{"id":786595,"date":"2025-02-08T14:55:10","date_gmt":"2025-02-08T10:55:10","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=786595"},"modified":"2025-02-08T14:55:10","modified_gmt":"2025-02-08T10:55:10","slug":"dietoloqdan-x%c9%99b%c9%99rdarliq-ariqladan-h%c9%99bl%c9%99r-mocuz%c9%99vi-caylar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=786595","title":{"rendered":"Dietoloqdan x\u0259b\u0259rdarl\u0131q &#8211; ar\u0131qladan h\u0259bl\u0259r, \u201cm\u00f6c\u00fcz\u0259vi\u201d \u00e7aylar&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00d6lk\u0259y\u0259 \u201car\u0131qlama \u00e7ay\u0131 v\u0259 q\u0259hv\u0259l\u0259ri\u201d ad\u0131 alt\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif markal\u0131 m\u0259hsullar g\u0259lir, h\u0259kim diqq\u0259tli olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>\u201cSon d\u00f6vrl\u0259r elektron ticar\u0259t yolu il\u0259 k\u00fctl\u0259vi formada \u201dar\u0131qlama \u00e7ay\u0131 v\u0259 q\u0259hv\u0259l\u0259ri&#8221; ad\u0131 alt\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif markal\u0131 q\u0259hv\u0259 v\u0259 \u00e7aylar\u0131n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131na g\u0259tirilm\u0259si artmaqdad\u0131r. H\u0259min mallar il\u0259 \u0259laq\u0259dar g\u00f6mr\u00fck orqanlar\u0131nda apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 qeyd olunan q\u0259hv\u0259 v\u0259 \u00e7aylar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 bir s\u0131ra hallarda g\u00fccl\u00fc t\u0259sir\u0259 malik madd\u0259 hesab edil\u0259n \u201csibutramin\u201d madd\u0259sinin oldu\u011fu a\u015fkar edilib&#8221;. Bu bar\u0259d\u0259 S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi v\u0259 D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259si birg\u0259 m\u0259lumat yay\u0131b.<\/p>\n<p>Bildirilib ki, sibutramin madd\u0259si 18 mart 2016-c\u0131 il tarixli Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu il\u0259 t\u0259sdiq edilmi\u015f \u201cG\u00fccl\u00fc t\u0259sir ed\u0259n madd\u0259l\u0259rin v\u0259 onlar\u0131n k\u00fclli miqdar\u0131n\u0131n siyah\u0131s\u0131\u201dna daxildir v\u0259 bu t\u0259rkibd\u0259 mallar\u0131n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n g\u00f6mr\u00fck s\u0259rh\u0259dind\u0259n g\u00f6mr\u00fck n\u0259zar\u0259tind\u0259n k\u0259nar v\u0259 ya ondan gizli, s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259n v\u0259 ya g\u00f6mr\u00fck eynil\u0259\u015fdirilm\u0259si vasit\u0259l\u0259rind\u0259n aldatma yolu il\u0259 istifad\u0259, yaxud b\u0259yan v\u0259 ya d\u00fczg\u00fcn b\u0259yan etm\u0259m\u0259kl\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 206-c\u0131 madd\u0259si, buna \u0259saslar olduqda h\u0259min M\u0259c\u0259ll\u0259nin 240-c\u0131 madd\u0259si il\u0259 cinay\u0259t m\u0259suliyy\u0259tin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>Sibutramin t\u0259siredici madd\u0259sinin \u00fcmumilikd\u0259 10 min 92 \u0259lav\u0259 t\u0259siri haqq\u0131nda m\u0259lumatlar m\u00f6vcuddur. Sonda \u0259haliy\u0259 piyl\u0259nm\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzi, d\u00fczg\u00fcn qidalanma, fiziki aktivlik kimi elmi c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259sdiq olunan \u00fcsullara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259l\u0259ri v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011fa ziyan g\u0259tir\u0259n bel\u0259 m\u0259hsullar\u0131n istifad\u0259sind\u0259n uzaq durmalar\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 olunur. Sirr deyil ki, aptekl\u0259rd\u0259 ar\u0131qlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fqa \u00e7aylar da sat\u0131l\u0131r. Art\u0131q \u00e7\u0259ki problemi olanlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n optimal yol n\u0259dir?