{"id":788284,"date":"2025-02-17T17:42:49","date_gmt":"2025-02-17T13:42:49","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=788284"},"modified":"2025-02-17T17:42:49","modified_gmt":"2025-02-17T13:42:49","slug":"t%c9%99sir-agenti-kimdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=788284","title":{"rendered":"T\u0259sir agenti kimdir?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Son g\u00fcnl\u0259r t\u0259sir agenti qalmaqal\u0131 ya\u015fanmaqdad\u0131r. Bir-birini\u00a0xarici \u00f6lk\u0259d\u0259n d\u0259st\u0259k alaraq onlar\u0131n\u00a0<\/strong><strong>maraqlar\u0131n\u0131 \u00f6z \u00f6lk\u0259sind\u0259 yaymaq v\u0259 ictimai fikr\u0259 t\u0259sir etm\u0259k m\u0259qs\u0259di g\u00fcdm\u0259kd\u0259 ittiham ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 art\u0131b. M\u0259tbuatda h\u0259min agentl\u0259rin siyah\u0131lar\u0131 da d\u0259rc olunur.<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>B\u0259s, g\u00f6r\u0259s\u0259n, t\u0259sir agenti kimdir?<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ <\/strong>s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u00f6vzuda\u00a0ara\u015fd\u0131rma material\u0131 haz\u0131rlay\u0131b.<\/p>\n<p><strong><em>H\u0259min material\u0131 t\u0259qdim edirik:<\/em><\/strong><\/p>\n<p>\u201cT\u0259sir agenti (ing. Agent of Influence) xarici d\u00f6vl\u0259tin v\u0259 ya qurumun maraqlar\u0131n\u0131 t\u0259bli\u011f ed\u0259n, onlar\u0131n siyas\u0259tini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n v\u0259 ictimai r\u0259y\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n \u015f\u0259xs v\u0259 ya t\u0259\u015fkilatd\u0131r. Bu \u015f\u0259xsl\u0259r media, siyas\u0259t, iqtisadiyyat, diplomatiya v\u0259 ictimai sektor kimi m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259sir agenti birba\u015fa casus say\u0131lmasa da, onun \u0259sas m\u0259qs\u0259di xarici \u00f6lk\u0259nin maraqlar\u0131n\u0131 yaymaq v\u0259 ictimai fikr\u0259 t\u0259sir etm\u0259kdir. Onlar a\u00e7\u0131q v\u0259 ya gizli \u015f\u0259kild\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259, m\u00fcxt\u0259lif siyasi, sosial v\u0259 iqtisadi g\u00fcnd\u0259ml\u0259ri formala\u015fd\u0131rma\u011fa c\u0259hd ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p><strong><em>T\u0259sir agenti nec\u0259 haz\u0131rlan\u0131r?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>T\u0259sir agentl\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131 m\u00fcxt\u0259lif metodlarla apar\u0131l\u0131r. B\u0259zi hallarda bu \u015f\u0259xsl\u0259r xarici d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6yr\u0259dilir, b\u0259zi hallarda is\u0259 t\u0259bii \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n dair\u0259l\u0259rin maraqlar\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 \u00e7evrilirl\u0259r.<\/p>\n<p>1. \u0130deoloji formala\u015fd\u0131rma \u2013 \u015e\u0259xs m\u00fc\u0259yy\u0259n ideologiyan\u0131 q\u0259bul edir v\u0259 bu ideologiyan\u0131 yayma\u011fa ba\u015flay\u0131r. Bu, universitetl\u0259r, qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131, beyin m\u0259rk\u0259zl\u0259ri (think tanks) v\u0259 mediada formala\u015fd\u0131r\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n<p>2. Maddi v\u0259 siyasi d\u0259st\u0259k \u2013 Xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 ya qurumlar t\u0259sir agentl\u0259rin\u0259 maddi, media v\u0259 siyasi d\u0259st\u0259k verirl\u0259r.<\/p>\n<p>3. Sosial v\u0259 media t\u0259siri \u2013 Sosial media, jurnalistika v\u0259 diplomatiya vasit\u0259sil\u0259 t\u0259sir agentl\u0259ri h\u0259d\u0259f auditoriyaya t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r\u0259 daxil edilirl\u0259r.<\/p>\n<p>4. \u015e\u0259xsi \u0259laq\u0259l\u0259r v\u0259 lobbi\u00e7ilik \u2013 T\u0259sir agentl\u0259ri yerli siyas\u0259t\u00e7il\u0259rl\u0259, media qurumlar\u0131 il\u0259 v\u0259 n\u00fcfuzlu \u015f\u0259xsl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259 quraraq m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259rarlar\u0131n q\u0259buluna t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p>5. T\u0259dric\u0259n radikalla\u015fd\u0131rma v\u0259 ya manipulyasiya \u2013 B\u0259zi hallarda t\u0259sir agentl\u0259ri \u00f6zl\u0259ri d\u0259 bilm\u0259d\u0259n xarici d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin maraqlar\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n fiqurlara \u00e7evrilirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong><em>T\u0259sir agentl\u0259rinin \u0259sas i\u015fi n\u0259dir?