{"id":786862,"date":"2025-02-10T10:49:16","date_gmt":"2025-02-10T06:49:16","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=786862"},"modified":"2025-02-10T10:49:16","modified_gmt":"2025-02-10T06:49:16","slug":"fevralin-10-u-umumdunya-paxlalilar-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=786862","title":{"rendered":"Fevral\u0131n 10-u \u00dcmumd\u00fcnya Paxlal\u0131lar G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>Fevral\u0131n 10-da qlobal miqyasda BMT-nin \u00dcmumd\u00fcnya Paxlal\u0131lar G\u00fcn\u00fc qeyd olunur.<\/p>\n<p><a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0t\u0259\u015fkilat\u0131n r\u0259smi sayt\u0131nda bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 d\u0259rc olunmu\u015f m\u00fcraci\u0259t\u0259 istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, \u00dcmumd\u00fcnya Paxlal\u0131lar G\u00fcn\u00fcnd\u0259 bu h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259tli sah\u0259nin haz\u0131rk\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti v\u0259 perspektivl\u0259rinin m\u00fczakir\u0259 olunmas\u0131 indiki \u0259rzaq b\u00f6hran\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 daha b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir.<\/p>\n<p>BMT-nin m\u00fcraci\u0259tind\u0259 deyilir: \u201cPaxlal\u0131lar qida \u00fc\u00e7\u00fcn bec\u0259ril\u0259n paxlal\u0131 bitkil\u0259rin yem\u0259li toxumlar\u0131d\u0131r. Quru lobya, m\u0259rcim\u0259k v\u0259 noxud paxlal\u0131lar\u0131n \u0259n \u00e7ox tan\u0131nan v\u0259 istehlak edil\u0259n n\u00f6vl\u0259ridir. D\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259n l\u0259zz\u0259tli yem\u0259kl\u0259r v\u0259 m\u0259tb\u0259xl\u0259r Aral\u0131q d\u0259nizind\u0259ki humusdan (noxud) tutmu\u015f \u0259n\u0259n\u0259vi tam ingilis s\u0259h\u0259r yem\u0259yin\u0259 (bi\u015fmi\u015f g\u00f6y lobya) v\u0259 hind dal\u0131na (noxud v\u0259 ya m\u0259rcim\u0259y\u0259) q\u0259d\u0259r paxlal\u0131 yem\u0259kl\u0259ri t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p>\u018fsrl\u0259r boyu paxlal\u0131lar davaml\u0131 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 qidalanma \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edib. Bu ki\u00e7ik, lakin vacib m\u0259hsullar n\u0259inki \u0259sas qida madd\u0259l\u0259rini t\u0259min edir, h\u0259m d\u0259 daha sa\u011flam p\u0259hrizl\u0259ri v\u0259 m\u00f6hk\u0259m \u0259kin\u00e7ilik sisteml\u0259rini d\u0259st\u0259kl\u0259yir, onlar\u0131 h\u0259tta \u0259n h\u0259ssas icmalar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas qida m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evirir\u201d.<\/p>\n<p>T\u0259\u015fkilat qeyd edib ki, bu vacib m\u0259hsullar\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini qeyd etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn BMT FAO vasit\u0259sil\u0259 2018-ci ild\u0259n etibar\u0259n \u00dcmumd\u00fcnya Paxlal\u0131lar G\u00fcn\u00fcn\u00fc qeyd edir. 2025-ci ild\u0259 bu \u0259lam\u0259tdar g\u00fcn \u201cPaxlal\u0131lar: k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sisteml\u0259rin\u0259 m\u00fcxt\u0259liflik g\u0259tirm\u0259k\u201d m\u00f6vzusu il\u0259 \u0259rzaq m\u00fcxt\u0259lifliyinin t\u0259\u015fviqind\u0259 paxlal\u0131lar\u0131n h\u0259yati rolunu vur\u011fulay\u0131r. Paxlalar\u0131 rasionumuza v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sisteml\u0259rin\u0259 inteqrasiya etdikd\u0259, biz daha davaml\u0131, qidal\u0131 v\u0259 \u0259dal\u0259tli g\u0259l\u0259c\u0259yin kilidini a\u00e7m\u0131\u015f oluruq.<\/p>\n<p>Paxlalar \u0259srl\u0259r boyu Afrika, Hindistan, M\u0259rk\u0259zi Asiya, \u00c7in, M\u0259rk\u0259zi Amerika, Lat\u0131n Amerikas\u0131 v\u0259 C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Asiyan\u0131n q\u0259dim sivilizasiyalar\u0131nda yax\u015f\u0131 tan\u0131n\u0131rd\u0131. Bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin bir \u00e7oxunda paxlal\u0131lar\u0131n istehsal\u0131 v\u0259 istehlak\u0131 minl\u0259rl\u0259 il \u0259vv\u0259l\u0259 (6000-8000) gedib \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 g\u00fcnd\u0259lik qidalanman\u0131n bir hiss\u0259si olaraq qal\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fn\u0259n\u0259vi olaraq, paxlal\u0131 bitkil\u0259rin bec\u0259rilm\u0259si, torpa\u011f\u0131 \u00e7oxlu azot fiksasiya ed\u0259n d\u00fcy\u00fcnl\u0259r v\u0259 mikroblarla z\u0259nginl\u0259\u015fdirm\u0259k insanlar\u0131 qida il\u0259 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259kin d\u00f6vriyy\u0259si m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Bundan \u0259lav\u0259, paxlalardan \u00e7\u0131xar\u0131lan qab\u0131qlar \u0259hlil\u0259\u015fdirilmi\u015f heyvanlara verilir v\u0259 bununla da qida sistemind\u0259 davaml\u0131 z\u0259ncir olur.