{"id":790769,"date":"2025-02-28T19:46:14","date_gmt":"2025-02-28T15:46:14","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=790769"},"modified":"2025-02-28T19:46:14","modified_gmt":"2025-02-28T15:46:14","slug":"oruc-tutan-s%c9%99xs%c9%99-n%c9%99-olar-n%c9%99-olmaz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=790769","title":{"rendered":"Oruc tutan \u015f\u0259xs\u0259 n\u0259 olar, n\u0259 olmaz?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Xo\u015f g\u0259ldin on bir ay\u0131n sultan\u0131&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>Hac\u0131 A\u011fas\u0259id Yaqubov: Oruc niyy\u0259t ed\u0259ril\u0259k Allaha xatir tutulur<\/strong><\/em><\/p>\n<p><u><em><strong>X\u0259b\u0259r verildiyi kimi, Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin (QM\u0130) Qazil\u0259r \u015euras\u0131 Ramazan ay\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 f\u0259tva verib. F\u0259tvaya g\u00f6r\u0259, Ramazan ay\u0131n\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc mart\u0131n 1-n\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259c\u0259k. Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin Qaz\u0131lar \u015euras\u0131 m\u00fcq\u0259dd\u0259s Ramazan ay\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131 m\u00fcnasib\u0259ti il\u0259 d\u00fcnya v\u0259 \u00f6lk\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n\u0131 t\u0259brik edib, Uca Allah- T\u0259aladan m\u00fcq\u0259dd\u0259s orucluq ay\u0131nda ibad\u0259tl\u0259rin q\u0259bula yetm\u0259sini dil\u0259yib.<\/strong><\/em><\/u><\/p>\n<p><strong>Builki Ramazan xalq\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259dim bayram\u0131 Novruz g\u00fcnl\u0259rin\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259c\u0259k. F\u0259tvada qeyd olunur ki, \u015f\u0259ri bax\u0131mdan bel\u0259 \u0259lam\u0259tdar g\u00fcnl\u0259rin \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si c\u0259miyy\u0259td\u0259 bir \u00e7\u0259tinlik yaratm\u0131r, \u00e7\u00fcnki \u0130slam\u0131n t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259rind\u0259n olan oruc ibad\u0259ti ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 Allah\u0131n \u0259mridir: \u201cAllah\u0131n r\u0259hm\u0259t v\u0259 b\u0259r\u0259k\u0259tinin g\u0259li\u015fin\u0259 g\u00f6r\u0259 oruclular \u00fc\u00e7\u00fcn ruhu v\u0259 q\u0259lbl\u0259ri sevindir\u0259n Ramazan da, t\u0259bi\u0259tin R\u0259bb\u00fcl-Alam t\u0259r\u0259find\u0259n yenid\u0259n oyan\u0131\u015f\u0131n\u0131n r\u0259mzi olan Novruz da m\u00fcbar\u0259k bayramlar qismind\u0259dir. Ramazanda Quran oxumaq, elm-irfan v\u0259 ibad\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq, iftar s\u00fcfr\u0259l\u0259ri a\u00e7maq, xeyriyy\u0259\u00e7ilik etm\u0259k, ehtiyacl\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259, kims\u0259sizl\u0259r\u0259, u\u015faq evl\u0259rin\u0259, ah\u0131l v\u0259 qocalara k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259rm\u0259k, valideynl\u0259rin qay\u011f\u0131s\u0131na qalmaq savab \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259ndir v\u0259 bu \u0259n\u0259n\u0259vi \u0259m\u0259ll\u0259r mahiyy\u0259ti etibaril\u0259 Novruz ad\u0259tl\u0259ri il\u0259 eynidir. \u00c7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259r daxil olmaqla Novruz bayram\u0131 gec\u0259sind\u0259 a\u00e7\u0131lan s\u00fcfr\u0259l\u0259r iftar\u0131n saatlar\u0131na uy\u011fun olmal\u0131d\u0131r.\u201d\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin \u201cT\u0259z\u0259Pir\u201d m\u0259scidinin imam\u0131, islam\u015f\u00fcnas Hac\u0131 A\u011fas\u0259id Yaqubov m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201c\u0130ki sahil\u201din suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131r\u0131r:<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/02\/28\/\/-91038200174074974184443615210255624.