{"id":790839,"date":"2025-03-01T10:23:35","date_gmt":"2025-03-01T06:23:35","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=790839"},"modified":"2025-03-01T10:23:35","modified_gmt":"2025-03-01T06:23:35","slug":"qurban-bayraminda-qurban-k%c9%99sm%c9%99y%c9%99-qadaga-ilahiyyatcidan-etiraz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=790839","title":{"rendered":"Qurban bayram\u0131nda qurban k\u0259sm\u0259y\u0259 qada\u011fa &#8211; \u0130lahiyyat\u00e7\u0131dan etiraz"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Elv\u00fcsal M\u0259mm\u0259dov: \u201cXalqa bel\u0259 bir m\u00fcraci\u0259t ba\u015fad\u00fc\u015f\u00fcl\u0259n deyil\u201d<\/strong><\/h3>\n<p>M\u0259rake\u015f Kral\u0131 VI M\u0259h\u0259mm\u0259d bu il qurban k\u0259silm\u0259m\u0259si bar\u0259d\u0259 xalqa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f edib. Kral\u0131n \u00f6lk\u0259 \u0259halisin\u0259 m\u00fcraci\u0259tind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259ki iqlim v\u0259 iqtisadi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r s\u0259b\u0259bind\u0259n heyvan say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 v\u0259 bu ibad\u0259tin azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck y\u00fck yarada bil\u0259c\u0259yi vur\u011fulan\u0131b. O, Qurban bayram\u0131n\u0131n m\u0259n\u0259vi m\u0259nalar\u0131n\u0131n qorunaca\u011f\u0131n\u0131 da bildirilib. Kral bu q\u0259rar\u0131 M\u0259rake\u015f xalq\u0131 ad\u0131na verdiyini qeyd edib. M\u0259rake\u015fd\u0259 1963, 1981 v\u0259 1996-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 d\u0259 qurban k\u0259sm\u0259kd\u0259n imtina edilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Bel\u0259 bir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f dinimizin qurbanla ba\u011fl\u0131 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rin\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 uy\u011fundur? M\u0259lumdur ki, qurban H\u0259cc ziyar\u0259tind\u0259 olanlara vacib, olmayan imkanl\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 is\u0259 m\u00fcst\u0259h\u0259b (yax\u015f\u0131 \u0259m\u0259l) kimi buyurulub.<\/p>\n<p>B\u0259zi m\u00fcs\u0259lman icmalar\u0131, x\u00fcsusil\u0259 sosial mediada kral\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 edibl\u0259r. B\u0259zil\u0259ri bu q\u0259rar\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259r\u0259k, dini ibad\u0259tl\u0259rin icras\u0131nda yum\u015falman\u0131n vacibliyini vur\u011fulay\u0131blar, dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 qurban k\u0259sm\u0259nin \u0259h\u0259miyy\u0259tini xat\u0131rladaraq, f\u0259rdi imkanlara g\u00f6r\u0259 bu ibad\u0259tin yerin\u0259 yetirilm\u0259sinin t\u0259r\u0259fdar\u0131 olduqlar\u0131n\u0131 bildiribl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildir\u0259k ki, 2025-ci il iyunun 6,7 &#8211; si Qurban bayram\u0131 g\u00fcnl\u0259ri olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib&#8230;<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/pravda.az\/cdn\/2022\/november\/03\/elvusal4.jpg\" alt=\"Elv\u00fcsal M\u0259mm\u0259dov: \u201c\u201cHalloween\u201d biz\u0259 yadd\u0131r, qeyri-m\u0259qbuldur\u201d Pravda.az\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0Elv\u00fcsal M\u0259mm\u0259dov<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130lahiyyat\u00e7\u0131 Elv\u00fcsal M\u0259mm\u0259dov m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da fikirl\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb:<\/strong>\u00a0\u201c\u0130slam ilahiyyat\u0131na g\u00f6r\u0259, qurban k\u0259sm\u0259k h\u0259cd\u0259 olanlar \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdirs\u0259, h\u0259cc\u0259 getm\u0259y\u0259n v\u0259 \u00f6z \u00f6lk\u0259sind\u0259 qalan m\u00fcs\u0259lmanlar \u00fc\u00e7\u00fcn vacib deyildir. \u018fg\u0259r bu bel\u0259dirs\u0259 v\u0259 h\u0259r hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015fayan m\u00fcs\u0259lmanlar imkanlar\u0131 \u00e7atmad\u0131qda qurban k\u0259smirl\u0259r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, \u015f\u0259ri\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 bel\u0259 bir qayda m\u00f6vcuddur ki, \u00f6z \u00f6lk\u0259sind\u0259 qalan, imkan\u0131 \u00e7atan v\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r maddi v\u0259sait toplayan \u015f\u0259xs qurban k\u0259s\u0259 bil\u0259r. Y\u0259ni yerin\u0259 yetirilm\u0259si t\u00f6vsiy\u0259 olunan bir \u0259m\u0259ldir.