{"id":790109,"date":"2025-02-26T09:13:57","date_gmt":"2025-02-26T05:13:57","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=790109"},"modified":"2025-02-26T09:13:57","modified_gmt":"2025-02-26T05:13:57","slug":"saxtali-havanin-meyv%c9%99ciliy%c9%99-vurdugu-z%c9%99r%c9%99r-asf-aciqladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=790109","title":{"rendered":"\u015eaxtal\u0131 havan\u0131n meyv\u0259\u00e7iliy\u0259 vurdu\u011fu z\u0259r\u0259r &#8211; ASF a\u00e7\u0131qlad\u0131"},"content":{"rendered":"<h2><strong>Bel\u0259 \u015faxtal\u0131 havalar\u0131n meyv\u0259\u00e7iliy\u0259 vurdu\u011fu z\u0259r\u0259r s\u0131\u011fortalan\u0131rm\u0131?<\/strong><\/h2>\n<p><em>Fevral\u0131n ikinci ong\u00fcnl\u00fcy\u00fcnd\u0259n ba\u015flayaraq Az\u0259rbaycanda qarl\u0131-\u015faxtal\u0131 hava \u015f\u0259raiti m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u00d6lk\u0259nin dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn \u0259razisind\u0259 g\u00fccl\u00fc qar ya\u011fmas\u0131ndan sonra son on il\u0259 yax\u0131n d\u00f6vrd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 y\u00fcks\u0259k \u015faxtalar qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. X\u00fcsusil\u0259 fevral\u0131n 24-d\u0259n 25-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 temperatur m\u0259nfi -5 v\u0259 ondan daha a\u015fa\u011f\u0131 oldu. Ondan \u0259vv\u0259l &#8211; yanvar ay\u0131nda 20 d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259l\u0259n isti havalarda tumurcuqlama\u011fa ba\u015flayan a\u011faclar\u0131n \u015faxtalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Bu amil x\u00fcsusil\u0259 meyv\u0259 ba\u011flar\u0131na sahib olan fermerl\u0259ri ciddi \u015f\u0259kild\u0259 narahat etm\u0259kd\u0259dir. M\u0259lumdur ki, 2020-ci ild\u0259n Az\u0259rbaycanda Aqrar S\u0131\u011forta Fondu (ASF) f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131b. Fond bitki\u00e7ilik v\u0259 heyvandarl\u0131q sah\u0259sind\u0259 d\u0259st\u0259kli s\u0131\u011forta mexanizminin t\u0259tbiqin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik edir. Bel\u0259 \u015faxtal\u0131 havalar\u0131n meyv\u0259\u00e7iliy\u0259 vurdu\u011fu z\u0259r\u0259r s\u0131\u011fortalan\u0131rm\u0131? Fermerl\u0259r \u00f6z ba\u011flar\u0131n\u0131 bu hadis\u0259d\u0259n s\u0131\u011fortalaya bil\u0259rmi?<\/em><\/p>\n<p>ASF \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259dri Fuad Sad\u0131qovun 2024-c\u00fc ilin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f t\u0259dbird\u0259 dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, haz\u0131rda aqrar s\u0131\u011forta mexanizmi 41 n\u00f6v bitkini, heyvandarl\u0131q v\u0259 bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131 qoruyur. Bura tax\u0131l v\u0259 tarla bitkil\u0259ri, texniki bitkil\u0259r, meyv\u0259 ba\u011flar\u0131 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z-bostan bitkil\u0259ri aiddir. Bu t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar t\u0259qrib\u0259n 30-a yax\u0131n riskd\u0259n qorunur. Fond s\u0259dri bildirir ki, aqrar s\u0131\u011forta \u0259kinl\u0259ri, x\u00fcsusil\u0259 meyv\u0259 ba\u011flar\u0131n\u0131 \u015faxtavurma riskind\u0259n d\u0259 s\u0131\u011forta edir v\u0259 bu hadis\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r edilir.