{"id":791853,"date":"2025-03-05T14:38:46","date_gmt":"2025-03-05T10:38:46","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=791853"},"modified":"2025-03-05T14:38:46","modified_gmt":"2025-03-05T10:38:46","slug":"az%c9%99rbaycan-tarixind%c9%99-qadinlarin-rolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=791853","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n rolu"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 \u00f6z z\u0259kas\u0131, m\u00fcdrikliyi, s\u0259daq\u0259ti, q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131, v\u0259fas\u0131, y\u00fcks\u0259k anal\u0131q keyfiyy\u0259ti il\u0259 h\u0259r zaman xalq\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131n\u0131 uca tutub. D\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259ti x\u0259zin\u0259sin\u0259 nadir incil\u0259r b\u0259x\u015f etmi\u015f xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rinin formala\u015fmas\u0131nda v\u0259 inki\u015faf\u0131nda da qad\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck rolu olub. Eyni zamanda, Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131 tariximizin b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n taley\u00fckl\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin h\u0259ll edilm\u0259sin\u0259 \u00f6z sanball\u0131 t\u00f6hf\u0259l\u0259rini veribl\u0259r. Onlar\u0131n bir \u00e7oxunun adlar\u0131 \u00e7ox\u0259srlik tariximizin s\u0259hif\u0259l\u0259rin\u0259 q\u0131z\u0131l h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yaz\u0131l\u0131b.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim tarixi qad\u0131nlar\u0131 h\u0259yat m\u0259nb\u0259yi v\u0259 m\u00fcdriklik m\u00fcc\u0259ss\u0259m\u0259si kimi v\u0259sf etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ngin tarixi material verib. Orta \u0259srl\u0259rd\u0259n Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 g\u00f6z\u0259l ana olmaqla yana\u015f\u0131, klassik poeziyan\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259l\u0259rini yarad\u0131b, at belind\u0259 q\u0131l\u0131nc \u00e7al\u0131b, d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyind\u0259 \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc deyib.<\/p>\n<p>XX \u0259sr b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada qad\u0131nlar\u0131n rolunun c\u0259miyy\u0259td\u0259 artmas\u0131 il\u0259 yadda qal\u0131b. Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 ist\u0259r Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 sovet hakimiyy\u0259ti ill\u0259rind\u0259 yarad\u0131lan imkanlardan xalq\u0131n, d\u00f6vl\u0259tin, c\u0259miyy\u0259tin m\u0259nafeyi namin\u0259 \u00e7ox s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 edib.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn is\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycanda qad\u0131nlar\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259ki yeri v\u0259 rolu h\u0259m xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6z mental \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 b\u0259sl\u0259diyi h\u00f6rm\u0259t, h\u0259m d\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin yeritdiyi siyas\u0259t say\u0259sind\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilir. \u00c7a\u011fda\u015f Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 ana olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 bacar\u0131ql\u0131 siyas\u0259t\u00e7i, i\u015f adam\u0131, d\u00f6vl\u0259t m\u0259muru, xalq\u0131n inan\u0131b s\u0259s verdiyi deputatd\u0131r. Bu f\u0259all\u0131q Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131n\u0131n malik oldu\u011fu tarixi \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n gender siyas\u0259tinin mahiyy\u0259tind\u0259n, qad\u0131nlara c\u0259miyy\u0259tin tamh\u00fcquqlu \u00fczv\u00fc kimi b\u00fct\u00fcn imkanlardan b\u0259rab\u0259r istifad\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131ndan ir\u0259li g\u0259lir. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin q\u0259tiyy\u0259tli add\u0131mlar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 1993-c\u00fc ild\u0259n qad\u0131nlar\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yata transformasiyas\u0131, onlar\u0131n d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyind\u0259 t\u0259msil\u00e7iliyi, b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 ki\u015fil\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqlara malik olmas\u0131 d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyi kursunun prioritet istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib. Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259ri olduqca qiym\u0259tlidir: &#8220;Az\u0259rbaycan xalq\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 qad\u0131na, onun c\u0259miyy\u0259tin h\u0259yat\u0131nda oynad\u0131\u011f\u0131 rola, tutdu\u011fu y\u00fcks\u0259k m\u00f6vqey\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Xalq\u0131n \u0259n \u0259ziz, qiym\u0259tli v\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s hesab etdiyi v\u0259t\u0259n, torpaq, dil anlay\u0131\u015flar\u0131 ana ad\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r tutulmu\u015fdur. Qad\u0131n ad\u0131na g\u00f6st\u0259ril\u0259n d\u0259rin ehtiram, sonsuz ana m\u0259h\u0259bb\u0259ti s\u00f6z v\u0259 s\u0259n\u0259t abid\u0259l\u0259rimizd\u0259 \u00f6z parlaq t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcn\u00fc tapm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fd\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri \u00f6z \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131n\u0131n m\u0259rdliyini, g\u00f6z\u0259lliyini, m\u0259n\u0259vi safl\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259sf etmi\u015fl\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 1995-ci ild\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f Konstitusiyas\u0131 qad\u0131nlar\u0131n ki\u015fil\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r h\u00fcququnu t\u0259sdiq edib v\u0259 demokratik d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesind\u0259 onlar\u0131n f\u0259al i\u015ftirak\u0131n\u0131n h\u00fcquqi bazas\u0131n\u0131 yarad\u0131b. Qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 etibarl\u0131 z\u0259min formala\u015fd\u0131ran Konstitusiyan\u0131n 25-ci madd\u0259sind\u0259 ham\u0131n\u0131n qanun v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda b\u0259rab\u0259rliyi, habel\u0259 ki\u015fi il\u0259 qad\u0131n\u0131n eyni h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlara malik oldu\u011fu birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259sbit edilib. H\u0259min madd\u0259nin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc hiss\u0259si cinsind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq h\u0259r k\u0259sin h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n b\u0259rab\u0259rliyin\u0259 t\u0259minat verm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, insan v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n cinsi m\u0259nsubiyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 da qada\u011fan edir.<\/p>\n<p>Konstitusiyan\u0131n q\u0259bulundan sonra respublikam\u0131zda gender b\u0259rarb\u0259rliyinin t\u0259min olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131l\u0131b. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 1998-ci il 14 yanvar tarixli f\u0259rman\u0131 il\u0259 gender siyas\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si m\u0259qs\u0259di il\u0259 Qad\u0131n probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si yarad\u0131l\u0131b. Komit\u0259nin yarad\u0131lmas\u0131nda \u0259sas m\u0259qs\u0259d qad\u0131nlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131ndan v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin sosial v\u0259 siyasi h\u0259yat\u0131nda onlar\u0131n i\u015ftirak\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131ndan ibar\u0259t olmu\u015fdur. 2000-ci ild\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev qad\u0131nlar\u0131n ki\u015fil\u0259rl\u0259 h\u00fcquq b\u0259rab\u0259rliyini, x\u00fcsusil\u0259, onlar\u0131n d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyi sistemind\u0259 laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259msil olunmas\u0131n\u0131 \u0259m\u0259li sur\u0259td\u0259 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t qad\u0131n siyas\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda&#8221; f\u0259rman imzalay\u0131b. F\u0259rmanda qad\u0131nlar\u0131n bug\u00fcnk\u00fc inki\u015faf, t\u0259r\u0259qqi d\u00f6vr\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r ke\u00e7diyi g\u0259rgin, k\u0259\u015fm\u0259k\u0259\u015fli m\u00fcbariz\u0259 yoluna n\u0259z\u0259r sal\u0131n\u0131b, respublikam\u0131zda m\u00f6t\u0259b\u0259r v\u0259 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m qad\u0131n h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t verilib. F\u0259rmanda x\u00fcsusi vur\u011fulan\u0131b ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t n\u00f6v\u00fc n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla, qad\u0131nlar\u0131n r\u0259hb\u0259rlik s\u0259viyy\u0259sind\u0259 ki\u015fil\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r t\u0259msil\u00e7iliyi t\u0259min edilm\u0259lidir. H\u0259m d\u00f6vl\u0259t komit\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131, h\u0259m d\u0259 f\u0259rman\u0131n imzalanmas\u0131 respublikam\u0131zda qad\u0131n siyas\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259 a\u00e7\u0131b.