{"id":788010,"date":"2025-02-15T17:22:49","date_gmt":"2025-02-15T13:22:49","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=788010"},"modified":"2025-02-15T17:22:49","modified_gmt":"2025-02-15T13:22:49","slug":"qizil-alisinda-besinciyik-ustunluyu-n%c9%99dir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=788010","title":{"rendered":"Q\u0131z\u0131l al\u0131\u015f\u0131nda be\u015finciyik &#8211; \u00dcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc n\u0259dir?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan 2024-c\u00fc ild\u0259 \u0259n \u00e7ox q\u0131z\u0131l alan be\u015finci \u00f6lk\u0259 olub. Bu statistika \u00dcmumd\u00fcnya Q\u0131z\u0131l \u015euras\u0131n\u0131n 2024-c\u00fc il hesabat\u0131nda qeyd olunub. Hesabata g\u00f6r\u0259, qlobal m\u0259rk\u0259zi banklar\u0131n q\u0131z\u0131l ehtiyatlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 tendensiyas\u0131 m\u00fcnt\u0259z\u0259m davam edir.<\/strong><\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259 iqtisadi qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlikl\u0259r v\u0259 inflyasiyaya qar\u015f\u0131 etibarl\u0131 &#8220;s\u0131\u011f\u0131nacaq&#8221; axtar\u0131\u015flar\u0131 q\u0131z\u0131la olan mara\u011f\u0131 daha da art\u0131r\u0131b. \u015euradan bildirilir ki, \u00f6lk\u0259mizin q\u0131z\u0131l al\u0131\u015flar\u0131na Az\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n\u0131n deyil, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun (ARDNF) q\u0131z\u0131l al\u0131\u015flar\u0131 daxildir.<br \/>\nMaraql\u0131d\u0131r, b\u00f6y\u00fck miqdarda q\u0131z\u0131l al\u0131\u015f\u0131 n\u0259y\u0259 hesablan\u0131b? S\u0259m\u0259r\u0259lidirmi? Qar\u015f\u0131dak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 bu tendensiya davam ed\u0259 bil\u0259rmi?<\/p>\n<p><strong>Az riskli y\u0131\u011f\u0131m vasit\u0259si<\/strong><\/p>\n<p>Mill\u0259t v\u0259kili V\u00fcqar Bayramov \u201cKaspi\u201d q\u0259zetin\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirdi ki, qlobal iqtisadiyyatda riskl\u0259r art\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131z\u0131l investorlar t\u0259r\u0259find\u0259n daha az riskli y\u0131\u011f\u0131m vasit\u0259si hesab olunur: \u201cX\u00fcsusil\u0259 d\u0259, qlobal ticar\u0259t m\u00fcharib\u0259sinin g\u00fccl\u0259nm\u0259si iqtisadiyyatda riskl\u0259ri art\u0131ran s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259ndir. T\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycanda deyil, dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 q\u0131z\u0131lla y\u0131\u011f\u0131ma daha \u00e7ox s\u0259rmay\u0259nin y\u00f6n\u0259lm\u0259sini m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik\u201d.<br \/>\nMill\u0259t v\u0259kilinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, q\u0131z\u0131lla y\u0131\u011f\u0131mlar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik bax\u0131m\u0131ndan vacibdir: \u201cAz\u0259rbaycan da art\u0131q xeyli m\u00fcdd\u0259tdir ki, q\u0131z\u0131la investisiya edir, idxal\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. \u018fn \u00e7ox q\u0131z\u0131l alan be\u015finci \u00f6lk\u0259 olma\u011f\u0131m\u0131z\u0131n s\u0259b\u0259bi s\u0131rf idxalla ba\u011fl\u0131 deyil. Bu, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn istehsal etdiyi, y\u0259ni, \u00f6lk\u0259d\u0259 hasil edil\u0259n q\u0131z\u0131l\u0131n emal edil\u0259r\u0259k sonradan \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259tirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bunlar\u0131n bir hiss\u0259si Az\u0259rbaycandan hasil edil\u0259n q\u0131z\u0131l\u0131n emal edil\u0259r\u0259k \u00f6lk\u0259y\u0259 qay\u0131tmas\u0131, dig\u0259r hiss\u0259si is\u0259 t\u0259bii ki, y\u0131\u011f\u0131mlard\u0131r. Amma b\u00fct\u00fcn hallarda q\u0131z\u0131lla y\u0131\u011f\u0131mlar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 iqtisadi t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik bax\u0131m\u0131ndan vacibdir\u201d.