<\/p>\n<p>F.Sad\u0131qovun verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259,\u00a0 aqrar s\u0131\u011fortaya d\u00f6vl\u0259tin 50 faizlik m\u00fch\u00fcm d\u0259st\u0259yi var. Bunun say\u0259sind\u0259 fermerl\u0259rimiz \u00f6z t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131 ikiqat a\u015fa\u011f\u0131 qiym\u0259tl\u0259 s\u0131\u011forta ed\u0259 bilirl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u00f6lk\u0259nin \u0259ks\u0259r hiss\u0259sind\u0259 1000 manatl\u0131q tax\u0131l\u0131n illik s\u0131\u011forta haqq\u0131 c\u0259mi 7-10 manat \u0259traf\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyinin t\u0259sirl\u0259rin\u0259 \u0259n \u00e7ox m\u0259ruz qalan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n olan Az\u0259rbaycanda \u0259n \u00e7ox ba\u015f ver\u0259n t\u0259bi\u0259t hadis\u0259l\u0259ri f\u0131rt\u0131na-qas\u0131r\u011fa, dolu, sel-subasma hal\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2024-c\u00fc ild\u0259 Samux rayonunda 600 hektar \u0259razinin su basmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 buradak\u0131 s\u0131\u011fortal\u0131 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlara d\u0259y\u0259n t\u0259qrib\u0259n 700 min manatl\u0131q z\u0259r\u0259r Aqrar S\u0131\u011forta Fondu t\u0259r\u0259find\u0259n qar\u015f\u0131lan\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>S\u0131\u011fortan\u0131n b\u0259hr\u0259sini g\u00f6r\u0259n daha \u00e7ox istehsal\u00e7\u0131 \u00f6z t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131 s\u0131\u011fortalama\u011fa ba\u015flay\u0131r. Fondun n\u00fcmay\u0259nd\u0259si \u018fli \u018fhm\u0259dovun dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, aqrar s\u0131\u011forta 2024-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycanda aqrar s\u0131\u011fortaya maraq artmaqda davam edib.\u00a0 Bel\u0259 ki, s\u0131\u011fortalanan \u0259kinl\u0259rin sah\u0259si 447 min hektara \u00e7at\u0131b. Bu 2023-c\u00fc ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 25 min hektar v\u0259 ya 6 faiz art\u0131qd\u0131r. \u018fkin sah\u0259l\u0259rinin s\u0131\u011fortalanmas\u0131 \u00fczr\u0259 aqrar s\u0131\u011forta m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin say\u0131 11 faiz artaraq 56 662-y\u0259 y\u00fcks\u0259lib. 2024-c\u00fc ild\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq nektarin, qarp\u0131z, albal\u0131, yemi\u015f v\u0259 t\u00fct\u00fcn bitkil\u0259r d\u0259 s\u0131\u011forta edilib.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n il fond t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259r\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlara 6 milyon 423 min manat s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fi edilib. \u018fvv\u0259lki ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri 2, 2 milyon manat v\u0259 ya 46 faiz art\u0131b. S\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rinin 5 milyon 246 min manat\u0131 bitki\u00e7ilik, 1 milyon 177 min manat\u0131 is\u0259 heyvandarl\u0131q t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p>Bitki\u00e7ilik \u00fczr\u0259 \u0259n \u00e7ox s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri: f\u0131rt\u0131na-qas\u0131r\u011fa, sel-subasma v\u0259 dolu, v\u0259h\u015fi heyvanlar\u0131n h\u00fccumu, 3-c\u00fc \u015f\u0259xsin h\u0259r\u0259k\u0259ti \u00fczr\u0259 edilib. \u018fn \u00e7ox \u00f6d\u0259ni\u015f edil\u0259n bitkil\u0259r (tax\u0131l, pamb\u0131q v\u0259 qar\u011f\u0131dal\u0131dan ba\u015fqa): \u00fcz\u00fcm, gilas, alma, badam v\u0259 \u0259rik, \u00e7\u0259ltik v\u0259 qarp\u0131z olub. Bitki\u00e7ilik \u00fczr\u0259 \u0259n \u00e7ox z\u0259r\u0259r \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri 6 rayonun &#8211; \u015e\u0259ki, Samux, Qobustan, A\u011fcab\u0259di, Saatl\u0131, A\u011fstafa rayonlar\u0131n\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>T\u0259dbird\u0259 Aqrar S\u0131\u011forta Fondunun r\u0259hb\u0259rliyi aqrar s\u0131\u011forta sistemind\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutan m\u00fcst\u0259qil aqrar s\u0131\u011forta ekspertl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lan imkanlar bar\u0259d\u0259 a\u00e7\u0131qlama verib. Bildirilib ki, aqrar s\u0131\u011forta ekspertl\u0259ri t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarda riski v\u0259 z\u0259r\u0259ri qiym\u0259tl\u0259ndirirl\u0259r. Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 800-1000 n\u0259f\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r ekspert\u0259 ehtiyac var, amma onlar\u0131n real say\u0131 t\u0259qrib\u0259n 100 n\u0259f\u0259rdir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 ASF bir \u00e7ox hallarda s\u0131\u011forta hadis\u0259sini, d\u0259y\u0259n z\u0259r\u0259ri qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n ekspertl\u0259r c\u0259lb edir.<\/strong><\/p>\n<p>Fondun r\u0259hb\u0259ri Fuad Sad\u0131qov ekspertl\u0259rin g\u0259lirl\u0259rinin y\u00fcks\u0259k oldu\u011funu x\u00fcsusi qeyd edib. Bildirib ki, ekspertl\u0259rin ayl\u0131q g\u0259lirl\u0259ri 1000-1500 manatdan ba\u015flay\u0131r, g\u00fcnd\u0259lik g\u0259lir limiti is\u0259 500 manata qald\u0131r\u0131l\u0131b. Fond r\u0259hb\u0259ri \u00f6lk\u0259d\u0259ki aqronom v\u0259 dig\u0259r yax\u0131n ixtisas sahibl\u0259rini bu imkandan istifad\u0259 e\u011ftm\u0259y\u0259 v\u0259 aqrar s\u0131\u011forta eksperti kimi \u00e7al\u0131\u015fma\u011fa d\u0259v\u0259t edib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, ekspert kimi \u00e7al\u0131\u015fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fctl\u0259q fondun \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131 olma\u011fa ehtiyac yoxdur: ba\u015fqa sah\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan \u015f\u0259xsl\u0259r xidm\u0259ti m\u00fcqavil\u0259 \u0259sas\u0131nda fondla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Fond r\u0259smil\u0259rinin verdiyi m\u0259lumata \u0259sas\u0259n, 2024-c\u00fc ild\u0259 aqrar s\u0131\u011fortan\u0131n \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259r davam etdirilib. Bel\u0259 ki, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 heyvanlar\u0131n\u0131n s\u0131\u011fortas\u0131 \u00fczr\u0259 tarifl\u0259r 5,2 faizd\u0259n mal-qara \u00fc\u00e7\u00fcn 4,9 faiz\u0259, x\u0131rdabuynuzlu heyvnalar \u00fc\u00e7\u00fcn 4,7 faiz\u0259 endirilib.<\/strong><\/p>\n<p>El\u0259c\u0259 d\u0259 aqrar s\u0131\u011fortan\u0131n \u0259hat\u0259 dair\u0259si geni\u015fl\u0259nib v\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131nda yeni filial f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>Aqrar S\u0131\u011forta Fondu bu il 22-23 milyon manat investisiya ed\u0259c\u0259k. F.Sad\u0131qovun dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, investisiya istiqam\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rar\u0131 q\u0259rar\u0131 M\u00fc\u015fahid\u0259 \u015euras\u0131 ver\u0259c\u0259k: \u201cFondun Himay\u0259\u00e7il\u0259r \u015euras\u0131 var v\u0259 orada 3 d\u00f6vl\u0259t qurumu &#8211; Maliyy\u0259 Nazirliyi, K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyi v\u0259 Az\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131 t\u0259msil olunur. Onlar h\u0259r ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 investisiya istiqam\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. Y\u0131\u011fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z v\u0259sait d\u00f6vl\u0259t qiym\u0259tli ka\u011f\u0131zlar\u0131na, beyn\u0259lxalq reytinq agentlikl\u0259rind\u0259n y\u00fcks\u0259k reytinq alm\u0131\u015f banklara qoyulur. \u00d6lk\u0259d\u0259 5 bel\u0259 bank var\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bel\u0259 \u015faxtal\u0131 havalar\u0131n