{"id":786441,"date":"2025-02-07T18:09:23","date_gmt":"2025-02-07T14:09:23","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=786441"},"modified":"2025-02-07T18:09:23","modified_gmt":"2025-02-07T14:09:23","slug":"az%c9%99rbaycan-tarixi-v%c9%99-%c9%99d%c9%99biyyati-rus-bolm%c9%99sind%c9%99ki-d%c9%99yisiklikl%c9%99r-n%c9%99l%c9%99r%c9%99-g%c9%99tirib-cixaracaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=786441","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan tarixi v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131: Rus b\u00f6lm\u0259sind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r n\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq?"},"content":{"rendered":"<p><strong>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rin rus b\u00f6lm\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan tarixind\u0259n sonra \u0259d\u0259biyyat\u0131 f\u0259nni d\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 t\u0259dris olunacaq.<\/strong><\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 elm v\u0259 t\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayev deyib.<\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycan m\u0259kt\u0259bind\u0259 d\u00f6vl\u0259t hesab\u0131na t\u0259hsil alan \u015f\u0259xs Az\u0259rbaycan dilini m\u00fck\u0259mm\u0259l bilm\u0259lidir&#8221;, &#8211; dey\u0259 nazir vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, rus b\u00f6lm\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan tarixi f\u0259nninin Az\u0259rbaycan dilind\u0259 t\u0259dris edilm\u0259si m\u00fczakir\u0259 v\u0259 m\u00fcbahis\u0259l\u0259r do\u011fururdu. Bir ne\u00e7\u0259 valideyn bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 etiraz etmi\u015f v\u0259 h\u0259tta nazirliyi m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 veribl\u0259r.<\/p>\n<p>B\u0259zi t\u0259hsil ekspertl\u0259ri qeyd edir ki, Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n da ana dilind\u0259 t\u0259drisi, b\u0259zi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bunlardan biri, rus dilind\u0259 t\u0259hsil alan \u015fagirdl\u0259rin Az\u0259rbaycan dilini yet\u0259rinc\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l bilm\u0259m\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar ola bil\u0259r. Bu \u015fagirdl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 v\u0259 dilini d\u0259rind\u0259n anlamaq, b\u0259z\u0259n \u00e7\u0259tin ola bil\u0259r, \u00e7\u00fcnki onlar h\u0259l\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 s\u0259rb\u0259st ifad\u0259 ed\u0259 bilmirl\u0259r. \u018fd\u0259bi \u0259s\u0259rl\u0259rin t\u0259hlili v\u0259 d\u0259rin m\u0259zmununu anlamaq, onlar\u0131n dil bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n inki\u015faf etm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olacaq.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/70d1a49318be152742cfefbacb59142c.jpg\" alt=\"kamran.jpg (28 KB)\" width=\"620\" height=\"345\" \/><\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov\u00a0<strong>Musavat.com<\/strong>-a dan\u0131\u015f\u0131b:<\/p>\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tind\u0259 d\u00f6vl\u0259t dili olan Az\u0259rbaycan dilinin h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u0259nims\u0259nilm\u0259si vacibdir. Lakin \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015fayan b\u0259zi v\u0259t\u0259nda\u015flar, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 dig\u0259r dill\u0259rd\u0259 t\u0259hsil alanlar aras\u0131nda Az\u0259rbaycan dilini yet\u0259rinc\u0259 bilm\u0259y\u0259nl\u0259rin oldu\u011fu a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bu m\u0259s\u0259l\u0259, x\u00fcsusil\u0259 rus b\u00f6lm\u0259sind\u0259 t\u0259hsil alan \u015fagirdl\u0259rin g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u0259m\u0259k bazar\u0131na v\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 inteqrasiyas\u0131n\u0131 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir. Bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n t\u0259drisin\u0259 daha \u00e7ox diqq\u0259t ayr\u0131lmas\u0131 z\u0259rur\u0259ti yaran\u0131r.