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>H\u0259r ibad\u0259t ruhun ayr\u0131 bir qidas\u0131d\u0131r<\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211; Sabahdan m\u00fcq\u0259dd\u0259s Ramazan ay\u0131 ba\u015flay\u0131r. M\u00fcbar\u0259k ay\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini oxucular\u0131m\u0131zla b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259rdiniz.<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; M\u00fcq\u0259dd\u0259s Ramazan ay\u0131 11 ay\u0131n sultan\u0131d\u0131r. Allah-T\u0259ala bu ay\u0131 Ona iman ed\u0259n insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259zil\u0259tli edir. Ramazan ay\u0131 v\u0259 onun orucu \u0130lahi \u0259mridir, bu bar\u0259d\u0259 Qurani-K\u0259rimin \u201cB\u0259q\u0259r\u0259\u201d sur\u0259sind\u0259 bel\u0259 buyurulur: &#8220;Ramazan ay\u0131 insanlara do\u011fru yol g\u00f6st\u0259r\u0259n v\u0259 haqq\u0131 batild\u0259n ay\u0131rma\u011f\u0131 a\u00e7\u0131q-a\u015fkar d\u0259lill\u0259rl\u0259 b\u0259yan ed\u0259n Quran\u0131n nazil oldu\u011fu ayd\u0131r. Sizd\u0259n h\u0259r kim o aya yeti\u015fs\u0259 oruc tutsun&#8230;&#8221; Ramazan\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini d\u0259rk etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259vv\u0259lc\u0259 Allaha inanasan. Ona g\u00f6r\u0259 Allah\u0131 tan\u0131yan b\u0259nd\u0259l\u0259r\u0259 biz xitab edirik ki, Ramazan ay\u0131n\u0131n mahiyy\u0259ti odur ki, bu ayda Allah-T\u0259ala insandan ist\u0259yir ki, insan bir az f\u0259rqli ya\u015fas\u0131n. Y\u0259ni, h\u0259r g\u00fcn\u00fc yem\u0259k-i\u00e7m\u0259kl\u0259 ke\u00e7\u0259n bir insan bu ayda f\u0259rqli ya\u015fas\u0131n. Bu ayda insanlar oruc tutaraq dig\u0259r \u0259m\u0259ll\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0&#8211; Oruc tutma\u011f\u0131n d\u0259y\u0259rl\u0259ri n\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; H\u0259r ibad\u0259t ruhun ayr\u0131 bir qidas\u0131d\u0131r. H\u0259qiqi m\u0259nada tutulan orucun verdiyi feyz v\u0259 ruhaniyy\u0259t is\u0259 \u00e7ox qiym\u0259tlidir. Orucun \u0259sl h\u0259qiq\u0259ti onun m\u0259n\u0259vi, \u0259xlaqi v\u0259 ictimai d\u0259y\u0259rl\u0259rind\u0259 gizlidir. Bel\u0259 ki,\u00a0oruc \u2013 nem\u0259tl\u0259rin q\u0259drini bildir\u0259r\u0259k k\u00f6n\u00fcll\u0259rd\u0259ki \u015f\u00fckran duy\u011fular\u0131n\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<blockquote><p><strong>&#8220;T\u0259z\u0259Pir\u201d m\u0259scidinin imam\u0131<\/strong><strong>: Allah-T\u0259ala Ramazan ay\u0131n\u0131 Ona iman ed\u0259n insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259zil\u0259tli edir<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>\u0130msak vaxt\u0131 Ramazanda g\u00fcn\u00fcn ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131d\u0131r<\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211; \u0130msak v\u0259 iftar vaxtlar\u0131n\u0131n dind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; H\u0259zr\u0259ti Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz (s.a.s.) buyurur ki, sahura qalx\u0131n. Ramazan ay\u0131nda sahura qalxan insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259l\u0259kl\u0259r isti\u011ffar edirl\u0259r, h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn dua edirl\u0259r. \u0130nsan sahura qalxmaqla s\u0259h\u0259ri oyaq qalmal\u0131 olur v\u0259 bu vaxt dua etm\u0259kl\u0259\u00a0h\u0259m d\u0259 c\u0259nn\u0259t \u0259hlinin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini qazanm\u0131\u015f olur. \u0130msak vaxt\u0131 Ramazanda g\u00fcn\u00fcn ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131d\u0131r. S\u00fcbh azan\u0131ndan sonra Allah-T\u0259ala insanlara yem\u0259k-i\u00e7m\u0259yi qada\u011fan edir. H\u0259r imsaka oyanmaq, adi s\u00fcfr\u0259 haz\u0131rlamaqla sahur etm\u0259k s\u0259nin niyy\u0259tin hesab edilir. Ramazan ay\u0131nda sa\u011flam iftar\u0131n \u00f6n\u0259mi uzun bir oruc g\u00fcn\u00fcnd\u0259n sonra