meyv\u0259\u00e7iliy\u0259 vurdu\u011fu z\u0259r\u0259r s\u0131\u011fortalan\u0131rm\u0131? Fevral\u0131n ikinci ong\u00fcnl\u00fcy\u00fcnd\u0259n ba\u015flayaraq Az\u0259rbaycanda qarl\u0131-\u015faxtal\u0131 hava \u015f\u0259raiti m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u00d6lk\u0259nin dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn \u0259razisind\u0259 g\u00fccl\u00fc qar ya\u011fmas\u0131ndan sonra son on il\u0259 yax\u0131n d\u00f6vrd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 y\u00fcks\u0259k \u015faxtalar qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. X\u00fcsusil\u0259 fevral\u0131n 24-d\u0259n 25-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 temperatur m\u0259nfi -5 v\u0259 ondan daha a\u015fa\u011f\u0131 oldu. Ondan \u0259vv\u0259l &#8211; yanvar ay\u0131nda 20 d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259l\u0259n isti havalarda tumurcuqlama\u011fa ba\u015flayan a\u011faclar\u0131n \u015faxtalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Bu amil x\u00fcsusil\u0259 meyv\u0259 ba\u011flar\u0131na sahib olan fermerl\u0259ri ciddi \u015f\u0259kild\u0259 narahat etm\u0259kd\u0259dir. M\u0259lumdur ki, 2020-ci ild\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":790110,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1e92cb0aaefe3f69edf833a4dd58261e.jpg",500,314,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1e92cb0aaefe3f69edf833a4dd58261e.jpg",500,314,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1e92cb0aaefe3f69edf833a4dd58261e.jpg",500,314,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1e92cb0aaefe3f69edf833a4dd58261e-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1e92cb0aaefe3f69edf833a4dd58261e.jpg",500,314,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1e92cb0aaefe3f69edf833a4dd58261e.jpg",500,314,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1e92cb0aaefe3f69edf833a4dd58261e.jpg",500,314,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1e92cb0aaefe3f69edf833a4dd58261e.jpg",500,314,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1e92cb0aaefe3f69edf833a4dd58261e-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/1e92cb0aaefe3f69edf833a4dd58261e.jpg",500,314,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bel\u0259 \u015faxtal\u0131 havalar\u0131n meyv\u0259\u00e7iliy\u0259 vurdu\u011fu z\u0259r\u0259r s\u0131\u011fortalan\u0131rm\u0131? Fevral\u0131n ikinci ong\u00fcnl\u00fcy\u00fcnd\u0259n ba\u015flayaraq Az\u0259rbaycanda qarl\u0131-\u015faxtal\u0131 hava \u015f\u0259raiti m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u00d6lk\u0259nin dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn \u0259razisind\u0259 g\u00fccl\u00fc qar ya\u011fmas\u0131ndan sonra son on il\u0259 yax\u0131n d\u00f6vrd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 y\u00fcks\u0259k \u015faxtalar qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. X\u00fcsusil\u0259 fevral\u0131n 24-d\u0259n 25-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 temperatur m\u0259nfi -5 v\u0259 ondan daha a\u015fa\u011f\u0131 oldu.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/790109"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=790109"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/790109\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":790111,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/790109\/revisions\/790111"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/790110"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=790109"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=790109"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=790109"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}