u0259min \u00f6lk\u0259d\u0259 iqtisadi rifah\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131, tibbi xidm\u0259tin keyfiyy\u0259tinin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 dem\u0259k idi. Amma art\u0131q h\u0259min d\u00f6vr gerid\u0259 qald\u0131. Bu g\u00fcn postsovet \u00f6lk\u0259l\u0259ri m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 edibl\u0259r v\u0259 bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin bu g\u00fcn m\u00fcasir avadanl\u0131qlara do\u011fru qa\u00e7mas\u0131 ancaq x\u0259st\u0259l\u0259rin lehin\u0259dir. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycandak\u0131 \u00f6z\u0259l klinikalar\u0131n, sahibkarlar\u0131n \u0259n m\u00fcasir innovativ tibbi texnikalar\u0131 \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilm\u0259k g\u00fcc\u00fcnd\u0259 olmaqlar\u0131 daha \u00e7ox insana sa\u011flam h\u0259yat, uzun \u00f6m\u00fcr b\u0259x\u015f etm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6y\u00fck u\u011furdur. Bu bax\u0131mdan \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131m\u0131z odur ki, x\u0259st\u0259l\u0259rimiz h\u0259kiml\u0259rin\u0259 g\u00fcv\u0259nsinl\u0259r, m\u00fcayin\u0259l\u0259rin\u0259 gecikm\u0259sinl\u0259r. Bu g\u00fcn \u201cS\u0259nd\u0259 he\u00e7 n\u0259 yoxdur\u201d, \u201cS\u0259n sa\u011falacaqsan\u201d, \u201cX\u0259st\u0259lik a\u015fkarlansa da, erk\u0259n m\u00fcraci\u0259t ets\u0259n, sa\u011falacaqsan\u201d, &#8211; bu s\u00f6zl\u0259ri dey\u0259 bil\u0259n, \u00fcr\u0259kli v\u0259 elm\u0259 g\u00fcv\u0259n\u0259n pe\u015f\u0259kar v\u0259 pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131 q\u0259d\u0259r d\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259tli h\u0259kiml\u0259rimiz var. A\u011f he\u00e7 vaxt qara g\u00f6t\u00fcrm\u0259z! Biz a\u011fxalatl\u0131 h\u0259kiml\u0259r d\u0259 son vaxtlar c\u0259miyy\u0259td\u0259 h\u0259kiml\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 ba\u015flayan qara piardan \u00fcz\u00fca\u011f \u00e7\u0131xaca\u011f\u0131q. Bir daha vur\u011fulamaq ist\u0259yir\u0259m ki, x\u0259st\u0259 h\u0259kimin\u0259 g\u00fcv\u0259nm\u0259lidir.<\/p>\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, b\u0259z\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259r g\u0259lir v\u0259 biz onlarda x\u0259st\u0259lik a\u015fkarlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman h\u0259kimin dedikl\u0259rini aqressiv qar\u015f\u0131lay\u0131rlar. Sanki bu x\u0259st\u0259liyi biz onlar\u0131n b\u0259d\u0259nin\u0259 yerl\u0259\u015fdirmi\u015fik v\u0259 diaqnoz t\u0259sdiql\u0259ndiyi \u00fc\u00e7\u00fcn sevinirik. \u018fslind\u0259 is\u0259 h\u0259min an onunla birlikd\u0259 \u00f6l\u00fcb-dirilirik.<\/p>\n<p><strong>-G\u00fcn \u0259rzind\u0259 q\u0259bul etdiyiniz x\u0259st\u0259l\u0259rin ne\u00e7\u0259sind\u0259 diaqnoz t\u0259sdiql\u0259nir?<\/strong><\/p>\n<p>-G\u00fcn \u0259rzind\u0259 t\u0259xmin\u0259n 20-25 n\u0259f\u0259r q\u0259bul edirik. B\u0259z\u0259n ax\u015fam saatlar\u0131na q\u0259d\u0259r davam edir m\u00fcayin\u0259l\u0259r. Q\u0259bula g\u0259l\u0259n 20 x\u0259st\u0259nin 11-12 n\u0259f\u0259rin\u0259 s\u00fcd v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ngi diaqnozu qoyulur. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, haz\u0131rda bu x\u0259st\u0259likd\u0259 g\u0259ncl\u0259\u015fm\u0259 ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>M\u0259n bu yax\u0131nlarda Goranboyda x\u0259st\u0259 q\u0259bulunda idim. 16 ya\u015f\u0131nda q\u0131z\u0131n s\u00fcd v\u0259zind\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ngin g\u00f6r\u00fcnm\u0259si, 14 ya\u015f\u0131nda q\u0131z\u0131n qoltuqalt\u0131nda patoloji limfa d\u00fcy\u00fcn\u00fcn olmas\u0131 bir h\u0259kim bir qad\u0131n, ana olaraq m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259h\u015f\u0259tli faktd\u0131r v\u0259 bunu q\u0259bullanmaq \u00e7ox a\u011f\u0131rd\u0131r. U\u015fa\u011f\u0131n anas\u0131na bunu nec\u0259 dey\u0259k? Haradan ba\u015flayaq? Psixoloji nec\u0259 y\u00f6n\u0259ld\u0259k? Bizd\u0259 onko-psixoloji d\u0259st\u0259yin az olmas\u0131 b\u00fct\u00fcn y\u00fck\u00fc \u00fcst\u00fcm\u00fcz\u0259 sal\u0131r. M\u0259cburuq h\u0259m diaqnoz qoyaq, h\u0259m m\u00fcalic\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259ld\u0259k, h\u0259m d\u0259 d\u0259st\u0259k olaq ki, art\u0131q x\u0259st\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015fs\u00fcn ki, geri d\u00f6n\u00fc\u015f yoxdur, ancaq ir\u0259li getm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, x\u0259st\u0259liy\u0259 qalib g\u0259l\u0259 bil\u0259s\u0259n. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, s\u00fcd v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ngi \u00f6l\u00fcm h\u00f6km\u00fc deyil. Erk\u0259n diaqnostika 99-100 faiz hallarda sa\u011falma dem\u0259kdir. Amerikada Onkoloji C\u0259miyy\u0259tin konfrans\u0131nda olanda olduqca g\u00f6z\u0259l bir fikir s\u0259sl\u0259ndi: Biri var ya\u015famaq, biri d\u0259 var keyfiyy\u0259tli ya\u015famaq. Bizim d\u0259 m\u0259qs\u0259dimiz odur ki, x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 ir\u0259li m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng a\u015fkarlansa bel\u0259 h\u0259min keyfiyy\u0259tli ya\u015fam\u0131 t\u0259min ed\u0259 bil\u0259k. S\u00f6hb\u0259t m\u0259hz g\u00f6z\u0259l ya\u015famaqdan gedir, x\u0259st\u0259xana k\u00fcncl\u0259rind\u0259 a\u011flayaraq ke\u00e7\u0259n \u00f6m\u00fcrd\u0259n yox.<\/p>\n<p><strong>-B\u0259s kiml\u0259r risk qrupundad\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>-G\u00f6z\u0259l bir s\u00f6z var: qad\u0131n s\u00fcd v\u0259zi da\u015f\u0131y\u0131rsa, h\u0259r zaman risk qrupundad\u0131r. B\u00fct\u00fcn etiologiyan\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259n x\u0259tt \u00e7\u0259kib, bu s\u00f6z\u00fc \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131xartmaq h\u0259r \u015feyin cavab\u0131d\u0131r. Y\u0259ni, bir qad\u0131n\u0131n s\u00fcd v\u0259zi varsa, h\u0259r zaman risk faktoru da\u015f\u0131y\u0131r. \u00c7\u00fcnki s\u00fcd v\u0259zi hormonlardan as\u0131l\u0131, hormonlara h\u0259ssas bir orqand\u0131r. S\u00fcd v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259nginin yaranma s\u0259b\u0259bi m\u0259lum olmasa da, xeyli sayda risk faktoru var. Bu zaman f\u0259rdi s\u0259b\u0259bl\u0259r, genetik v\u0259 \u0259traf m\u00fchit faktorlar\u0131 rol oynay\u0131r. M\u0259n h\u0259r zaman x\u0259st\u0259l\u0259rim\u0259 d\u0259 deyir\u0259m ki, a\u015f\u0131r\u0131 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 h\u0259ssasl\u0131q, stresl\u0259rin \u00f6z\u00fc bel\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Stres fonunda hormonlar nizams\u0131zl\u0131\u011fa girir v\u0259 hormonal disbalans x\u0259r\u00e7\u0259ng yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn abortlar\u0131n \u00e7ox olmas\u0131 da ciddi siqnald\u0131r. El\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rimiz var ki, m\u00fcayin\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn 45-50 d\u0259f\u0259 abort etdir\u0259n 45 ya\u015fl\u0131 qad\u0131nlar g\u0259lir. X\u0259r\u00e7\u0259ngin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259 genetik faktorlar, hormonal pozulmalar, g\u0259nc analar\u0131n k\u00f6rp\u0259l\u0259r\u0259 s\u00fcd verm\u0259kd\u0259n imtina etm\u0259si, travmalar, erk\u0259n menstrual tsikl, gecikmi\u015f menopauza, radiasiyan\u0131n \u00e7ox olmas\u0131, melotonin hormonu sintezinin pozulmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan gec\u0259 n\u00f6vb\u0259l\u0259ri x\u0259r\u00e7\u0259ngin yaranma riskini art\u0131ran faktorlardand\u0131r.<\/p>\n<p><strong>-S\u00fcd v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ngini genetik analizl\u0259rl\u0259 \u00f6nc\u0259d\u0259n t\u0259yin ed\u0259r\u0259k Ancelina Coli kimi mastektomiya (s\u00fcd v\u0259zinin \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131) \u0259m\u0259liyyat\u0131 il\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng riskind\u0259n qurtulmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr?<\/strong><\/p>\n<p>-Mastektomiya \u0259m\u0259liyyat\u0131n\u0131n icra olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u0259rtl\u0259r var. \u018fg\u0259r xan\u0131m\u0131n ail\u0259sind\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259si varsa (ana, xala, n\u0259n\u0259), BRAC1 v\u0259 BRCA2 testind\u0259 t\u0259sdiq varsa xan\u0131m rahatl\u0131qla bu \u00fcsula \u0259l ata bil\u0259r. Bu, illik m\u00fcayin\u0259 deyil. \u0130nsan \u00f6mr\u00fcnd\u0259 1 d\u0259f\u0259 bu testi etm\u0259kl\u0259 genetik d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259r. A.Colinin n\u0259n\u0259si v\u0259 xalas\u0131 s\u00fcd v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ngind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirdi. Analiz cavablar\u0131nda is\u0259 67%-d\u0259n yuxar\u0131 mutasiya, genetik d\u0259yi\u015fiklik var idi.<\/p>\n<p>Amma b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t qad\u0131n\u0131 bununla tam qurtara bil\u0259rmi? Xeyr. Bu yana\u015fma b\u00fct\u00fcn qad\u0131nlara t\u0259tbiq oluna bilm\u0259z. Bilirsiniz, ola bil\u0259r ki, qad\u0131n\u0131n genetik analiz n\u0259tic\u0259si m\u00fcsb\u0259t olar, amma o, he\u00e7 h\u0259yat\u0131 boyu x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyin\u0259 tutulmaz. Ax\u0131 x\u0259r\u00e7\u0259ng t\u0259k genetik faktordan yaranm\u0131r. X\u0259r\u00e7\u0259ngin genetik ke\u00e7m\u0259si 8-12 faizdir. S\u00fcd v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ngind\u0259 genetik faktor c\u0259mi 12 faiz rol oynay\u0131r, 88 faiz hallarda is\u0259 x\u0259st\u0259liyin n\u0259sill\u0259, qohumlarla he\u00e7 bir ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoxdur.<\/p>\n<p><strong>-\u00dcmumd\u00fcnya X\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fcnd\u0259 xan\u0131mlar\u0131m\u0131za hans\u0131 mesaj\u0131 verm\u0259k ist\u0259rdiniz?<\/strong><\/p>\n<p>-H\u0259kiml\u0259rd\u0259n qorxmas\u0131nlar. Biz qorxulu m\u0259xluqlar deyilik. Biz sizin eviniz\u0259, h\u0259yat\u0131n\u0131za i\u015f\u0131q olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259kim olmu\u015fuq. M\u0259qs\u0259dimiz erk\u0259n m\u00fcayin\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259sl\u0259m\u0259kdir. \u0130mkan varsa, dinl\u0259yin bizi. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 q\u0131z\u0131l, paltar, restoran s\u0259hif\u0259l\u0259rini izl\u0259m\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259kiml\u0259rin s\u0259hif\u0259l\u0259rini d\u0259 izl\u0259yin. H\u0259kiml\u0259r\u0259 g\u00fcv\u0259nin. Diaqnozu d\u0259qiql\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 2-ci, 3-c\u00fc h\u0259kim\u0259 gedin, amma evd\u0259 qalmay\u0131n. He\u00e7 olmasa, h\u0259r ay \u0259ll\u0259 s\u00fcd v\u0259zil\u0259rini m\u00fcayin\u0259 etsinl\u0259r. Unutmas\u0131nlar ki, erk\u0259n m\u00fcayin\u0259 \u00e7ox vacibdir. Bir ay toya getm\u0259s\u0259k d\u0259, hans\u0131sa paltar\u0131, telefonu almasaq da olar, sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131z is\u0259 g\u00f6zl\u0259mir. S\u00fcd v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ngi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259nin \u0259sas yolu erk\u0259n diaqnostikad\u0131r. B\u0259zi x\u0259st\u0259xanalarda is\u0259 icbari tibbi s\u0131\u011forta hesab\u0131na s\u00fcd v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259nginin diaqnostikas\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015flara \u00f6d\u0259ni\u015fsiz \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259qdim olunur.