<\/p>\n<p>Qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 bu tendensiyas\u0131n\u0131n davam etm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, mill\u0259t v\u0259kili vur\u011fulay\u0131r ki, bu siyas\u0259t n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 d\u0259 davam etdiril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>Ciddi yat\u0131r\u0131m al\u0259ti<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Z\u0259rg\u0259rl\u0259r Assosiasiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri To\u011frul Abbasquliyev deyir ki, q\u0131z\u0131l yat\u0131r\u0131m al\u0259ti kimi istifad\u0259 olunur: \u201c\u018fsas al\u0131\u015flar D\u00f6vl\u0259t Neft Fondu t\u0259r\u0259find\u0259n olub. \u00d6t\u0259n be\u015f ili m\u00fcqayis\u0259 ets\u0259k, q\u0131z\u0131l qiym\u0259tl\u0259ri artan x\u0259tl\u0259 davam edir. Ekspertl\u0259rin proqnozlar\u0131na g\u00f6r\u0259, bir qram 999 \u0259yarl\u0131 q\u0131z\u0131l\u0131n qiym\u0259ti 100 dollara q\u0259d\u0259r qalxacaq. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, q\u0131z\u0131l kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ciddi yat\u0131r\u0131m al\u0259tidir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n, Az\u0259rbaycan 2024-c\u00fc ild\u0259 \u0259n \u00e7ox q\u0131z\u0131l alan be\u015finci \u00f6lk\u0259 olub\u201d.<\/p>\n<p><strong>Pol\u015fa liderdir<\/strong><\/p>\n<p>2024-c\u00fc ild\u0259 q\u0131z\u0131l ehtiyatlar\u0131n\u0131 \u0259n \u00e7ox art\u0131ran 10 \u00f6lk\u0259nin siyah\u0131s\u0131na n\u0259z\u0259r salsaq, liderlik Pol\u015fadad\u0131r. Bel\u0259 ki, Pol\u015fa 90 ton olmaqla 2024-c\u00fc ilin \u0259n b\u00f6y\u00fck q\u0131z\u0131l al\u0131c\u0131s\u0131 olub. \u00d6lk\u0259 \u00fcmumi q\u0131z\u0131l ehtiyat\u0131n\u0131 448 tona \u00e7atd\u0131r\u0131b. \u0130kinci yerd\u0259 is\u0259 qarda\u015f \u00f6lk\u0259 T\u00fcrkiy\u0259dir. 75 ton q\u0131z\u0131l alaraq ehtiyat\u0131n\u0131 528 tona \u00e7atd\u0131r\u0131b. T\u00fcrkiy\u0259ni 73 ton q\u0131z\u0131l almaqla Hindistan, 44 ton q\u0131z\u0131l al\u0131\u015f\u0131 il\u0259 is\u0259 \u00c7in izl\u0259yir. Az\u0259rbaycan 25 ton g\u00f6st\u0259rici il\u0259 be\u015finci yerd\u0259dir (2024-ci ilin \u00fc\u00e7 r\u00fcb\u00fcn\u00fcn g\u00f6st\u0259ricisi).<\/p>\n<p>Alt\u0131nc\u0131 yer \u00c7exiya, yeddinci yer \u0130raq, s\u0259kkizinci yer Macar\u0131stan, doqquzuncu yer Qana v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan, 10-cu yerin sahibi is\u0259 Q\u0259t\u0259rdir.<br \/>\nYeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, \u00f6t\u0259n il Az\u0259rbaycanda 2 min 663 kiloqram q\u0131z\u0131l istehsal edilib. Q\u0131z\u0131l istehsal\u0131 \u0259vv\u0259lki ilin g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 97 kiloqram v\u0259 ya 3,5% azd\u0131r. Bel\u0259 ki, 2023-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycanda istehsal olunan q\u0131z\u0131l\u0131n h\u0259cmi 2 min 660 kiloqram olub.