{"id":791842,"date":"2025-03-05T14:34:02","date_gmt":"2025-03-05T10:34:02","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=791842"},"modified":"2025-03-05T14:34:02","modified_gmt":"2025-03-05T10:34:02","slug":"qida-z%c9%99h%c9%99r%c9%99-don%c9%99nd%c9%99-4-n%c9%99f%c9%99r-olub-6-n%c9%99f%c9%99r-x%c9%99st%c9%99xanaliq-olub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=791842","title":{"rendered":"Qida z\u0259h\u0259r\u0259 d\u00f6n\u0259nd\u0259&#8230; 4 n\u0259f\u0259r \u00f6l\u00fcb, 6 n\u0259f\u0259r x\u0259st\u0259xanal\u0131q olub"},"content":{"rendered":"<p><strong>Paytaxtda v\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 hallar\u0131 art\u0131b. Z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259d\u0259n \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131nda da art\u0131m var.<\/strong><\/p>\n<p>Kliniki Tibbi M\u0259rk\u0259zd\u0259n veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, fevral ay\u0131nda Toksikologiya \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 s\u0259b\u0259bi il\u0259 91 n\u0259f\u0259r m\u00fcraci\u0259t edib.<\/p>\n<p>\u015e\u00f6b\u0259y\u0259 q\u0259bul edil\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259n 36 n\u0259f\u0259r d\u0259rmandan, 22 n\u0259f\u0259r sirk\u0259 tur\u015fusundan, 9-u spirtli i\u00e7kid\u0259n, 3-\u00fc botulizmd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rdir. H\u0259m\u00e7inin onlardan 11 n\u0259f\u0259r d\u0259m qaz\u0131ndan, 4 n\u0259f\u0259r fosfor \u00fczvi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rd\u0259n, 4 n\u0259f\u0259r allergik reaksiyadan, 2 n\u0259f\u0259r yand\u0131r\u0131c\u0131 m\u0259hluldan z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 s\u0259b\u0259bi il\u0259 \u015f\u00f6b\u0259y\u0259 yerl\u0259\u015fdirilib. H\u0259kiml\u0259rin s\u0259yl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, z\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n 5 n\u0259f\u0259r (4 ki\u015fi cinsli, 1 qad\u0131n cinsli) d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib. \u00d6l\u00fcm hallar\u0131 sirk\u0259 tur\u015fusu v\u0259 d\u0259rman z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259rind\u0259n qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>Mart ay\u0131n\u0131n ilk g\u00fcnl\u0259ri z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fay\u0259t olunmaqdad\u0131r. G\u00f6yg\u00f6l rayonunun A\u015f\u0131ql\u0131 k\u0259ndind\u0259 bir evd\u0259n 4 n\u0259f\u0259rin meyiti a\u015fkar olunub. Onlar 1990-c\u0131 il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc S\u0259bin\u0259 M\u00fcseyibova, 1999-cu il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc Seymur H\u00fcseynli v\u0259 onun bac\u0131lar\u0131 &#8211; 2000-ci il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc M\u00fcn\u0259vv\u0259r H\u00fcseynova v\u0259 2004-c\u00fc il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc Xatir\u0259 H\u00fcseynovad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130lkin olaraq onlar\u0131n d\u0259m qaz\u0131ndan bo\u011fularaq \u00f6ld\u00fcy\u00fc bildirils\u0259 d\u0259, bu ehtimal h\u0259l\u0259lik t\u0259sdiql\u0259nmir. Ba\u015fqa bir versiyaya g\u00f6r\u0259, onlar qidadan z\u0259h\u0259rl\u0259nibl\u0259r.<\/p>\n<p>A\u011fdamda da 6 n\u0259f\u0259r tortdan z\u0259h\u0259rl\u0259nib. Z\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259nl\u0259r 1962-ci il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc G\u00fclbuta \u015eiral\u0131 q\u0131z\u0131 \u018fs\u0259dova, 2001-ci il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc El\u00e7in Ayaz o\u011flu \u018fs\u0259dov, 2003-c\u00fc il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc Elvin Ayaz o\u011flu \u018fs\u0259dov, 1993-c\u00fc il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc \u0130smay\u0131l \u0130smay\u0131ll\u0131, 2006-c\u0131 il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc T\u00fcrkan \u018fs\u0259dova, 2006-c\u0131 il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc N\u0259zak\u0259t Piriyevaya ilkin tibbi yard\u0131m g\u00f6st\u0259rilib. H\u0259yatlar\u0131na h\u0259r hans\u0131 bir t\u0259hl\u00fck\u0259 yoxdur.<\/p>\n<p><strong><em>Qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259rinin s\u0259b\u0259bi n\u0259dir? Z\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259n \u015f\u0259xs\u0259 ilkin olaraq hans\u0131 yard\u0131mlar g\u00f6st\u0259rilm\u0259lidir?