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda rus b\u00f6lm\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan dili f\u0259nninin h\u0259ft\u0259lik d\u0259rs saat\u0131 orta hesabla 2-3 saat t\u0259\u015fkil edir. Bu saatlar\u0131n m\u0259hdud olmas\u0131 \u015fagirdl\u0259rin dili yaln\u0131z m\u0259cburi f\u0259nn kimi \u00f6yr\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 onlar\u0131n g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yatda Az\u0259rbaycan dilind\u0259 s\u0259rb\u0259st \u00fcnsiyy\u0259t qurmaq bacar\u0131qlar\u0131 z\u0259if qal\u0131r. \u00dcst\u0259lik, Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 f\u0259nni d\u0259 indiy\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259sas\u0259n rus dilind\u0259 t\u0259dris olunurdu ki, bu da \u015fagirdl\u0259rin milli \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131 orijinal dild\u0259 oxumaq v\u0259 anlamaq imkanlar\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131. Az\u0259rbaycan dilind\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r bilik v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 qazanmad\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn rus b\u00f6lm\u0259sind\u0259 oxuyan b\u0259zi m\u0259zunlar ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 daxil olduqdan v\u0259 ya i\u015f tapma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131qdan sonra ciddi \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 baxd\u0131qda, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u00f6vl\u0259t dili t\u0259hsilin ayr\u0131lmaz hiss\u0259si kimi q\u0259bul edilir v\u0259 m\u0259cburi \u015f\u0259kild\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u00f6yr\u0259dilir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Estoniyada rusdilli m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 eston dili t\u0259dris saatlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 b\u0259zi f\u0259nl\u0259rin d\u00f6vl\u0259t dilind\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si ill\u0259r \u0259rzind\u0259 t\u0259tbiq olunmu\u015f bir siyas\u0259tdir. Bu yana\u015fma say\u0259sind\u0259 rusdilli \u0259hali aras\u0131nda eston dilinin s\u0259viyy\u0259si \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259lib. Finlandiyada isve\u00e7 dilind\u0259 t\u0259hsil alanlar \u00fc\u00e7\u00fcn fin dili d\u0259rsl\u0259ri x\u00fcsusi proqramlarla g\u00fccl\u0259ndirilir ki, bu da onlar\u0131n c\u0259miyy\u0259t\u0259 inteqrasiyas\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259m\u0259k bazar\u0131nda daha r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli olmalar\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Fransada is\u0259 m\u00fcxt\u0259lif etnik qruplar\u0131n v\u0259 miqrantlar\u0131n u\u015faqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn frans\u0131z dilinin t\u0259drisin\u0259 b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t ayr\u0131l\u0131r v\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 frans\u0131z dili m\u00fctl\u0259q ke\u00e7ilir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n rus b\u00f6lm\u0259sind\u0259 oxuyan \u015fagirdl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dris edil\u0259n Az\u0259rbaycan dili d\u0259rsl\u0259rinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 f\u0259nninin ana dilind\u0259 ke\u00e7ilm\u0259si bir ne\u00e7\u0259 m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259 ver\u0259 bil\u0259r. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, bu, onlar\u0131n dil bilikl\u0259rini art\u0131raraq Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tin\u0259 daha rahat inteqrasiya etm\u0259sin\u0259 imkan yaradacaq. Eyni zamanda, milli \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131 orijinal m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n oxumaq v\u0259 anlamaq bacar\u0131\u011f\u0131 inki\u015faf ed\u0259c\u0259k ki, bu da m\u0259d\u0259ni irsin qorunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan vacibdir. B\u00fct\u00fcn bunlar g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 rus b\u00f6lm\u0259sind\u0259 t\u0259hsil alanlar\u0131n ist\u0259r ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 i\u015f h\u0259yat\u0131nda daha u\u011furlu olmalar\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin t\u0259tbiqi m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00e7\u0259tinlikl\u0259r d\u0259 yarada bil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, rus b\u00f6lm\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan b\u0259zi m\u00fc\u0259lliml\u0259r Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 ana dilind\u0259 t\u0259dris etm\u0259y\u0259 tam haz\u0131r olmaya bil\u0259rl\u0259r. Bununla yana\u015f\u0131, \u015fagirdl\u0259r v\u0259 valideynl\u0259r aras\u0131nda bu yeniliy\u0259 m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259nl\u0259r d\u0259 ola bil\u0259r, \u00e7\u00fcnki onlar \u00f6vladlar\u0131n\u0131n daha \u00e7ox rus dilind\u0259 t\u0259hsil almas\u0131n\u0131 ist\u0259yirl\u0259r. Lakin uzunm\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 bu add\u0131mlar h\u0259m milli kimliyin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t dili \u00fcz\u0259rind\u0259 eyni s\u0259viyy\u0259d\u0259 bilikl\u0259r\u0259 malik olmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n multikultural v\u0259 \u00e7oxdilli c\u0259miyy\u0259t olmas\u0131 t\u0259bii ki, m\u00fcxt\u0259lif dill\u0259rd\u0259 t\u0259hsilin apar\u0131lmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Bununla bel\u0259, d\u00f6vl\u0259t