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>T\u0259sir agentl\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri f\u0259rqli formalarda ola bil\u0259r. \u018fsas m\u0259qs\u0259d ictimai r\u0259y\u0259, siyasi q\u0259rarlara v\u0259 d\u00f6vl\u0259t institutlar\u0131na t\u0259sir etm\u0259kdir.<\/p>\n<p>1. \u0130ctimai r\u0259y\u0259 t\u0259sir etm\u0259k \u2013 Media, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r, beyin m\u0259rk\u0259zl\u0259ri v\u0259 akademik institutlar vasit\u0259sil\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00f6vzularda ictimai r\u0259yin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131.<\/p>\n<p>2. Dezinformasiya yaymaq \u2013 D\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tini z\u0259ifl\u0259tm\u0259k v\u0259 ya alternativ siyasi g\u00fcnd\u0259mi yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yalan v\u0259 manipulyasiya edilmi\u015f m\u0259lumatlar\u0131n yay\u0131lmas\u0131.<\/p>\n<p>3. Siyasi q\u0259rarlara t\u0259sir etm\u0259k \u2013 Siyas\u0259t\u00e7il\u0259ri v\u0259 d\u00f6vl\u0259t r\u0259smil\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259rarlar\u0131n q\u0259buluna y\u00f6n\u0259ltm\u0259k, lobbi\u00e7ilik f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k.<\/p>\n<p>4. C\u0259miyy\u0259td\u0259 qar\u015f\u0131durma yaratmaq \u2013 M\u00fcxt\u0259lif sosial, etnik v\u0259 dini qruplar aras\u0131nda g\u0259rginliyi art\u0131rmaq, daxili sabitliyi pozmaq.<\/p>\n<p>5. Beyn\u0259lxalq arenada t\u0259bli\u011fat \u2013 Xarici \u00f6lk\u0259nin maraqlar\u0131na uy\u011fun m\u00f6vqel\u0259ri beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarda v\u0259 mediada yaymaq.<\/p>\n<p><strong><em>T\u0259sir agenti il\u0259 casus aras\u0131nda f\u0259rq n\u0259dir?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>X\u00fcsusiyy\u0259t T\u0259sir Agenti Casus<\/p>\n<p>\u018fsas m\u0259qs\u0259d \u0130ctimai r\u0259y\u0259 t\u0259sir, siyasi g\u00fcnd\u0259m yaratmaq Gizli m\u0259lumat toplamaq, casusluq f\u0259aliyy\u0259ti aparmaq<\/p>\n<p>F\u0259aliyy\u0259t metodu A\u00e7\u0131q v\u0259 ya \u00f6rt\u00fcl\u00fc t\u0259bli\u011fat, media v\u0259 siyasi t\u0259sir Gizli f\u0259aliyy\u0259t, k\u0259\u015ffiyyat \u0259m\u0259liyyatlar\u0131<\/p>\n<p>Kim\u0259 xidm\u0259t edir? Xarici h\u00f6kum\u0259tl\u0259r, fondlar, t\u0259\u015fkilatlar X\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131, k\u0259\u015ffiyyat idar\u0259l\u0259ri<\/p>\n<p>Qanuni aspekt B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 qanuni, amma t\u0259nziml\u0259nir \u018fks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 qanunsuz v\u0259 cinay\u0259t say\u0131l\u0131r<\/p>\n<p><strong><em>T\u0259sir agentl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r<\/em><\/strong><\/p>\n<p>\u2022 Xarici t\u0259sirl\u0259rin m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u2013 Xaricd\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015f\u0259n t\u0259\u015fkilatlar\u0131n v\u0259 f\u0259rdl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tini t\u0259nziml\u0259m\u0259k.<\/p>\n<p>\u2022 Mediada \u015f\u0259ffafl\u0131q t\u0259min etm\u0259k \u2013 Xarici t\u0259sir alt\u0131nda olan media qurumlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini izl\u0259m\u0259k v\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n m\u0259nb\u0259yini a\u00e7\u0131qlamaq.<\/p>\n<p>\u2022 H\u00fcquqi t\u0259nziml\u0259m\u0259 \u2013 Xarici agentl\u0259r\u0259 dair qanunlar\u0131n q\u0259bulu v\u0259 onlar\u0131n qeydiyyata al\u0131nmas\u0131.<\/p>\n<p>\u2022 Milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259dbirl\u0259ri \u2013 K\u0259\u015ffiyyat v\u0259 \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat orqanlar\u0131n\u0131n t\u0259sir agentl\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tini izl\u0259m\u0259si v\u0259 if\u015fa etm\u0259si.