<\/p>\n<p>Paxlal\u0131 bitkil\u0259rin bu quru yem\u0259li toxumlar\u0131 lif v\u0259 z\u00fclallarla \u00e7ox z\u0259ngindir v\u0259 unikal karbohidrat t\u0259rkibin\u0259 malikdir. Y\u00fcks\u0259k qidalanma profilin\u0259 g\u00f6r\u0259 c\u0259miyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn uy\u011fundur. Paxlal\u0131lar\u0131n qida d\u0259y\u0259ri yaln\u0131z d\u00fcy\u00fc, bu\u011fda, qar\u011f\u0131dal\u0131 v\u0259 dig\u0259r \u0259sas qidalardan as\u0131l\u0131 deyil. Onlar y\u00fcks\u0259kkeyfiyy\u0259tli protein, maqnezium, kalsium v\u0259 sink kimi minerallar v\u0259 keyfiyy\u0259tli karbohidratlarla z\u0259ngindir, h\u0259m\u00e7inin ba\u011f\u0131rsaq sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fevral\u0131n 10-da qlobal miqyasda BMT-nin \u00dcmumd\u00fcnya Paxlal\u0131lar G\u00fcn\u00fc qeyd olunur. AZ\u018fRTAC\u00a0t\u0259\u015fkilat\u0131n r\u0259smi sayt\u0131nda bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 d\u0259rc olunmu\u015f m\u00fcraci\u0259t\u0259 istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, \u00dcmumd\u00fcnya Paxlal\u0131lar G\u00fcn\u00fcnd\u0259 bu h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259tli sah\u0259nin haz\u0131rk\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti v\u0259 perspektivl\u0259rinin m\u00fczakir\u0259 olunmas\u0131 indiki \u0259rzaq b\u00f6hran\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 daha b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. BMT-nin m\u00fcraci\u0259tind\u0259 deyilir: \u201cPaxlal\u0131lar qida \u00fc\u00e7\u00fcn bec\u0259ril\u0259n paxlal\u0131 bitkil\u0259rin yem\u0259li toxumlar\u0131d\u0131r. Quru lobya, m\u0259rcim\u0259k v\u0259 noxud paxlal\u0131lar\u0131n \u0259n \u00e7ox tan\u0131nan v\u0259 istehlak edil\u0259n n\u00f6vl\u0259ridir. D\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259n l\u0259zz\u0259tli yem\u0259kl\u0259r v\u0259 m\u0259tb\u0259xl\u0259r Aral\u0131q d\u0259nizind\u0259ki humusdan (noxud) tutmu\u015f \u0259n\u0259n\u0259vi tam ingilis s\u0259h\u0259r yem\u0259yin\u0259 (bi\u015fmi\u015f g\u00f6y lobya) v\u0259 hind dal\u0131na&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":786863,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17391695415023732661_1200x630.jpg",923,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17391695415023732661_1200x630.jpg",923,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17391695415023732661_1200x630.jpg",923,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17391695415023732661_1200x630-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17391695415023732661_1200x630-535x365.jpg",535,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17391695415023732661_1200x630-840x573.jpg",640,437,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17391695415023732661_1200x630.jpg",923,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17391695415023732661_1200x630.jpg",923,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17391695415023732661_1200x630-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/17391695415023732661_1200x630-923x620.jpg",923,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Fevral\u0131n 10-da qlobal miqyasda BMT-nin \u00dcmumd\u00fcnya Paxlal\u0131lar G\u00fcn\u00fc qeyd olunur. AZ\u018fRTAC\u00a0t\u0259\u015fkilat\u0131n r\u0259smi sayt\u0131nda bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 d\u0259rc olunmu\u015f m\u00fcraci\u0259t\u0259 istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, \u00dcmumd\u00fcnya Paxlal\u0131lar G\u00fcn\u00fcnd\u0259 bu h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259tli sah\u0259nin haz\u0131rk\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti v\u0259 perspektivl\u0259rinin m\u00fczakir\u0259 olunmas\u0131 indiki \u0259rzaq b\u00f6hran\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 daha b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. BMT-nin m\u00fcraci\u0259tind\u0259 deyilir: \u201cPaxlal\u0131lar qida \u00fc\u00e7\u00fcn bec\u0259ril\u0259n paxlal\u0131 bitkil\u0259rin yem\u0259li toxumlar\u0131d\u0131r. Quru&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/786862"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=786862"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/786862\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":786864,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/786862\/revisions\/786864"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/786863"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=786862"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=786862"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=786862"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}