<\/p>\n<p>2000-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qad\u0131n Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 Milli F\u0259aliyy\u0259t Plan\u0131 (2000-2005-ci ill\u0259r) t\u0259sdiq edilib. Milli F\u0259aliyy\u0259t Plan\u0131nda d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n qad\u0131n problemin\u0259 daim diqq\u0259t yetirilm\u0259si, qad\u0131n probleml\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz konkret t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn respublikam\u0131zda d\u00f6vl\u0259t qad\u0131n siyas\u0259ti, bu istiqam\u0259td\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu\u011fu \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r \u00f6lk\u0259 Prezidenti \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n layiqinc\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Prezident \u0130lham \u018fliyev qad\u0131nlar\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259ki roluna v\u0259 yerin\u0259, onlar\u0131n d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyind\u0259 t\u0259msil olunmalar\u0131na, ir\u0259li \u00e7\u0259kilm\u0259l\u0259rin\u0259 diqq\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin h\u0259r il 8 Mart &#8211; Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131na \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 t\u0259brik d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n z\u0259rif cinsin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 diqq\u0259tinin v\u0259 ehtiram\u0131n\u0131n t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcd\u00fcr. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 8 Mart- Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131na bu d\u0259f\u0259ki t\u0259brikind\u0259 respublikam\u0131z\u0131n qazand\u0131\u011f\u0131 u\u011furlarda qad\u0131nlar\u0131n rolunu y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirib: &#8220;Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim v\u0259 z\u0259ngin tarixinin h\u0259r s\u0259hif\u0259sind\u0259 qad\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fcdrikliyi, f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131n\u0131n parlaq n\u00fcmun\u0259l\u0259ri vard\u0131r. Respublikam\u0131z d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra qad\u0131nlar sosial f\u0259all\u0131qlar\u0131n\u0131 xeyli art\u0131raraq elm v\u0259 t\u0259hsil, s\u0259hiyy\u0259 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t sah\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fch\u00fcm nailiyy\u0259tl\u0259r qazanm\u0131\u015flar. Onlar suveren \u00f6lk\u0259mizin dinamik inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n b\u00fct\u00fcn bu t\u0259qdir\u0259layiq f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 milli d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu i\u015find\u0259 \u00f6z istedad v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirir, beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 layiqinc\u0259 t\u0259msil edirl\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>2006-c\u0131 ild\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 Qad\u0131n Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si kimi yenid\u0259n formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si ail\u0259, qad\u0131n v\u0259 u\u015faq prolbleml\u0259ri il\u0259 i\u015f sah\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tini v\u0259 t\u0259nziml\u0259nm\u0259sini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n m\u0259rk\u0259zi icra hakimiyy\u0259ti orqan\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>2006-c\u0131 ild\u0259 Milli M\u0259clis Prezident \u0130lham \u018fliyevin qanunvericilik t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc \u0259sas\u0131nda &#8220;Gender (ki\u015fi v\u0259 qad\u0131nlar\u0131n) b\u0259rab\u0259rliyinin t\u0259minatlar\u0131 haqq\u0131nda&#8221; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanununu q\u0259bul edib. Qad\u0131n, ki\u015fi b\u0259rab\u0259rliyinin qorunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n bu qanunda gender balans\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u00fcquqi t\u0259nziml\u0259m\u0259 mexanizmi \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. Qanunda gender b\u0259rab\u0259rliyinin t\u0259min edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259ri v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib.<\/p>\n<p>Yarand\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcnd\u0259n xeyirxahl\u0131q v\u0259 \u00fcmid m\u0259b\u0259din\u0259 \u00e7evril\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu Az\u0259rbaycanda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n d\u00f6vl\u0259t qad\u0131n siyas\u0259tin\u0259, gender b\u0259rab\u0259rliyinin t\u0259min olunmas\u0131na m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259l\u0259r verir. Fondunun prezidenti, YUNESKO v\u0259 \u0130SESKO-nun xo\u015fm\u0259raml\u0131 s\u0259firi, Milli M\u0259clisin deputat\u0131 Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n \u00e7ox\u015fax\u0259li f\u0259aliyy\u0259ti c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 qad\u0131nlara m\u00fcnasib\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan ail\u0259sin\u0259 zidd olan stereotipl\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131, xan\u0131mlar\u0131n ictimai h\u0259yatda f\u0259al i\u015ftiraka c\u0259lb edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Mehriban xan\u0131m \u018fliyeva m\u00fcasir Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131n\u0131 t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirir. O, h\u0259m ictimai xadim, h\u0259m ail\u0259 xan\u0131m\u0131, h\u0259m ana kimi b\u00fct\u00fcn qad\u0131nlar\u0131m\u0131za c\u0259miyy\u0259tin h\u0259yat\u0131nda layiqli yer tutmaq n\u00fcmun\u0259sini g\u00f6st\u0259rir. Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259ciyy\u0259vi olan humanizm, qay\u011f\u0131ke\u015flik v\u0259 insanp\u0259rv\u0259rlik kimi ali m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259r Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259tind\u0259 daha parlaq t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcn\u00fc tap\u0131r. Onun f\u0259aliyy\u0259ti milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n v\u0259 intellektual y\u00fcks\u0259li\u015f\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n ideyalar\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259 daha da z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015fdir. Fond gender probleml\u0259rin\u0259, qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 b\u00fct\u00fcn zorak\u0131l\u0131qlar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na da x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirir. 2008-ci il yanvar\u0131n 16-da Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu, BMT-nin \u018fhali Fondu (UNFPA) v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si aras\u0131nda XXI \u0259srd\u0259 qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 zorak\u0131l\u0131q \u0259leyhin\u0259 birg\u0259 layih\u0259y\u0259 dair s\u0259n\u0259dl\u0259rin imzalanmas\u0131 da deyil\u0259nl\u0259rin \u0259yani t\u0259sdiqidir.<\/p>\n<p>2008-ci ild\u0259 Bak\u0131da Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n &#8220;M\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 dialoqda qad\u0131nlar\u0131n rolunun geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si&#8221; m\u00f6vzusunda Beyn\u0259lxalq Bak\u0131 Forumu da sivilizasiyalararas\u0131 dialoq, f\u0259rqli m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259r aras\u0131nda ortaq t\u0259mas n\u00f6qt\u0259l\u0259rinin tap\u0131lmas\u0131, \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri konsolidasiya prosesind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n rolunun ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, bu y\u00f6n\u00fcmd\u0259 konkret f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259tl\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edib. Forumda m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259r v\u0259 sivilizasiyalararas\u0131 dialoq problemin\u0259 qad\u0131nlar\u0131n g\u00f6z\u00fc il\u0259 bax\u0131lmas\u0131n\u0131n, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 onlar\u0131n m\u00f6vqeyinin qabard\u0131lmas\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini diqq\u0259t\u0259 \u00e7\u0259k\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n birinci xan\u0131m\u0131 deyib: &#8220;Qad\u0131n olan yerd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 s\u0259mimiyy\u0259t var, sevgi var, m\u0259h\u0259bb\u0259t var. Qad\u0131n olan yerd\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7iliy\u0259, qar\u015f\u0131durmaya, nifr\u0259t\u0259 yer yoxdur. Z\u0259nnimc\u0259, qad\u0131nlar \u0259z\u0259ld\u0259n b\u0259ri dialoq t\u0259r\u0259fdar\u0131d\u0131rlar. M\u0259hz ona g\u00f6r\u0259, qad\u0131n potensial\u0131 dialoqun m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck rol oynaya bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>2008-ci il sentyabr\u0131n 26-da Bak\u0131da ke\u00e7irilmi\u015f Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131n\u0131n III qurultay\u0131 is\u0259 respublikan\u0131n sosial-iqtisadi v\u0259 demokratik inki\u015faf\u0131n\u0131n keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 qad\u0131n h\u0259r\u0259kat\u0131na yenid\u0259n n\u0259z\u0259r salmaq, son ill\u0259rd\u0259 bu sah\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259 yekun vurmaq, habel\u0259 m\u00fcasir m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 gender siyas\u0259ti sah\u0259sind\u0259 qar\u015f\u0131da duran v\u0259zif\u0259l\u0259ri d\u0259qiql\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131b. Qurultayda Az\u0259rbaycanda qad\u0131n h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n bug\u00fcnk\u00fc v\u0259ziyy\u0259ti v\u0259 qar\u015f\u0131da duran v\u0259zif\u0259l\u0259r m\u00f6vzusunda fikir m\u00fcbadil\u0259si apar\u0131lm\u0131\u015f, \u00e7\u0131x\u0131\u015flar dinl\u0259nilmi\u015f, Az\u0259rbaycan Prezidentin\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara m\u00fcraci\u0259t, habel\u0259 yekun q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul olunub.