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar t\u0259sir agentl\u0259rinin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliy\u0259 v\u0259 ictimai r\u0259y\u0259 t\u0259sirini minimuma endirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259n \u0259sas strategiyalard\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son g\u00fcnl\u0259r t\u0259sir agenti qalmaqal\u0131 ya\u015fanmaqdad\u0131r. Bir-birini\u00a0xarici \u00f6lk\u0259d\u0259n d\u0259st\u0259k alaraq onlar\u0131n\u00a0maraqlar\u0131n\u0131 \u00f6z \u00f6lk\u0259sind\u0259 yaymaq v\u0259 ictimai fikr\u0259 t\u0259sir etm\u0259k m\u0259qs\u0259di g\u00fcdm\u0259kd\u0259 ittiham ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 art\u0131b. M\u0259tbuatda h\u0259min agentl\u0259rin siyah\u0131lar\u0131 da d\u0259rc olunur. B\u0259s, g\u00f6r\u0259s\u0259n, t\u0259sir agenti kimdir? ARANTV.AZ s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u00f6vzuda\u00a0ara\u015fd\u0131rma material\u0131 haz\u0131rlay\u0131b. H\u0259min material\u0131 t\u0259qdim edirik: \u201cT\u0259sir agenti (ing. Agent of Influence) xarici d\u00f6vl\u0259tin v\u0259 ya qurumun maraqlar\u0131n\u0131 t\u0259bli\u011f ed\u0259n, onlar\u0131n siyas\u0259tini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n v\u0259 ictimai r\u0259y\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n \u015f\u0259xs v\u0259 ya t\u0259\u015fkilatd\u0131r. Bu \u015f\u0259xsl\u0259r media, siyas\u0259t, iqtisadiyyat, diplomatiya v\u0259 ictimai sektor kimi m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rl\u0259r. T\u0259sir agenti birba\u015fa&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":788285,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1b6bc3597ec313362eaafe07c5ba33c8.jpeg",800,450,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1b6bc3597ec313362eaafe07c5ba33c8.jpeg",800,450,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1b6bc3597ec313362eaafe07c5ba33c8.jpeg",800,450,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1b6bc3597ec313362eaafe07c5ba33c8-500x280.jpeg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1b6bc3597ec313362eaafe07c5ba33c8-649x365.jpeg",649,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1b6bc3597ec313362eaafe07c5ba33c8.jpeg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1b6bc3597ec313362eaafe07c5ba33c8.jpeg",800,450,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1b6bc3597ec313362eaafe07c5ba33c8.jpeg",800,450,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1b6bc3597ec313362eaafe07c5ba33c8-240x172.jpeg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1b6bc3597ec313362eaafe07c5ba33c8.jpeg",800,450,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Son g\u00fcnl\u0259r t\u0259sir agenti qalmaqal\u0131 ya\u015fanmaqdad\u0131r. Bir-birini\u00a0xarici \u00f6lk\u0259d\u0259n d\u0259st\u0259k alaraq onlar\u0131n\u00a0maraqlar\u0131n\u0131 \u00f6z \u00f6lk\u0259sind\u0259 yaymaq v\u0259 ictimai fikr\u0259 t\u0259sir etm\u0259k m\u0259qs\u0259di g\u00fcdm\u0259kd\u0259 ittiham ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 art\u0131b. M\u0259tbuatda h\u0259min agentl\u0259rin siyah\u0131lar\u0131 da d\u0259rc olunur. B\u0259s, g\u00f6r\u0259s\u0259n, t\u0259sir agenti kimdir? ARANTV.AZ s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u00f6vzuda\u00a0ara\u015fd\u0131rma material\u0131 haz\u0131rlay\u0131b. H\u0259min material\u0131 t\u0259qdim edirik: \u201cT\u0259sir agenti (ing. Agent of Influence) xarici d\u00f6vl\u0259tin v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/788284"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=788284"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/788284\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":788286,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/788284\/revisions\/788286"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/788285"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=788284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=788284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=788284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}