b\u0259d\u0259nin enerji t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Sa\u011flam v\u0259 balansl\u0131 qidalar yor\u011funluq v\u0259 hals\u0131zl\u0131\u011f\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. Bu ayda m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n ad\u0259tl\u0259rind\u0259n biri olan oruc tutanlara iftar verm\u0259yin \u00e7ox b\u00f6y\u00fck savab\u0131 vard\u0131r. \u0130ftar\u0131n savab\u0131 ev sahibinin \u00f6z orucunun savab\u0131ndan v\u0259 m\u00f6minin \u00f6z iftar\u0131na d\u0259v\u0259tini q\u0259bul etm\u0259yin savab\u0131 qona\u011f\u0131n yetmi\u015f g\u00fcnl\u00fck orucundan daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>-\u0130msaka oyanmadan tutulan oruc q\u0259bul olunurmu?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; H\u0259r imsaka oyanmaq, adi s\u00fcfr\u0259 haz\u0131rlamaqla sahur etm\u0259k s\u0259nin niyy\u0259tin hesab edilir. \u00dcmumilikd\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, niyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131ca bir ayin icra olunmur. Sad\u0259c\u0259 olaraq m\u0259qs\u0259d b\u0259lli olsun. Lakin sahura qalxmadan da oruc tutmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr v\u0259 m\u00fctl\u0259qdir. Ax\u015fam yatmazdan \u0259vv\u0259l tutaca\u011f\u0131n orucun niyy\u0259tini etm\u0259lis\u0259n. Ancaq imsaka oyanmaq Ramazan ay\u0131na ehtiram g\u00f6st\u0259rm\u0259k, h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fmaq dem\u0259kdir. Y\u0259ni, insan h\u0259qiq\u0259t\u0259n Allaha inan\u0131b m\u00fcbar\u0259k ay\u0131n filizini aparmaq ist\u0259yirs\u0259 imsaka oyans\u0131n, niyy\u0259t v\u0259 dualar etsin. Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz (s.a.s.) buyurur ki, oyan\u0131b dua ed\u0259n insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn Allah\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 m\u0259l\u0259kl\u0259r isti\u011ffar ed\u0259r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/02\/28\/\/-89db09d8174074979732285652810562230.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>Azan\u0131 e\u015fid\u0259nd\u0259 a\u011fz\u0131nda yem\u0259k v\u0259 ya su varsa&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211; S\u00fcbh azan\u0131 e\u015fidil\u0259n zaman qida q\u0259bul etm\u0259k olarm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Oruc tutan insan s\u00fcbh azan\u0131n\u0131 e\u015fid\u0259nd\u0259 yem\u0259yi dayand\u0131rmal\u0131d\u0131r. T\u0259bii ki, oruc tutan \u015f\u0259xs bu zaman a\u011fz\u0131ndak\u0131 loxman\u0131 uda v\u0259 ya suyu i\u00e7\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>H\u0259r s\u0259h\u0259r sahura q\u0259d\u0259r niyy\u0259t etm\u0259k daha q\u0259bulolunand\u0131r<\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211; Ramazan ay\u0131n\u0131n x\u00fcsusi niyy\u0259ti varm\u0131? H\u0259r g\u00fcn niyy\u0259t edilm\u0259lidirmi?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Ramazan ay\u0131n\u0131n niyy\u0259ti s\u0259n\u0259 veril\u0259n sual\u0131n cavab\u0131d\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcn fikir Ramazan ay\u0131n\u0131n niyy\u0259tidir. S\u00fcbh vaxt\u0131, yaxud da \u00fcmumi Ramazan ay\u0131 boyunca oruc tutursansa niyy\u0259t edirs\u0259n ki, bir ay m\u00fcdd\u0259tin\u0259 oruc tutaca\u011fam. Ancaq bel\u0259 niyy\u0259t etdikd\u0259 ay \u0259rzind\u0259 s\u0259f\u0259r\u0259 \u00e7\u0131xmamal\u0131, orucu pozmamal\u0131san. H\u0259r g\u00fcn niyy\u0259t etdikd\u0259 is\u0259 s\u0259f\u0259r g\u00fcnl\u0259rind\u0259 niyy\u0259tin pozulmur. \u00dcmumilikd\u0259 h\u0259r s\u0259h\u0259r sahura q\u0259d\u0259r niyy\u0259t etm\u0259k daha q\u0259bulolunand\u0131r.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Ax\u015fam yatmazdan \u0259vv\u0259l tutaca\u011f\u0131n orucun niyy\u0259tini etm\u0259lis\u0259n<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>D\u0130QQ\u018fT- Bu \u0259m\u0259ll\u0259r orucu batil edir!