dili olan Az\u0259rbaycan dilinin b\u00fct\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015flar t\u0259r\u0259find\u0259n eyni s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u0259nims\u0259nilm\u0259si \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131 v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin birliyi bax\u0131m\u0131ndan vacib \u015f\u0259rtdir. D\u00f6vl\u0259t dilind\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t qurmaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259k\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n say\u0131n\u0131n artmas\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 sosial probleml\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bu bax\u0131mdan, rus b\u00f6lm\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n daha d\u0259rind\u0259n t\u0259drisi bu istiqam\u0259td\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131m ola bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rin rus b\u00f6lm\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan tarixind\u0259n sonra \u0259d\u0259biyyat\u0131 f\u0259nni d\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 t\u0259dris olunacaq. Bu bar\u0259d\u0259 elm v\u0259 t\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayev deyib. &#8220;Az\u0259rbaycan m\u0259kt\u0259bind\u0259 d\u00f6vl\u0259t hesab\u0131na t\u0259hsil alan \u015f\u0259xs Az\u0259rbaycan dilini m\u00fck\u0259mm\u0259l bilm\u0259lidir&#8221;, &#8211; dey\u0259 nazir vur\u011fulay\u0131b. Xat\u0131rladaq ki, rus b\u00f6lm\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan tarixi f\u0259nninin Az\u0259rbaycan dilind\u0259 t\u0259dris edilm\u0259si m\u00fczakir\u0259 v\u0259 m\u00fcbahis\u0259l\u0259r do\u011fururdu. Bir ne\u00e7\u0259 valideyn bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 etiraz etmi\u015f v\u0259 h\u0259tta nazirliyi m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 veribl\u0259r. B\u0259zi t\u0259hsil ekspertl\u0259ri qeyd edir ki, Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n da ana dilind\u0259 t\u0259drisi, b\u0259zi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bunlardan biri, rus dilind\u0259 t\u0259hsil&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":786442,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[23],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/dd50224a1f4387c363e929bf5d072e1f.jpg",850,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/dd50224a1f4387c363e929bf5d072e1f.jpg",850,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/dd50224a1f4387c363e929bf5d072e1f.jpg",850,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/dd50224a1f4387c363e929bf5d072e1f-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/dd50224a1f4387c363e929bf5d072e1f-621x365.jpg",621,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/dd50224a1f4387c363e929bf5d072e1f-840x494.jpg",640,376,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/dd50224a1f4387c363e929bf5d072e1f.jpg",850,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/dd50224a1f4387c363e929bf5d072e1f.jpg",850,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/dd50224a1f4387c363e929bf5d072e1f-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/dd50224a1f4387c363e929bf5d072e1f.jpg",850,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=23\" rel=\"category\">T\u0259hsil<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u0259lum oldu\u011fu kimi, \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rin rus b\u00f6lm\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan tarixind\u0259n sonra \u0259d\u0259biyyat\u0131 f\u0259nni d\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 t\u0259dris olunacaq. Bu bar\u0259d\u0259 elm v\u0259 t\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayev deyib. &#8220;Az\u0259rbaycan m\u0259kt\u0259bind\u0259 d\u00f6vl\u0259t hesab\u0131na t\u0259hsil alan \u015f\u0259xs Az\u0259rbaycan dilini m\u00fck\u0259mm\u0259l bilm\u0259lidir&#8221;, &#8211; dey\u0259 nazir vur\u011fulay\u0131b. Xat\u0131rladaq ki, rus b\u00f6lm\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan tarixi f\u0259nninin Az\u0259rbaycan dilind\u0259 t\u0259dris edilm\u0259si m\u00fczakir\u0259 v\u0259 m\u00fcbahis\u0259l\u0259r&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/786441"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=786441"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/786441\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":786444,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/786441\/revisions\/786444"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/786442"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=786441"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=786441"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=786441"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}