<\/p>\n<p>G\u00fcnel Q\u0259mb\u0259rova<\/p>\n<p>Mammoloq-radioloq<\/p>\n<p>\u018flaq\u0259: +994 50 751 27 47<\/p>\n<p>www. sudvezixercengi.az<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/gunelqemberova\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.instagram.com\/gunelqemberova\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r il fevral\u0131n 4-\u00fc Beyn\u0259lxalq X\u0259r\u00e7\u0259ng \u018fleyhin\u0259 \u0130ttifaq t\u0259r\u0259find\u0259n \u00dcmumd\u00fcnya X\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. Bu g\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca m\u0259qs\u0259di diqq\u0259ti bu qlobal problem\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k, el\u0259c\u0259 d\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyinin t\u0259hl\u00fck\u0259lilik d\u0259r\u0259c\u0259si v\u0259 onun yeni m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131n\u0131 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqd\u0131r. Respublikam\u0131zda s\u00fcd v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ngi il\u0259 \u0259n \u00e7ox m\u00fcbariz\u0259 aparan m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rd\u0259n biri, Avropa Radioloqlar Assosiasiyas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc, tan\u0131nm\u0131\u015f mammoloq-radioloq G\u00fcnel Q\u0259mb\u0259rova s\u00fcd v\u0259zi x\u0259st\u0259likl\u0259ri, onlar\u0131n yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259ri v\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6r\u00fcl\u0259n t\u0259dbirl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 suallar\u0131 cavabland\u0131r\u0131b. Mammoloq-radioloq G\u00fcnel Q\u0259mb\u0259rova 17 il Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin (ATU) \u015e\u00fca diaqnostikas\u0131 v\u0259 \u015f\u00fca terapiyas\u0131 kafedras\u0131n\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":785597,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17386695522918336741_1200x630.jpg",923,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17386695522918336741_1200x630.jpg",923,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17386695522918336741_1200x630.jpg",923,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17386695522918336741_1200x630-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17386695522918336741_1200x630-535x365.jpg",535,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17386695522918336741_1200x630-840x573.jpg",640,437,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17386695522918336741_1200x630.jpg",923,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17386695522918336741_1200x630.jpg",923,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17386695522918336741_1200x630-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17386695522918336741_1200x630-923x620.jpg",923,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"H\u0259r il fevral\u0131n 4-\u00fc Beyn\u0259lxalq X\u0259r\u00e7\u0259ng \u018fleyhin\u0259 \u0130ttifaq t\u0259r\u0259find\u0259n \u00dcmumd\u00fcnya X\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. Bu g\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca m\u0259qs\u0259di diqq\u0259ti bu qlobal problem\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k, el\u0259c\u0259 d\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyinin t\u0259hl\u00fck\u0259lilik d\u0259r\u0259c\u0259si v\u0259 onun yeni m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131n\u0131 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqd\u0131r. Respublikam\u0131zda s\u00fcd v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ngi il\u0259 \u0259n \u00e7ox m\u00fcbariz\u0259 aparan m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rd\u0259n biri, Avropa Radioloqlar Assosiasiyas\u0131n\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/785596"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=785596"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/785596\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":785598,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/785596\/revisions\/785598"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/785597"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=785596"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=785596"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=785596"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}