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131n\u0131n ictimai-siyasi f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r, c\u0259miyy\u0259timizin inki\u015faf\u0131, d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesind\u0259 onlar\u0131n rolunu g\u00fccl\u0259ndirir. Sabah Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc \u00f6lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259 il\u0259 qeyd olundu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn qad\u0131nlar\u0131n bu bayram\u0131 b\u00fct\u00fcn xalq\u0131m\u0131z\u0131n, m\u00fcst\u0259qillik ideyas\u0131 \u0259traf\u0131nda getdikc\u0259 daha s\u0131x birl\u0259\u015f\u0259n c\u0259miyy\u0259timizin bayram\u0131d\u0131r. C\u0259miyy\u0259td\u0259 \u00f6z rolunu d\u0259rind\u0259n d\u0259rk ed\u0259n Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 bundan sonra da m\u00fcst\u0259qil respublikam\u0131z\u0131n t\u0259r\u0259qqisin\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259l\u0259r ver\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p><em><strong>Z\u00fclfiyy\u0259\u00a0\u0130smay\u0131lova,<br \/>\n25 n\u00f6mr\u0259li tam orta m\u0259kt\u0259bin m\u00fc\u0259llimi<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 \u00f6z z\u0259kas\u0131, m\u00fcdrikliyi, s\u0259daq\u0259ti, q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131, v\u0259fas\u0131, y\u00fcks\u0259k anal\u0131q keyfiyy\u0259ti il\u0259 h\u0259r zaman xalq\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131n\u0131 uca tutub. D\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259ti x\u0259zin\u0259sin\u0259 nadir incil\u0259r b\u0259x\u015f etmi\u015f xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rinin formala\u015fmas\u0131nda v\u0259 inki\u015faf\u0131nda da qad\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck rolu olub. Eyni zamanda, Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131 tariximizin b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n taley\u00fckl\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin h\u0259ll edilm\u0259sin\u0259 \u00f6z sanball\u0131 t\u00f6hf\u0259l\u0259rini veribl\u0259r. Onlar\u0131n bir \u00e7oxunun adlar\u0131 \u00e7ox\u0259srlik tariximizin s\u0259hif\u0259l\u0259rin\u0259 q\u0131z\u0131l h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yaz\u0131l\u0131b. Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim tarixi qad\u0131nlar\u0131 h\u0259yat m\u0259nb\u0259yi v\u0259 m\u00fcdriklik m\u00fcc\u0259ss\u0259m\u0259si kimi v\u0259sf etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ngin tarixi material verib. Orta \u0259srl\u0259rd\u0259n Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 g\u00f6z\u0259l ana olmaqla yana\u015f\u0131, klassik poeziyan\u0131n \u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":791855,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/4ef30115174116191946882819810719227-1.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/4ef30115174116191946882819810719227-1.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/4ef30115174116191946882819810719227-1.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/4ef30115174116191946882819810719227-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/4ef30115174116191946882819810719227-1-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/4ef30115174116191946882819810719227-1-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/4ef30115174116191946882819810719227-1.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/4ef30115174116191946882819810719227-1.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/4ef30115174116191946882819810719227-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/4ef30115174116191946882819810719227-1.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 \u00f6z z\u0259kas\u0131, m\u00fcdrikliyi, s\u0259daq\u0259ti, q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131, v\u0259fas\u0131, y\u00fcks\u0259k anal\u0131q keyfiyy\u0259ti il\u0259 h\u0259r zaman xalq\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131n\u0131 uca tutub. D\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259ti x\u0259zin\u0259sin\u0259 nadir incil\u0259r b\u0259x\u015f etmi\u015f xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rinin formala\u015fmas\u0131nda v\u0259 inki\u015faf\u0131nda da qad\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck rolu olub. Eyni zamanda, Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131 tariximizin b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n taley\u00fckl\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin h\u0259ll edilm\u0259sin\u0259 \u00f6z sanball\u0131 t\u00f6hf\u0259l\u0259rini veribl\u0259r. Onlar\u0131n bir \u00e7oxunun&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/791853"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=791853"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/791853\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":791856,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/791853\/revisions\/791856"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/791855"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=791853"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=791853"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=791853"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}