<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/teleqraf.com\/storage\/2020\/05\/15\/leman_suleymanova.jpg\" alt=\"Karantin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00e7\u0259kisi artanlar\u0131n n\u0259z\u0259rin\u0259: &quot;Bu qidalar...&quot; - Dietoloqla  m\u00fcsahib\u0259\" \/><\/p>\n<p><strong>L\u0259man S\u00fcleymanova<\/strong><\/p>\n<p><strong>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259kim-dietoloq L\u0259man S\u00fcleymanova \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dan\u0131\u015f\u0131b:<\/strong>\u00a0\u201cBir h\u0259kim kimi izah etm\u0259k ist\u0259rdim ki, \u201dsibutramin&#8221; toxluq hissini art\u0131ran, i\u015ftahan\u0131 azaldan v\u0259 metabolizm\u0259 t\u0259sir ed\u0259n bir madd\u0259dir. O, kimy\u0259vi qurulu\u015funa g\u00f6r\u0259 amfetamin t\u00f6r\u0259m\u0259sidir. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259, x\u00fcsusil\u0259 \u201cInstagram\u201dda, insanlara \u201cdietoloq\u201d ad\u0131 alt\u0131nda ar\u0131qlad\u0131c\u0131 d\u0259rmanlar, kokteyll\u0259r v\u0259 \u00e7aylar sat\u0131l\u0131r. Bu, t\u0259\u015fkilatlanm\u0131\u015f bir \u015f\u0259b\u0259k\u0259dir. H\u0259min \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259kim olmayan insanlar m\u00fcxt\u0259lif qruplara b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r. Bir qrup yaln\u0131z sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259n f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Onlar yalan\u00e7\u0131 h\u0259kim v\u0259 dietoloq kimi tan\u0131d\u0131l\u0131r, insanlar\u0131 c\u0259lb ed\u0259r\u0259k marafonlar t\u0259\u015fkil edir, m\u00fcxt\u0259lif ar\u0131qlad\u0131c\u0131 \u00e7aylar sat\u0131rlar. T\u0259bii ki, bu i\u015fl\u0259rin arxas\u0131nda b\u00f6y\u00fck bir \u015firk\u0259t dayan\u0131r. Dig\u0259r bir qrup is\u0259 art\u0131q biznesd\u0259 daha aktiv f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Onlar \u015firk\u0259t a\u00e7\u0131r, insanlar\u0131 m\u00fcayin\u0259 etm\u0259 ad\u0131 il\u0259 q\u0259bul edir v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif kokteyll\u0259r, \u00e7aylar sat\u0131rlar. B\u0259zi hallarda h\u0259tta endokrinoloqlar da bu c\u00fcr ar\u0131qlad\u0131c\u0131 d\u0259rmanlar\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edirl\u0259r. Az\u0259rbaycanda da qeyd etdiyim kimi, 2016-c\u0131 ild\u0259n etibar\u0259n \u201csibutramin\u201d r\u0259smi siyah\u0131ya sal\u0131n\u0131b v\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 bu madd\u0259nin \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259tirilm\u0259si qada\u011fan olunub. Lakin t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, qara bazarda bu c\u00fcr preparatlar h\u0259l\u0259 d\u0259 sat\u0131\u015fdad\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>H\u0259kim qeyd edib ki, ist\u0259r sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 aptekl\u0259rd\u0259 sat\u0131lan ist\u0259nil\u0259n ar\u0131qlad\u0131c\u0131 kokteyl v\u0259 \u00e7aylarda t\u0259hl\u00fck\u0259li \u201csibutramin\u201d madd\u0259si var:<\/strong>\u00a0\u201cBir h\u0259kim kimi qeyd edim ki, b\u00fct\u00fcn ar\u0131qlad\u0131c\u0131 kokteyll\u0259rin, \u00e7aylar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 bu madd\u0259 var. H\u0259tta b\u0259zi ar\u0131qlad\u0131c\u0131 \u00e7ay v\u0259 kokteyll\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 t\u0259rkibi qeyd olunmasa da, onlar\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259 \u201dsibutramin&#8221; m\u00f6vcuddur. Qeyd etdiyim kimi, Avropa D\u0259rman Agentliyi bu madd\u0259ni qada\u011fan etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 art\u0131q bir \u00e7ox \u015firk\u0259tl\u0259r ar\u0131qlad\u0131c\u0131 \u00e7ay v\u0259 kokteyl\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 bu madd\u0259ni qeyd etmir, halbuki m\u00f6vcuddur. H\u0259tta b\u0259z\u0259n deyirl\u0259r ki, hans\u0131sa ar\u0131qlad\u0131c\u0131 \u00e7ay v\u0259 kokteyl tamamil\u0259 bitki t\u0259rkiblidir. Bu, m\u00fcmk\u00fcn deyil. Hans\u0131 bitki insanda i\u015ftahan\u0131 k\u00fcsd\u00fcr\u00fcr?