{"id":790406,"date":"2025-02-27T13:53:42","date_gmt":"2025-02-27T09:53:42","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=790406"},"modified":"2025-02-27T13:53:42","modified_gmt":"2025-02-27T09:53:42","slug":"p%c9%99rak%c9%99nd%c9%99-ticar%c9%99t-artir-%c9%99rzaq-x%c9%99rcl%c9%99ri-%c9%99halinin-g%c9%99lirinin-yarisini-yeyir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=790406","title":{"rendered":"P\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259t art\u0131r &#8211; \u0259rzaq x\u0259rcl\u0259ri \u0259halinin g\u0259lirinin yar\u0131s\u0131n\u0131 \u201cyeyir\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>Yeni ilin ilk ay\u0131nda Az\u0259rbaycanda p\u0259rak\u0259nd\u0259 sat\u0131\u015f art\u0131b: v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n \u0259rzaq, geyim v\u0259 spirtli i\u00e7kil\u0259r\u0259 x\u0259rcl\u0259m\u0259l\u0259ri, g\u00f6zl\u0259nildiyi kimi, \u00e7oxal\u0131b. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin (DSK) m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, bu ilin yanvar\u0131nda \u00f6lk\u0259nin p\u0259rak\u0259nd\u0259 sat\u0131\u015f \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n 4,8 milyard manatl\u0131q m\u0259hsul sat\u0131l\u0131b. Bu m\u0259bl\u0259\u011f\u0259 2,6 milyard manatl\u0131q \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131, i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131, 2,2 milyard manatl\u0131q qeyri-\u0259rzaq mallar\u0131 d\u00f6vriyy\u0259si daxil olub. \u00dcmumilikd\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si 3,7 faiz art\u0131b. O c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259rzaq, i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n d\u00f6vriyy\u0259si 1,8 faiz art\u0131b, qeyri-\u0259rzaq mallar\u0131 \u00fczr\u0259 is\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 6 faizi \u00f6t\u00fcb.<\/strong><\/p>\n<p>P\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259timizd\u0259 adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n x\u0259rcl\u0259r 473,5 manata, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131, i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131nda 257,8 manata, qeyri-\u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131nda is\u0259 215,7 manata \u00e7at\u0131b. Yanvarda istehlak\u00e7\u0131lar p\u0259rak\u0259nd\u0259 sat\u0131\u015f \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rinin \u0259rzaq \u015f\u00f6b\u0259l\u0259rind\u0259 2 milyard 406,2 milyon manat x\u0259rcl\u0259yibl\u0259r ki, bu da onlar\u0131n \u00fcmumi g\u0259lirl\u0259rinin 49,7 faizin\u0259 b\u0259rab\u0259r olub. \u018frzaq m\u0259hsullar\u0131n \u00e7\u0259kil\u0259n x\u0259rcl\u0259rd\u0259 2 faizlik art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>R\u0259smi statistika g\u00f6st\u0259rir ki, 230,3 milyon manat olan i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131 x\u0259rcl\u0259ri istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n \u00fcmumi x\u0259rcl\u0259rinin 4,7 faizini, 2 milyard 206,3 milyon manat t\u0259\u015fkil ed\u0259n qeyri-\u0259rzaq x\u0259rcl\u0259ri is\u0259 45,6\u00a0 faizini t\u0259\u015fkil edib. Qeyri-\u0259rzaq x\u0259rcl\u0259rind\u0259n tekstil, geyim v\u0259 ayaqqab\u0131 x\u0259rcl\u0259ri \u00fcmumi x\u0259rcl\u0259rin 14,5 faizin\u0259 b\u0259rab\u0259r olub.\u00a0 X\u0259rc strukturunda benzin v\u0259 dizel yanaca\u011f\u0131na 5,6 faiz, elektrik mallar\u0131 v\u0259 mebel\u0259 4,6 faiz, \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 tibbi l\u0259vazimatlara 2,3 faiz x\u0259rcl\u0259nib.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259nin yerli istehsal\u0131 daxili t\u0259l\u0259bat\u0131n az bir hiss\u0259sini t\u0259min edir. Yanvar ay\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n emal s\u0259nayesind\u0259 1 milyard 748,9\u00a0 milyon manatl\u0131q m\u0259hsul istehsal edilib. O c\u00fcml\u0259d\u0259n\u00a0 492,9\u00a0 milyon manatl\u0131q qida m\u0259hsullar\u0131 (ke\u00e7\u0259n ilin yanvar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 24,7 faiz \u00e7ox), 51,7 milyon manatl\u0131q i\u00e7ki (26 faiz \u00e7ox),\u00a0 61,1 milyon manatl\u0131q t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131(35,5 faiz az) istehsal olunub.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/vergiler.az\/media\/2020\/04\/13\/vuqar_bayramov.jpg\" alt=\"V\u00fcqar Bayramov: \u201cNazirl\u0259r Kabinetinin Q\u0259rar\u0131 sahibkarlar \u00fc\u00e7\u00fcn prosedurlar\u0131  asanla\u015fd\u0131r\u0131r\u201d\" width=\"800\" height=\"450\" \/><\/p>\n<p><strong>V\u00fcqar Bayramov<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131-alim, Milli M\u0259clisin \u00fczv\u00fc V\u00fcqar Bayramovun fikrinc\u0259, i\u00e7ki v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131na \u00e7\u0259kil\u0259n x\u0259rcl\u0259rin artmas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259li tendensiyad\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201cD\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin p\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259t \u00fczr\u0259 t\u0259snifat\u0131nda alkoqollu i\u00e7kil\u0259r deyil, i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar\u0131 birlikd\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn spirtili i\u00e7kil\u0259r\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r v\u0259saitin x\u0259rcl\u0259ndiyi tam ayd\u0131nla\u015fm\u0131r. Amma ayd\u0131nd\u0131r ki, burada alkoqollu i\u00e7kil\u0259r x\u00fcsusi paya malikdir. \u0130\u00e7ki v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar\u0131na x\u0259rcl\u0259n\u0259n v\u0259saitin \u00e7oxalmaslna qiym\u0259t art\u0131mlar\u0131 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rs\u0259 d\u0259, istehlak h\u0259cmi d\u0259 x\u00fcsusi paya malikdir. V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z qazand\u0131qlar\u0131 h\u0259r 100 manat\u0131n 5 manat\u0131n\u0131 i\u00e7kil\u0259r v\u0259 siqaret\u0259 x\u0259rcl\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p>\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 Az\u0259rbaycanda spirtli i\u00e7ki istehlak\u0131n\u0131n n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 artaca\u011f\u0131n\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131r. Adamba\u015f\u0131na istehlak indi 2.5 litr oldu\u011fu halda, bunun 2030-c\u00fc ild\u0259 3.9 litr olaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. \u0130stehlak artd\u0131qca is\u0259 x\u0259rc d\u0259 \u00e7oxal\u0131r. Dem\u0259li, spirtli i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehlak\u0131n\u0131 azaltmaqla h\u0259m q\u0259na\u0259t etm\u0259k, h\u0259m d\u0259 daha sa\u011flam olmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 alkoqol v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar\u0131n\u0131 istehlak etm\u0259kd\u0259ns\u0259 ixrac etm\u0259k daha faydal\u0131d\u0131r. M\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn qeyd ed\u0259k ki, spirtli i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n p\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259 pay\u0131 G\u00fcrc\u00fcstanda 3.4, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 3.3, \u00d6zb\u0259kistanda 3.2, Qazax\u0131standa 2.4, T\u00fcrkm\u0259nistanda 2.2 faizdir. \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n is\u0259 \u0130taliya 4.2, Kanada 3.7, Almaniya 3.5, B\u00f6y\u00fck Britaniya 3.4,\u00c7ind\u0259 3.0, Yaponiyada 2.7, AB\u015e-da 2.0 faiz\u0259 malikdir. Spirtli i\u00e7ki v\u0259 siqaret\u0259 \u0259n \u00e7ox \u00fcst\u00fcnl\u00fck ver\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r is\u0259 Laos (10.8%), Serbiya (8.4%), Bosniya v\u0259 Hersoqovina (8.3%), \u00c7exiya (8.2%), Belarus (7.7%), Macar\u0131stan (7.6%), \u0130ndoneziya (7.4%), Latviya (7.4%) v\u0259 Rusiyad\u0131r (7.3%)&#8221;.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/gdb.voanews.com\/022a0000-0aff-0242-4895-08daf23167e3_w1200_r1.jpg\" alt=\"Natiq C\u0259f\u0259rli: B\u00fcdc\u0259nin neft-qaz g\u0259lirl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcks\u0259kdir\" \/><\/p>\n<p><strong>Natiq C\u0259f\u0259rli<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert Natiq C\u0259f\u0259rli diqq\u0259ti \u0259halinin \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131na \u00e7\u0259kdiyi x\u0259rcl\u0259rin \u00fcmumi x\u0259rcl\u0259m\u0259l\u0259rd\u0259ki pay\u0131na y\u00f6n\u0259ldir:<\/strong>\u00a0\u201cAz\u0259rbaycanda bu pay a\u015fa\u011f\u0131-yuxar\u0131 49-50 faiz \u0259traf\u0131nda d\u0259yi\u015fir. Halbuki inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bu nisb\u0259t 12-20 faiz aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir. 20 faizd\u0259n yuxar\u0131 h\u0259dd is\u0259 art\u0131q kas\u0131bl\u0131q kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. Az\u0259rbaycanda maa\u015flar a\u015fa\u011f\u0131, \u0259rzaq qiym\u0259tl\u0259ri is\u0259 y\u00fcks\u0259kdir. Bu da \u0259halinin g\u0259lirl\u0259rinin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sinin \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131na x\u0259rcl\u0259nm\u0259sin\u0259, \u0259rzaq x\u0259rcl\u0259rinin \u00fcmumi x\u0259rcl\u0259m\u0259l\u0259rd\u0259 pay\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k olmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ekspertin fikrinc\u0259, \u0259rzaq x\u0259rcl\u0259rinin \u0259halinin \u00fcmumi x\u0259rcl\u0259m\u0259l\u0259rind\u0259ki pay\u0131n\u0131 d\u00fcnya ortalamas\u0131na endirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 g\u0259lirl\u0259rin art\u0131r\u0131lmas\u0131 vacibdir:<\/strong>\u00a0\u201c\u018fhalinin g\u0259liri \u00e7ox olarsa, \u0259rzaq x\u0259rcl\u0259rinin onlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 pay\u0131 da az olar. Burada s\u00f6hb\u0259t minimum t\u0259qa\u00fcd v\u0259 \u0259m\u0259khaqlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131ndan getmir. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 biznes \u015f\u0259raitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r ki, insanlar \u00f6z\u0259l sektorda pul qazanma\u011fa ba\u015flay\u0131b, daha \u00e7ox g\u0259lir \u0259ld\u0259 etsinl\u0259r. Az\u0259rbaycanda \u00fcst-\u00fcst\u0259 toplasaq, az qala 4 milyona yax\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015f bu v\u0259 ya dig\u0259r formada b\u00fcdc\u0259d\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. T\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fcl\u0259ri, muzdla \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v sosial m\u00fcavin\u0259tl\u0259r alan 1,9 milyon insan\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, bunu g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik. Bu insanlar\u0131n az bir hiss\u0259si istisna olmaqla, g\u0259lirl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. D\u00f6vl\u0259t \u00f6z\u0259l sektorun inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259mine etm\u0259lidir ki, daha \u00e7ox v\u0259t\u0259nda\u015f y\u00fcks\u0259k \u0259m\u0259khaqq\u0131 \u00f6d\u0259y\u0259n i\u015fl\u0259 t\u0259min olunsun\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni ilin ilk ay\u0131nda Az\u0259rbaycanda p\u0259rak\u0259nd\u0259 sat\u0131\u015f art\u0131b: v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n \u0259rzaq, geyim v\u0259 spirtli i\u00e7kil\u0259r\u0259 x\u0259rcl\u0259m\u0259l\u0259ri, g\u00f6zl\u0259nildiyi kimi, \u00e7oxal\u0131b. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin (DSK) m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, bu ilin yanvar\u0131nda \u00f6lk\u0259nin p\u0259rak\u0259nd\u0259 sat\u0131\u015f \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n 4,8 milyard manatl\u0131q m\u0259hsul sat\u0131l\u0131b. Bu m\u0259bl\u0259\u011f\u0259 2,6 milyard manatl\u0131q \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131, i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131, 2,2 milyard manatl\u0131q qeyri-\u0259rzaq mallar\u0131 d\u00f6vriyy\u0259si daxil olub. \u00dcmumilikd\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si 3,7 faiz art\u0131b. O c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259rzaq, i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n d\u00f6vriyy\u0259si 1,8 faiz art\u0131b, qeyri-\u0259rzaq mallar\u0131 \u00fczr\u0259 is\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 6 faizi \u00f6t\u00fcb. P\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259timizd\u0259 adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n x\u0259rcl\u0259r 473,5 manata, o&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":790407,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/34572624fe1f478c29f2206a29554bc9.jpg",800,450,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/34572624fe1f478c29f2206a29554bc9.jpg",800,450,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/34572624fe1f478c29f2206a29554bc9.jpg",800,450,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/34572624fe1f478c29f2206a29554bc9-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/34572624fe1f478c29f2206a29554bc9-649x365.jpg",649,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/34572624fe1f478c29f2206a29554bc9.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/34572624fe1f478c29f2206a29554bc9.jpg",800,450,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/34572624fe1f478c29f2206a29554bc9.jpg",800,450,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/34572624fe1f478c29f2206a29554bc9-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/34572624fe1f478c29f2206a29554bc9.jpg",800,450,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Yeni ilin ilk ay\u0131nda Az\u0259rbaycanda p\u0259rak\u0259nd\u0259 sat\u0131\u015f art\u0131b: v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n \u0259rzaq, geyim v\u0259 spirtli i\u00e7kil\u0259r\u0259 x\u0259rcl\u0259m\u0259l\u0259ri, g\u00f6zl\u0259nildiyi kimi, \u00e7oxal\u0131b. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin (DSK) m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, bu ilin yanvar\u0131nda \u00f6lk\u0259nin p\u0259rak\u0259nd\u0259 sat\u0131\u015f \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n 4,8 milyard manatl\u0131q m\u0259hsul sat\u0131l\u0131b. Bu m\u0259bl\u0259\u011f\u0259 2,6 milyard manatl\u0131q \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131, i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131, 2,2 milyard manatl\u0131q qeyri-\u0259rzaq mallar\u0131 d\u00f6vriyy\u0259si daxil&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/790406"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=790406"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/790406\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":790408,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/790406\/revisions\/790408"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/790407"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=790406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=790406"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=790406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}