<br \/>\nNyu-Yorkun COMEX \u0259mt\u0259\u0259 birjas\u0131nda q\u0131z\u0131l\u0131n bir troya unsiyas\u0131 \u00fczr\u0259 aprel fyu\u00e7ersl\u0259rinin qiym\u0259ti 0,36% artaraq 2 955,9 AB\u015e dollar\u0131na b\u0259rab\u0259r olub. (&#8220;Kaspi&#8221; q\u0259zeti)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan 2024-c\u00fc ild\u0259 \u0259n \u00e7ox q\u0131z\u0131l alan be\u015finci \u00f6lk\u0259 olub. Bu statistika \u00dcmumd\u00fcnya Q\u0131z\u0131l \u015euras\u0131n\u0131n 2024-c\u00fc il hesabat\u0131nda qeyd olunub. Hesabata g\u00f6r\u0259, qlobal m\u0259rk\u0259zi banklar\u0131n q\u0131z\u0131l ehtiyatlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 tendensiyas\u0131 m\u00fcnt\u0259z\u0259m davam edir. X\u00fcsusil\u0259 iqtisadi qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlikl\u0259r v\u0259 inflyasiyaya qar\u015f\u0131 etibarl\u0131 &#8220;s\u0131\u011f\u0131nacaq&#8221; axtar\u0131\u015flar\u0131 q\u0131z\u0131la olan mara\u011f\u0131 daha da art\u0131r\u0131b. \u015euradan bildirilir ki, \u00f6lk\u0259mizin q\u0131z\u0131l al\u0131\u015flar\u0131na Az\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n\u0131n deyil, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun (ARDNF) q\u0131z\u0131l al\u0131\u015flar\u0131 daxildir. Maraql\u0131d\u0131r, b\u00f6y\u00fck miqdarda q\u0131z\u0131l al\u0131\u015f\u0131 n\u0259y\u0259 hesablan\u0131b? S\u0259m\u0259r\u0259lidirmi? Qar\u015f\u0131dak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 bu tendensiya davam ed\u0259 bil\u0259rmi? Az riskli y\u0131\u011f\u0131m vasit\u0259si Mill\u0259t v\u0259kili V\u00fcqar Bayramov&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":788011,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/qizil.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/qizil.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/qizil.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/qizil-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/qizil-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/qizil.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/qizil.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/qizil.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/qizil-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/qizil.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan 2024-c\u00fc ild\u0259 \u0259n \u00e7ox q\u0131z\u0131l alan be\u015finci \u00f6lk\u0259 olub. Bu statistika \u00dcmumd\u00fcnya Q\u0131z\u0131l \u015euras\u0131n\u0131n 2024-c\u00fc il hesabat\u0131nda qeyd olunub. Hesabata g\u00f6r\u0259, qlobal m\u0259rk\u0259zi banklar\u0131n q\u0131z\u0131l ehtiyatlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 tendensiyas\u0131 m\u00fcnt\u0259z\u0259m davam edir. X\u00fcsusil\u0259 iqtisadi qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlikl\u0259r v\u0259 inflyasiyaya qar\u015f\u0131 etibarl\u0131 &#8220;s\u0131\u011f\u0131nacaq&#8221; axtar\u0131\u015flar\u0131 q\u0131z\u0131la olan mara\u011f\u0131 daha da art\u0131r\u0131b. \u015euradan bildirilir ki, \u00f6lk\u0259mizin q\u0131z\u0131l al\u0131\u015flar\u0131na Az\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/788010"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=788010"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/788010\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":788012,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/788010\/revisions\/788012"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/788011"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=788010"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=788010"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=788010"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}