{"id":785629,"date":"2025-02-04T19:08:37","date_gmt":"2025-02-04T15:08:37","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=785629"},"modified":"2025-02-04T19:08:38","modified_gmt":"2025-02-04T15:08:38","slug":"fevralin-4-u-umumdunya-x%c9%99rc%c9%99ngl%c9%99-mubariz%c9%99-gunudur-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=785629","title":{"rendered":"Fevral\u0131n 4-\u00fc \u00dcmumd\u00fcnya X\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>H\u0259r il fevral\u0131n 4-d\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya X\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc qeyd olunur. Bu g\u00fcnl\u0259 \u0259laq\u0259dar t\u0259dbirl\u0259r \u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u0259n q\u0259dim onkoloji t\u0259\u015fkilat olan Beyn\u0259lxalq X\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259 N\u0259zar\u0259t \u0130ttifaq\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 ke\u00e7irilir v\u0259 bu, x\u0259st\u0259liy\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259rinin g\u00f6r\u00fclm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259ni art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p><a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0xat\u0131rlad\u0131r ki, 2000-ci il fevral\u0131n 4-d\u0259 Parisd\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya X\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259 M\u00fcbariz\u0259 Sammitind\u0259 onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u00fczr\u0259 Paris xartiyas\u0131 q\u0259bul olunub v\u0259 onkologiya sah\u0259sind\u0259 elmi ara\u015fd\u0131rmalara d\u0259st\u0259k olma\u011f\u0131, x\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259 qar\u015f\u0131 profilaktik t\u0259dbirl\u0259rin apar\u0131lmas\u0131n\u0131, pasiyentl\u0259r\u0259 xidm\u0259t keyfiyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur.<\/p>\n<p>\u00dcmumd\u00fcnya X\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fcn\u00fcn h\u0259d\u0259fi ictimaiyy\u0259tin diqq\u0259tini onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259rin profilaktikas\u0131 problemin\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k, b\u0259dxass\u0259li t\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259rin n\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259hl\u00fck\u0259li v\u0259 geni\u015f yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 xat\u0131rlatmaqd\u0131r. X\u0259r\u00e7\u0259ng bizim \u00f6lk\u0259 d\u0259 daxil olmaqla, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada \u0259n \u0259sas \u00f6l\u00fcm s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biridir. Buna g\u00f6r\u0259 \u0259halinin onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 maarifl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 t\u0259rbiy\u0259vi i\u015fl\u0259rin apar\u0131lmas\u0131nda effektiv sistemin yarad\u0131lmas\u0131 \u0259sas h\u0259d\u0259fl\u0259rdir. Bu h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 \u00e7atmaqla \u0259halinin onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259tini d\u0259yi\u015fm\u0259k olar. \u0130nsanlara b\u0259dxass\u0259li t\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259sas profilaktik t\u0259dbirl\u0259ri \u00f6yr\u0259tm\u0259k, onlar\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u00fcayin\u0259 metodlar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 x\u0259st\u0259liyin ilkin simptomlar\u0131 il\u0259 tan\u0131\u015f etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>X\u0259r\u00e7\u0259ng insan\u0131n ist\u0259nil\u0259n orqan v\u0259 sistemin\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259n b\u00f6y\u00fck x\u0259st\u0259likl\u0259r qrupu \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmumi termindir. Bu kateqoriyadan olan x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259, h\u0259m\u00e7inin \u201cb\u0259dxass\u0259li \u015fi\u015fl\u0259r\u201d v\u0259 \u201cyeni t\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259r\u201d kimi terminl\u0259rd\u0259n d\u0259 istifad\u0259 olunur. X\u0259r\u00e7\u0259ngin xarakterik \u0259lam\u0259ti \u00f6z s\u0259rh\u0259dl\u0259rini d\u0259 a\u015faraq dig\u0259r orqanlara yay\u0131lan anomal h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin s\u00fcr\u0259tli yaranmas\u0131d\u0131r. Bu proses metastaz adlan\u0131r. X\u0259r\u00e7\u0259ngd\u0259n ba\u015f ver\u0259n \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri metastazd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u00dcST) onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259rin probleml\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan Beyn\u0259lxalq X\u0259r\u00e7\u0259ngin \u00d6yr\u0259nilm\u0259si Agentliyinin (BX\u00d6A) hesablamalar\u0131na g\u00f6r\u0259, 2022-ci ild\u0259 d\u00fcnyada 20 milyon x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259si qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. 9.7 milyon insan bu x\u0259st\u0259likd\u0259n d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib. Diaqnoz qoyulan andan 5 il sonra sa\u011f qalan insanlar\u0131n say\u0131 53.5 milyon olub. T\u0259qribi olaraq h\u0259r be\u015finci adamda x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyi inki\u015faf edir, t\u0259xmin\u0259n doqquz ki\u015fid\u0259n biri v\u0259 on iki qad\u0131ndan biri x\u0259r\u00e7\u0259ngd\u0259n d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir.<\/p>\n<p>BX\u00d6A-n\u0131n Onkoloji X\u0259st\u0259likl\u0259r \u00fczr\u0259 Qlobal Observatoriyan\u0131n 2022-ci il\u0259 olan m\u0259lumatlar\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259likl\u0259ri aras\u0131nda \u0259n \u00e7ox yay\u0131lm\u0131\u015f a\u011fciy\u0259r x\u0259r\u00e7\u0259ngidir. X\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259 yeni yoluxma hallar\u0131n\u0131n (2.5 milyon) 12,4 faizi bu n\u00f6v\u00fcn pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. \u0130kinci yerd\u0259 s\u00fcd v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ngidir (2.3 milyon yoluxma, 11,6 faiz). Ard\u0131nca kolorektal x\u0259r\u00e7\u0259ng (1.9 milyon yoluxma, 9,6 faiz), prostat v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ngi (1.5 milyon, 7,3 faiz) v\u0259 m\u0259d\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ngi (970 000 yoluxma, 4,9 faiz) g\u0259lir.<\/p>\n<p>2022-ci ild\u0259 onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n ba\u015f ver\u0259n \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259ri a\u011fciy\u0259r x\u0259r\u00e7\u0259ngi, qaraciy\u0259r x\u0259r\u00e7\u0259ngi, s\u00fcd v\u0259zi v\u0259 m\u0259d\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ngi olub. A\u011fciy\u0259r x\u0259r\u00e7\u0259ngin\u0259 yoluxma hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b b\u00f6y\u00fck ehtimal Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 t\u00fct\u00fcn istehlak\u0131 \u00fczr\u0259 g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin daim y\u00fcks\u0259k olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Aliml\u0259rin proqnozlar\u0131na g\u00f6r\u0259, 2040-c\u0131 ild\u0259 bu x\u0259st\u0259liy\u0259 28.4 milyon qlobal yoluxma hal\u0131 ba\u015f ver\u0259c\u0259k ki, bu da 2020-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 47 faiz \u00e7oxdur. \u018fn \u00e7ox g\u00f6st\u0259rici ke\u00e7id iqtisadiyyat\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 qeyd\u0259 al\u0131nacaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r il fevral\u0131n 4-d\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya X\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc qeyd olunur. Bu g\u00fcnl\u0259 \u0259laq\u0259dar t\u0259dbirl\u0259r \u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u0259n q\u0259dim onkoloji t\u0259\u015fkilat olan Beyn\u0259lxalq X\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259 N\u0259zar\u0259t \u0130ttifaq\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 ke\u00e7irilir v\u0259 bu, x\u0259st\u0259liy\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259rinin g\u00f6r\u00fclm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259ni art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. AZ\u018fRTAC\u00a0xat\u0131rlad\u0131r ki, 2000-ci il fevral\u0131n 4-d\u0259 Parisd\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya X\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259 M\u00fcbariz\u0259 Sammitind\u0259 onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u00fczr\u0259 Paris xartiyas\u0131 q\u0259bul olunub v\u0259 onkologiya sah\u0259sind\u0259 elmi ara\u015fd\u0131rmalara d\u0259st\u0259k olma\u011f\u0131, x\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259 qar\u015f\u0131 profilaktik t\u0259dbirl\u0259rin apar\u0131lmas\u0131n\u0131, pasiyentl\u0259r\u0259 xidm\u0259t keyfiyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. \u00dcmumd\u00fcnya X\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fcn\u00fcn h\u0259d\u0259fi ictimaiyy\u0259tin diqq\u0259tini onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259rin profilaktikas\u0131 problemin\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":785630,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17386201532543723630_1200x630.jpg",924,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17386201532543723630_1200x630.jpg",924,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17386201532543723630_1200x630.jpg",924,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17386201532543723630_1200x630-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17386201532543723630_1200x630-535x365.jpg",535,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17386201532543723630_1200x630-840x573.jpg",640,437,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17386201532543723630_1200x630.jpg",924,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17386201532543723630_1200x630.jpg",924,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17386201532543723630_1200x630-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17386201532543723630_1200x630-924x620.jpg",924,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"H\u0259r il fevral\u0131n 4-d\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya X\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc qeyd olunur. Bu g\u00fcnl\u0259 \u0259laq\u0259dar t\u0259dbirl\u0259r \u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u0259n q\u0259dim onkoloji t\u0259\u015fkilat olan Beyn\u0259lxalq X\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259 N\u0259zar\u0259t \u0130ttifaq\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 ke\u00e7irilir v\u0259 bu, x\u0259st\u0259liy\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259rinin g\u00f6r\u00fclm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259ni art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. AZ\u018fRTAC\u00a0xat\u0131rlad\u0131r ki, 2000-ci il fevral\u0131n 4-d\u0259 Parisd\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya X\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259 M\u00fcbariz\u0259 Sammitind\u0259 onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 m\u00fcbariz\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/785629"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=785629"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/785629\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":785631,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/785629\/revisions\/785631"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/785630"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=785629"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=785629"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=785629"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}