{"id":787257,"date":"2025-02-11T18:24:51","date_gmt":"2025-02-11T14:24:51","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=787257"},"modified":"2025-02-11T18:24:51","modified_gmt":"2025-02-11T14:24:51","slug":"mu%c9%99lliml%c9%99rin-sayinin-azaldilmasi-il%c9%99-bagli-aciqlama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=787257","title":{"rendered":"M\u00fc\u0259lliml\u0259rin say\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 A\u00c7IQLAMA"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201cM\u00fc\u0259lliml\u0259rin say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 islahat kimi t\u0259qdim edils\u0259 d\u0259, bunun t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tin\u0259 hans\u0131 t\u0259sirl\u0259ri olaca\u011f\u0131 v\u0259 prosesin nec\u0259 idar\u0259 edil\u0259c\u0259yi vacib m\u0259qamd\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u018fg\u0259r m\u0259qs\u0259d keyfiyy\u0259tsiz m\u00fc\u0259lliml\u0259ri sistemd\u0259n \u00e7\u0131xarmaq v\u0259 g\u0259nc, pe\u015f\u0259kar kadrlar\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131rmaqd\u0131rsa, bu, m\u00fcsb\u0259t bir yana\u015fma kimi q\u0259bul edil\u0259 bil\u0259r. Lakin \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 bu prosesin nec\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259yidir. M\u00fc\u0259lliml\u0259rin say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 d\u0259rs y\u00fck\u00fcn\u00fcn artmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaqsa, bu, onlar\u0131n i\u015f keyfiyy\u0259tini a\u015fa\u011f\u0131 sala bil\u0259r. Beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259 t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tini y\u00fcks\u0259ltm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259rin pe\u015f\u0259kar inki\u015faf\u0131na, onlar\u0131n metodiki bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 daha effektiv t\u0259hsil m\u00fchitinin yarad\u0131lmas\u0131na diqq\u0259t yetirilir. \u018fg\u0259r sad\u0259c\u0259 olaraq m\u00fc\u0259lliml\u0259rin say\u0131n\u0131 azaltmaq v\u0259 m\u00f6vcud hey\u0259t\u0259 daha \u00e7ox d\u0259rs saat\u0131 verm\u0259k planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131rsa, bu, m\u00fc\u0259lliml\u0259rin fiziki v\u0259 psixoloji y\u00fckl\u0259nm\u0259sin\u0259, t\u0259dris keyfiyy\u0259tinin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259ri\u00a0<strong>Musavat.com<\/strong>-a t\u0259hsil m\u00fct\u0259x\u0259ssisi Kamran \u018fs\u0259dov deyib.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/8770d4d02e8d0c5dc19614339f0ae8ae.jpg\" alt=\"kamran.jpg (28 KB)\" width=\"620\" height=\"345\" \/><\/p>\n<p><em><strong>O qeyd edib ki, m\u00fc\u0259lliml\u0259rin say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 kadr \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r:<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycanda b\u0259zi ixtisaslar \u00fczr\u0259 m\u00fc\u0259llim \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 problemi m\u00f6vcuddur. Riyaziyyat, fizika, kimya v\u0259 informatika kimi f\u0259nl\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259llim tapmaq \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir v\u0259 bu tendensiya davam ed\u0259rs\u0259, t\u0259dris prosesind\u0259 ciddi bo\u015fluqlar yarana bil\u0259r. \u018fg\u0259r bu islahat h\u0259qiq\u0259t\u0259n keyfiyy\u0259tsiz m\u00fc\u0259lliml\u0259ri sistemd\u0259n \u00e7\u0131xarma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yirs\u0259, paralel olaraq yeni m\u00fc\u0259lliml\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015fmiqyasl\u0131 proqramlar h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Finlandiya v\u0259 Sinqapur kimi t\u0259hsil sisteml\u0259rind\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin say\u0131 azald\u0131lm\u0131r, \u0259ksin\u0259, onlar\u0131n t\u0259dris metodlar\u0131 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilir v\u0259 onlara daha yax\u015f\u0131 \u015f\u0259rait yarad\u0131l\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong><em>Kamran \u018fs\u0259dov \u201cNazirin Misir M\u0259rdanov d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn t\u0259fti\u015fi v\u0259 c\u0259miyy\u0259ti g\u00fcnahland\u0131rmas\u0131 do\u011fru yana\u015fmad\u0131rm\u0131?