<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/260cdef1bc18570f6b8f90646a9d1921.jpg\" alt=\"eyyub son.PNG (353 KB)\" width=\"700\" height=\"384\" \/><\/em><\/strong><\/p>\n<p>Azad \u0130stehlak\u00e7\u0131lar Birliyinin s\u0259dri Eyyub H\u00fcseynov\u00a0<strong>Musavat.com<\/strong>-a deyib ki, qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259rinin m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259ri ola bil\u0259r:<\/p>\n<p>&#8220;Qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259ri t\u0259rkibind\u0259 bioloji v\u0259 ya qeyri-bioloji toksinl\u0259r saxlayan \u0259rzaqlar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan \u00e7ox k\u0259skin hald\u0131r. Qida intoksikasiyas\u0131 da adland\u0131r\u0131lan bu hal\u0131n \u0259n geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f formalar\u0131 mikrobla v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif kateqoriyal\u0131 kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rl\u0259 olan z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259rdir. Bu formalara z\u0259h\u0259rli bitki v\u0259 b\u0259zi heyvanlar\u0131n qida vasit\u0259si kimi q\u0259bul edilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan z\u0259h\u0259rl\u0259n m\u0259l\u0259r d\u0259 aiddir. Qida toksikonfeksiyalar\u0131 patogen mikroblar v\u0259 onlar\u0131n toksinl\u0259ri il\u0259 yoluxmu\u015f qidalar\u0131n yeyilm\u0259si zaman\u0131 ba\u015f verir. Bu n\u00f6v z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259rin t\u00f6r\u0259dicisi \u0259ks\u0259r hallarda protey: stafilokoklar, klebsiyellalar, ba\u011f\u0131rsaq \u00e7\u00f6pl\u0259rinin patogen \u015ftamplar\u0131 v\u0259 s. mikroblard\u0131r. Qidan\u0131n saxlanmas\u0131, haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 istifad\u0259si zaman\u0131 sanitar-gigiyenik normalar\u0131n pozulmas\u0131 \u0259rzaqlar\u0131n yoluxmas\u0131na v\u0259 onlarda toksinl\u0259rin toplanmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. B\u0259zi mikroblar\u0131n toksinl\u0259ri qaynatmaya qar\u015f\u0131 d\u00f6z\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259tta qaynad\u0131lm\u0131\u015f xarab m\u0259hsullar z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b ola bilir. \u018fks\u0259r hallarda yoluxmu\u015f qida xarab g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fd\u0259 olur-r\u0259ngi, konsentrasiyas\u0131 d\u0259yi\u015fir, xo\u015fag\u0259lm\u0259z qoxu v\u0259 dad yaran\u0131r. X\u00f6r\u0259kl\u0259rin qidaya yararl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n daha bir \u0259lam\u0259t onun i\u00e7ind\u0259 hava qabarc\u0131qlar\u0131n\u0131n olmas\u0131d\u0131r. Lakin bir \u00e7ox hallarda z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 normal orqanoleptik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik qidalar\u0131n q\u0259bulu zaman\u0131 ba\u015f verir.<\/p>\n<p>Qida toksikoinfeksiyas\u0131n\u0131n bir ne\u00e7\u0259 xarakterik \u0259lam\u0259ti var. Birincisi, xarab qidan\u0131n q\u0259bulundan sonra z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259nin ba\u015f verm\u0259si, ikincisi, qastroenterititn ilkin \u0259lam\u0259tl\u0259ri-t\u0259krarlanan qusma, \u0259ziyy\u0259tli \u00fcr\u0259kbulanma, g\u00fccl\u00fc ishal. Qida toksikoinfeksiyas\u0131 zaman\u0131 ishalla yana\u015f\u0131 b\u0259d\u0259n h\u0259rar\u0259tinin y\u00fcks\u0259lm\u0259si, titr\u0259tm\u0259, \u0259hval\u0131n pisl\u0259\u015fm\u0259si kimi \u0259lam\u0259tl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, x\u0259st\u0259lik 1-3 g\u00fcn davam edir, \u0259lam\u0259tl\u0259ri yava\u015f-yava\u015f azal\u0131r. Z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259d\u0259n bir m\u00fcdd\u0259t sonra z\u0259iflik, qar\u0131nda sanc\u0131lar v\u0259 k\u00f6p ola bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Qida toksikoinfeksiyas\u0131 zaman\u0131 ilk yard\u0131m bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat ver\u0259n\u00a0Eyyub H\u00fcseynov\u00a0bunun \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259sinin vacibliyini bildirib:<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;\u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 m\u0259d\u0259nin il\u0131q qaynad\u0131lm\u0131\u015f su v\u0259 yaxud da iki faizli \u00e7ay sodas\u0131 m\u0259hlulu il\u0259 yuyulmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. H\u0259m\u00e7inin x\u0259st\u0259lik m\u00fcdd\u0259tind\u0259 \u00e7ox miqdarda su i\u00e7m\u0259k m\u0259sl\u0259h\u0259tdir. Orqanizmin rehidratasiyas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 ev \u015f\u0259raitind\u0259 m\u0259hlul haz\u0131rlamaq olar. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn bir litr il\u0131q suya bir \u00e7ay qa\u015f\u0131\u011f\u0131 x\u00f6r\u0259k duzu, bir \u00e7ay qa\u015f\u0131\u011f\u0131 \u00e7ay sodas\u0131 v\u0259 iki x\u00f6r\u0259k qa\u015f\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259k\u0259r tozu qatmaq laz\u0131md\u0131r. Q\u0259bul edil\u0259n mayenin \u00fcmumi miqdar\u0131 2-3 litrd\u0259n az olmamal\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Paytaxtda v\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 hallar\u0131 art\u0131b. Z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259d\u0259n \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131nda da art\u0131m var. Kliniki Tibbi M\u0259rk\u0259zd\u0259n veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, fevral ay\u0131nda Toksikologiya \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 s\u0259b\u0259bi il\u0259 91 n\u0259f\u0259r m\u00fcraci\u0259t edib. \u015e\u00f6b\u0259y\u0259 q\u0259bul edil\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259n 36 n\u0259f\u0259r d\u0259rmandan, 22 n\u0259f\u0259r sirk\u0259 tur\u015fusundan, 9-u spirtli i\u00e7kid\u0259n, 3-\u00fc botulizmd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rdir. H\u0259m\u00e7inin onlardan 11 n\u0259f\u0259r d\u0259m qaz\u0131ndan, 4 n\u0259f\u0259r fosfor \u00fczvi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rd\u0259n, 4 n\u0259f\u0259r allergik reaksiyadan, 2 n\u0259f\u0259r yand\u0131r\u0131c\u0131 m\u0259hluldan z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 s\u0259b\u0259bi il\u0259 \u015f\u00f6b\u0259y\u0259 yerl\u0259\u015fdirilib. H\u0259kiml\u0259rin s\u0259yl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, z\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n 5 n\u0259f\u0259r (4 ki\u015fi cinsli, 1 qad\u0131n cinsli) d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib. \u00d6l\u00fcm hallar\u0131 sirk\u0259 tur\u015fusu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":791843,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/a5c7779f6d7b36b4a84a8288b94fcb7b.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/a5c7779f6d7b36b4a84a8288b94fcb7b.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/a5c7779f6d7b36b4a84a8288b94fcb7b.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/a5c7779f6d7b36b4a84a8288b94fcb7b-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/a5c7779f6d7b36b4a84a8288b94fcb7b-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/a5c7779f6d7b36b4a84a8288b94fcb7b-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/a5c7779f6d7b36b4a84a8288b94fcb7b.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/a5c7779f6d7b36b4a84a8288b94fcb7b.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/a5c7779f6d7b36b4a84a8288b94fcb7b-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/a5c7779f6d7b36b4a84a8288b94fcb7b.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Paytaxtda v\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 hallar\u0131 art\u0131b. Z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259d\u0259n \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131nda da art\u0131m var. Kliniki Tibbi M\u0259rk\u0259zd\u0259n veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, fevral ay\u0131nda Toksikologiya \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 s\u0259b\u0259bi il\u0259 91 n\u0259f\u0259r m\u00fcraci\u0259t edib. \u015e\u00f6b\u0259y\u0259 q\u0259bul edil\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259n 36 n\u0259f\u0259r d\u0259rmandan, 22 n\u0259f\u0259r sirk\u0259 tur\u015fusundan, 9-u spirtli i\u00e7kid\u0259n, 3-\u00fc botulizmd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rdir. H\u0259m\u00e7inin onlardan 11 n\u0259f\u0259r d\u0259m qaz\u0131ndan, 4 n\u0259f\u0259r&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/791842"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=791842"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/791842\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":791845,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/791842\/revisions\/791845"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/791843"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=791842"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=791842"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=791842"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}