<\/p>\n<p><strong>Bu madd\u0259nin insan orqanizmin\u0259 ciddi z\u0259r\u0259rl\u0259ri var. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, insan\u0131n \u0259hval-ruhiyy\u0259sin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. \u00c7\u00fcnki m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 narkotik t\u0259sir\u0259 malikdir v\u0259 beyinl\u0259 b\u0259d\u0259n aras\u0131nda as\u0131l\u0131l\u0131q yarad\u0131r. Bu madd\u0259 toxluq hissi yaratmaqla yana\u015f\u0131, orqanizm \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan faydal\u0131 ya\u011flar\u0131 b\u0259d\u0259nd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259, bu vasit\u0259l\u0259rl\u0259 ar\u0131qlayan insanlarda immunitet a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr, infeksiyalara qar\u015f\u0131 davaml\u0131l\u0131q z\u0259ifl\u0259yir, hals\u0131zl\u0131q v\u0259 yuxusuzluq yaran\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bu proses narkotik as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131na b\u0259nz\u0259yir: \u0259vv\u0259lc\u0259 insan \u00f6z\u00fcn\u00fc yax\u015f\u0131 hiss edir, lakin t\u0259dric\u0259n orqanizm \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yati vacib madd\u0259l\u0259r xaric olur. \u0130lk 5-6 g\u00fcnd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n kilo itkisi m\u00fc\u015fahid\u0259 edils\u0259 d\u0259, bu, \u0259sas\u0259n, b\u0259d\u0259nd\u0259ki su v\u0259 piy toxumalar\u0131n\u0131n bo\u015falmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. \u0130nsan bu vasit\u0259l\u0259rin m\u0259nfi t\u0259sirini hiss etdikd\u0259 istifad\u0259sini dayand\u0131r\u0131r v\u0259 bundan sonra s\u00fcr\u0259tli \u00e7\u0259ki art\u0131m\u0131 ba\u015flay\u0131r. Bu proses narkotik istifad\u0259sin\u0259 b\u0259nz\u0259yir: s\u00fcm\u00fckl\u0259rd\u0259 v\u0259 oynaqlarda a\u011fr\u0131lar, g\u00f6rm\u0259 qabiliyy\u0259tinin z\u0259ifl\u0259m\u0259si, panik ataklar, sinir sistemi pozuntular\u0131 yaran\u0131r.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, \u201csibutramin\u201d m\u0259d\u0259alt\u0131 v\u0259zi funksiyas\u0131n\u0131 tamamil\u0259 s\u0131radan \u00e7\u0131xara bil\u0259r, qaraciy\u0259r\u0259 ciddi z\u0259rb\u0259 vura bil\u0259r v\u0259 \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6l\u00fcmc\u00fcl t\u0259hl\u00fck\u0259 yarada bil\u0259r. H\u0259tta sa\u011flam insanlarda bel\u0259 bu madd\u0259 \u00fcr\u0259k-damar probleml\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Bu madd\u0259d\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 n\u0259tic\u0259 \u00e7ox a\u011f\u0131r ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Qalxanab\u0259nz\u0259r v\u0259zi x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u201csibutramin\u201d t\u0259rkibli \u00e7ay v\u0259 kokteyll\u0259r ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, psixotrop d\u0259rmanlar q\u0259bul ed\u0259n insanlar\u0131n bu ar\u0131qlad\u0131c\u0131 vasit\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259si orqanizm \u00fc\u00e7\u00fcn son d\u0259r\u0259c\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. Bu v\u0259ziyy\u0259t insanlarda \u015fok reaksiyalar v\u0259 ciddi sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ri yarada bil\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n, h\u0259r k\u0259s ar\u0131qlad\u0131c\u0131 m\u0259hsullar\u0131 q\u0259bul etm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l ciddi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259lidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6lk\u0259y\u0259 \u201car\u0131qlama \u00e7ay\u0131 v\u0259 