\u201d sual\u0131na bel\u0259 cavab verib:<\/em><\/strong><\/p>\n<p>\u201cT\u0259hsil sistemind\u0259 probleml\u0259rin k\u00f6k\u00fcn\u00fcn 20 il \u0259vv\u0259l\u0259 ba\u011flanmas\u0131 bir t\u0259r\u0259fd\u0259n reall\u0131\u011f\u0131 \u0259ks etdirs\u0259 d\u0259, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259tin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn konkret add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmamas\u0131na b\u0259ra\u0259t qazand\u0131rmamal\u0131d\u0131r. Ke\u00e7mi\u015fd\u0259 edil\u0259n s\u0259hvl\u0259r t\u0259kc\u0259 bir \u015f\u0259xsin v\u0259 ya bir d\u00f6vr\u00fcn problemi deyil, sistemin \u00fcmumi u\u011fursuzlu\u011funun n\u0259tic\u0259sidir. \u018fg\u0259r 20 il \u0259vv\u0259l diplomlar\u0131n qeyri-qanuni \u0259ld\u0259 olunmas\u0131na g\u00f6z yumulubsa, bu, sad\u0259c\u0259 ke\u00e7mi\u015f r\u0259hb\u0259rliyin deyil, h\u0259m d\u0259 o d\u00f6vr\u00fcn c\u0259miyy\u0259tinin v\u0259 t\u0259hsil sisteminin \u00fcmumi problemi olub. Lakin haz\u0131rk\u0131 probleml\u0259rin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn ke\u00e7mi\u015fi g\u00fcnahland\u0131rmaq kifay\u0259t deyil, daha \u00e7ox ir\u0259liy\u0259 baxmaq v\u0259 konkret islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259hsild\u0259 ir\u0259lil\u0259yi\u015f \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn valideynl\u0259rin v\u0259 m\u0259kt\u0259b icmalar\u0131n\u0131n f\u0259al i\u015ftirak\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, vacibdir. Ancaq bu, t\u0259kc\u0259 valideynl\u0259rin m\u00fc\u0259lliml\u0259rd\u0259n hesabat t\u0259l\u0259b etm\u0259si il\u0259 h\u0259ll edil\u0259 bilm\u0259z. Valideynl\u0259r t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tin\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r, lakin sistemin b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn daha d\u0259rin struktur islahatlar\u0131na ehtiyac var. \u018fg\u0259r c\u0259miyy\u0259tin v\u0259 valideynl\u0259rin t\u0259hsild\u0259 aktiv i\u015ftirak etm\u0259si g\u00f6zl\u0259nilirs\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 onlara bu prosesi anlay\u0131\u015fla qar\u015f\u0131layacaq v\u0259 aktiv i\u015ftirak etm\u0259y\u0259 s\u00f6vq ed\u0259c\u0259k \u015f\u0259ffaf, \u0259l\u00e7atan bir sistem t\u0259qdim olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, m\u00fc\u0259lliml\u0259rin say\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 v\u0259 d\u0259rs y\u00fck\u00fcn\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131 t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tini y\u00fcks\u0259ld\u0259c\u0259k yegan\u0259 h\u0259ll yolu deyil. \u018fksin\u0259, m\u00fc\u0259lliml\u0259rin pe\u015f\u0259kar inki\u015faf\u0131na daha \u00e7ox s\u0259rmay\u0259 qoyulmal\u0131, t\u0259hsild\u0259 innovasiyalar t\u0259tbiq edilm\u0259li v\u0259 yeni n\u0259sil m\u00fc\u0259lliml\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirilm\u0259lidir. Ke\u00e7mi\u015f s\u0259hvl\u0259ri vur\u011fulamaq \u0259v\u0259zin\u0259 m\u00f6vcud probleml\u0259rin h\u0259llin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f konkret add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 daha effektiv n\u0259tic\u0259 ver\u0259 bil\u0259r. T\u0259hsil sistemi davaml\u0131 islahatlar t\u0259l\u0259b ed\u0259n bir sah\u0259dir v\u0259 bu prosesd\u0259 \u0259sas h\u0259d\u0259f m\u00fc\u0259lliml\u0259rin say\u0131n\u0131 azaltmaq yox, onlar\u0131n keyfiyy\u0259tini art\u0131rmaq v\u0259 daha yax\u015f\u0131 t\u0259hsil m\u00fchiti yaratmaq olmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Qeyd ed\u0259k ki, bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 elm v\u0259 t\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayev jurnalistl\u0259r\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda deyib ki, 2026-c\u0131 il\u0259 q\u0259d\u0259r u\u011fur qazansaq, m\u00fc\u0259lliml\u0259rin say\u0131 azalacaq, lakin h\u0259r bir m\u00fc\u0259llimin d\u0259rs saat\u0131 artacaq, bu da onlar\u0131n maa\u015flar\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olacaq.