<\/p>\n<p>O ki qald\u0131 M\u0259rake\u015f kral\u0131n\u0131n bu il qurban k\u0259sm\u0259m\u0259k bar\u0259d\u0259 xalqa etdiyi m\u00fcraci\u0259t\u0259, bu, s\u00f6z\u00fcn h\u0259qiqi m\u0259nas\u0131nda bir \u00e7ox suallar do\u011furan q\u0259rard\u0131r. \u018fvv\u0259la, kral m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k bildirir ki, iqlim v\u0259 iqtisadi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r s\u0259b\u0259bind\u0259n heyvanlar\u0131n say\u0131 azal\u0131b. Y\u0259ni qurban k\u0259silm\u0259s\u0259 d\u0259, bu g\u00f6st\u0259ril\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 iri v\u0259 ya x\u0131rdabuynuzlu mal-qaran\u0131n say\u0131 azalacaq. Dem\u0259li, heyvanlar\u0131n say\u0131n\u0131n azalmas\u0131n\u0131n qurban k\u0259silib-k\u0259silm\u0259m\u0259si il\u0259 q\u0259tiyy\u0259n \u0259laq\u0259si yoxdur. \u00dcst\u0259lik, onsuz da \u0130slam ilahiyyat\u0131na v\u0259 \u0130slam h\u00fcququna g\u00f6r\u0259, azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259l\u0259r qurban k\u0259smirl\u0259r. Bel\u0259 olan halda, azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259l\u0259rin qurban k\u0259sm\u0259si vacib olmad\u0131\u011f\u0131ndan v\u0259 onlar bu \u00f6hd\u0259likd\u0259n azad edildikl\u0259rind\u0259n, bel\u0259 bir m\u00fcraci\u0259tin xalqa edilm\u0259si anla\u015f\u0131lan deyil&#8221;.<\/p>\n<p><strong>\u0130lahiyyat\u00e7\u0131 \u0259lav\u0259 edib ki, M\u0259rake\u015fd\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 maldarl\u0131q \u0259sas\u0259n f\u0259rdi t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 inki\u015faf ed\u0259n sah\u0259dir:<\/strong>\u00a0\u201cBuna g\u00f6r\u0259 d\u0259 d\u00f6vl\u0259tin bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fcdaxil\u0259si do\u011fru deyil. \u015e\u0259xsl\u0259r ist\u0259s\u0259l\u0259r, qurban k\u0259s\u0259rl\u0259r, ist\u0259m\u0259s\u0259l\u0259r, k\u0259sm\u0259zl\u0259r. Qurban k\u0259sm\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 v\u0259 ya dig\u0259r ail\u0259l\u0259rd\u0259 meydana \u00e7\u0131xan iqtisadi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r is\u0259 he\u00e7 bir halda d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n aradan qald\u0131r\u0131lm\u0131r. M\u0259nc\u0259, d\u00f6vl\u0259tin bu m\u00fcraci\u0259ti do\u011fru deyil. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, biz q\u0259bul etm\u0259liyik ki, d\u00f6vl\u0259t m\u00fcraci\u0259t etdi-etm\u0259di \u0130slam dini imkan\u0131 yetm\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 maddi-m\u0259n\u0259vi bax\u0131mdan h\u0259r hans\u0131 \u00f6hd\u0259lik y\u00fckl\u0259mir. M\u0259hz bu prinsipin \u00f6lk\u0259d\u0259 t\u0259bli\u011f edilm\u0259si, qurban k\u0259silm\u0259m\u0259y\u0259 dair \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f etm\u0259kd\u0259n daha d\u00fczg\u00fcn add\u0131m olard\u0131\u201d.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, qurban k\u0259sm\u0259k b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 qada\u011fan edilib. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u00c7inin b\u0259zi b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 uy\u011furlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Sincan b\u00f6lg\u0259sind\u0259, qurban k\u0259sm\u0259k m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r. Sincan b\u00f6lg\u0259sind\u0259ki m\u00fchafiz\u0259kar m\u00fcs\u0259lmanlar \u00fc\u00e7\u00fcn Qurban bayram\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259li m\u0259rasiml\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 ciddi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Hindistanda b\u0259zi yerl\u0259rd\u0259, x\u00fcsusil\u0259 heyvanlar\u0131n k\u0259silm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 qanunlar m\u00f6vcuddur v\u0259 qurban k\u0259sm\u0259k m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015ftatlarda qada\u011fan olunub v\u0259 ya s\u0131x \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259nziml\u0259nir. M\u0259s\u0259l\u0259n, qurbanl\u0131q heyvanlar\u0131n k\u0259silm\u0259si b\u0259zi b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 dini s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 v\u0259 ya heyvan h\u00fcquqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Norve\u00e7d\u0259 is\u0259 heyvanlar\u0131n k\u0259silm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259rt qaydalar var v\u0259 qurban k\u0259sm\u0259 \u0259n\u0259n\u0259si b\u0259zi b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Burada dini qurban k\u0259sm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi icaz\u0259l\u0259r