q\u0259hv\u0259l\u0259ri\u201d ad\u0131 alt\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif markal\u0131 m\u0259hsullar g\u0259lir, h\u0259kim diqq\u0259tli olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r \u201cSon d\u00f6vrl\u0259r elektron ticar\u0259t yolu il\u0259 k\u00fctl\u0259vi formada \u201dar\u0131qlama \u00e7ay\u0131 v\u0259 q\u0259hv\u0259l\u0259ri&#8221; ad\u0131 alt\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif markal\u0131 q\u0259hv\u0259 v\u0259 \u00e7aylar\u0131n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131na g\u0259tirilm\u0259si artmaqdad\u0131r. H\u0259min mallar il\u0259 \u0259laq\u0259dar g\u00f6mr\u00fck orqanlar\u0131nda apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 qeyd olunan q\u0259hv\u0259 v\u0259 \u00e7aylar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 bir s\u0131ra hallarda g\u00fccl\u00fc t\u0259sir\u0259 malik madd\u0259 hesab edil\u0259n \u201csibutramin\u201d madd\u0259sinin oldu\u011fu a\u015fkar edilib&#8221;. Bu bar\u0259d\u0259 S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi v\u0259 D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259si birg\u0259 m\u0259lumat yay\u0131b. Bildirilib ki, sibutramin madd\u0259si 18 mart 2016-c\u0131 il tarixli Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":786596,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/f24af79c44e0b5813ac743333532db13.jpg",740,493,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/f24af79c44e0b5813ac743333532db13.jpg",740,493,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/f24af79c44e0b5813ac743333532db13.jpg",740,493,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/f24af79c44e0b5813ac743333532db13-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/f24af79c44e0b5813ac743333532db13-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/f24af79c44e0b5813ac743333532db13.jpg",640,426,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/f24af79c44e0b5813ac743333532db13.jpg",740,493,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/f24af79c44e0b5813ac743333532db13.jpg",740,493,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/f24af79c44e0b5813ac743333532db13-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/f24af79c44e0b5813ac743333532db13.jpg",740,493,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00d6lk\u0259y\u0259 \u201car\u0131qlama \u00e7ay\u0131 v\u0259 q\u0259hv\u0259l\u0259ri\u201d ad\u0131 alt\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif markal\u0131 m\u0259hsullar g\u0259lir, h\u0259kim diqq\u0259tli olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r \u201cSon d\u00f6vrl\u0259r elektron ticar\u0259t yolu il\u0259 k\u00fctl\u0259vi formada \u201dar\u0131qlama \u00e7ay\u0131 v\u0259 q\u0259hv\u0259l\u0259ri&#8221; ad\u0131 alt\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif markal\u0131 q\u0259hv\u0259 v\u0259 \u00e7aylar\u0131n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131na g\u0259tirilm\u0259si artmaqdad\u0131r. H\u0259min mallar il\u0259 \u0259laq\u0259dar g\u00f6mr\u00fck orqanlar\u0131nda apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 qeyd olunan q\u0259hv\u0259 v\u0259 \u00e7aylar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 bir s\u0131ra&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/786595"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=786595"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/786595\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":786597,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/786595\/revisions\/786597"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/786596"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=786595"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=786595"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=786595"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}