<\/strong><\/p>\n<p>Bu fikir t\u0259hsil ictimaiyy\u0259ti aras\u0131nda naraz\u0131l\u0131qla qar\u015f\u0131lan\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cM\u00fc\u0259lliml\u0259rin say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 islahat kimi t\u0259qdim edils\u0259 d\u0259, bunun t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tin\u0259 hans\u0131 t\u0259sirl\u0259ri olaca\u011f\u0131 v\u0259 prosesin nec\u0259 idar\u0259 edil\u0259c\u0259yi vacib m\u0259qamd\u0131r. \u018fg\u0259r m\u0259qs\u0259d keyfiyy\u0259tsiz m\u00fc\u0259lliml\u0259ri sistemd\u0259n \u00e7\u0131xarmaq v\u0259 g\u0259nc, pe\u015f\u0259kar kadrlar\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131rmaqd\u0131rsa, bu, m\u00fcsb\u0259t bir yana\u015fma kimi q\u0259bul edil\u0259 bil\u0259r. Lakin \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 bu prosesin nec\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259yidir. M\u00fc\u0259lliml\u0259rin say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 d\u0259rs y\u00fck\u00fcn\u00fcn artmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaqsa, bu, onlar\u0131n i\u015f keyfiyy\u0259tini a\u015fa\u011f\u0131 sala bil\u0259r. Beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259 t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tini y\u00fcks\u0259ltm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259rin pe\u015f\u0259kar inki\u015faf\u0131na, onlar\u0131n metodiki bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 daha effektiv t\u0259hsil m\u00fchitinin yarad\u0131lmas\u0131na diqq\u0259t yetirilir. \u018fg\u0259r sad\u0259c\u0259 olaraq m\u00fc\u0259lliml\u0259rin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":787258,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[23],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/c1f420334e61f846754abdc95fb98c7e.jpg",850,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/c1f420334e61f846754abdc95fb98c7e.jpg",850,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/c1f420334e61f846754abdc95fb98c7e.jpg",850,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/c1f420334e61f846754abdc95fb98c7e-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/c1f420334e61f846754abdc95fb98c7e-621x365.jpg",621,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/c1f420334e61f846754abdc95fb98c7e-840x494.jpg",640,376,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/c1f420334e61f846754abdc95fb98c7e.jpg",850,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/c1f420334e61f846754abdc95fb98c7e.jpg",850,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/c1f420334e61f846754abdc95fb98c7e-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/c1f420334e61f846754abdc95fb98c7e.jpg",850,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=23\" rel=\"category\">T\u0259hsil<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cM\u00fc\u0259lliml\u0259rin say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 islahat kimi t\u0259qdim edils\u0259 d\u0259, bunun t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tin\u0259 hans\u0131 t\u0259sirl\u0259ri olaca\u011f\u0131 v\u0259 prosesin nec\u0259 idar\u0259 edil\u0259c\u0259yi vacib m\u0259qamd\u0131r. \u018fg\u0259r m\u0259qs\u0259d keyfiyy\u0259tsiz m\u00fc\u0259lliml\u0259ri sistemd\u0259n \u00e7\u0131xarmaq v\u0259 g\u0259nc, pe\u015f\u0259kar kadrlar\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131rmaqd\u0131rsa, bu, m\u00fcsb\u0259t bir yana\u015fma kimi q\u0259bul edil\u0259 bil\u0259r. Lakin \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 bu prosesin nec\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259yidir. M\u00fc\u0259lliml\u0259rin say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 d\u0259rs y\u00fck\u00fcn\u00fcn artmas\u0131na&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/787257"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=787257"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/787257\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":787259,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/787257\/revisions\/787259"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/787258"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=787257"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=787257"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=787257"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}