t\u0259l\u0259b olunur. Bu m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rin \u0259sas\u0259n, heyvanlar\u0131n qeyri-humanist \u015f\u0259kild\u0259 k\u0259silm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa y\u00f6n\u0259ldiyi qeyd edilir. M\u00fcs\u0259lmanlar is\u0259 haql\u0131 olaraq hesab edirl\u0259r ki, heyvansev\u0259rl\u0259rin qurban k\u0259silm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259di heyvanlar\u0131 qorumaq deyil, \u0130slama qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmaqd\u0131r&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elv\u00fcsal M\u0259mm\u0259dov: \u201cXalqa bel\u0259 bir m\u00fcraci\u0259t ba\u015fad\u00fc\u015f\u00fcl\u0259n deyil\u201d M\u0259rake\u015f Kral\u0131 VI M\u0259h\u0259mm\u0259d bu il qurban k\u0259silm\u0259m\u0259si bar\u0259d\u0259 xalqa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f edib. Kral\u0131n \u00f6lk\u0259 \u0259halisin\u0259 m\u00fcraci\u0259tind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259ki iqlim v\u0259 iqtisadi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r s\u0259b\u0259bind\u0259n heyvan say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 v\u0259 bu ibad\u0259tin azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck y\u00fck yarada bil\u0259c\u0259yi vur\u011fulan\u0131b. O, Qurban bayram\u0131n\u0131n m\u0259n\u0259vi m\u0259nalar\u0131n\u0131n qorunaca\u011f\u0131n\u0131 da bildirilib. Kral bu q\u0259rar\u0131 M\u0259rake\u015f xalq\u0131 ad\u0131na verdiyini qeyd edib. M\u0259rake\u015fd\u0259 1963, 1981 v\u0259 1996-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 d\u0259 qurban k\u0259sm\u0259kd\u0259n imtina edilmi\u015fdi. Bel\u0259 bir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f dinimizin qurbanla ba\u011fl\u0131 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rin\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 uy\u011fundur? M\u0259lumdur ki, qurban H\u0259cc ziyar\u0259tind\u0259 olanlara vacib, olmayan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":790840,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/851861abc0a68e66a6421fd756822acb.jpg",700,394,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/851861abc0a68e66a6421fd756822acb.jpg",700,394,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/851861abc0a68e66a6421fd756822acb.jpg",700,394,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/851861abc0a68e66a6421fd756822acb-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/851861abc0a68e66a6421fd756822acb-648x365.jpg",648,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/851861abc0a68e66a6421fd756822acb.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/851861abc0a68e66a6421fd756822acb.jpg",700,394,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/851861abc0a68e66a6421fd756822acb.jpg",700,394,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/851861abc0a68e66a6421fd756822acb-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/851861abc0a68e66a6421fd756822acb.jpg",700,394,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Elv\u00fcsal M\u0259mm\u0259dov: \u201cXalqa bel\u0259 bir m\u00fcraci\u0259t ba\u015fad\u00fc\u015f\u00fcl\u0259n deyil\u201d M\u0259rake\u015f Kral\u0131 VI M\u0259h\u0259mm\u0259d bu il qurban k\u0259silm\u0259m\u0259si bar\u0259d\u0259 xalqa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f edib. Kral\u0131n \u00f6lk\u0259 \u0259halisin\u0259 m\u00fcraci\u0259tind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259ki iqlim v\u0259 iqtisadi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r s\u0259b\u0259bind\u0259n heyvan say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 v\u0259 bu ibad\u0259tin azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck y\u00fck yarada bil\u0259c\u0259yi vur\u011fulan\u0131b. O, Qurban bayram\u0131n\u0131n m\u0259n\u0259vi m\u0259nalar\u0131n\u0131n qorunaca\u011f\u0131n\u0131 da bildirilib. Kral bu q\u0259rar\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/790839"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=790839"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/790839\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":790843,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/790839\/revisions\/790843"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/790840"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=790839"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=790839"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=790839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}