\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211; Orucu pozan m\u0259qamlar hans\u0131lar\u0131dr?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Orucu pozan b\u0259zi \u0259m\u0259ll\u0259r var. Birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 yem\u0259k v\u0259 i\u00e7m\u0259kdir. Sonra cinsi yax\u0131nl\u0131q etm\u0259k. Daha sonra imal\u0259 etm\u0259k. Bo\u011faz vasit\u0259sil\u0259 \u00e7oxlu miqdarda toz q\u0259bul etm\u0259k. Siqaret \u00e7\u0259km\u0259k d\u0259 bura aiddir. \u018fn \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biri is\u0259 Allah v\u0259 H\u0259zr\u0259ti Pey\u011f\u0259mb\u0259r ad\u0131ndan yalan dan\u0131\u015fmaqd\u0131r. S\u00fcbh azan\u0131na q\u0259d\u0259r boynunda vacib q\u00fcsul almaq varsa onu etm\u0259s\u0259n h\u0259min g\u00fcn tutdu\u011fun oruc batil hesab olunur. \u0130nsan s\u0259f\u0259rd\u0259 olanda da orucu pozulur. Y\u0259ni, z\u00f6hr namaz\u0131 s\u0259f\u0259r \u0259r\u0259f\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rs\u0259 oruc pozulur.<\/p>\n<blockquote><p><em><strong>Q\u0259sd\u0259n orucu pozma\u011fa g\u00f6r\u0259 2 ay \u0259lav\u0259 oruc tutmal\u0131san<\/strong><\/em><\/p><\/blockquote>\n<p><em><strong>Bir s\u00f6zl\u0259, s\u0259kkiz \u0259m\u0259l orucu batil edir<\/strong><\/em>: Yem\u0259k v\u0259 i\u00e7m\u0259k, cima, istimna (y\u0259ni \u00f6z\u00fc il\u0259 m\u0259ninin xaric olmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan bir i\u015f g\u00f6rs\u0259 v\u0259 ya ba\u015fqas\u0131 il\u0259 cimadan geyri bir i\u015f etm\u0259kl\u0259 m\u0259ni xaric etm\u0259sin\u0259 deyilir.), ehtiyat-vacib\u0259 \u0259sas\u0259n Allaha, Pey\u011f\u0259mb\u0259r\u0259 (s\u0259ll\u0259llahu \u0259l\u0259yhi v\u0259 alihi v\u0259 s\u0259ll\u0259m) v\u0259 Pey\u011f\u0259mb\u0259rin cani\u015finl\u0259rin\u0259 (\u0259l\u0259yhimus-salam) yalan isdinad verm\u0259k (onlar\u0131n ad\u0131ndan yalandan bir s\u00f6z dem\u0259k), ehtiyat-vacib\u0259 g\u00f6r\u0259 tozu bo\u011faza yeti\u015fdirm\u0259k, s\u00fcbh azan\u0131na kimi c\u0259nab\u0259t, heyz v\u0259 nifas hal\u0131nda qalmaq, ax\u0131c\u0131 \u015feyl\u0259rl\u0259 imal\u0259 etm\u0259k, q\u0259sd\u0259n qusmaq.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Orucu bil\u0259-bil\u0259 pozmaq olarm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bil\u0259-bil\u0259 orucu pozma\u011f\u0131n k\u0259ffar\u0259si var. Q\u0259sd\u0259n orucu pozma\u011fa g\u00f6r\u0259 2 ay \u0259lav\u0259 oruc tutmal\u0131san.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/02\/28\/\/-859b00ae174074983221807070310055924.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8211; B\u0259s, kiml\u0259r\u0259 oruc tutmaq olmaz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; S\u0259hh\u0259tl\u0259rind\u0259 problem olan insanlar oruc tutmaqdan m\u0259hrumdurlar. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 \u015f\u0259k\u0259r, t\u0259zyiq x\u0259st\u0259liyi olan insanlar, ah\u0131llar burada yer al\u0131rlar. G\u0259l\u0259n Ramazan ay\u0131na q\u0259d\u0259r s\u0259hh\u0259ti d\u00fcz\u0259lm\u0259s\u0259, \u015f\u0259fa tapmasa x\u0259st\u0259liyi davam ed\u0259rs\u0259 h\u0259min adamlar h\u0259r g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fctt\u0259hab, y\u0259ni f\u0259qir\u0259 bir n\u0259f\u0259ri doyuracaq q\u0259d\u0259r yem\u0259k verm\u0259lidir. Azya\u015fl\u0131 u\u015faqlar\u0131n oruc tutmas\u0131na g\u0259linc\u0259 q\u0131zlara 9-13 ya\u015fa q\u0259d\u0259r, o\u011flanlara is\u0259 13 ya\u015f\u0131ndan 15 ya\u015fad\u0259k oruc tutmamalar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flan\u0131r. Azya\u015fl\u0131lar\u0131n oruc tutmalar\u0131 h\u0259v\u0259s xarakterlidir ki, \u00f6yr\u0259\u015fm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. Valideyn onlara icaz\u0259 vers\u0259 tuta bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Ar\u0131qlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn yem\u0259k yemir\u0259m dem\u0259k, oruc tutmaq deyil<\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211; Ar\u0131qlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn oruc tutmaq n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 do\u011frudur?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Ar\u0131qlamaq \u00f6z\u00fc bel\u0259 bir niyy\u0259tdir. Ancaq ar\u0131qlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cm\u0259n yem\u0259k yemir\u0259m\u201d dem\u0259k, oruc tutmaq deyil. Lakin ilahi bir i\u015f olaraq bunu icra edirs\u0259ns\u0259 \u201cm\u0259n oruc tuturam\u201d deyirs\u0259n. Oruc niyy\u0259t edil\u0259r\u0259k Allaha xatir tutulur. Orucun \u00fcmumilikd\u0259 faydalar\u0131ndan biri d\u0259 fiziki bax\u0131m\u0131ndand\u0131r. \u00a0Y\u0259ni, ar\u0131qlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn insanlar b\u0259zi vaxtlarda p\u0259hriz saxlay\u0131rlar. Onlar\u0131n h\u0259min \u0259m\u0259ll\u0259ri oruc tutmaq say\u0131lm\u0131r, \u00e7\u00fcnki niyy\u0259t etm\u0259yibl\u0259r, Allah t\u0259r\u0259find\u0259n he\u00e7 bir m\u00fckafat\u0131 yoxdur. \u0130nsan p\u0259hriz saxlaya bil\u0259r. P\u0259hriz saxlamaq \u015f\u0259ri\u0259td\u0259 d\u0259 var. \u0130nsan \u00e7ox yem\u0259m\u0259lidir, qidas\u0131na n\u0259z\u0259r salmal\u0131, d\u00fcz\u0259n verm\u0259lidir. \u018fg\u0259r bir insan s\u00fcbh azan\u0131ndan \u0259vv\u0259l, \u015fam azan\u0131ndan sonra yes\u0259 h\u0259min g\u00fcn onun m\u0259qs\u0259di oruc tutma\u011fa h\u00f6rm\u0259t etm\u0259kdir. \u018fg\u0259r \u0259m\u0259li, niyy\u0259ti sa\u011flamd\u0131rsa tutdu\u011fu oruc q\u0259bul olunur, \u0130n\u015fallah Allah da onu q\u0259bul ed\u0259r. \u018fg\u0259r bir insan vaxta riay\u0259t etm\u0259s\u0259 bilin ki, onun \u0259m\u0259li oruc deyil, ar\u0131qlamaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/02\/28\/\/-d2ab2b97174074986934284681310609199.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>Oruc tutan \u015f\u0259xsin qan verm\u0259m\u0259si daha uy\u011fundur<\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211; Qan verm\u0259k, yaxud b\u0259d\u0259n daxilin\u0259 q\u0259bul olunan d\u0259rman orucu pozurmu?<\/strong><\/p>\n<p>\u00ad- \u0130mal\u0259 etm\u0259k olmaz. Lakin ist\u0259r Ramazan ay\u0131 boyunca, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 dig\u0259r vaxtlarda oruc tutulanda b\u0259d\u0259nin s\u0259thin\u0259 d\u0259rman vasit\u0259l\u0259ri vurmaq olar. A\u011f\u0131z, g\u00f6z, burun, qulaq vasit\u0259sil\u0259 d\u0259rman q\u0259bul etm\u0259k olmaz. Damar v\u0259 \u0259z\u0259l\u0259 daxilin\u0259 d\u0259rman q\u0259bulu m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Lakin bu vitamin, qida \u0259lav\u0259si olmamal\u0131d\u0131r.\u00a0Qan verm\u0259k insan\u0131n hal\u0131n\u0131 pisl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki insan ac qal\u0131r, tutlan oruca bir z\u0259d\u0259 ola bil\u0259r. Orqanizm z\u0259ifl\u0259yib g\u00fccd\u0259n d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Ramazan ay\u0131nda qan verm\u0259k uy\u011fun g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. Tibbi m\u00fcayin\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn qan veril\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Ramazan ay\u0131nda g\u00fcnd\u0259lik dualar f\u0259rqlidirmi?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Ramazan ay\u0131n\u0131n h\u0259r g\u00fcn\u00fcn\u0259 aid \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus dualar\u0131 var. H\u0259r il oldu\u011fu kimi, bu il d\u0259 Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259si Ramazan ay\u0131n\u0131n g\u00fcnd\u0259lik dualar\u0131, imsak-iftar vaxtlar\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n x\u00fcsusi t\u0259qvim t\u0259rtib edib. Bu t\u0259qvimi QM\u0130-nin internet sayt\u0131ndan (www.qafqazislam.com) \u0259ld\u0259 etm\u0259k olar.<\/p>\n<p><em><strong>Orxan Vahido\u011flu,<br \/>\nV\u00fcsal Cahanov (foto), \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xo\u015f g\u0259ldin on bir ay\u0131n sultan\u0131&#8230; Hac\u0131 A\u011fas\u0259id Yaqubov: Oruc niyy\u0259t ed\u0259ril\u0259k Allaha xatir tutulur X\u0259b\u0259r verildiyi kimi, Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin (QM\u0130) Qazil\u0259r \u015euras\u0131 Ramazan ay\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 f\u0259tva verib. F\u0259tvaya g\u00f6r\u0259, Ramazan ay\u0131n\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc mart\u0131n 1-n\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259c\u0259k. Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin Qaz\u0131lar \u015euras\u0131 m\u00fcq\u0259dd\u0259s Ramazan ay\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131 m\u00fcnasib\u0259ti il\u0259 d\u00fcnya v\u0259 \u00f6lk\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n\u0131 t\u0259brik edib, Uca Allah- T\u0259aladan m\u00fcq\u0259dd\u0259s orucluq ay\u0131nda ibad\u0259tl\u0259rin q\u0259bula yetm\u0259sini dil\u0259yib. Builki Ramazan xalq\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259dim bayram\u0131 Novruz g\u00fcnl\u0259rin\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259c\u0259k. F\u0259tvada qeyd olunur ki, \u015f\u0259ri bax\u0131mdan bel\u0259 \u0259lam\u0259tdar g\u00fcnl\u0259rin \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si c\u0259miyy\u0259td\u0259 bir&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":790770,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/0d4f4805174074966757501873410846979.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/0d4f4805174074966757501873410846979.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/0d4f4805174074966757501873410846979.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/0d4f4805174074966757501873410846979-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/0d4f4805174074966757501873410846979-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/0d4f4805174074966757501873410846979-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/0d4f4805174074966757501873410846979.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/0d4f4805174074966757501873410846979.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/0d4f4805174074966757501873410846979-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/0d4f4805174074966757501873410846979.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Xo\u015f g\u0259ldin on bir ay\u0131n sultan\u0131&#8230; Hac\u0131 A\u011fas\u0259id Yaqubov: Oruc niyy\u0259t ed\u0259ril\u0259k Allaha xatir tutulur X\u0259b\u0259r verildiyi kimi, Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin (QM\u0130) Qazil\u0259r \u015euras\u0131 Ramazan ay\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 f\u0259tva verib. F\u0259tvaya g\u00f6r\u0259, Ramazan ay\u0131n\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc mart\u0131n 1-n\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259c\u0259k. Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin Qaz\u0131lar \u015euras\u0131 m\u00fcq\u0259dd\u0259s Ramazan ay\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131 m\u00fcnasib\u0259ti il\u0259 d\u00fcnya v\u0259 \u00f6lk\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/790769"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=790769"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/790769\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":790772,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/790769\/revisions\/790772"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/790770"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=790769"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=790769"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=790769"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}